

D3872

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་ཙཨཱརྱ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་པཉྩི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བམ པོ་དང་པོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཆོས་སྐུ་དང་བཅས་རྣམས་དང་བདེ་གཤེགས་སྲས། །གཏི་མུག་ལྗོན་པ་རྩ་ནས་བཏོན་ཅིང་སྤྲོས་པ་རྣམས་བཅོམ་པ། །སྐྱེ་སྩོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཅོམ་སེམས་ཅན་ཕན་ལ་རྗེས་འཇུག་པ། །འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བྱང་ ཆུབ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་ཡི།།ཚིག་དོན་ཟབ་མོ་རྟོགས་བྱེད་པ། །ཚིག་དང་ངག་རྣམས་རབ་གསལ་བའི། །དཀའ་འགྲེལ་བདག་གིས་བརྩམ་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པའི་དོན་གང་ཡིན་ལ་ཤིན་ཏུ་བློ་གྲོས་གསལ་བ་དང་། །གསུང་རབ་རོ་ལ་གོམས་པས་ཞུགས་པའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ གྱིས་བརྗོད་ནུས་ཏེ།།དེ་ཡི་དོན་ལ་བློ་གྲོས་བླུན་བདག་སྨྲ་བར་དབང་བ་ཅི་ཞིག་དེ་ལྟ་ནའང་། །གང་ཕྱིར་དགེ་བ་གོམས་བྱས་ལེགས་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེས་ན་བདག་འཇུག་ཡིན། །ཡོན་ཏན་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་དང་ནི་སྤོབས་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་གྱིས་མཛེས་བློ་གྲོས་བདག་ལ་འགའ་མེད་ཀྱང་། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་འདྲ་ལ་བདག་ཚིག་འཇུག་གང་། །བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསྟེན་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདིར་འཕགས་པ་ཞི་བའི་ལྷ་དེ་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྙེས་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བཞེད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ། རང་གི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ། གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བཞེད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བ། བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་གོམས་པས་རོ་མཆོག་ལ་ཞུགས་ཤིང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་ལམ་དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་མཛད་པར་བཞེད་ནས།བདེ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་དོན་བདུན་བསྟན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བརྗོད་ པར་བྱ་བ་དང་།དགོས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་དང་། རང་བཟོར་རྩོམ་པ་སྤོང་བ་དང་། ཟློས་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བའོ། །དེ་ལ། བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་སྲས་བཅས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་བྱ་བའོ། ། གུས་པས་ཞེས་པས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྱག་འོས་ཀུན་ལའང་ཞེས་པས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པས་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་དོ། །འབྲེལ་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་མེད་དེ། དེ་ནི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ལུང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་རང་བཟོར་རྩོམ་པ་སྤོང་བའི་ཚིག་གོ། །མདོར་བསྡུས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཟློས་པ་སྤོང་བའི་ཚིག་སྟེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་གཤེགས་ཞེས་པ་ལ། འདིར་གཤེགས་པའི་སྒྲས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གསུམ་ལ་འཇུག་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟར་དབུ་མའི་དོན་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་བསྔགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།འདིས་ནི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

印度语为菩提遮利阿瓦达热般及嘎，藏语为入菩萨行难释。顶礼圣文殊童子，顶礼圣观世自在。第一品。
顶礼具法身善逝及佛子，拔除无明树根摧诸戏论，为利众生随入苦所逼，大光明者诸佛我头顶礼。
入菩提行之，深义令通达，文句语清晰，难释我当著。
入菩提行义何为极慧明，由习经典味入内自性能宣说，于彼义愚钝我言有何权然而，因为修善成妙果故我入。
功德习气些许及辩才，功德庄严智慧我全无，如是然而于此我言入，是为亲近善知识之果。
此中圣者寂天通达一切经典义之真实性，获得三昧大自性，欲求正等正觉，具足悲悯众生，不顾自乐，欲求利益安乐他人，心趋菩萨功德，自身由习彼功德而入最上味，为显示他人彼道而欲造入菩萨行。
说'善逝'等偈颂中，此偈颂略示七义：顶礼三宝及亲教师等应礼敬者，所说内容，必要性，其释义阐述，断除自造，断除重复过失。
其中，'善逝具法身及佛子'显示三宝。'顶礼'表示顶礼之行为。'恭敬'表其差别。'于诸应礼'表示善知识等。'入善逝子律仪'显示所说内容。'当说'表述必要性。无显示关联之语，此应由义理理解。'如教'是断除自造之语。'略说'是断除重复之语，此为摄义。
亦当说支分义，于'善逝'中，此处'逝'字显示区别世尊与凡夫，因彼等住于轮回中，世尊已从轮回中超越故。'善'字用于庄严等三义，故说殊胜善逝性。
是故义为如是：如实称赞即如是，由通达中观义断除烦恼等障碍而逝故为善逝，此显示断德圆满。或由赞叹悟入诸法无自性真实性为善逝，此显示证德圆满。此亦显示超胜外道诸师。

།དེ་རྣམས་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བས་མཛེས་པར་འགྲོ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར།བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཛེས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ངར་འཛིན་པའི་ས་བོན་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་སྤངས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།འདིས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་བསྔགས་པར་གཤེགས་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སླར་ལྡོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མ་ལུས་པར་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རྟོགས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ལ་མི་གསལ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྫོགས་པར གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།འདིས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རང་གི་ རྟོགས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ལ་གསལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་གཞི་དང་། གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་གུས་པས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་དང་བས་སོ། ། ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་བྱས་ཏེ་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། སྲས་བཅས་ཞེས་པ་སྟེ། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཀྱང་འདིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། དེ་རྣམས་ཉིད འདིར་དབང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་བཅས་པའོ།།བྱེ་བྲག་འདིས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་གཞན་གསུངས་པ་ཆོས་སྐུ་དང་བཅས་ཞེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྟོགས་ པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་སོ།།ཡང་ན་སྐུའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དང་དཔུང་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་གསུང་རབ་ཀྱང་གཟུང་སྟེ། དེ་དང་བཅས་པའོ། །འདིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས། ཆོས་ལས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ་ཞེས་པའི་གོ་རིམས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཞེས་གོ་རིམས་འཆོལ་བར་བསྟན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འདིར་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་སྦྱར་བའི་ངོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་འཆོལ་བར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སྦྱར་བ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་སྲས་བཅས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་གོ་རིམས་ཉིད་བཞིན་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཆོས་མངའ་བའི་ ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་པ་དེ་རྣམས་ལའང་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལས་སྔར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་མི་ རིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།

由于他们没有以执著我等的见解而庄严前行，因为我等也为量所破，且非轮回对治故非庄严前行。不复退转而行者，即由于完全断除了再生及贪欲等过患之因我执种子无明，故为善逝。
此说明世尊较预流、一来及菩萨殊胜，因为虽然他们赞叹而行，但由于未完全断除诸因，故有可能退转。
无余地至所应趣处而行，即由于断除一切过患习气之身语意恶行相，及显示自证道时不明晰故为善逝。由此等说明世尊为圆满行者。
由此亦当知世尊较不还、阿罗汉及独觉具有不共功德。因为彼等不可能有非烦恼性的身语意恶行，及显示自证道时明晰。
如是，以善逝声说明佛性是无余功德之所依，与他不共。对如是善逝们恭敬，即最极净信。
'顶礼'即作礼，与'当说善逝子之律仪'相连。云何为何等？'具子'者，此处应取得欢喜地等地之菩萨为能仁之子。由于彼等于此得自在故，故言具彼等。
以此差别摄顶礼圣僧。说其他差别'具法身'者，即世尊离一切戏论自性之法身。即是证悟自性之法。
或者，'身'字义为聚，如众生聚、军队聚。由此亦摄经教，即具彼。此亦摄顶礼法。如是，此示顶礼三宝。
岂非从佛出法，从法出圣僧之次第？为何于佛之后即圣僧，其后为法，而示错乱次第耶？诚然，应知此处是随顺偈颂而示错乱次第。
配合即'顶礼具法身善逝及子'，如是依次第，故无过。或者，由于菩萨们亦具证法，故随顺而有法身，为显示亦顶礼具法身彼等之义。
彼等亦定为证法性善逝，由与善逝相似故先于法而说。是故全无不应理。

།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཕྱག་འོས་ཀུན་ལའང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་མཐའ་དག་ལའང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་པ་ཕྱེད་སྔ་མས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བརྗོད་ནས།ཕྱེད་ཕྱི་མས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་གཤེགས་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲས་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བསྡམ་པར་བྱ་བའམ།འདིས་སྡོམ་པར་བྱེད་པས་ན་སྡོམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཟུང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའམ། འདིས་དེ་ལ་འཇུག་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་ལམ་སྟེ།གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་གཞུང་འདིས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འདིས་ནི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དགོས་པ་སྟེ། དངོས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེའི་དགོས་པའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བའི དགོས་པ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དགོས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་ཟུར་གྱིས་ སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ། །རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པར་བསྒྱུར་བས་ན། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་རྣམས་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་དོགས་པས་འདིར་ རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཟོར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདིས་སུ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལུང་བཞིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུང་ལས་མ་འདས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཞན་གསུང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་དེའི་དོན་ལས་མ་འདས་ པར་བསྟན་པར་བྱ་བའོ།།འདིས་ནི་ལུང་ལས་རང་བཟོར་རྩོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནི་རང་དགའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་ཡང་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ལུང་བཞིན་དུ་བསྟན་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་ན་ལུང་ཉིད་ལ་དེ་འདོད་པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེས་ན་ཅི་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུས་ནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོར་བྱས་ནས་སོ། གལ་ཏེ་ལུང་དུ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ལ།ཁོ་བོས་ནི་མདོར་བྱས་ཤིང་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །འདིས་ནི་ཟློས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་མི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问为何仅对这些呢？答言'对一切应礼敬者'，即对一切其他应当礼敬的对象，也就是对阿阇黎、和尚等人。'恭敬顶礼'这前半句说明对如来等作礼，后半句为了显示所要阐述等内容，故说'善逝子'等。子即从诸善逝所生之子，意为胜者之子菩萨。
彼等之律仪，由于是应当约束或由此约束故称为律仪，即以发菩提心为先导的菩萨正学处，此亦当随情况而说。入于彼或由此令入于彼故称为入，即道，意为以此论说明何者得菩萨位时将获得善逝果位。
如是，由于此论能作开示，故律仪入门是此论所诠，而此论则是诠释律仪入门者。如是，能诠所诠之相属关系也已间接显示，开示即能诠之必要，而直接理解所诠自性即是其必要。
所诠之必要即是以闻所生等慧渐次远离一切障碍而成佛，此为究竟必要。此亦包含于'善逝子之律仪入门'之名中，此复由显示功德而间接指出，如说'取此不净身，转为无价之胜身'等而显示。
如是，关联、所诠及必要等是为入门支分而说，否则若无所诠等，具慧者将因疑虑而不入。
若问：你不是在自作主张地宣说吗？谁会接受这个？答言'如教'，即不违教法，我将如世尊于他经中所说那样不违其义而宣说。此即舍离违教自创，意为此非自作主张。此亦间接显示自己已通达经义，此亦是入门支分。
若问：既然是如教而说，那么欲求者直接趣入教法不就行了，那么此论有何用？答言'摄略'，即简略。虽然经中已说，但因诸经中极为广说，而我则当简略宣说，此为差别。此即遣除重复之诽，此亦是遣除非入门支分。因此，由于是入门支分，故说明所诠等并非不应理。

།འོ་ན་ཕྱག་འཚལ་བར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ བ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡང་དག་པར་བརླན་པས་སྔོན་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་བསྲབས་པས་བགེགས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་བརྩམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མཐའ་དག་སོན་པའི་ལམ་དུ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་ཐོས་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་བདག་ཉིད་དང་གཞུང་ལ་ཡང་གུས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཐོས་པ་ལས་དེ་འདོད་པས་དེ་བསྐྱེད པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འདིར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །དེས་ནི་འདི་ལྟར་གང་གིས་གང་འདོད་པ་དང་བྱེད་པར་ འདོད་པ་དེས་དེ་ཉིད་བྱ་སྟེ།གཞན་མ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་བྱེད་ན་སྐབས་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དགོངས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དེ། སྔར་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་དེ་ལ་མཁོ་བ་བསྙད་པའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཁོ་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ལུང་ལས་ལྷག་པ་མ་ཡིན་པར་མདོར་བསྡུས་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་འགའ་ཞིག་གིས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ ལུང་ལས་ལྷག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ནས།སྔོན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ལུང་ལས་ལྷག་པ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་འདིར་བདག་ལ་ལྷག་པ་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལས་ལྷག་པར་བརྗོད་པ་མེད་ ན་ཡང་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་སྤྲོས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྡེབ་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྡེབ་སྦྱོར་ནི་དོན་དང་ཚིག་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་བརྟགས་པ་བདག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནས་ ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འདི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁོ་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཐལ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་མེད་པ་བརྗོད་པའི་ནུས་པ་བདག་ལ་མེད་ཅིང་། སྡེབ་སྦྱོར་མཁས་པ་ཡང་བདག་ལ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་བདག་ལ་མཁོ་བ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བདག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རང་གི་ཡིད་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་གོམས་པའི་རོས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་སོ།།འདི་ཞེས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པའམ། སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་བདག་གིས་བརྩམས་ཤིང་བྱས་པའོ། །འདས་པའི་རྐྱེན་བསྟན་པ་ནི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྫོགས་པར་ཐུགས་ལ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།

若问礼敬所说是无意义的吗？如果是为了获得善妙等目的而说，怎么会是无意义呢？此中的密意是这样的：由于礼敬如来等所生的福德滋润相续心，使先前所造罪业的相续极为减薄，障碍得以息灭，则所作事业得以圆满，
并且也显示自身随行一切圣者所行之道，以及听闻对欲界天等作礼拜时，可能会生起信解。这样听众对自身和论典都会生起恭敬心。在此，通过如来之名所说的世尊的殊胜本性，听闻之后，由于希求彼果而趣入修习，
为了完全了知入菩萨律仪，具有精进者将趣入此论。这些是礼敬欲界天等的果报。由此可知，谁想要什么，想做什么，就应当做那个，而不是其他。若做其他的，则成为不当之说，
且成太过。因此，此论是为显示入律仪之意趣，为何要在不恰当时机礼敬欲界天呢？将导致前述两种过失。这样的说法也得到了遣除。紧接着为其说明必要性，因此不是不当之说。
应当说明紧接着所需要的，而不是其他。如此则无太过之失，一切都善妙安立。若说不超过经典而作简略阐述，在义理上也无差别，那么如何能通过特殊趣入支分而为某些人所取？因此，
怀疑此处是否应当说些超出经典的内容，故说'从前'等言。此处并无任何超出经典、前所未有的内容为我所说。或者，'尼'字是表示原因的词。若说虽无超出经典之说，
但此论文词义理将成为广大差别，因此也将成为特殊趣入，对此说道'诗韵'。诗韵虽有义理和文词安立的差别，但我并不精通且未作考察。'又'字表示决定。
若如是，此论如何成为利他所需？为此而说：我承认他人所说的过失。因为我既无宣说前所未有的能力，也不精通诗韵。
正因如此，我既无利他之意乐，也无分别念。因为于此缺乏能力。那么为何要努力造此论呢？故说'于自心'。为了修习趣入菩萨律仪，希望渐次增上。
'此'即是指论著或显示入律仪之论，是我所造作。说过去时态是为了表明内在实义已圆满领会。

། རེ་ཞིག་ནང་གི་དོན་དུ་གཞུང་རྩོམ་པ་ཡང་མ་མཐོང་ལ། རང་གིས་བྱས་པས་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་འཇོག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་སྔར་ཉིད་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་དགེ་བ་བསྒོམ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞུང འདིས་སམ་དེའི་དོན་གྱིས་སོ།།དགེ་བ་ནི་དགེ་ལེགས་ཏེ། དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བསྒོམ་ཕྱིར་ནི་བསྐྲུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པའི་ཤུགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་དང་བའི་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རང་ གི་དོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་འདི་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །རང་གི་དོན་དུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་ ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།གལ་ཏེ་ཡང་བདག་དང་རང་བཞིན་མཉམ་པ་གཞན་ཁ་ཅིག་གིས་གཞུང་ངམ་དོན་འདི་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་དོན་བཅས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁོ་བའི་ཡང་ཕྱིར་འདི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ཀྱང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དོན་དང་བཅས་ཤིང་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁོ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིས་བདག་ཉིད་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི བསྟན་པ་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་གླེང་བསླང་བ་སྦྱར་བ།དལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པ་ནི་དལ་བ་འབྱོར་པའོ། །ཚོགས་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་རྙེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཉའ་ཤིང་གི་ བུ་གར་རུ་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལྟ་བུར་ཇི་ཞིག་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པའོ།།དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་སྒྲུབ་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན་སྟེ། རང་དང་གཞན་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་བླངས་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱིས་ཏེ་སླར་ཡང་ངོ་། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། དད་པ་དང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི མིའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པ་ནི་ཕྲད་པ་དང་འདུ་བ་དང་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ག་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་ག་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་ཁོམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོར། འཕགས་པ་རྒྱལ་བ་དྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། མི་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྙེད་པར་ དཀའ།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ། ཡང་དག་པའི་ རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ།མིའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མི་རྙེད་དཀའ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དེ་བས་དད་དང་རབ་བྱུང་དང་། །གྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་ དཀའ།།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྗེས་བརྩེ་བས། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཞིའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྟན་པ་དག་།གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་དཀོན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ།

暂时没有看到为了内在意义而著作论典，也不是因为自己所作而执著于自我，因为对于事物的造作差别早已存在于自身之中。对此说道'为修善'等。通过此论或其义理。善即是善妙，即是对此作意。'为修'即是为了生起。信心力增长即是净信相续不断增上，即是持续生起。此说明通过亲身体验而成就自利。
为显示也可能稍作他利而说'我与'等。'假若'是设立另一种情况。此自利首先由体验而成就，假若与我本性相同的其他某些人见到并了悟此论或义理，因为对利他有用，所以此论具有意义。因此也是为了利他而有必要。此也因为对利他有用而具有意义和必要，因为无论如何都可能对利他有用。这两个偈颂显示自己无有增上慢。
现在为了引导进入律仪而护持教法而作引言，说道'闲暇'等。远离八无暇即是闲暇圆满。此聚合极难获得，即是极其困难才能获得。如同海龟颈项刚好进入大海漂木孔洞一般，如何获得所应获得即是获得。
此能成办士夫义利，士夫义利即是增上生和决定胜的特征。成办即是圆满，因为是其支分故而有此能力。此是词义。若于如是获得之时不修善利，即是不受持能成办自他安乐因的增上和解脱，则此后即再次。此即是如来出世、信心和远离八无暇的人身，此圆满即是会遇、汇集、聚合之义。
何处即从何处也不会出现，因为在无暇之时极难获得，故而不能善加分别诸法。如《圣华严经》云：'圣者胜热解脱处说：远离八无暇亦难得，获得人身亦难得，清净圆满闲暇亦难得，佛陀出世亦难得，诸根具足亦难得，听闻佛法亦难得，亲近善士亦难得，真实善知识亦难得，如理教导亦难得，人间正命亦难得。'
正是考虑到这一点而说：'世间人身难，佛陀出世极难得，较此信心与出家，及其成就更难得。悲悯一切诸有情，为息灭尽诸苦故，所说菩提心教法，一个比一个稀有。'

།ཡང་མི་ཁོམ་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིངས་ལྷ་དང་ནི། ། ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་དང་། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་སོ། །དེ་བས་ན་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་དེ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཡོན་ལ་འཇུག་པ། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཚན་མོའི་སྤྲིན་འདུས་པའི་དུས་སུ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས་མུན་ནག་ཤིན་ཏུ་སྟུག་པར་གྱུར་པ་ན་གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཙམ་སྣང་བར་བྱེད་དེ། དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་དཔེ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་ཅན་དང་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གཟིགས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་གང་དུ་ཐབས་གང་གིས་གང་ལ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟིགས་ནས། དེའི་ཚེ་དེར་ཐབས་དེས་དེ་ལ་དེ་ བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་ཅིང་།སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བཞུགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ལྟར་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཏེ། སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་བློ་གྲོས་ཡུད་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་དེར་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་སྟོབས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གློག་འགྱུ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ལ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེ་ན། སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྟོབས་ཆེན་ནི་ཡང་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན ཏེ།ཕྱིའི་སྤྲིན་རུམ་གྱི་མུན་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མི་བཟོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་བསོད་ ནམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་གཞན་གང་གིས་ཏེ། ཅིག་ཤོས་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གདོན་པའི་བསམ་པས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལྷག་པའི བསམ་པ་སེམས་གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ནའོ། །ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་སྟོབས་ཆེ་བས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དེ། མཚན་མོའི་མུན་པ་ལ་ཉི་མས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་གཞན་གཉེན་པོ་ཆེན་པོ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་དེ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་བླང་བར་བྱ་སྟེ།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྐལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཀྱང་བསྐལ་པ་ཡིན་ལ། བར་གྱི་ བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་ཡང་བསྐལ་པ་ཡིན་ཞིང་།བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ཡང་བསྐལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འདི་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གཟུང་ངོ་། །བསྐལ་པ་མང་པོར་ཏེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ། །རབ་དགོངས་མཛད་ པ་ནི་འབད་པས་སེམས་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།གཟིགས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ།

再者，八无暇是这些：地狱、饿鬼、畜生、边地野蛮人、长寿天、邪见、佛不出世、喑哑，这就是八无暇。因此现在就应当精进。
现在为了受持菩提心，为了生起对此的欲求，开示其功德利益。如'譬如夜晚'等所说：就像夜晚乌云密布时，乌云使得黑暗极其浓重，闪电刹那间显现光明，使得事物稍许明显可见。
在此也是如此，'以佛陀威力'等所说：佛世尊为了利益安乐，观察并恒常安住于有缘无缘众生相续中。当观察到何时何处以何方便对何者有缘时，即以彼方便加持彼者，对于无缘者则以舍心安住。
如是，以如来加持力，难得生起世间，即众生福德利益安乐之因善业的智慧刹那生起。这是因为不依止彼，以及从无始轮回以来习惯于世间不善的一面。
由此将如何？如'是故'等所说：因为如此，善即福德微弱无力，如同闪电。'恒常'是指一切时中极其微弱。
那么什么极为强大？如说'罪业强大'，强大即是大不善，如同外在浓密乌云的黑暗。其不可忍即极为可怖，因为能生地狱等痛苦，且难以对治。
如此，虽然它有大能力，但其他具足福德力者也能战胜它，如此也毫无损减。如'此为'等所说：如此具大能力者，为何能被其他福德所胜伏战胜，非由其他任何者，此为其义。
又为何如此说？如'圆满菩提'等，为圆满菩提即佛果，以正确引导一切众生之心，为获得彼果而作意殊胜意乐之心，若无彼心。大能力也会被其他更大力量所胜，如夜晚黑暗被太阳所破除，除菩提心外也不可能有其他更大对治。
因此为了摧毁它应当受持菩提心，而非其他，此为密意。菩提心应当受持，如'劫'等所说：一个中劫也是劫，二十中劫也是劫，八十中劫也是劫，其中称为大劫，此处应当理解为大劫。
多劫即属于第一无数劫中的诸劫。'深思'即精进思维者们，'见'即了悟。

།ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཕན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཁོ་ན་ཕན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་འཕེལ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚད་མེད་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚོ་ལས་སྒྲོལ བར་བྱེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཉིད་ཕན་པའོ། །ཡང་ན་གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། འཕེལ་བ་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་དོན་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བྱ་སླ་བས་ཆེས་ལྷག་པར་ གང་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།དཔེར་ན་ཞོས་བདག་ཚིམ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞོས་ཆེས་ལྷག་པར་སླ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ལས་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ འཕེལ་ཞེ་ན།བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚེགས་མེད་པར་ཡིན་ཏེ་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྡོམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རྣམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ལྷ་དང་མི་ རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་འཐོབ་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆེས་ལྷག་པར་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་སྐྱོ་ངལ་ཀུན་བསལ་བའི། །བྱང་སེམས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་ནི། །བདེ་ནས་བདེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་ སྒྱིད་ལུག་འགྱུར།།ཞེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་རབས་རྣམས་སུ་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་བདེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲ་བ་ལ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བར་གནས་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། བརྒྱ་ ཕྲག་ནི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཚོགས་སོ།།གཞོམ་འདོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་འདོད་པས་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བསལ་བར་འདོད་ པ་ནི་བྲལ་བར་འདོད་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཅིག་ཏུ་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་ཡང་བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པ་མང་པོ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱ་ཕྲག་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་བདེ་བ་འདོད་པས་ཀྱང་ངོ་། །རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །གཏང་མི་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི སེམས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཁོར་བ་ཉིད་བཙོན་ར་ཡིན་ལ། དེར་བསྡམས་པ་ནི་འཆིང་བ་དག་སྟེ། འདིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉམ་ཐག་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་སོ།

诸能仁王即诸佛世尊。一切利益之事皆可成就，因为这是其种子。此即是菩提心。
若问为何唯此是利益，故说'由于'。由于增长殊胜安乐，即是佛之相。无量即不可测量，众生聚即众生蕴。获得即从轮回苦海中解脱。因此，此即是利益。
或者，由于安乐即是天人圆满安乐之相，增长即是增长，实际即是菩提心。获得即是令极为满足，因容易成办而更为殊胜，对此称为获得，如说'以酪令我满足'，意即以酪更易满足之义。或者，应解释为从圆满菩提心而增长安乐。
若问为何极为增长，故说'轻易地'。即无艰难，因为没有拔发等大苦行。如是，以菩提心和戒律即菩萨戒以及无量智慧资粮，轻易获得增长天人圆满，令众生更为满足。
如将要解释的：'如是除尽诸疲劳，乘上菩提心车已，从乐趣向更乐处，智者谁人会懈怠？'
世尊在圣慈力等本生传中作大苦行，岂非所闻？若问如何轻易增长安乐？此过并不存在，因为具有大悲者为利益他人安乐所生之苦，于自他皆当生起。因他人痛苦而生痛苦之智者，视如是苦即为安乐。
为显示因是自他利益之因，故也不应舍弃菩提心，故说'有情轮回苦'等。处于轮回中地狱等趣experiencing非乐之苦，百即无尽聚集。欲摧即欲舍弃，即声闻缘觉种性。
不仅自己，也欲除世间人之生等苦即欲解脱，即菩萨种性。不仅一味欲除自他痛苦，更欲获得众多安乐喜悦，即欲体验获得天人百种转生，也因欲求轮回安乐。恒常即一切时。不应舍弃，意即应受持菩提心。
或者，即是欲求圆满菩提者之差别。由此功德差别，亦应持菩提心，故说'轮回牢狱'等。轮回即是牢狱，其中束缚即是系缚，此中即是贪等，如是配释文句。如是苦恼即是烦恼。

།བསྐྱེད་གྱུར་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྡོམ་པ་ལེན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་པ་ཉིད་ནའོ། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་གིས་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལའོ། ། འདི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷ་མིར་ཏེ། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཕྱག་བྱར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་དང་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་འོས སུ་ཡང་གྱུར་པའོ།།གྱུར་པའི་སྒྲས་ནི་འདས་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་ན་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་འདི་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།མི་གཙང་བའི་ལུས་འདི་ནི་མི་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་རྒྱུའམ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བླངས་ནས་ནི་བཟུང་ནས་སོ། །རྒྱལ་བ་ཉིད་རིན་ཆེན་ཏེ། རྙེད་དཀའ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སྐུར་བསྒྱུར་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རིན་ཐང་མེད་པ་སྟེ། གང་ལ་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་མཆོག་ ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡོན་ཏན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསེར་སྒྱུར་རྩིའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆེར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྒྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ལ་གསེར་སྒྱུར་རྩིའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་དང་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།རབ་བརྟན་གཟུང་ནི་ཅི་ལྟར་བླངས་པ་དེ་སླར་གཡོ་བ་མེད་པར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཉིད་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་བྱེད་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གསེར་སྒྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བྱམས་པའི་ རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན།དངུལ་ཆུའི་རིགས་གསེར་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་སྲང་གཅིག་གིས་ཀྱང་ལྕགས་སྲང་སྟོང་གསེར་དུ་བསྒྱུར་རོ། །དངུལ་ཆུ་སྲང་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལྕགས་སྲང་སྟོང་པོ་དེས་ཟད་པར་བྱ་བའམ། ལྕགས་སུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་བྱེད ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའམ་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འབྱོར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདིར་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ མི་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འགྲོ་བ་ཉིད་ཚང་རྡལ་ཏེ། ཟོང་གི་རྫས་ཉོ་བ་དང་འཚོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་འདིར་ཚོང་རྡལ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ཟོང་གི་རྫས་ཉོ་བ་དང་འཚོང་བའི་གནས་ནི་འགྲོ་ བའི་ཚོང་རྡལ་ལོ།།དེ་རྣམས་སུ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་གྱི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ཀྱེ་འགྲོ་བའི་ཚོང་རྡལ་དུ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས། རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལེགས་བརྟན་པར་ཟུང་། །ཞེས་དེ་རྣམས་ལ་འབོད་པ་ ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་རིན་ཆེན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།

最初发起即是通过受持菩提心和戒律而发起菩提心之时。'称为善逝诸子'即是称为佛子。'刹那'即是在那一刹那。
'不仅如此'是说'包括世间天人'等，与天人即是与天和人一起，以及非天等世间的那些也都成为应当礼敬的对象，也成为应当赞颂的对象。'成为'这个词是为了排除过去，因此是在生起菩提心的时候即成为。
从见到这些功德和利益，也应当努力受持菩提心，如'不净'等所说。这不净身即是人等身体的自性，是其因或其体性，意思是由其所生。'受持之后'即是把握之后。'佛陀'即是珍宝，因为具有难得获得等功德。
以菩提心转变为其身即是生起，意思是圆满成就如来身。问：是怎样的呢？答：无价，即是称为无法估量价值的，因为具有三界一切殊胜功德，且功德无有边际。因此如点金药，因为能极大地转变而成为最胜转变。如是这菩提心被称为如点金药等其他菩提心。
'坚固执持'即是如何受持后不再动摇。因此，欲使自身成为珍贵佛陀者，应当坚固执持如大点金药般的菩提心。
如《弥勒解脱经》中说：'善男子，譬如有名为现金之水银种类，以一两即能将千两铁转变为金。那一两水银不会被那千两铁耗尽或转变为铁。
如是，以一切智发心之精华，以回向善根智慧所摄持，能尽除一切业惑障铁，使一切法成为一切智金色，然而那一切智发心之精华不会被一切业惑铁所染污或耗尽。'
为了显示在轮回诸趣中希求富足者也不应对此生疑或颠倒，故说'众生导师'等。众生即是市集，此处市集是买卖货物的城市，如是以善不善业买卖货物的处所即是众生市集。
住于其中即是具有安住本性的状态者称为如是，即呼唤：'诸位住于众生市集性者，应当善固执持珍宝菩提心。'菩提心即是珍宝，如同珍宝。

།དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེས་དབུལ་བའི་ངན་འགྲོ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་ནི་ཁྱེད་ཅག་ཚོང་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིན་ཆེ་བས་ཞེས་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིན་ཐང་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཅི་ལྟར་ཤེས་ན། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བརྟགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ དག་གིས་ཤེ་ན།ཚད་མེད་བློས་ཏེ། ཚད་མེད་ཅིང་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་བློ་དང་བློ་གྲོས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུ་སྟེ། འགྲོ་བ་ན་ཐུགས་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ནི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ་དེ་དག་གིས་སོ། ། དཔེར་ན་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་དག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དེད་དཔོན་གྱིས་ཁྲིད་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ན་དེས་སླུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང མེད་པ་བརྟེན་པར་ཟུང་ཤིག་ཅེས་པའོ།།འདི་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཇི་སྲིད་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། ས་ལེ་སྦྲམ་དང་། དངུལ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་ དང་།གོས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་བཟོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་དུས་གསུམ་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་བར་མཛད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་དང་།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། མཆོག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ལན་ཅིག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་ཡང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་གཞན་པའི དགེ་བ་ཀུན་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ནས་ཡང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ལུང་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པས་ཡང་འབྲས་བུ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིའི་ཁྱད་པར་རྟག་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་ནས་ཟད པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམ་པ་དུ་མས་འགེངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

比如如意宝珠能够消除贫穷恶趣的痛苦，同样这菩提心宝也是如此。其目的是你们如同商人一样追求获得圆满安乐，所以应当以大恭敬持守此宝，这就是其意义。
为什么呢？因为珍贵之故。这是理由之词，因为此心超胜一切无价之物，是世间与出世间圆满之因。因此应当持守此心，这是其意义。
如何知晓这一点呢？经云'善加观察'，意为极其确定地观察并如实抉择之义。由谁观察呢？由无量智慧，即具有无量难以衡量的智慧与智识者，也就是具有大智慧的诸佛菩萨们。由于他们的观察不会有错误，所以说'善加观察'。
又是什么样的人观察呢？唯一的众生导师，即以大悲心摄受众生的诸佛世尊与诸菩萨，他们是唯一的导师。比如商人们获得利益与舍弃无益，具有利他之心与智慧的导师引导他们时不会欺骗。在此处也是如此，这是其密意。
因此应当持守无价的菩提心宝。如经中所说：'善男子，譬如只要日月轮光照耀，所有财物、谷物、珍宝、水晶、白银、花朵、香料、花鬘、涂香、衣服及一切受用，皆不足以作为如意宝珠王之价值。
同样，只要三世一切种智照耀法界境界，所有天人众生以及声闻缘觉的有漏无漏善根，都不足以作为发菩提心大如意宝珠王之价值。'
为显示其最为殊胜非共超胜如如意树般的大体性，经说'善业'等。如同水草结一次果实后不再生果，同样，除菩提心外的一切善业都不算什么。
因为异熟果报成熟后就无力再生果实，仅此而言其异熟已尽，又因异熟不可言说故无后续果报。
第二品。又说'常时'等来说明此菩提心的殊胜性。常时即一切时中，不同于其他善业，生为天人后获得圆满安乐就会耗尽，因为是坚固的本性，且在每一刹那都以多种善资粮相续充满之故。

།འབྱིན་པས་འཕེལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ འབྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་།གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུར་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་ འཆད་ཅིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ།།འདི་ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུའི་ཐིག་ པ་ལྷུང་བ་ནི་བསྐལ་པའི་མཐར་མ་ཐུག་གི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་ཟད་པའམ་གཏུགས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་ཟད་པའམ་གཏུགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དགེ་བ་མ་ལུས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལས་སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་བཟད་པ་རྣམས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་བྱེད་པའམ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ལ་བརྟེན་ ནས་ཏེ།བརྟེན་པར་བྱས་པ་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་བསྲུང་བ་དང་། སྤེལ་བ་དང་། བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སོ། །ཡུད་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་དེ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་སྩོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོལ་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པར་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་མཐུས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་འདའ་བར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་གིས་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡང་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གནོད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུས འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་ན་མི་བརྟེན་ཅིང་རྟེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འདི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ན་དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྡིག་པ་ཟད་པའི་དཔེ་གཞན་ཡང་དེས་ནི་དུས་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དུས་མཐའ་ནི་འཇིག་པའི་དུས་སོ། །མེ་ནི་ཉི་མ་ བདུན་ཤར་བ་ལས་བྱུང་བའོ།།དཔེར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་བཅས་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བསྲེགས་ཏེ་མ་ལུས་པར་ངེས་པར་བསྲེགས་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཐལ་བ་ཡང་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་གང་གིས་ཆེན་པོ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད་དེ།དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་འཇོམས་པས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བྱེད་དོ། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཡུན་མི་རིང་བས་སོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་བསྟེན།།ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཉེས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པས་སྲེག་པའི་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ།

生长增盛是菩提心之树，因为它不间断地产生圆满安乐之果，并且能逐渐生起其他殊胜功德。菩提心以树木为喻，如'众生常'等略语。因此，具有希求获得不间断殊胜圆满安乐之想的人们，应当持守此心。
如《无尽慧所说经》中说：'尊者舍利子，譬如大海中落下的水滴，直至劫末之间都不会中途枯竭或耗尽。同样，回向菩提的善根直至菩提果位之间也不会中途枯竭或耗尽。'
菩提心不仅能增长一切善法，也是灭尽不善之因，这是以一个半偈颂来说明的。'极重罪'等所说：依靠菩提心，先前所造作的罪业不善业，因为能在地狱等处产生难以忍受的痛苦，故称为难忍，即极为可怖或重大的。
依靠菩提心，即生起、守护、增长和依止的特征。刹那间即在生起的当下就能积累广大福德资粮。必定解脱，即一定获得解脱，意思是以其力量而超越克服。如何呢？如同依靠勇士而脱离大恐怖，譬如有人造作重大伤害，依靠有力之人也能解脱，不会因伤害之果而恐惧，此处也是如此。
对于如此殊胜的菩提心，无知众生、缺乏智慧、愚痴的众生为何不依止？意思是应当依止。
如彼经中说：'善男子，譬如依止勇士，则不畏惧一切怨敌。如是，依止发菩提心的勇士菩萨，则不畏惧一切恶行怨敌。'
关于菩提心能灭尽罪业的其他比喻，说到'劫末'等。劫末即坏劫之时。火即七日出现所生之火。譬如焚烧初禅天及欲界一切，当彻底焚尽时连灰烬都不剩，罪业也是如此。
是何等菩提心呢？能焚烧如须弥山般巨大的号叫地狱等痛苦果报，即摧毁其果报，从根本上消除。刹那即短时间。'无知众生为何不依止？'应如是理解。
如彼经中说：'能焚烧一切恶行，犹如劫火。'

།མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་བྱེད་པས་ས་འོག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལས་ བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པས་རྒྱ་མཚོར་ ལན་ཚྭ་སྲང་གཅིག་གི་དཔེ་བཞིན་དུ་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་བསྲེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་མ་སྤྱད་པར་ནི་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་མེད་པ་ལ་དགོངས་ ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ།འདི་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་བཏོན་ཏེ། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཡང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་ཟད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་། གང་གིས་ ན་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དགེ་གཞན་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ངེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་ནི་ལས་གང་གིས་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གང་གིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་གི་ཕན་ཡོན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ ནོ།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །བྱམས་མགོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་ཕམ་པས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བཤད་པ་ནི་གསུངས་པར་གྱུར་པའོ། །གང་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། ནོར་བཟངས་ལ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ནོར་བཟངས་ལའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ བརྟན་པས་ས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བས་ཕ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་བསྒྲེའོ། །དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གཅོད་པས་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ཡིད་བཞིན་ གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ།།བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཕམ་པར་བྱ་བ་ལ་མདུང་ཐུང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་སེམས་ཅན་ཅིས་མི་བརྟེན། །ཞེས་ པ་ནི་འདིར་ཡང་སྦྱར་རོ།།ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་མ་ཐག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །གཉིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་ བྱ་ནི་གོ་བར་བྱ་བའོ།།རིགས་དང་ས་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྲིད་ན། ཇི་ལྟར་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུས་ནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་གཉིས་སུ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་ གཅིག་ཡིན་ལ།བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་སྨོན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དེ་ཉིད་དམ་དེ་ལ་སེམས་པའོ། །སེམས་གང་སྨོན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཐམས་ ཅད་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྨོན་པའི་སེམས་ལྟ་བུའོ།

说道：'因为能使一切不善法消失，所以如同地下。'世尊不是说过业已造作不会虚耗吗？那么为何这样说呢？虽然如此，但应当解释。菩提心等福德资粮在每一刹那遍满虚空界，进入广大之中，如同一两盐融入大海般不显现，并且因对治力强大而压制，无有产生果报的能力，即是被烧尽，故无过失。
或者说'未经历而灭尽'是针对无有方便而说，而此是断除一切罪业的大方便。如是，当菩萨思维殊胜意乐，欲令遍满虚空界的一切众生脱离一切痛苦，安置于圆满安乐之时，并且以悔除往昔所造罪业的行为而令其灭尽。
此时以菩提心的力量，于其相续中罪业如何生起，以何而有诤论的机会，一切都无扰乱。因此，所说'其他善业如何能胜过'也得到了阐明。又有人说这一切是针对不定业而说，因为定业任何业都无法阻止。
如是说到应当受持菩提心，菩提心的功德是本性具足的功德。无量即是不可测量。慈氏怙主即是世尊弥勒。具何等智慧呢？具慧者即是菩萨。宣说即是已说。对谁说呢？对善财，即是对菩萨善财。
如是在《华严经》中说：'善男子，菩提心如同一切佛法的种子。因增长一切众生的白法而如同田地。因为一切世间坚固而如同大地。'乃至'因为守护一切菩萨而如同父亲。'也应当引申。因为断除一切贫穷而如同多闻子。因成就一切义利而如同如意宝王。因圆满一切意愿而如同贤瓶。对于降伏烦恼怨敌而言如同短矛。'等等广说。
其中'愚者为何不依止'也在此处运用。现在为了显示菩提心的分类，说'彼菩提心'等，'彼'即是刚刚说明功德的菩提心。二即是两种，应知即是应当了知。虽然以种姓、地等而有多种，为何说是二呢？说'摄略'，即是虽有其他种类，但这里摄略而说为二。
二者是什么呢？菩提愿心是其一，菩提行即是第二。愿求菩提，即是彼心或缘彼而思维。从愿而生起的心，远离布施等实践的即是愿菩提心，如同为救护一切众生而愿成佛的最初发心。

།འཇུག་པ་ཉིད་ལ་སེམས་པའམ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཏེ། སེམས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྡོམ་པ་ལེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ ཚོགས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ།།བསྟན་པའི་རིམ་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དབྱེ་བ་ནི་དེ་དག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ཕན་ཚུན་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ ནི་སྔ་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། བཙན་ཐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་ འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྨོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ།།དེ་བས་ཀྱང་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་བསྟན་པ་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འགྲོ་བར་འདོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ནི་འགྲོ་བར་བསམ་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ནི་དེར་ ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟར་ནི་ཇི་བཞིན་དུའོ། །དེ་དག་གི་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་འདི་དག་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་ བའོ།།མཁས་པས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རིམ་བཞིན་ཏེ། སྔར་གྱིས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་སེམས་ཞེས་པ་ནི་རིམ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་ཡང་འཁོར་བར་ འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ད་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ནའང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ། དགེ་བ་གཞན་ལས་ཆེན་པོ་ཡིན་ པར་རྟག་པར་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ ཅིང་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ།དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་ གྱིས་གནོན་ཅིང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ། འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སློབ་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ཀྱང་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

思维趣入本身或者趣入本身的心，因为是那个心的自性。从前心作为前行开始，以受戒为前行的诸资粮中趣入，那就是趣入菩提心。
通过教授次第有两种，分类就是仅仅那些，以'本身'之词表示。以'亦'字表示相互摄持，说明两者都是菩提心。由此遣除前者不是菩提心的疑虑，如《勇行经》中说：即使是勉强发起菩提心，也说明是成佛之因。
同样在《华严经》中说：'善男子，在有情世间中，发愿无上正等正觉菩提心的有情也是稀有，比那更为稀有的是趣入无上正等正觉菩提的有情。'
现在为了以比喻明显说明差别，所以说'欲行等'。譬如某人为了到达所欲的地方而想要去，这是思维去，而不是去本身。另一个是为了到达那里而趣入，这就是去本身。
'如何'即是'如是'。了知他们差别的特点即是通达。'如是'即是'如此'。应当了知这两种愿菩提心和行菩提心的差别。智者了知即是通过智慧。
怎样呢？次第即是：先说愿菩提心，后说趣入心，这是'次第'的含义。其中，虽然愿菩提心离实践，世尊也说会在轮回中产生大果，所以说'愿菩提'等。
虽然暂时离实践，但仍然可以安立为成佛之因，因为以'较其他善更大'等特点而有殊胜。如此在《弥勒解脱经》中说：'善男子，譬如金刚宝虽然破碎，也胜过一切殊胜金饰，不失金刚宝名，也能遣除一切贫穷。善男子，同样，发起一切智心的金刚宝虽然离精进，也胜过一切声闻缘觉功德的金饰，不失菩萨名，也能遣除轮回的一切贫穷。'
因此，即使是不能在一切时、一切处、一切方面学习诸波罗蜜多的人，也不应不发菩提心，因为摄持方便会成为大果。

།དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཁྱོད་བྱ་བ་མང་བ། བྱེད་པ་ མང་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལ་བསླབ་པར་མི་ནུས་ཀྱི། དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པ་དང་། དད་པ་ དང་།དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། སྨོན་པ་འགྲོ་ཡང་རུང་། འགྲེང་ཡང་རུང་། འདུག་ཀྱང་རུང་། ཉལ་ཡང་རུང་། སད་ཀྱང་རུང་། ཟ་ཡང་རུང་། འཐུང་ཡང་རུང་། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དྲན་པར་གྱིས་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་སྟེ་སྒོམས་ཤིག། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། བདག་གི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་གཞོལ་ཏེ་བརྫིས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱིས་ཤིག། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་མཆོག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱིས་ཤིག་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བར་ཕུལ་ཅིག་།ཕུལ་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱིས་ཤིག་།དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོས་ཤིག་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞུགས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡང་བྱེད་ལ། རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་ ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལེན་དུ་མར་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ ཤིང་།ལེན་དུ་མར་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པ་ན་དབང་པོ་བྱེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ད་དུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་བརྙེས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་འཁོར་བའི་བདེ་བ་མཐའ་ ཡས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཉིད་རྒྱུན་ཆགས་ཤིང་བར་ མེད་པའི་དགེ་བ་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པ་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འདི་ཉིད་བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་ཉིད་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་གང་ནས་ བརྩམས་ནས་སོ།།གང་ལ་མཐའ་སྟེ་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱར་མེད་པ་དེ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སོ། །རབ་ཏུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུའོ། ། སེམས་དེ་ཡང་དག་བླངས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཇུག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་ལྡོག་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། འཇུག་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་པོར་བྱས་ནས སོ།།གཉིད་ལོག་གམ་ནི་སེམས་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་ཡིན་ལ། བག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པས་ཏེ། སེམས་ཀྱང་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཟ་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

正如《圣者教诫国王经》中所说：'大王，你事务繁多，所作甚多，以至于不能完全修学一切布施波罗蜜乃至智慧波罗蜜。因此，大王，你应当对圆满菩提生起欲求、信心、追求和愿望。无论行走、站立、坐着、躺卧、醒着、饮食，都要经常忆念、受持、修习。'
要随喜一切佛、菩萨、圣声闻、独觉以及所有凡夫，以及自己过去、未来、现在的一切善根，要以最胜随喜心随喜。以此随喜功德供养一切佛、菩萨、圣声闻、独觉，并与一切众生共享。
然后，为使一切众生获得一切智，圆满一切佛法，应当每日三时将此回向无上正等正觉。大王，如果你这样行持，既能做国王，又不失国王之事，还能圆满菩提资粮。
大王，你以正等正觉菩提心善根业的果报，多生投生于天界，多生投生于人间，在一切天人中生时都成为主尊。
因此，不应舍离实践的菩提心，因为即便如此也能产生无边轮回之乐。若是以修行为核心的菩提心，则定能成就极大果报。
如所说'如何趣入'等，譬如入菩提心的福德相续不断生起善业，而此非如是。
为证明此即是相续福德，以两偈说明。'从何时起'等，即从何时开始。无有边际即是无量，即遍及虚空界的众生界。为解脱故，即为令解脱之故，为息灭一切苦的缘故。
'发起彼心已'，即正受持圆满菩提心而趣入。如何趣入？以不退转心，即以不失坏趣入之心。'从此之后'即以此为始。
睡眠即心为睡眠所覆，放逸即散乱，心与二者相应。此亦仅是略举，应知行走、站立、坐、食、昏迷等时亦是如此。

།དུ་མ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟག་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཤུགས་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཚད་ ཙམ་མོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་གྱུར་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ཉིད་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདག་གིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ནི་བཀའ་སྩལ་པར་གྱུར་པའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། དཔུང་བཟངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཏེ། དཔུང་བཟངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཐད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་རོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། དམན་མོས་སེམས་ཅན་དོན་དུ་སྟེ། དམན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པའམ་འདུན་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་འདི་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོས་པ་དེ་ལ་བཏང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རིགས་མ་ངེས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་བཟློག་ནས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་ངུས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཐད་པ་གསུངས་སོ། །འཐད་པ་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔགས་སམ་སྨན་གྱིས་སྐྱེ་བོ་ཉུང་ཟད་ཀྱི་གླད་པའི་ནད་ཙམ་ བསལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་འདི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན།འགྲོ་བ་ཚད་མེད་པ་ལས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་བསལ་བར་འདོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ནད་དེ་བསལ་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འདོད་པས་ན་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པར་འབྱུང་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།རྣམ་དབྱེ་བསྒྱུར་བས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད་ནམས་ཤུགས་ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ལྟར་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཚོགས་མང་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཚོགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་དུ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པས་འདི་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ པར་འགྱུར་རོ།།གང་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས། །སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་ཟད་བྱེད་ཅིང་། །བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སྡུད་བྱེད་པས། །ཉན་ཐོས་རྣམ་པས་མྱུར་དུ་འགྲོ། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་ གང་གིས་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུ་ལ་སྟེ་སེམས་ཅན་ལའོ། །གང་གིས་སྐྱེད་པ་སྟེ་ཕ་དང་། སྐྱེད་བྱེད་མ་དང་། ལྷ་ནི་ཟླ་བ་དང་ ཆུ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་།དྲང་སྲོང་རྣམས་ནི་གནས་འཇིག་དང་། གཽ་ཏ་མ་དང་། ཚངས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཅན་ལའོ། །འདི་འདྲ་བ་ནི་ཕན་སེམས་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བློ་གྲོས་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལྟ་ཞོག་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡང་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

所谓'诸多'是指在每一刹那中都有多种福德相续不断，经常生起强大的福德力，如同虚空一般，即每一刹那都与虚空等量。因此，菩萨应当以修行为根本。在《圣三摩地王经》中说：'因此，童子，你应当学习以修行为根本。为什么呢？童子，对于以修行为根本者，无上正等正觉并不困难。'
为了显示世尊说此为福德相续不断，所说'此是'等，此即是无量福德。'自身'即是我。世尊如来所说即是宣说。在何处说呢？在《贤军所问经》中，即在名为《贤军所问》的经典中。如何说呢？具有道理，即具有正理。为何目的？为了下劣信解众生，'下劣'是指声闻和独觉乘。'信解'是指信心或欲求。具有此信解的众生即称为此，为了他们的缘故，即是为了此目的，意思是放弃此需求。
如是，对于种姓不定者，因为长期积累极多资粮而生恐惧，他们从大乘退心，转而在极短时间内发起声闻和独觉乘的极小福德资粮。为了遮止这种情况，世尊宣说了道理。为了显示此道理，以两个偈颂说道：'众生'等。
当想要仅以咒语或药物治愈少数人的头痛时，应当观察此具善意者已具足无量善行。更何况想要解除无量众生中每一众生的无量轮回痛苦。此外，想要除去一切众生的病痛，并愿其具足一切功德，怎么会不生起无量福德呢？通过变化语法词形而结合：何须说相续不断生起如虚空般的福德力呢？
因此，如同佛果需要以众多资粮成就，同样，由于在每一刹那中资粮广大，因为因的殊胜性，在此大乘中获得大利。因此，将显示不应对非恐惧之处生怖畏而退却。
如将要解释的：'以菩提心力故，能尽往昔诸罪业，能集福德大海故，较声闻道速疾行。'
如是，为显示为一切众生利益安乐而精进者，诸天等以不共功德赞叹，故说'父或'等。对谁？即对众生。能生者即父，生育者即母，天即月天、水天等，诸仙人即那罗陀、乔答摩等，'以及梵天'是指持明咒者。'如是'即是此利他心，即刚说的菩萨利他的智慧，且不说已生起和正在生起如是，将来除菩萨外也无他人能生起。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མ་ལ་སོགས པ་ཡིན་ལ།རང་གི་དོན་དུའང་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པར་ཡིད་ལ་བསམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའོ། །སྔོན་མ་རྨིས་པ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བའོ། །བློ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སད་པའི་ གནས་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་ལྟ་ཞོག་།རྨི་ལམ་ན་ཡང་ངོ་། །བརྒྱ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ག་ལ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་ཕོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་ག་ལ་སྲིད། ཡང་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ག་ལ་སྲིད། ཅེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལས་བྱེད་པས་རྙེད་དཀའ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཉིད་རིན་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ནི་སྔན་ཆད་མ་བྱུང་བའོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་འདིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ནོ། །རྨད་ཅིག་ཇི་ལྟར་འཁྲུངས་ཞེས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། གཞན་དག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། བཅོམ ལྡན་འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རིན་ཆེན་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས ཀྱི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞལ་གྱིས་ལང་སྟེ།རྣམ་པ་གང་གིས་བགྲང་བར་ནུས་ཏེ། འདི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་དཔས་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ གང་།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་བས་ཀྱང་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ནའང་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྩིར་གྱུར་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་སྨན་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་འདིའི་བསོད་ནམས་བགྲང་དུ་མེད་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྨོན་ཅིང་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཆོད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若问为何如此？说到'彼等众生'等，彼等即是母亲等。'为自利'者，即是为自身。无量功德成就于心中思维，即是欲求远离一切苦。'前所未梦'即是前所未有。且不说清醒状态中由先前意识所生，即使在梦中亦然。
若说百次为他人而生，'岂为他人而生'者，世间中自身等贫乏，于自身尚且无有，何况为他人？或者说，为他人即使在梦中也不可能。
如是显示菩萨不共后，为总结故，说'众生珍宝'等。如是作稀有事业故难得，故众生即是珍宝之殊胜。'前所未有'即是从未出现过。'此'即是具有如此所说功德者。'何等稀有生'中，'何等'即是稀有。
又问为何如此说？说'其他'者，大士为他人而生起心者，依教法次第，于其他众生连为自利也不生起故。此中还应说发菩提心的其他功德，如圣《华严经》中，世尊圣弥勒为圣财贤所说，论作者自身于《集学论》中已广说，应于彼处了知。
又从显示菩提心利益门中，说'菩萨无量福德之福德即是令一切众生欢喜'等。众生一切欢喜之因，天等圆满一切之因即是珍宝心。菩提心无量福德之福德，如何能测量，以何方式能计数？因此极为广大故不能测量。
如圣《勇施问经》中说：'若菩提心福，彼若有形色，遍满虚空界，仍复有余胜。'虽然总说，然应视为趣入心所致，因为这是其境界故。
又其殊胜'众生'等，众生苦为药者，即是能遣除一切有情身心所生一切痛苦，故为能摧破一切病的大药之自性故。因此，此中显示菩提心是增上生和决定胜之因。故此福德不可计数是合理的。
又对于如何合理之疑虑，为显示此故，说'利益'等。为救护一切众生愿成佛陀，仅以增上意乐愿求而无修行的菩提心所生福德，'胜过供养佛'者即是此义。如是从经典中说是生起福德蕴之因。如是显示初发菩提心之伟大本质。

།འདི་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། གང་གཱའི་བྱེ་མའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་མི་གང་གིས། ། རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་བཀང་བྱས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ན། །གང་ལ་མཐའ་ནི་མ་མཆིས་པའི། །མཆོད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་འདི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་དག་སེམས་ཅན་རང་ཉིད་མཁས་པ་མ་ ཡིན་ནམ།བརྩོན་པ་དེ་གང་དུ་དགོས་ཤེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་འཆོས་པར་འདོད་པ་དག་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཡང་སའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་རྒྱུག་གོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱེ་མ་ལེབ་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ལ་མཆོངས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས་སོ། །རང་གི་བདེ་བ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་དགྲ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཏི་མུག་པས་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱུ་མེད་པར་མཉེས་གཤིན་པའོ། །དེ་བས་ན་ཕོངས་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་མ་རྙེད་ པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ནི་གཟིར་བའོ། །མང་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་མང་པོས་གནོན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ལའོ། །ལུས་ལས་བྱུང་བ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཀུན་གྱིས་ཚིམ་པ་དང་སྟེ་ངོམས་ པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་ན་མང་ལྡན་ནི་ཚིམ་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་བདེ་བ་ཀུན་གྱིས་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། བདེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དེ། གཟིར་བ་མཐའ་དག་གི་ཚོར་བ་གཅོད་བྱེད་ཅིང་སྟེ་ཞི་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞི་ བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི་བདེ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གཏི་མུག་ཀྱང་ནི་སེལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལམ་མིན་འདི་ནི་ལམ་ཡིན་འདི་ལས་འཇིགས། །འདི་ནས་འདེང་ངོ་སྒྱིད་ལུག་པར་ནི་མ་ བྱེད་ཅིག་།ཅེས་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་བཟློག་པ་ལས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དགེ་མཚུངས་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་པ ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ལེགས་པ་ནི་གང་ལ་ཡོད་ཅིང་།གང་ནའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་མཉེས་གཤིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་བཤེས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་གཞོལ་བའི་ཡིད་ཅན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ ཆེས་པའི་གནས་ཏེ་དེ་འདྲ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པའོ།།བཤེས་པ་ནི་ག་ལ་ཡོད་དེ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་དེ་འདྲའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། །དེ་འདྲ་བར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་བསོད་ནམས་གང་དང་ཡང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན།ཕན་བཏགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་འཇིགས་ཤིང་དོགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ན་འདིས་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་གང་ཞིག་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དེའང་རེ་ཞིག་འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་བསྔགས་ཤིང་ བསྟོད་དོ།

在此经中说道：'有人以七宝充满恒河沙数诸佛刹土，供养世间怙主，不如有人合掌发菩提心，此无边供养殊胜无比。'
为何为除一切众生之一切痛苦并令具足圆满安乐而精进修行，不成为殊胜福德？获得利益与损害、取舍等事，众生自身难道不善巧吗？
若问此精进何处需要？以三偈答：欲求离苦者，以杀生等诸不善业欲除饥渴等痛苦，反而趋向地狱等险处之痛苦本性。即趋入其中，如飞蛾投火，直接趋入痛苦之义。
因此欲求安乐者反而如敌摧毁自身安乐。为何会如敌摧毁自身安乐？因为愚痴，即颠倒所致，不知取舍利害之故。
因此'某者'指具福德性且无因慈悲。故贫穷即欲求安乐者皆未得安乐。痛苦即逼迫。'具多'即为百种痛苦所压迫者。'于彼等'即颠倒者。以一切身心安乐满足即令满意。
或者'具多'与满足诸多安乐相连。不仅令生起满足安乐，而且断除一切痛苦，即止息一切逼迫之感受。不仅止息痛苦，也令安乐满足。
'且除愚痴'即遣除无知，因为指示应舍应取之道：'此非道此是道此可畏，从此处行莫懈怠。'
如是某者除遣他人痛苦，为他所转，精进于利益安乐一切众生。'何有与此同等善？'即与此大士相等之善何处有？任何处都无有。因为无因最为慈悲。
'何有如是友？'即致力于利益安乐、最值得信赖者，如是相等者即是其友。何有此友？实不可得。
'何有如是福德？'即如是安住的菩萨所生福德，与任何福德都不相等。
又为何如是说？说'施恩'等：先前对怖畏疑虑及烦恼者施恩时，此人报恩，世人也赞叹称扬说'此甚善哉'。

།གང་། མ་བཅོལ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཞེས་པ་སྟེ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཤིང་གཞན་བརྗོད་ཅི་དགོས་ཏེ། དེའི་བསྔགས་པ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ ལྟོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་ཉུང་ཟད་ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཚད་ཡོད་པ་ལ་ཟས་དང་སྐོམ་ཙམ་སྦྱོར་ཞིང་སྟེར་བས་ན་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲོ་བ་ལས་དམ་པ་ལ་དགའ་བའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་ཞིང་ མཆོད་པར་བྱེད་དེ།སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྟེ། ཉི་མ་རངས་པའམ་དེའི་ཕྱེད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡུད་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཟས་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ངན་ངོན་ནི་ཟས་ཏེ་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟས་སོ། །དེ་འབའ་ཞིག་ཉིད་ནི་དེ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ ཚོད་མ་དང་བྲལ་བའོ།།དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྙས་བཅས་ནི་ཐོ་འཚམ་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། བཀུར་སྟི་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་སྦྱིན་པའི་ཁང་པར་བཅུག་ཅིང་ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་ལྕག་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་ཡིན་ལ།འདི་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཡང་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ཉིན་ཕྱེད་འགྲངས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཐུན་གཉིས་ཙམ་ཉེ་བར་རྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་མ་ཕྱེད་ན་ཟོས་ནས་ཡང་དགོངས་ཀ་ཟས་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ ནི་འདི་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་མཚམས་ཆད་པ་མེད་པར་གྲངས་བརྒྱའམ་སྟོང་ངམ་ཞེས་པ་འདི་སྙེད་ལ་སྦྱིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་བགྲངས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་མཚམས་ཆད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལའོ། །དུས་ངེས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དུས་རིང་དུ་སྟེ། བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང་། སྟོང་དང་། འབུམ་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ནམ་མཁའ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་དང་སྐྱེ་བོ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ གཏུགས་པའོ།།ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་བར་དེ་སྲིད་ཀྱི་མཚམས་ཏེ། གང་། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང་། །འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ནི་ཟད་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་སྐྱེ་བོ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཡིད་ལ་བསམ་པ་མཐའ་དག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་བསམ་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་བརྩེ་བ་དང་། གུས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ སྔོན་དུ་སོང་ཞིང་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བས་རབ་ཏུ་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས་ཏེ།མཆོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རིགས་སོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པ་ལས། དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་གང་ལ་དེ་གཏོང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ དང་།གཏོང་བའི་བློ་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་ཅི་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་ནོ།

所谓'未受嘱托而善为'，是说不用祈请就引导行善的菩萨更不用说了，还有什么其他需要说的呢，对他的赞叹是无法完成的，这就是其含义。为了显示从现见法而言菩萨的伟大本性，'少许众生'是说，对有限的众生布施饮食等，因此获得福德，世间喜爱圣者的人们都会恭敬供养。这种布施也只是刹那，不是一天或半天，而是片刻而已。
'仅施食物'是说粗劣的食物，即不是美味的食物。仅此而已就是只有这些，即缺乏这样的调味。布施此物就是给予此物。如何布施呢？'带轻蔑'是带有伤害，即不以恭敬为先而让入施舍处，用拳头、巴掌等打击，这是词义，这是行为的差别。
又是什么样的呢？'令午时饱足'是说，为了依靠两个时段，因为中午吃了之后，傍晚又要寻找食物。为了显示菩萨的布施与此相反，所以说'众生'等。不是数着众生说'布施给这么多'，即不是说布施给百或千等这么多，其他的就不布施，而是布施给无量无边的众生。
也不是确定时间，而是长时间，即要布施百劫、千劫、十万劫、千万劫。不是说'只布施到此为止，其他就不布施了'。那么如何布施呢？说到'虚空'，虚空般的众生是虚空众生，譬如虚空无有边际，众生也是如此，这是其含义。或者虚空和众生是虚空众生，穷尽他们是达到。
虚空界乃至众生未入涅槃之间的界限，即如将要解释的'乃至虚空住，众生住多久，我亦住世间'。因此无尽是无有穷尽，即说'此无边际'。这里的密意是：布施直到虚空和众生无尽，这在事物上是无尽的，因为他们无有穷尽。
不是确定个别事物，而是圆满一切意愿，以无过失满足所有愿望，以最极慈爱、恭敬、尊重、爱语为先，以极其欢喜心广施的菩萨更不用说了，因为值得供养所以非常恰当。
如《无希望子所问经》中说：对于应当布施的事物不生舍心，不入舍意，乃至我将此身也布施给一切众生并完全舍弃，更何况外在的事物，对任何众生需要什么就布施什么给他们。

།ཡོད་དེ་ཡོད་ ན་ལག་པ་འདོད་པ་ལ་ལག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མགོ་བོ་འདོད་པ་ལ་མགོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན།ཕྱི་རོལ་གྱི་དག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། ས་ལེ་སྦྲམ་དང་། དངུལ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྒྱན་དང་། རྟ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། བཞོན་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། རྒྱལ་སྲིད་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དང་། ཚོང་འདུས་དང་། ཚོང་རྡལ་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། གཡོག་རྣམས་ལྟ་ཅི སྨོས་ཏེ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་བསྡུས་པའི་གནས་གཞན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ། མཆོག་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རང་གི་སེམས་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་འདྲ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །སྦྱིན་བདག་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་སྟེར་བའི་བདག་པོ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ངན་སེམས་ནི་སྡིག་པའི་སེམས་སོ། །རང་གི་ཡིད་ལ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལའོ། །བྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པའོ། །གང་བདག་ཉིད་ངན་པ་དེ་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་གནས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ པར་ནི་སྟེ།དེའི་རྒྱུད་ལ་ངན་སེམས་ཀྱི་ཡིད་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་ངན་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེས་བདག་བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་གི་གྲངས་ བཞིན་དུ་བསྐལ་པར་མནར་མེད་པར་གནས་པར་ནི་མ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ལྷག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་སྲིད་ན་ཤིན་ཏུ་དོགས་པར་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེ་ན་བདེན་ཏེ་ཚུལ་འདི་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འགས་ཀྱང་ངན་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་ཐུགས་ གོམས་པར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་སྐུ་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་སོ་ཞེས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་བཅོམ་ཞིང་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཉེ་བར་བཅོམ་ པར་འགྱུར་རོ།།ལུང་ཇི་ལྟ་བར་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ཡང་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་ མ་སྙེད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་བཤིག་པའམ།བསྲེགས་ལ། ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞིག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་གནོད་སེམས་དང་ཐ་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྤྱོས་ཏེ་བརྒྱད་ན་འདི་ནི་དེ་བས་ ཆེས་གྲངས་མེད་པའི་སྡིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།

如果有人愿意布施手臂就布施手臂，愿意布施头颅就布施头颅。对于外在的事物，诸如：财物、谷物、大米、银子、珍宝、装饰品、马、大象、车乘、坐骑、村庄、城市、城镇、地区、王权、领地、王宫眷属、集市、商业区、男仆、女仆、工人、佣人、儿子、女儿、仆从等等，如经中广说。
如是，在三宝功德摄持处，为利益他人，具有最胜誓愿的菩萨，为了自利应当努力护持自心，为显示此义，说'若人'等偈颂。如是依次宣说。'施主'即是一切赐予安乐之主，佛子，意为善逝之子菩萨。'恶心'即是罪恶之心。'自心中'即是自相续中。'生起'即是产生。
佛说，此等恶劣之人将住于地狱中。随恶心所生之数而住劫数，即于其相续中生起恶心之刹那有几许，即于几劫中堕入地狱，此为意趣。如《寂静决定神变经》中说：'文殊菩萨对菩萨生起嗔恨心及轻蔑心，彼当披甲誓愿于尔许劫数住于地狱中'。
对如来以恶心出血，随其生起恶心之刹那数而住劫数于无间地狱中，岂非已说？三界中无有胜过如来者，为何还要如此疑虑？诚然，此理不应按字面义理解，因为一切经典皆有了义不了义之安立。
天人世间任何人都不能对如来生起恶心，因为历经无数劫修习对一切众生的慈心，故其身体刀兵不能损害，此为显示慈心功德。此处未说业之果报的实际，因为诸佛已离业报。因此是观待所化众生意乐而说，并非胜义。
损害菩萨即是摧毁并彻底摧毁佛陀根本，如是则摧毁天人世间之利益。如经所说而此处显示，其究竟义唯佛世尊知晓。如《信力所生入印经》中说：'文殊，若有善男子或善女人毁坏或焚烧恒河沙数之佛塔，又若有善男子或善女人对于信受大乘之菩萨摩诃萨生起害心、轻蔑及嗔恨心而诽谤，此人所生罪业较前者更为无量。何以故？因为诸佛世尊皆从菩萨而生。'

།སངས་རྒྱས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཆོད་རྟེན་དང་། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་། ལྷའི་རིས་ཐམས་ཅད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལ་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དམ་པར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་གང་ཞིག་དེ་ལ་སེམས་དང་ བ་བསྐྱེད་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལའང་གང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་བས་ལྷག་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ སེམས་དང་བ་འཕེལ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བས་ན་ལྷག་པ་ནི་སྔར་གྱི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བས་ཆེས་མང་བར་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེ་སྟེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་བས་ལྷག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ ལས་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཆེས་ལྷག་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་བཏོན་པར་གྱུར་ལ།ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ བས།འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གཞན་ཞིག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སེམས་དང་བས་ལྟ་ན་འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་ལྷག་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་པོ་ལ་ མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་སེམས་ཉིད་དུ་བྱའོ།།གཞན་ཡང་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དགེ་བའི་སེམས་ཉིད་སྐྱེད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོ་གལ་ཆེན་པོས་ཀྱང་སྟེ། ཚེགས་ཆེན་པོས་སོ། །སྡིག་པ་ནི་སྡིག་པ་ཉིད་དམ་ངན་པའི་ཕྱིར་ སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ།ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་དོ་གལ་ཆེན་པོས་ཀྱང་སྟེ། གཞན་ཡང་ཆེན་པོས་བྱེད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་དང་བས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཡང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཅོད་པན་ལ་བཏགས་པའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་ དང་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཅོད་པན་ལ་བཅིངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོའི་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་དང་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་འབྲས་བུ་རྩུབ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བར་བྱེད། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དགེ་བ་ངང་གིས་ཏེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་དག པས་གང་དུ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ངང་གིས་དགའ་བ་དང་།དང་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་དགེ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤིན་ ཏུ་ཡང་ཡིད་རབ་ཏུ་དང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ།གང་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གླང་པོ་དེའི་སྐུ་ལས་ཏེ། སྐུ་ལུས་ལའོ། །ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འདུད་པའོ། །གང་ལ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའོ། །སེམས་ཀྱི་དམ་ པ་རིན་ཆེན་དེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའོ།

从佛陀所生的是佛塔和一切安乐受用以及一切天界。若对菩萨不恭敬，则等同于对一切诸佛不恭敬。若对菩萨恭敬，则等同于对一切诸佛恭敬，如是等等所说。
复次，若有人对此生起信心，其福德果报将生起多少呢？若有人等等所说。对菩萨若以福德自性生起信心，其果报将更为殊胜，因为其信心将不断增长。因此，殊胜即是较先前的罪业果报更多的福德异熟果报特别生起之故。或者说，较殊胜的异熟果报能生起的业本身称为果报。意即能生起更殊胜果报的业生起。
在《决定不决定印经》中说：'文殊，假设经过观察，挖去十方世界一切众生的眼睛，复次经过观察，若有善男子或善女人住于慈心，使他们全部重获眼睛。文殊，若有其他善男子或善女人以信心观视信解大乘的菩萨，此人所生福德较前者更为殊胜。'因此，智者对于广大福田应当生起善心。
复次，也应当为此而生起善心，因为菩萨们即使以大艰难，以大辛劳。罪业即是罪恶或不善，以大艰难造作恶业，而且以更大的力量造作。由于以信心生起他们一切身语意行，以及由于菩提心的力量，任何人对菩萨都不会生起损害之心。
此处也如《圣文殊解脱经》所说：'善男子，譬如头戴如意宝王珠的龙王们不会遭受他人的损害和恐惧。如是，头戴菩提心和大悲如意宝王珠的菩萨不会遭受恶趣和恶道的他方损害和恐惧。'因此，为何要努力追求增长非义和粗暴果报呢？
正因为如此，自然行善，即以四摄法为一切众生作利益安乐事，以及由于业清净而于任何处都无错乱，对他们自然生起欢喜、信心和极大欢喜。因此也能无勤而生起善法。
现在对发菩提心者造论的作者自身极为清净信心作礼敬：'于彼'等等所说。对彼大士之身，即身体。'顶礼'即至诚敬礼。'于彼'即是对他们相续。心之胜宝，因如意宝珠相似故，心即是珍宝。

།དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རབ་དམ་པ་སྟེ་མཆོག་གོ། །དེ་ནི་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ནི་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་རིན་ཆེན་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ ཞེས་ཚིག་བསྡུ་བའམ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་ཤིག་པའོ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ལ་ལྷག་པར་བཀུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་། གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཐུགས་མངའ་ བ་རྣམས་ལའོ།།གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་ནི་བརྙས་པ་བྱས་ཀྱང་ངོ་། །བདེ་འབྲེལ་པ་ནི་དེ་བྱེད་པ་ལ་བདེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནོད་པ་ནི་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ། བརྒྱ་ལ་སྲིད་ན་ཡང་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ འཇུག་པ་དང་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་སེམས་དང་བ་སྐྱེས་པས་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་སུ་ལྔ་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཉིད་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན། གང་དག་ལ་བདག་ཁ་ཟེར་བའམ། །གཞན་དག་གནོད་པར་བྱེད་པའམ། །དེ་བཞིན་ཕྱར་ཀ་གཏོང་བའང་རུང་། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སྐལ་ལྡན་གྱུར། །ཞེས་འཆད་པར འགྱུར་རོ།།གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་ནི། །གང་དག་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་སྟེ། བུ་སྡུག་པས་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལས་འཆད་པར་ འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་ སྐྱབས་སུ་མཆི།ཞེས་པ་ལ། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་ནི་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བསྟན་པར་བགྱི་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སྐྱབས་ མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། ད་ནི་དེ་ལྟར་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་ཅིང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རིག་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་ དང་།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་མ་ཐག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ ལ།གཟུང་བའི་ཕྱིར་ནི་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའོ། །བདག་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལེན་པ་པོར་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སངས་ རྒྱས་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་གསུམ་གྱིས་འཁོར་གསུམ་དག་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

为了消除一切贫穷的痛苦，是最殊胜的。这是具有教法利益的，生起即是出现。既是如此，又是殊胜的珍宝心，因此简称为'彼'，或者说是分别的。这是对功德基础的特别尊敬。其他特点还有：
对于'即使加害'等所说的，'对于'是指最善心的菩萨们。'即使加害'是指即使轻蔑。'与乐相连'是指对行此者快乐会不断增长。其意趣是：对他们无法加害，即使百分之一的可能，以加害为理由而生起清净心的人们，也会因某些原因对他生起信心，对他加害反而会与涅槃之乐相连。如同在《慈力本生》中所说的那样。
或者说菩萨的愿力使加害本身与快乐相连。或者，如将要解释的：'对于骂我或是害我者，或是打我者，愿一切皆具菩提缘。'
'即使对其加害'是指即使有人加害于我，如同爱子所为一样，以大悲殊胜意乐使痛苦的因反而产生快乐，如同将在忍辱品中解释的那样。
如是因为在一切方面都是快乐之因，所以希求快乐者应当依止菩萨，如同希求珍宝者依止珍宝源一样，为显示此义，'皈依彼乐源'中，'乐源'是因为唯一能生一切快乐。'彼'即如前所说，即使受到伤害也成为快乐因者，'皈依'是祈请他们作我的皈依处。
《入菩萨行论难释》智源慧论师所作，菩提心功德品第一。
第三品。现在如是获得难得的圆满闲暇，了知菩提心的功德后，为发起菩提心，现前礼敬诸佛菩萨，供养、三皈依、忏悔罪业、随喜、劝请佛陀、祈请、回向菩提，故说'彼珍贵心'等。'彼'是指刚说功德的珍贵菩提心，'为持'是为了据为己有，即是为了生起之义。'如来'是诸佛，即供养世尊。'我'是显示自己是受持菩提心者，这是显示佛宝。
'正法宝'是教证二种，'无垢'是以三善清净三轮，自性光明，因为于一切处都不是一切垢染之处，烦恼是客尘，善于断除一切垢染。这是显示正法宝。

།དེ་སངས་རྒྱས་སྲས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་པོ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་དང་པོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཡིན་ནོ། །མཆོད་ཅེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།ལེགས་པར་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའམ། སེམས་དང་བ་དྲག་པོས་སོ། །ཡང་ན་གཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཆོད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཇི་སྙེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་གི་ཚད་གང་ཡིན་པ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སྟེ། ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས བུ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམ་ཁམས་ཀྱི་མཐར་གཏུགས་པ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན། །བློ་ཡིས་བླངས་ནས་ཐུབ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག་།སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་དབུལ། །ཞེས་པ་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྨན་ གྱི་རྣམ་པ་ནི་སྨན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ།།དང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་རོ། །ས་འཛིན་ནི་རི་བོའོ། །རིན་ཆེན་རང་བཞིན་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིའོ། །དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་ཅིང་དབེན་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མེ་ཏོག་མཛེས་ རྒྱན་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མཛེས་པའི་མེ་ཏོག་ཉིད་རྒྱན་ཡིན་ཏེ། བརྒྱན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབར་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་གེ་བའོ། །འབྲས་བཟང་ཡལ་ག་དུད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། བཟང་བ་ནི་མཛེས་པ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དུད་པ་ནི་དམའ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ཡལ་ག་གང་ཞིག་ས་ལ་རེག་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་པའོ། །པདྨས་བརྒྱན་པ་ནི་པདྨའི་རྒྱན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ངང་པ་ཤིན་ཏུ་སྐད་སྙན་ཡིད འོང་ལྡན།།ཞེས་པ་ནི་ངང་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ནི་སྒྲའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ཉམས་དགའ་བ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མ་རྨོས་འཁྲུངས་པའི་ཞེས་པ་ནི་མ་རྨོས་པ་ཉིད་དེ་ཐོང་གཤོལ་གྱིས[(]་གློགས་[,]སློགས་[)]པ་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པའི་ལོ་ ཐོག་གི་རྣམ་པ་ནི་འབྲུའི་ཁྱད་པར་རོ།།གཞན་ཡང་མཆོད་པར་ནི་འོས་པའི་རྒྱན་རྣམས་ཞེས་པ་ལ། གཞན་ཡང་ནི་ལོགས་ཤིག་པའོ། །མཆོད་པར་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་རྣམས་ནི་མཛེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རབ་འབྱམས་མཐར་ གཏུགས་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའི་ཁམས་རབ་འབྱམ་ནི་སྐབས་སམ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་སྲིད་ཀྱི་མཐར་གཏུགས་པ་ནི་དེའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་དག་ཀུན་ནི་བརྗོད་པ་དང་མ་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་ནི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། གང་ གིས་ཀྱང་རང་གིར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བློ་ཡིས་བླངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་པའོ། །ཐུབ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཐུབ་པའི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ། སྲས་དང་བཅས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ངོ་། །ལེགས་འབུལ་ནི་ལེགས་པར་སྦྱིན་པའོ། །ཡོན་གནས་དམ་པ་ནི་ཡོན་ གྱི་སྣོད་བླ་ན་མེད་པའོ།།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དགོངས་པ་ཅན་ནོ། །བདག་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཞན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་ལའོ། །བརྩེར་དགོངས་ནི་ཐུགས་རྗེ་མཛོད་ཅིག་པ་སྟེ། བདག་ རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་དག་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་དག་གིས་མཆོད་པར་སྦྱར་བའི་དངོས་པོའོ། །བཞེས་ཞེས་པ་ནི་བདག་གིར་མཛོད་ཅིག་པའོ།

他是佛子，是佛陀之子，功德海即功德宝海，是指圣观世音自在菩萨和文殊师利菩萨等，此说明僧宝。这是首先供养三宝的仪轨。'供养'二字应遍及一切处。'善'字是供养的特征，即善妙无倒如实，或以强烈净信心。或者是所缘的特征，'善'是以极其清净心善加缘持，而非其他本性等，如所缘持般不会退失。
为显示供养本身，说'所有花果'等。这些数量是指有多少，即所有不余的花和果。'遍及虚空界边际，无有执著彼一切，以意摄持善供养，胜能仁及诸佛子'，应配上述一切。
药物种类是药物的差别。'净妙悦意'是珍宝的特征。'持地'是山。'宝性'是宝山。'寂静悦意'是迷人且寂静，意为相应。'花饰庄严炽盛'即以美丽的花为饰，以此装饰而炽盛光明。
'美果枝条下垂'中，'美'即妙好，是指色香味圆满的果实，'下垂'是低垂，即枝条触地般的状态。如意树是如意宝树。'莲花庄严'是指具有莲花装饰。
'鹅声悦耳动听具'中，鹅声即声音，极为悦意是令人欢喜，具有此者即称为此。'自然生长'即无需耕种，不用犁耙而生长的，'庄稼种类'是谷物的差别。
'复有堪为供养饰'中，'复有'是另外。供养是令欢喜，'饰'是装饰物。'遍及虚空界边际'中，虚空界广大是处所或广大，至其边际是到其边际。'彼一切'是指所说和未说的相似者，'无有执著'是非我所有，意为任何人都未据为己有。
'以意摄持'即以心意。'胜能仁'是牟尼中最胜者，'及诸佛子'是指菩萨。'善供'是善加供养。'胜供处'是无上福田。大悲即诸佛菩萨利益一切众生安乐的意乐。'于我'是指弱小且痛苦的众生。'悲念'是请垂悲悯，意为请摄受我。这些是以彼等供养的所有事物。'纳受'是请接受。

།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་པ་ཙམ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་དེ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡིད་དུ་ འོང་བ་དེ་དང་དེ་དངོས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་འབུལ་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།བདག་ནི་བསོད་ནམས་མི་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཀྲེན་ཆེན་ཏེ། བསོད་ནམས་དག་གིས་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་ ནོར་གཞན་ཏེ།ཡོ་བྱད་གང་ཅིའང་བདག་ལ་མ་མཆིས་པའོ། །དེས་ན་བདག་གི་དོན་སླད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བསོད་ནམས་བཞེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གཞན་དོན་དགོངས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་ པའི་ཡོ་བྱད་བརྗོད་པ་འདི་བདག་གིས་ཕུལ་བ་དེས་ན་མགོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་བཞེས་ཤིག་པའོ།།ཡང་བདག་དབང་བའི་ལུས་འདི་ཡོད་པས་དེ་འབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱལ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ལ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་དབུལ་ བར་བགྱི་སྟེ།རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གིར་ཁས་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་སོ། །དེའི་སྲས་རྣམས་ལའང་སྟེ། སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ལའོ། །བདག་ནི་ཡོངས་བཞེས་ཤིག་ཅེས་པ་ནི་བདག་སོ་སོ་ནས་ཡོངས་སུ་བཞེས་ཤིག་པའོ། །སྐྱེས་ བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱི་འབངས་སུ་བྲན་གྱི་དངོས་པོར་ཁས་བླང་བར་བགྱི་བ་སྟེ།འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཚོལ་བ་མ་ལགས་ལ། འོན་ཀྱང་གུས་པས་ནི་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་སྟེ། སེམས་དད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཡང་འདིར་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བདག་ ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་སེམས་ཅན་ཕན་པར་བགྱི་སྟེ། ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་ནས་འཁོར་བར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་སྟེ། ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནའང་ ལས་མི་དགེ་བས་བསྒྲིབས་པ་དག་རང་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་མེད་པས་སྔོན་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྔོན་མ་ཤེས་ནས་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བགྱིད་ཅིང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་སྤང་བར་བགྱིའོ།།སྡིག་པ་གཞན་ཡང་སླན་ཆད་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་སླན་ཆད་མི་བྱེད་པར་སྡོམ་པ་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་འབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཕུལ་ནས་ཡང་མཆོད་པའི་ཁྱད་པར་བྱ་བ་བཞེད་ནས། རིན་ཆེན་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།རིན་ཆེན་ནི་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལ་སོགས་པའོ། །འབར་བ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །གང་ཀ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ཁྲུས་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། མུ་ཏིག་ རང་བཞིན་ཞེས་པ་མུ་ཏིག་གིས་སྤྲས་ཤིང་བཀོད་པའོ།།འོད་ཆགས་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ། བླ་རེ་ཉིད་ནི་བླ་རེ་ཡིན་ལ། གང་དེ་དག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གསལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། འཚེར་བ་ནི་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ཤེལ་གྱི་ཡིན་པས་ཤེལ་ཞེས་པ་ སྟེ།བསྟར་བ་ནི་ས་གཞི་སྤྲས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་དྲི་ཞིམ་པ་དེར་ཏེ་ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོ་དང་ཙན་དན་ལ་སོགས་པས་བདུགས་ཤིང་བསྒོས་པའི་ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་དེར་ཡིད་འོང་དྲི་ཆུ་མེ་ཏོག་གིས་བཀང་བ་ནི་ཆུ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་བའོ། ། རིན་ཆེན་རང་བཞིན་བུམ་པ་ནི་དེ་དག་བཻ་ཌཱུརྱ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་རིན་པོ་ཆེའང་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །དུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱ་དང་སྟོང་དང་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་དེ་ཡི་སྲས་རྣམས་ལ། །གླུ་དང་རོལ་མོར་བཅས་པས་བདག་ཁྲུས་གསོལ། །ཞེས་པ ནི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་གླུ་དང་གར་དང་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་དེའི་སྲས་སོ།

虽然如此，为何仅仅作如是意化的供养呢？暂且为何不实际供养那些悦意之物呢？对此说道'我无福德'等。正因为我未造福德故而贫穷，因为福德能令资具圆满，而由于远离彼故，无有其他供养之财，即无有任何资具。因此'为我利益'是指希求我的福德，而世尊为利他故是希望他人得到利益安乐，因为具有大悲心。此供养资具之所述，我作供养，因此请以怙主自身之力，即以自身威力接受。
又因有此我所拥有之身而应当供养，故说'于胜者'等。于诸佛我亦当供养自身，'一切种'即舍弃一切执我所有。于彼子等即于诸胜菩萨。'请全然接受我'即请从各方面接受我。我于人中尊主您前承认为仆从奴仆，非为寻求生计等，然而以最胜恭敬即以信心力而为，此为词义。
那么此中有何功德呢？说道'我由您'等。'由您'即由您等。于有中无畏利益有情，即依止大者远离恐惧后于轮回中成办世间利益事，然而依止大者时由不善业所障者，连自利的能力也无有，故说'往昔'等。从往昔无知而造作不善业中超越，以一切厌患等行为断除。'其他罪过亦不复为'即受持此后不再造作之戒。
如是供养身等一切供养资具后，又欲作殊胜供养，故说'燃宝'等。宝即因陀尼蓝等。燃即光明。凡悦意柱子即可爱，于彼浴室中我为诸如来沐浴，如是配合。又问如何呢？'珍珠性'即以珍珠庄严装饰。'光艳'即光明，'帷帐'即帷帐，凡具有彼等者即如是称呼。'明净'即极无垢，'闪耀'即具光芒。此为水晶故说'水晶'，'铺陈'即地面装饰之殊胜。
于彼香气芬芳处即以黑沉香及旃檀等熏染的浴室中，以悦意香水花朵充满，即以水、花及悦意香气等充满。'宝性瓶'即彼等是大琉璃亦是珍宝，即彼之性质。'众多'即以百千万等。'于如来及彼子等，伴以歌乐我沐浴'即以动人歌舞及鼓等音乐伴随。彼等即无量如来及彼子等。

།མཚུངས་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པ་སྟེ། གོས་ནི་དུ་ཀུ་ལའི་རས་ཡིན་ལ། གཙང་བ་ནི་དྲི་མ་བཀྲུས་པ་སྟེ། དྲི་ མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དྲི་རབ་བསྒོས་པ་ནི་ཨ་ཀ་རུ་ལ་སོགས་པའི་བདུག་སྤོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྐུ་ནི་སྐུ་སྟེ། ཕྱི་བ་ནི་བྱི་དོར་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་པའི་འོག་ཏུའོ། །ལེགས་བསྒྱུར་བ་ནི་ལེགས་པའི་ཚོན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ལེགས་པའི་ བདུག་སྤོས་རྣམས་ཀྱིས་བདུགས་པ་རྣམས་འབུལ་བའོ།།ན་བཟའ་དམ་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་གོས་སོ། །དེ་ལ་ནི་དེ་རྣམས་ཏེ། བཟང་པོ་ནི་ལྷ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལྷ་ལ་འོས་པའོ། །སྲབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རེག་བྱ་འཇམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇམ་ཞིང་ཕྲ་བའོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཁ་དོག་དུ་མའོ། ། མཛེས་པར་བྱས་པ་སྟེ། གང་ལ་ན་བཟའ་ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པ་དེས་ཏེ་ལྷབ་ལྷུབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་སོ། །དེ་དང་དེ་དག་གིས་ཞེས་པ་ནི་ཅོད་པན་དང་། གདུ་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་དང་། དོ་ཤལ་དང་། རྐང་གདུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། མི་ཕམ་པ་དང་། འཇམ དབྱངས་དང་།འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བརྒྱན་པར་བགྱི་སྟེ་ཆས་སུ་བགྱིའོ། །སྟོང་གསུམ་ཀུན་དུ་ཞེས་པ་ལ། གླིང་བཞི་པ་སྟོང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་། རི་རབ་དང་། འདོད་པའི་ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ དུ་འདོད་ལ།དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྟོང་དུ་བསྒྲེས་པ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོང་ནི་སྟོང་གསུམ་ཡིན་ན་གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ངད་ལྡང་བར་བྱེད་པའི་ ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲིའི་བྱུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དྲི་མཆོག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། གཞི་མཉམ་པ་དང་། ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་དེ་དག་བྱུག་པར་བགྱི་སྟེ་བསྐུ་བར་བགྱིའོ། ། ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གང་དག་ལ་ཞེ་ན། བཙོ་མ་ནི་ཁ་སྦྱར་དུ་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའོ། །བྱི་དོར་བྱས་པ་ནི་རོ་ཙ་ན་ལ་སོགས་པའི་ནོར་བུས་ཕྱི་བདར་བྱས་པའོ། །སྦྱངས་པ་ནི་བུལ་ཏོག་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིའི་དྲི་མ བཀྲུས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གསེར་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་འོད་ཆགས་ནི་འོད་ཟེར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་འབར་ཞིང་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཛེས་ པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་དཔེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཕྲེང་བའི་མཆོད་པ། ཐུབ་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མན་ད་ར་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །མ་ལི་ཀ་ནི་བར་ཤི་ཀའོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། དྲི་ཞིམ་པའི་མེ་ཏོག་ཡིད་འཕྲོག་པ་ རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བགྱིའོ།།མེ་ཏོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕྲེང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྤེལ་ལེགས་ཡིད་འོང་ཞེས་པ་ནི་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཞིང་སྤྲས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདོད་པར་འོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྤོས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྤོས་མཆོག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ལ།རྒྱས་པ་ནི་སྡུག་པའོ། །ཁྱབ་པ་ནི་འཕྲོ་བའམ་དྲི་ཆེ་བར་ལྡང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དྲི་བདུག་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བདུག་པ་དེ་རྣམས་སྤྲིན་ལྟ་བུར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་འཁྲིགས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སྟག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལྟར་དཔེར་བྱས་པའི་ཚིག་བསྡུ་བའོ། །བདུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་སྤྲིན་བཞིན་དུ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལའོ། །བདུག་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ནི་བདུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་པར་བསྒོ བར་བགྱིའོ།།བཤོས་གཙང་གི་མཆོད་པ། ཞལ་ཟལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞལ་ཟས་ནི་གང་ཞིག་ཞལ་བཀང་ནས་གསོལ་བའོ།

无与伦比就是无可匹敌，衣是杜库拉布，清净是洗涤污垢，意思是无垢。
香气浓郁是用沉香等熏香。身是身体，擦拭是清洁。然后是在擦拭之后。
善染是用优质染料精心染制，用优质熏香熏制后供养。
殊胜衣是无上之衣。其中那些，妙好是产于天界适合天人的。既轻薄又触感柔软，即柔软细腻。种种是多种颜色。
庄严装饰，既是衣服又是最胜庄严，以飘逸为主。所谓彼彼等，是以宝冠、臂钏、臂饰、璎珞、足钏等来庄严普贤、弥勒、文殊、观世音等菩萨。
三千大千世界中，四大部洲千个，如是各自的月亮、太阳、须弥山、欲界天、梵天世界称为小千世界，如是千倍为二千中千世界，再千倍为三千大千世界，即十亿四大部洲之意。
如是遍及一切方向无边无际的世界，以及遍及三千世界散发香气的性质，称之为如是。
具有如是涂香性质者称之为如是，以最胜香，即檀香等平等涂抹。涂抹彼等能仁身。
何等性质？炼就是用合煮等方法清净内在杂质。擦拭是用黄丹等宝石磨光。清净是用明矾、訶子、盐等洗涤外在污垢。
如是性质且为金色的光芒即光明之意。如是燃烧具足光明。此亦依世间共识而说，如来身相之美实无少许可比。
今说华鬘供养，'能仁'等，曼陀罗是天人殊胜之花，末利迦是茉莉花。彼等一切，以悦意芬芳之花供养最胜供处能仁。
既是花又是花鬘，'善结悦意'是指善加装饰庄严的特征，以可爱乐者。
香供养'最胜香'等所说，广大是美好。遍满是弥漫或香气强烈。具有如是香烟云聚者称之为如是。
彼等熏香如云聚集于虚空中具有形相，如'诸人虎'等为譬喻的省略语。香聚如云上升之意。'于彼'即于能仁。'当熏'即以诸香极为熏染。
净食供养，'饮食'等所说，饮食是充满口而食用者。

།བཟའ་བ་ནི་གང་ཁམ་དུ་བཅད་ནས་ཏེ་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་པའོ། །བཏུང་བ་ནི་གང་བཏུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ། སྐོམ་ལ་སོགས་ པའོ།།སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཐུབ་དབང་རྣམས་ལའོ། །དབུལ་བར་བགྱི་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བགྱི་བའོ། །མར་མེའི་མཆོད་པ། གསེར་གྱི་པདྨ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲོན་མ་ དེ་རྣམས་ཚར་དུ་དངར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གང་དུ་ཞེ་ན། གསེར་གྱི་པདྨ་རྣམས་སུའོ། །སྤོས་ཀྱིས་བྱུགས་པ་དེར་ཞེས་པ་ནི་ཙནྡན་དང་གུར་ཀུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱུགས་པའོ། །མུ་ཏིག་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཕྲེང་ཞེས་པ་ནི་གང་མཛེས་པའི་ཕོ་བྲང་ཡིན་ལ། དཔག་ ཡས་ཞེས་པ་ནི་ཕོ་བྲང་གི་ཚོགས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་མཛེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་དབྱིབས་སྡུག་པ་མུ་ཏིག་གིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་གདུགས་ཡིན་ལ་བསྒྲེང་བ་ནི་ཡུ་བ་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བའོ། །ད་ནི་ མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། འདི་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་ཕུལ་བ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་དང་། གཞན་ཏེ་ལྷ་ལ་སོགས་པས་ཕུལ་བ་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པ་མཆོག་ཏུ་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་གནས་པར་ གྱུར་ཅིག་པའོ།།རོལ་མོའི་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པ་བརྡུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། བསྡུས་དབྱངས་ནི་ཚོགས་པའི་གླུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་བསྡུས་དབྱངས་ནི་གར་དང་གླུ་དང་རོལ་མོ་རྣམས་ཚོགས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲིན་ནི་དུ་མ་ ཚོགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མཉན་པར་མི་ནུས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་མདོར་བསྡུས་ནས་མཆོད་པ། དམ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་རིན་ཆེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་ལ། རིན་ཆེན་བཞིན་དུ་རིན་ཆེན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་རོ།།མཆོད་རྟེན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཡིན་ལ། སྐུ་གཟུགས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་སོ། །རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་ཆར། །ཞེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་རོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་།གོས་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ལ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དབྱངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་ པོ་དང་།མི་ཕམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་མོས་པས་བདག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་དང་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་དོ།།བསྟོད་པའི་མཆོད་པ། བདག་གི་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབྱངས་ནི་ས་འཛིན་བདུན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།ཀ་མོད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ནི་རྒྱ་མཚོའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ནི་བསྟོད་དབྱངས་དུ་མས་བསྟོད་པ་རྣམས་ཏེ། གླུ་དབྱངས་རྣམས་བསྡུས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲིན་འབྱུང་གྱུར་ཅིག་སྟེ། ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ པའོ།།དེ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།

食物是指可以咀嚼的，如油糕等。饮品是指可以饮用的，如饮料等。各种各样是指多种精心调配的那些。'彼等'是指诸位能仁。供养是指布施。
灯供养，'金莲'等所说的，是指由珍宝制成的灯具，那些排列整齐的称为如是。在何处呢？在诸金莲中。'涂香之处'是指用檀香、郁金等涂抹之处。
'珍珠宝饰璎珞'是指庄严的宫殿，'无量'是指宫殿的集合，是照耀世间并使之庄严者。金质手柄形状优美，以珍珠装饰的宝伞，'高举'是指将伞柄向上举起。
现在为显示供养用具的总结而说'由此'等，愿我所供养的供云及其他即天等所供养的，经劫或超过劫最胜趣入而安住。
'乐器之云'是指鼓等打击乐器，和声是指众人的歌声之意。或者，和声是指舞蹈、歌声和音乐的集合。彼等之云是指众多聚集，这也使一切众生满足，即令一切众生欢喜，而非与'不能听闻安住'相连。
对正法等总括供养，说'正法'等，是指十二分教法性质的一切珍贵正法，如同珍宝般珍贵，因为能显明诸法实相，且是获得最上寂静的因缘。
塔是指如来塔，身像是指佛菩萨的身像。'珍宝花等雨'是指花雨和珍宝雨。'等'字也包含檀香粉和衣服等，于轮回中相续不断。
为显示无上供养而说'文殊'等，即文殊、普贤、弥勒、世间怙主等十地自在菩萨。'如何'是指以何等增上意乐供养诸如来，如是以彼胜解我亦供养诸如来及具眷属菩萨众。
赞叹供养，说'我音韵支分'等，音韵是指七声等，彼等支分是指分类，即各种调式等。如同大海般极其广大故称为海。以彼等赞叹是指以众多赞颂音韵赞叹，即汇集诸音声。愿彼等之云生起，即愿安住。
彼等即是诸佛菩萨，其他则不是，即如我所观想如是而已的意思。

།སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་མཆོད་ པ།དུས་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཇི་སྙེད་པའི་གྲངས་དེ་སྙེད་ཀྱིས་ཏེ། དུས་གསུམ་གཤེགས་པ་ཀུན་ཞེས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཇི་ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན།ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་བཅས་ལ་སྟེ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཚོགས་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ ལ་ཕྱག་འཚལ་བ།མཆོད་རྟེན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྟེང་དང་བར་དང་འོག་དག་དང་། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་། །སྐུར་བཅས་སྐུ་ནི་མེད་པ་ཡི། །མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་ཀྱི་གཞི་རྣམས་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བལྟམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སོ། །ཕྱག་འོས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ་མཆོད་པར་འོས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདིས་ནི་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཆོ་ག་ བརྗོད་དོ།།མཆོད་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཡང་དམ་ཚིག་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་བོ་དང་། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་བོ་དང་། ཆུ་དང་ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་གནས་པའི་བདག་གིར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་ རྣམས་དབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཕྱོགས་འདིས་སྨན་ཐམས་ཅད་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ན་རོ་དང་རེག་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ས་ཞག་ དང་།བདུད་རྩིའི་ཤིང་དང་། མ་རྨོས་པའི་འབྲས་དཀར་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་། མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཆོད་ པའི་ལས་གང་འདི་རྣམས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེས་སྣ་ཚོགས་པའི་མཆོད་པའི་ལས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྡིག་པ་བཤགས་པ།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ནི་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། མཆི་བ་ནི་དེའི་བཀའ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ དེའི་བཀའ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ཞེས་པ་ལ། སྙིང་པོའི་སྒྲ་འདི་ནི་སྙིང་པོའི་ཚིག་སྟེ། མར་གྱི་སྙིང་པོ་དང་འོ་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ན་བཞུགས་པའི་ཞེས་པ་ལ། གསོལ་བ་ནི་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མདུན་དུ་དམིགས་ནས་བསམ་པ་ཐག་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་སྟོན་པ་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་པས་ནི་ལུས་ཀྱི་ རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བརྗོད་དོ།།ལག་པ་གཉིས་ཁ་སྦྱར་བར་བྱས་པ་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐོག་མ་མེད་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་རབས་འདི་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་སྟེ། སྔ་མ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ ཉིད་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

向佛法僧三宝顶礼供养。关于'三世'等所说：十方佛土中有多少微尘，就有多少数量的三世如来，即过去、未来、现在诸如来。是向什么样的对象呢？即具有殊胜法和殊胜僧众。僧众中最殊胜的是处于顶点的菩萨众。既是法又是殊胜僧众，与他们同在。
向如来塔顶礼。关于'诸塔'等所说：上方、中间、下方，以及诸方位、诸方隅，有佛身和无佛身的诸塔，我向其顶礼。'菩提心之处所'是指本生传、证悟宣说、诞生等处所。'应礼敬者'是指诸佛，即应供养者。如是，此处宣说了供养和顶礼的仪轨。
这个供养仪轨也是在《三昧耶王经》中所说的，如同所说：应当供养陆地所生的宝山、水中所生的宝山，以及十方所住的无人执著的水陆所生之物。
按此方式，一切药物、一切甘露精华、无过失的水轮、无量世界中具有圆满味觉和触觉的地肥、甘露树、自然生长的白稻、北俱卢洲等，以及清净世界中极为悦意的受用等。
《宝云经》中也说：'在诸经中所说的广大供养事业，以极为强烈的增上意乐将这些回向给诸佛菩萨，同样也应当思维种种供养事业。'
现在，以皈依三宝为前提的忏悔罪业。关于'菩提'等所说：皈依的含义是救护之义，'趋往'是指完全遵守其教诲，意思是说凡是皈依某处的人就不会违背其教诲。
关于'直至菩提心要'，这里的'心要'是精华之词，如同酥油精华、牛奶精华一样。如是，意思是说直至获得菩提心要即圆满正等觉之前。
关于'安住一切方位'，'祈请'是指观想诸佛菩萨在面前，以至诚心说此语。'合掌'表示身体的表示行为。两手相合即是'合掌'的含义。'无始具有'是指前世相续，'此生'是指今世，不仅仅是指前者。'不知'表明自己具有大愚痴。

།དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱས་པའང་སྟེ། བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་ནི་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡང་ངོ་། །བདག་གནོད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ལ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ནོངས་པ་དེ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ལྟུང་བ་སྟེ། བཤགས་པ་ནི་མཐོལ་བ་སྟེ་བསལ་བར་བྱེད་ཅིང་མི་འཆབ་པའོ། །འགྱོད་བགྱིས་ནས་ཞེས་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྡིག་པ་ བཤགས་པ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཞིང་ཡིན་ལ། ཕ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནོད་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཉེས་པ་དུ་མས་སྐྱོན་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་སྐྱོན་ཆགས་པ་སྟེ། རང་དབང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡིག་པའི་ལས་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ལས་ཏེ་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །མི་དགེ་བ་འདི་ལས་སོ། ། མྱུར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་རོ། །ཁྱེད་ཅིའི་ཕྱིར་རིངས་ཤེ་ན། བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྡིག་པ་བྱང་བར་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་འཆི་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྡིག་པ་བྱང་བར་མ་བྱས་པར ཁྱེད་ལ་འཆི་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བྱས་དང་མ་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་འདི་ནི་བྱས་ལ་འདི་ནི་མ་བྱས་སོ་ཞེས་ཏེ་འཆི་བས་མི་སྡོད་དོ། །ཡིད་བརྟན་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས་ཏེ་དེས་འཇོམས་པའོ། །བདག་ནད་མེད་པ་དང་། ལང་ཚོ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟན་པར་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གློ་བུར་ཐོག་ཆེན་ཞེས་ཏེ། མ་བསམས་པར་ཐོག་འབབ་པ་དང་འདྲའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྡིག་པས་འཇིགས་ན་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བྱེད་ཅེ་ན། མཛའ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཛའ་བ ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡིན་ལ།མི་མཛའ་བ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཛའ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དུ་མའོ། །འདི་དག་ ཐམས་ཅད་ཡུན་མི་རིང་བར་དོར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་དོན་མེད་པའི་སྡིག་པ་སོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བོར་ནས་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བདག་རྨོངས་པས་ འདི་མ་ཤེས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བསྒོམས་སོ།།དེ་ནི་ལྷག་མ་ཞིག་གནས་ཤེ་ན། དེ་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་མྱོང་བའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞིག་སྟེ། མི་མཐོང་ཞིང་དེར་དྲན་པ་འབའ་ཞིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་སྟེ། མཛའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རེ་ཞིག་གནས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ནའོ། །འདས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་བདག་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་དོན་དུ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་དག་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་མཛའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་དུ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གི་མདུན་ཉིད་ན་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

对于身语意三者所作的三种行为，语和意造作，以及随喜。'为自害'是说其业果将在自身成熟。'彼过失'是指堕罪，'忏悔'是发露而不覆藏。'生悔已'是说在地狱等处获得不善业的痛苦异熟果报。这是如何忏悔主要罪业。
所说'三宝'等，三宝是无上福田，'父'等是恩田，对其造害则广传会感受痛苦异熟果报。'诸过失染著'是被贪等烦恼染污，意思是'非自在'。
宣说厌离罪业：'如何从此'是以何种方式。'从此不善'。'速'是极快。若问为何急迫，则说'我'等，即在未净除罪业之前，愿我不死，否则因畏惧堕恶趣。
若问未净除罪业时，你没有死亡的机会吗？则说'已作未作'等。暂且说此已作彼未作，死亡不等待。'信赖'是确信而被其摧毁。不应坚信我无病、年轻、具力之身。为何？'突如霹雳'，如同意外落雷。
若有人如是畏惧罪业，那为何还造作？则说'亲与'等。'亲'是我与我所，'非亲'是加害者，对亲者作利益安乐，对非亲者则相反。'种种所作'是杀生、不与取等差别，即多种。
这一切不久应当舍弃，为何还要积集无义之罪？则说'一切'等。'一切'是亲非亲，我愚痴不知应舍彼等而去，未曾修习。
若问是否还有剩余？则说'彼彼'等。'何等事物'是指乐因与苦因，'受用'是经历。又为何如此？则说'如梦'等。譬如在梦境中所经历的，不见而仅余忆念。
同样，其他与亲等共处一切都不依托此生，为显示此义，说'暂住'等。'住'是存在时。'已逝'我见彼为无常所摄。
若如是，则为彼等所造罪业也应随之而去？则说'为彼等'等。'彼等'是亲等，'为彼'是以其为因缘所造罪业，其仍在我前住，意思是将与我同去。

།ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་བསླུས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པ་དང་གང་ཡང་བདག་གིས་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ཏེ་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུ་དེས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་ན། འཆི་བའི་དོགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡོད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འཇིགས་ཤེ་ན། ཉིན་མཚན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས ཏེ།ཉིན་མཚན་དུ་ཚེ་འགོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡོད་པ་མེད་པར་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་འགོད་པ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་དོ། །འོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བསྣོན་པ་སྟེ། བསྲིང་བའི་ཆ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་རིང་པོར་གནས་ནས་ཀྱང་གསོན་པ་ནི་མཐར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་གི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བྱས་པ་དེ་ཡང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚེ་དེང་ཡང་དེ་དང་ལྷན ཅིག་ཏུ་སྐལ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ལྟ་ཞོག་སྟེ། འདི་ན་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པ་འདི་ཉིད་ནའོ། །འཆི་བ་དང་ཉེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པ་གཉེན་འདབ་དང་འཁོར་གྱི་ནང་ན་གནས་ནས་ཡང་ངོ་། །གནད་ཆད་པའི་ ཚོར་བ་དག་ཅེས་པ་ནི་སྐོམ་པ་དང་ལུས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི།དེའི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་ཡང་གཞན་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཅི་སྨོས་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ནི་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐེ་ལ་ཞགས་པས་བཅིངས་ནས་ཐོ་བས་བརྡུང་བཞིན་དུ་འབྲོག་དགོན་པའི་ཚེར་མ་སྟུག་པོ་ཅན་དང་ཕ་འོང་ཐག་ཐུག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྐང་པ་གཅོད་ཅིང་གྲོགས་མེད་པའི་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སར་ཁྲིད་པ་ ན།གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེར་གྲོགས་འགའ་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན། །དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསགས་སོ། །ཡང་ སྡིག་པ་ལས་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་མགོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།མི་རྟག་པ་ནི་ཚེ་མི་གནས་པའོ། །ཆགས་པས་ནི་འཛིན་པས་སྟེ། འདི་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཤེས་ཏེ་མ་མཐོང་ནས་སོ། །བག་མེད་ ཅེས་པས་ནི་ལང་ཚོ་དང་གཟུགས་དང་ནོར་དང་།དབང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱགས་པར་གྱུར་པས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་བ་མང་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་ཡན་ལག་གཅོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བས་རྐང་པ་དང་ལག་ པ་བཅད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། སྐམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྐོམ་པ་སྟེ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། མིག་རྩ་ངན་པ་ནི་ཕོངས་པའི་ལྟ་སྟངས་ སོ།།གཞན་དུ་ནི་བཟློག་པར་རོ། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིགས་འཇིགས་ལྟའི་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པ་བྱེད་པས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པའོ། །འཇིགས་ཆེན་ནད་ཀྱིས་ ཐེབས་གྱུར་པ་ནི་ཟིན་པར་གྱུར་པའོ།།མི་གཙང་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་ལུག་པའོ། །གོས་པ་ནི་ཟགས་པའོ། །བྲེད་ཤ་ཐོན་པ་ནི་ཞན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་དག་གསོལ་ཅིང་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། སུ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ལ།ལེགས་པར་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བྱས་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་སྐྱབས་མ་མཐོང་ནས་དེའི་ཚེ་སླར་ཡང་སྐྱབས་མེད་པས་ཀུན་ཏུ་ཡི་མུག་འགྱུར་རོ།

如果这样看到了，怎么会被欺骗呢？说'如是'等，我不为任何人所认识，也不认识任何人，我没有如此了解而行持。因此，对我与我所产生贪著，对与此相违者生起嗔恨即愤怒。
你的寿命虽然很长，为何会有死亡的忧虑，为何如此恐惧呢？说'日夜'等，日日夜夜寿命在消逝，寿命行将耗尽。'无停息'是指刹那间也不间断地消逝。'来临'是指相续，而且是增加，没有丝毫延长的余地。
如此，我为何不会死亡呢？即便长久住世，最终也必定会死。如此，为了何事造作的罪业，当在地狱等处感受其痛苦果报时，今天也将与之同时承受，为何不感到恐惧呢？
姑且不说后世，'此处'是指在此生中。被临终痛苦所压迫，即使处在亲友眷属中。'要害之感受'是指饥渴、身体发热等痛苦唯独自己感受，其中丝毫也不会发生在他人身上。
更何况在地狱等处，如说'阎魔使者'等。被死亡使者所执持即被其加持，用绳索系颈，一边被棍棒击打，一边被带往荒野中茂密的荆棘和巨石遍布之处，砍断脚足，被带往无有伴侣感受业报之处。
'亲友何益，知己何用？'是说在那里任何伴侣都不能作为救护。'彼时唯福德能救护，然我未曾修'，能作为救护的福德我也未曾积累。
又说'救护罪业之怙主'等。'无常'是指寿命无常。'贪著'是指执取。'如此'是指不知、未见将会出现地狱等痛苦。'放逸'是指因青春、容貌、财富、权势等而骄傲。
又问为何你会生起如此多的厌离？说'众生肢体被割'等。比起地狱的痛苦，砍断手脚所生的痛苦是极其微小的，然而即便如此也会出现这样的情况：枯槁即全身干枯，口渴即被渴所逼恼，目光凄惨即贫困的眼神。
在其他处则相反。地狱的痛苦极大，如说'阎魔使者'等。'恐怖恐怖视'是指进入。加持即占有。'被大怖病所侵'即被染著。'不净流出'即从中流出、吐出。'污染'即渗漏。'惊慌失措'即虚弱，向四方祈求寻找救护。
如何做呢？如说'谁能'等。'善'是指无因而作。'救护'是指全然救护。如此，当任何处都见不到救护时，彼时又因无有救护而完全绝望。

།དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་སྟེ་བྱ་བ་ ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ན།གནས་དེར་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དམྱལ་བའི་སར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ད་ལྟར་ཉིད་དུ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བར་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བའི་མགོན་ནི་དབུགས་ འབྱིན་པ་དང་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་འདྲེན་པའོ།།སྟོབས་ཆེན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་ འཇིགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།འཇིགས་པ་ཀུན་སེལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། དེ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དེ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡང་དག་ཅེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དད་པས་ཏེ། སྒྱུ་དང་གཡོས་སམ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡང་དག་པར་རོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་ལུས་འབུལ་བ་ནི་བདག་ནི་འཇིགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཇིགས་པས་རྣམ་སྐྲག་ནས་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་ནས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བདག་ཉིད་འབུལ་བ་ནི་ངེས་ པར་དབུལ་བར་བགྱི་བའོ།།འཇམ་པའི་དབྱངས་ལའང་སྟེ་འཇམ་པའི་མགོན་པོ་ལའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བས་མ་ཡིན་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ མགོན་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གོ།།ཐུགས་རྗེའི་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་བའོ། །འདི་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །འོ་དོད་འབོད་པ་ནི་ཀློང་ཆེར་འབོད་པའོ། །ཉམ་ཐག་ང་རོས་ ཞེས་པ་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཞན་པས་བྲེད་པའི་ང་རོའོ། །འཇིགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སྐྲག་པའོ། །དེས་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་སོ། །སྡིག་ལྡན་བདག་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པ་བྱས་པ་བདག་ལ་སྐྱོབས་ ཤིག་པའོ།།འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །སའི་སྙིང་པོ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཏེ། འོ་དོད་འབོད་ཅེས་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པ་ནི་གང་མཚན་སྨོས་ནས་མ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་དག་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའོ། །གང་ཞིག་མཐོང་ནས་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སོ། །ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ དག་ཀྱང་སྟེ།སྡང་བ་རྣམས་འཇིགས་པར་གྱུར་ནས་འབྱེར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐག་རིང་དུ་འབྲོས་པར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་གང་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡོད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་ པ་འདིས་ནི་སྡིག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་འཕགས་པ་ཆོས་བཞི་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་ བའོ།།དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

当时那个时候，对于一切所作之事都无能为力时，'彼处'指极热等地狱之处。因此，现在应当实践忏悔，所以说'因此胜者'等。'众生怙主'是给予安慰和可靠依处的引导者。'大力'是指在一切处无碍的能力，'救护众生之义精进'是为救护一切众生而精进。
假如如此依止，恐惧也不能平息，那时皈依有何用呢？说'遣除一切恐惧'，即是遣除一切痛苦。皈依法宝和僧宝，说'由彼'等。'由彼'是指诸佛世尊。'证悟'是现证，即涅槃法之义。遣除轮回恐惧是因为成为一切烦恼的对治。
'真实'是以最胜信心，不是以虚伪或疑惑心。'菩萨众'是对僧众也同样真实。现在如实地主要对诸菩萨献身，说'我因恐惧'等。'因恐惧惊骇'是因地狱等恐惧而惊惶。'普贤'是菩萨，'献上自身'是决定供养。'文殊'即文殊怙主。'以自身'是非他人劝导，是以自心欢喜之义。
'于彼亦'是广为人知，'观世音怙主'是圣观世自在。'大悲行无谬'是说此具有大悲行为的性质即是大悲行无谬，这是其特征。'高声呼喊'是大声呼喊。'悲惨声'是行为的特征，即痛苦衰弱的惊恐声。'恐惧'是对业果成熟的畏惧。'彼'是指世尊观世音。'于具罪我'是请救护造罪的我。
'圣虚空藏'是菩萨。'地藏'也是另一位菩萨，'高声呼喊'与后文相连。'一切大悲'是指虽未提及名号的那些也都具有最胜大悲，即因他人痛苦而生痛苦。'若见彼'是仅仅见到。'使者等'等字包括夜叉、罗刹等其他，令怨敌恐惧逃散即远远逃离的金刚手顶礼，即作顶礼。'金刚手'是具有金刚杵者，即金刚手菩萨。
如是皈依等，此是为断尽罪业而显示依止力。如《四法经》中说：'其中依止力是皈依佛法僧，不舍菩提心。依止具力者，罪业不能胜。'

།ཡང་གཞན་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་ཆད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལས་འདས་ པར་བྱས་པ་སྟེ།ད་ནི་སྟེ་ད་ལྟའོ། །འཇིགས་པ་ཆེ་མཐོང་ནས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདས་པས་མི་འདོད་པའི་འཇིགས་པ་སྟེ། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུས་སྐྲག་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དུ་དོགས་པར་མི་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་བསལ་དུ་ གསོལ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་འཇིགས་པ་བསལ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། །མྱུར་བ་ནི་སྐྱེན་པར་ཏེ། བདག་ནི་ཞེས་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ལ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་འདིར་དོན་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཐ་མལ་ནད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐ་མལ་ནི་འགྲོ་བཞིན་པར་འཇིགས་པ་སྟེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ནི་ཡང་བའོ། །འདི་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་ནད་ཀྱང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་པ་ཡིས་སྨན་པའི་ངག་བཞིན་བྱ་ དགོས་ན་སྟེ།བདག་གི་ནད་ནི་འཕེལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་སྨན་པའི་ངག་ལས་འདའ་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན་ནད་རྒྱས་ཐེབས་པས་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཡང་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། བཞི་བརྒྱ་བཞི་ཡིས་ལྷག་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ། བཞི་ཡིས་ལྷག་པའི་བཞི་བརྒྱ་ རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།།དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱ་དང་དུས་སུ་འཆི་བ་གཅིག་ནི་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གོ། །དེ་དག་སོ་སོ་ལ་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་དེ་དག་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་ དད་པ་ཡིན་ལ།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡང་གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནད་ཀྱིས་འཁྲུགས་པ་དེ་དག་གཅིག་གིས་ཀྱང་ངོ་། ། གང་གི་ཕྱིར་འཛམ་གླིང་ན་གནས་པའི་མི་ཀུན་དེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སོ། །རླག་བྱེད་པ་ནི་འཆི་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་ནད་རྣམས་ཀྱི་སྨན་དེ་རྩི་སྨན་གསོ་བའི་དོན་དུ་གང་ནས་ཀྱང་མི་རྙེད་ནའོ། །འདིར་ཡུལ་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོ་པདྨའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སུ་བསྟན་པ་འདི ལྟར་ཐོས་ཏེ།འདས་པའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་ནད་ཆེན་པོས་བཏབ་པར་གྱུར་ནས་འཆི་བ་ན་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་བགྲོས་ཏེ་བདག་ཅག་གི་རྗེ་ རྒྱལ་པོ་འདི་དག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་སླར་འཆོས་པར་མཛད་ལགས་ཀྱི་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཅག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བཟུང་ནས་འདུག་སྟེ།ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྗེ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཁྱེད་བཞུགས་བཞིན་དུ་ཡང་བདག་ཅག་འདི་འདྲ་ བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ།།རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་མ་བཟོད་ནས་མྱུར་དུ་འདི་དག་གི་ནད་ཀྱི་གདུང་བ་སོལ་ཅིག་ཅེས་སྨན་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་ བསྒོའོ།།དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བགྱིའོ་ཞེས་སླར་མཉན་ནས་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་བལྟས་པ་དང་ཉ་རོ་ཧི་ཏའི་འཕྲལ་གྱི་ཤ་ལས་སྐྱབས་གཞན་མ་རྙེད་ནས་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་སླར་གསོལ་ཏོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་ལཀྵི་ནས་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་བསྟོད་པར་ ཡང་བསྟན་ཏོ།།ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པ་ཡི། །ཞེས་པ་ནི་ལུས་དང་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཟུག་རྔུ་དུ་མ་འདོན་པའིའོ། །བདག་ཉིད་སྨད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་གཏི་མུག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཀྱང་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལྟར་མི་ བྱེད་པ་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་མི་བསྟེན་པ་ཡིན་ལ།དེའི་ཚེ་བདག་ལ་གཏི་མུག་མཐར་ཐུག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

另外，为了消除疑虑而说'从前'等。'从您的教言'是指违背了您所说的教言。'现在'即是现在。'见到大恐怖'是因为违背了那些而产生不欲求的恐怖，即因不欲求的果报而恐惧，故来皈依。因此不应有其他疑虑，所以请求消除恐怖，即请消除往昔所造罪业的恐怖。'迅速'即快速，从中出现'我'字。
如此，又对'谁会不相信你的话语'产生疑虑，为了在此显示其义，说'普通病'等。'普通'是指正在发生的恐怖，意思是不会长久存在。'又'是轻微的。这既是这个又是病，对此恐怖应当如医嘱而行，即我的病不要增长，如果不违背医嘱，病情加重就更不用说了。
'四百零四'是指，超过四百的四百之意。非时死亡一百和适时死亡一即是一百零一。这些各自又因风、胆、痰及其综合而成四百零四种病。因不同导致果不同，果不同则因不同而安立。
如此，若问为何对不存在的事物产生恐惧，故说'即便一个'等。即便是被病所扰乱的那些之一。因为在赡部洲所住的一切人，即是这些有情。'毁坏'即是令死亡。此外，若在任何处都找不到能治疗诸病的药物。
在此听闻迦尸国王莲生本生如是说：过去世时，世尊行菩萨行时，成为迦尸国王名为莲花。当时赡部洲所有人都被大病所侵而将死亡，他们商议说：'我们的君主国王具有大悲心，能治愈疾病，我们应向他求除苦。'他们如是决定后前往说：'大王啊，至尊意乐利他者，您在位期间我们却遭此境遇。'向国王请求消除自己的痛苦。
那位国王也因悲心而意志不由自主，不忍见他们的痛苦，迅速命令医生们说：'解除这些人的病苦。'他们也回答说：'遵命。'观看医书后发现除了鱼肉罗希多外别无他法，便如实向国王禀报，如是广说。此事也在阿阇黎拉克西米的本生赞中说明。
'能拔除一切刺'是指能拔除身心所生的诸多痛苦。'自身应受呵责'，即极为恶劣愚痴。如是了知却不依如来教言而行即是背离不依止，那时我有极大愚痴，应当受到呵责，此为其义。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཡང་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཡང་ས་ ཐ་མལ་ཆུང་ངུ་ནི་རི་ལ་སོགས་པའི་གཡང་ས་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཏེ།གང་དུ་རུས་པ་འཆག་པ་ཙམ་མམ་འཆི་བ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དཔག་ཚད་སྟོང་དུ་ལྟུང་བ་ཞེས་ཏེ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཚད་ཀྱི་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡང་ས་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ།།ཡུན་རིང་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པས་ཚེ་གཏུགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐབས་མ་ཡིན་པར་སྔར་བས་བདེ་བར་གནས་པ་འདོར་ཞེས་པའི་དོགས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དེ་རིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་པ་ནི་འདི་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འཇིགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་མི་འཇིགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གང་གིས་ན་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་མ་འཇིགས་ཤིག་ཅེས་མི་འཇིགས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སུ་ ཡིས་བདག་ལ་བྱིན།ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་ངེས་པར་ཐར་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཇིགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསོན་པ་ ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་མཐར་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདིས་ཀྱང་ཡིད་བདེ་བར་གནས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་ཆད་མྱོང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མངོན་ཞེན་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཆགས་ནས་སོ། །བླ་མའི་ཞེས་པ་ནི་སངས་ རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཉིན་མཚན་དུ་འདི་ཡིད་ལ་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་གསོན་ཚེ་འདི་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གསོན་ཚེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མི་ལ་ སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གཅིག་པུ་ཞེས་པ་ནི་གྲོགས་མེད་པའོ། །ག་ཤེད་ཅེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའི་གནས་སོ། །མི་དགེ་བ་ལས་ཞེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་ཏེ། དེ་ལས་ཞེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་སོ། །ད་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་ བྱས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཡང་ལྟུང་བ་བཤགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་ཞེས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཏི་མུག་པས་ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་མུན་པས་སོ། །གང་ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་ནི་ ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རང་བཞིན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། བཅས་པའི་སྡིག་པ་ནི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ ནོ།།བཤགས་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བསླང་བ་ཡིན་ལ། ཐལ་སྦྱར་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སེམས་སྐྱོ་བར་སྟོན་ཏོ། །ལྟུང་བ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ འདིས་ཤིན་ཏུ་ལྟུང་བར་བྱེད་པས་ན་ལྟུང་བའོ།།ལས་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནོངས་པ་ཉིད་དེ་ཉེས་པ་ཉིད་དུའོ། །གཟུང་དུ་གསོལ་ཏེ་མཁྱེན་པ་དང་། གཟིགས་པ་དང་། རིག་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་གིས་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་ལ་ འཆབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡང་འཆལ་བར་དོགས་པས་སྤང་བར་འདོད་ནས་ཕྱིན་ཆད་མི་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྡོམ་པ་ལེན་པར་མགོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འཕགས་པ་དགྱེས་ཤིང་གང་དུ་འཕགས་པ་མཉེས་པ། མཁས་པས་བསྔགས་ པ་མ་ཡིན་པས་མགོན་པོ་བཟང་པོ་མ་ལགས་པ་ནི་དམན་པ་སྟེ།འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བཞིན་དུ་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཡང་དེ་བདག་གིས་མི་བྱ་སྟེ། སླན་ཆད་ཀྱང་མི་བགྱིད་པར་སྡོམ་པར་འཚལ་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་གདོན་པའི་སྐབས་སུ་གསལ་བར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

若问为何如此？则说'悬崖'等。小的普通悬崖是指山等处的小悬崖，在那里会遭受骨折或死亡等痛苦。'坠落千由旬'是指堕入无间地狱等处，其深度达数千由旬的悬崖之意。'长久'是指寿命长达中劫等时间。
如此未见死亡本身，若问为何不能断除'非时舍弃先前安乐住'的疑虑？则说'今日'等。'必定'是指此事确定。若说如此也不应恐惧，则说'于我无畏'等。其意为：何人赐予我不生恐惧之安住，谁是如此殊胜士夫？
或者，即便确实有解脱方法，也不应恐惧，但那也是不存在的，如何能确定从这苦中解脱？是不可能的。世尊说过：'一切生者终归于死'。
为显示由此也不应安乐而住，故说'往昔已经历'等。'执著'即贪著。'上师'是指佛陀、菩萨和善知识们。因此，这里日夜应当如是作意，故说'此生'等。'此生'是指有情世间，'此'是指人等同类的特征。'独自'是指无伴。'何处'是指不定处所。'不善业'是指不善之业，'彼'是指不善业。
现在由确定业果，以极大执著方式再次忏悔堕罪，为显示此义，故说'我今'等。'愚童'即是无知，'愚痴'是指被愚痴黑暗所覆。'些许'是指身语意。自性罪是指杀生等十不善业的自性，遮罪是指对已受戒者，世尊制定的非时食等学处的自性。
'忏悔'是发起语表业，'合掌'是身表业。'再三顶礼'是表示极度厌离之心。'堕罪'是指因此会导致堕入地狱等处，故称堕罪。因为是不善业，所以是过失即罪过。'祈垂纳受'即是祈请知晓、观见、了知。以无障碍心我当断除，意为我无覆藏。
又因恐再犯而欲断除，为不复作而受戒，故说'怙主'等。若时圣者欢喜及于何处令圣者悦意，非智者所赞即'非善怙主'是低劣的，说为非圣者之业。从此了知并现见，以先起觉知，我亦不作彼事，即是'今后亦愿守护律仪'之意。此等将在三聚净戒章节中详细解说。
《入菩萨行论难解释》智源慧著，忏悔品第二。

། །། བམ་པོ་བཞི་པ། ད་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ངལ་བ་རྣམས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པར སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་ཐོབ་པས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་ངལ་བསོ་བའོ།།དགའ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བགྱི་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡིད་དང་ལུས་དང་ངག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ ཡིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་།ལུས་ཀྱིས་ནི་བ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། མཆི་མ་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་འདར་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ངག་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བྱས་སོ། ། རབ་ཏུ་བྱས་སོ། །བཟང་པོ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་དག་བདེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་གང་གི་དོན་དུ་ལས་དེ་བྱས་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི ལས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱས་ནས།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་ཐར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ་སེམས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནས་པ་དེ་འང་གཟུང་ངོ་། །ལུས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས སྐབས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ལམ་སྟོན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུང་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱོབ་པ་ནི་རྒྱུན་ གྱི་དོན་ཏོ།།འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱེད་པ་ནི་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐུགས་བསྐྱེད་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བྱུང་བ་ཡང་མཐའ་ཡས་ཤིང་ གཏིང་ཐུག་པ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བས་ན་རྒྱ་མཚོའོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་མཛད་པ་ནི་རོ་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། སེམས་ ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་མཛད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་མཛད་པ་པོ་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ལ་གོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་ཡིན་པས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྟོན་པ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། འདི་ནི་ཐབས་ལ་གོམས་པ་ཉིད། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ནི་བསྟན་པར་འདོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་སྟོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བསྟན་ནས། བསྐུལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སྦར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་ པས་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་མཛད་དུ་གསོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་དག་གིས་བསྐུལ་བ་བརྗོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།བྱ་བ་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པའི་ཐུགས་མངའ་བ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་བཞུགས་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །ལྡོངས་པས་མི་འགྱུར་བར་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལམ་མི་ཤེས་པ་དང་། སེམས་པ་མེད་པར་མ་གྱུར་པའོ།

第四品。现在忏悔罪业之后立即随喜功德。关于'一切众生'等所说的内容，对于在地狱等恶趣中经受痛苦而疲惫的众生，依靠善业的果报获得安乐，在短暂时间内得以休息。
'以欢喜心随喜'是指以极其清净的心真实欢喜。随喜有三种：意、身、语。其中意的随喜是以极其清净的心真实欢喜；身的随喜是毛发竖立、流泪、身体颤抖等体验；语的随喜是以欢喜心说'做得好'、'做得极好'、'做了善事'等语言表达随喜。
'愿痛苦者得安乐'是指愿他们为之造作善业的目的都能实现。
对世间业随喜之后，对出世间的随喜是关于'众生'等所说的内容。'从苦彻底解脱'是指声闻菩提、独觉菩提或菩萨菩提，为此而发心者称为此义。此时住于三种菩提者也包括在内。'众生'即有情。关于'菩萨与佛陀'，菩萨是世尊的因位阶段，佛陀是果位阶段。
'救护者'是指宣说自己所证悟之道者，如所说'救护者见道而说'，具有此义者称为此。或者救护是相续义。住于无住涅槃直至轮回尽际。
对菩萨功德随喜是关于'心'等所说的内容。发心刹那刹那生起无边无际如海，故称为海。其是如何？'令一切众生安乐'，即是令一切众生安乐，意为专一趣入此味。'利益一切众生'是指行利益者。
'导师'等是教导，即熟习成佛方便，因为是其义而假立。具有此义者称为此，导师即是诸菩萨。如说：'此是熟习方便，故欲显示其义。'或者因具有导师品性而称为导师，菩萨也以布施等摄事摄受众生，令入正道。
说明对彼等随喜之后，为显示劝请，关于'诸方'等所说的内容，'请燃法灯'是指对于被无明遮蔽而不知道与非道的众生，请以说法者的本质作光明。以上说明劝请。
显示祈请是关于'诸佛欲入涅槃'等内容，对于具有已作所作而欲入涅槃心者，祈请住世无量劫。'令无愚痴'如前所说是不知道以及无有思虑。

།འདིས་ཀྱང་གསོལ་བ་གདབ་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་གསོལ་བ་གདབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་དེ་དག་ཀུན་མཆོད་པ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས པ་དང་།བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབས་ནས། དགེ་བ་ལེགས་པར་བྱས་པ་བདག་གིས་བསགས་པ་སྟེ། ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའི་དགེ་བ་དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ་སྲོག་ཆགས་མཐའ་དག་གིའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ རབ་ཞིར་ནི་ཕོངས་པ་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ་ཤོག་ནི་གྱུར་ཅིག་པའོ།།དེ་དག་གིས་སྤྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས། ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲོ་བ་ནད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ནད་པ་ ཞེས་པ་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའོ།།སྨན་ཞེས་པ་ནི་སྨན་ནོ། །སྨན་པ་ནི་གསོ་དཔྱད་བྱེད་པའོ། །དེའི་ནད་གཡོག་ནི་ནད་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །ནད་སོས་གྱུར་གྱི་བར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ནད་མེད་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུའོ། །བཀྲེས་པ་ནི་ལྟོགས་པའོ། །སྐོམ་པ་ནི་ཁ་སྐོམ་ པ་སྟེ།དེ་དག་གིས་གནོད་པའོ། །དེ་གཞོམ་པ་ནི་བཟློག་པའོ། །ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་ཆར་ཕབ་སྟེ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མུ་གེའི་བསྐལ་པ་བར་མའི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ། བསྐལ་པ་མཚོན་དང་ནད་དང་ནི། །མུ་གེ་དག་གིས་ ཚར་ཕྱིན་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ན་བར་གྱི་བསྐལ་པ་མཐའ་མ་ལ་མུ་གེས་འཇིག་པའོ། །ལོ་བདུན་དང་། ཟླ་བ་བདུན་དང་། ཉི་མ་བདུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་མཚོན་དང་ནད་དང་ནི། །མུ་གེ་དག་གིས་ཚར་ཕྱིན་བྱེད། །ཞག་རྣམས་དང་ནི་ ཟླ་བ་དང་།།ལོ་བདུན་དག་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་གང་བསྟན་པའོ། །དེར་ཟས་དང་སྐོམ་མེད་པས་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་ཤ་དང་རུས་པ་ཟ་བ་ཉིད་ཟས་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གིས་དེ་ཡང་མི་རྙེད་ལ་ཟས་མེད་པས་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཟས་དང་སྐོམ་དུ་གྱུར་ཅིག་པའོ། ། དབུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་མེད་པ་རྣམས་སོ། །མི་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནོར་གང་གིས་ཕྲོགས་ཀྱང་ཟད་པ་མེད་པའོ། །ཡོ་བྱད་མཁོ་དགུ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཞེས་པ་ནི་མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། གནས་དང་། ན་བཟའ་དང་། རྒྱན་དང་། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་སེམས་ཅན རྣམས་འདོད་པ་དེ་དང་དེའི་ཡོ་བྱད་དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རོ།།བདག་ཉིད་ཉེ་བར་གནས་གྱུར་ཅིག་སྟེ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ། །སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ནི་སྔོན་དུའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ན་འདི་ཡང་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ།དེ་ལས་འདི་སྐད་དུ། དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ན་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིག་།ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པར་གྱུར་ཅིག་།འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་ཅིག་།ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིག ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་ཅིག་།རབ་རིབ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིག་།མ་རིག་པའི་མུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོན་མར གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལྟར་བསྟན་ནས། ཡང་འདི་སྐད་དུ། དེ་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོའི། ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །མགུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་བསྔོའོ།།རབ་ཏུ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །མཉན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ།

这也教示了应当祈请，现在祈请之后立即回向。所说'如是彼等'等，如是依次第教示，彼等一切供养、忏悔罪业、随喜功德等作已。我所积集善妙所作，即获得任何善业，以此愿一切有情即一切众生。一切痛苦悉皆息灭，即能令一切贫困完全平息。
以彼等总体回向已，复次别说'病苦众生'等。'以此'二字于一切处皆应配合。'病人'即为病苦所逼者。'药'即药物。'医生'即作医疗者。'看护'即照料病人者。'直至病愈'即直至无病为止。'饥饿'即饥渴。'干渴'即口渴，彼等之损害。'摧毁'即遮止。'降下饮食雨'即以饮食圆满之流。
于'饥荒中劫时'，如说：'劫以刀疫及，饥荒而终尽。'其中，当众生寿十岁时，以饥荒坏灭中劫最后。将有七年、七月、七日，如说：'劫以刀疫及，饥荒而终尽，日月及年数，七者依次第。'彼时无饮食，互相食啖骨肉即为食物。有者连此亦不得，无食而死，愿于彼处成为饮食。
'贫穷'即无财者。'无尽'即虽被夺亦无穷尽。'种种资具受用'即卧具、座具、住处、衣服、装饰、涂香等，随诸众生所欲彼彼资具，即所需之差别相。'愿我亲近住'即愿各别亲近安住。于彼等贫穷众生前即在前。
关于回向，此亦于圣金刚幢经中广说，其中如是说：彼回向诸善根时如是回向：以此善根，愿我为遣除一切苦蕴故，成为一切众生之处所。为解脱一切烦恼故，愿成为一切众生之救护。为护一切怖畏故，愿成为一切众生之依怙。为随顺一切地故，愿成为一切众生之所依。为获得究竟成就安乐故，愿成为一切众生之亲友。为显示无翳智慧故，愿成为一切众生之光明。为遣除无明黑暗故，愿成为一切众生之明灯。
如是广说已，复次如是说：彼亦由至诚增上意乐而回向，非仅言词而已。亦以欢喜心而回向。以悦意心而回向。以极信心而回向。以极喜心而回向。以恭敬心而回向。

།བྱམས་པའི་སེམས་དང་། མཛའ་བའི་སེམས་དང་། ཕན་གདགས་པའི་ སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།ད་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ། ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཏང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དབུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཏེ། རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་གནས་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། ཙནྡན་དང་། གོས་དང་། རྒྱན་དང་། བུ་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་། མི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས པ་དང་།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །འོ་ན་མ་འོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་གཏང་དུ་རུང་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་དེ་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དེ་ སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དང་།ད་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རང་གི་དོན་དུ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སུའི་དོན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ པར་བྱེད་ཅེ་ན།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དགེ་ བའི་རྩ་བ་བཏང་བ་ནི།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ། དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་འདས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །གང་མ་འོངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ངེས་པར་ སེམས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ལས་སེམས་པ་སྟེ།བདག་ལ་དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། ཐམས་ ཅད་གཏོང་བ་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ།གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་གྲོལ་བ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་གང་ ཡིན་པའོ།།འོ་ན་བདག་གི་དོན་དུ་ཡང་ཅུང་ཟད་བསྲུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་སེར་སྣ་ཟློག་པར་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་བཏང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ལ། བདག་གི་སེམས་པ་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ཏེ། གཏང་བྱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་ངེས་པར་བཏང་ལ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཏང་བ་མཆོག་ཡིན་ན། སེར་སྣའི་རྒྱུ་འདིས་བཟུང་ལ་ཅི་ཞིག བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་ལ་འདི་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། བདག་གིས་ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་ལ་བདག་གིས་རང་གི་ལུས་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པར་བྱེད་པའམ། བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པས་སྨད་དུ་ཆུག་ལ། ལུད་ཀྱིས་ཀྱང་གཏོར་དུ་ཆུག་སྟེ། རྡུལ་གྱིས་ཀྱང་འཐོར་ཅིག་པའོ།

广说以慈心、爱心、利益心而作回向。现在对于身等的舍弃，说'身'等。于一切众生的死亡、出生及一切事业无所顾恋，意即于一切方面无执著。
'应舍'是指应当布施，意即应当给予。'受用'是指可受用之物，即马、象、车乘、宫殿等处所，以及花鬘、檀香、衣服、装饰、女子等。
'一切三世善'是指三界所摄的福德及不动之自性一切。或者布施、持戒等及修行所生，三世所属即过去、未来、现在。
若问未来之自性尚不存在，如何能舍？虽然如此，为了遮止执著未来之时，故如是说，现在也为了通过舍弃而增长清净意乐故。此即说'无所顾恋'，即于其异熟无有为自利而顾恋。
如是，为谁而修行？说'为成办一切众生利'，即为三界所住诸众生圆满增上生及决定胜之相的利益。
关于舍弃过去未来善根，《圣无尽慧经》中说：'忆念善心及心所，忆念已复回向菩提，此为善巧于过去。于未来善根决定思维趣向菩提之业，凡是于我所生起的善心，皆回向无上正等正觉，此为善巧于未来。'如是广说。
圆满一切舍弃之信解，以舍心之力，以身行舍弃一切执取，解脱一切执取之根本生死苦，称为解脱，如是广说。
若想为自利也应稍加保留的吝啬心，为遮止此说'一切应舍'等。有漏之身等一切的涅槃即是解脱，我之意乐即是追求彼义。'若应舍'是说若于涅槃时必定要舍弃身等一切而去，则此时布施与众生最为殊胜，以吝啬因执持何用？如是思惟。
因此，于此等如是相应，说'我于诸有情'等。为一切有情，即一切众生，我当随其所欲而运用自身。
显示彼义说'常时'等，即任其以杖等打击，或以不赞语而诽谤，以唾液涂抹，以尘土散洒。

།བདག་ གིས་དེ་ལ་ལུས་བྱིན་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གིས་དེ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་ལ། བདག་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བས་ཁ་དས་ཅི་ཞིག་བྱ། ལས་རྣམས་ཀྱང་ནི་བྱེད་དུ་ཆུག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ དག་སྟེ།དེ་ཉིད་ནི་བདག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་དུ་ཡང་སྟེ། འདིའམ་ཕ་རོལ་དུ་སྲོག་ཆགས་འགའ་ལ་ཡང་མི་འདོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །གང་དག་གི་ཁྲོ་བའམ་གང་དག་གི་མ་དད་པའི་སེམས་ཏེ། བློ་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་ནི་སྟེ། ཁྲོ་བའམ་མ་དད་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་ཏེ། ཁྲོ་བའམ་མ་དད་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་དོ། །དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པར་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུའོ། །སྐུར་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར བརྟགས་པའི་ཉེས་པས་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་།གཞན་དུ་ཡང་གང་དག་ལུས་སམ་ཡིད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཁ་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པའམ། ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པ་ཙམ་མམ། དད་པ་རྣམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ། །མགོན་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོན་དང་བཅས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་གྱི་གཙོ་བོར་རོ། །རྒལ་འདོད་རྣམས་ཀྱི ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབབ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུན་པ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གནས་མལ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མལ་ཆ་འདོད་པ་རྣམས་ལའོ། །བྲན་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་རིམ་གྲོའི་དོན་དུ་བྲན་ དང་ལས་བྱེད་པ་འདོད་པའོ།།ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་རོ། །བུམ་པ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་འདོད་པའི་བསམ་པས་དེར་ལག་པ་བཅུག་ན་དེ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། རིག་སྔགས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསང་སྔགས་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་དང་གང་ལས་སུ་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའོ། །སྨན་ཆེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་དང་གཟིར་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དཔག་བསམ་གྱི་ནི་ཤིང་དག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ ནི་དཔག་ཅིང་བསམ་པའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་རོ།།འདོད་འཇོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདོད་པ་[(]བཞོར་[,]བཞིར[)]་ཡོད་པའོ། །ས་སྩོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ནི་ནོར་འཛིན་ནོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་དང་མེ་དང་། རླུང་བཟུང་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གོ། །དེ་དག་ ཀྱང་ཇི་ལྟར་མལ་ཆ་དང་།སྟན་དང་། འབྲུ་དང་། སྨན་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཏུང་བ་དང་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་ པའི་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ།།ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས་པར་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ རྣམ་པར་མ་གྲོལ་གྱི་བར་དུ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གཏོང་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་འདི་དག་ཀྱང་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་ པ་ལས་གསུངས་པ།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱིར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མི་ལེན་ཏོ།

'我已将身体布施给他们'这句话是指在一切时处我已将这些完全布施，我何须在意快乐与痛苦。'让他们做事'这句话是指无有过失的事，正是为此而说'依于我'等。依于我任何时候都不要让任何众生在此世或他世生起不悦。对于那些生起愤怒或不信之心的人们，即具有愤怒或不信心的人们。以此为因，即以其愤怒或不信之心。'成就一切利益'是指为了圆满自他二利的增上和决定善。'诽谤'是指以邪见过失而诋毁，或以其他方式用身或意作害。'嘲笑'是指讥笑或讽刺。'如是其他'是指普通人或信众，愿一切都证得佛果。'无怙者'是指希求有怙护者。'为入道者之导师'是指作为已入道者的首要引导者。'欲渡者'是指想要到达河流等彼岸者。'明灯'是指为处于黑暗中的人们。'欲求住处'是指为求卧具者。'欲求仆从'是指为求侍奉的仆人和工作者。'如意宝'是指能赐予所愿果报的殊胜珍宝。'妙瓶'是指以任何所欲之意伸手其中即能圆满一切。'成就明咒'是指成就密咒，能成办一切所作事业。'大药'是指能完全平息一切损害和痛苦的唯一因。'如意树'是指能成就所思所愿的特殊树木。'如意牛'是指能出产所欲之物。'大地等'中的地是指持财者，等字包含水火风，即四大种。这些也如同作为卧具、座具、谷物、药物、花果根等的所依，以及饮用、沐浴等的因。其他也应如是配释。如同遍满无边虚空的无量众生的受用，愿我也以种种方式成为一切众生的受用。'直至一切涅槃'是指直到一切从轮回苦中解脱为止。因此，求证菩提者应当布施这些身等。这些布施在《集学论》中有广泛阐述，如同在其中的《菩萨别解脱》中所说：'舍利子，复次，菩萨于一切法生起他所想，不取任何事物。'

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་དོར་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་ནས། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་ ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་དཔའ་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ལག་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན། རྐང་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སྣ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། མགོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ ནས།བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ལ་དེ་གཏོང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གཏོང་བའི་བློ་མི་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་དེ་བསྲེལ་བར་མི་ བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཏང་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།ལུས་འདི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ལ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན་སའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་དང་། དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་པའི་ལུས་འདི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་དང་། དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །རིན་ཆེན་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ ཀྱི་སེམས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བཏང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྫོགས་པས་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བར་རིག་ནས་དད་པའི་རྩ་བ་བརྟེན་ པོར་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ།སེམས་ཅན་སྐྱབས་མེད་པ་དང་། དཔུང་གཉེན་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་རང་གི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་གདོན་པའི་བསམ་པ་དང་དགོངས་པ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་འདི་དག་ ལེགས་པར་མཐོང་ནས།དེ་ལ་གོ་བགོས་པ་འདི་ལྟར་བདག་དང་གཞན་དག་ཀྱང་འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ན་བདག་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཀྱིས། གང་དེ་བསྲུངས་ལ་གཞན་དེ་ནི་མི་བསྲུང་སྙམ་སྟེ། དེས་བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི། སྡུག་ བསྔལ་མཐར་འབྱིན་འདོད་པ་དང་།།བདེ་བའི་མཐར་ཡང་འགྲོ་འདོད་པས། །དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་བྱས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་བློ་བརྟན་བྱ། །སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བསམ་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་དོན་དུའམ། ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་ནི་ཞེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །འདི་ཡང་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལེའུར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེར་ཐུགས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཐོབ་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེད་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ནས། བསླབ་པ་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་གིས་རྟག་ཏུ་བྱ་བར་འོས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为什么呢？说了'取著是应当舍弃的'之后，又在其中这样说道：'舍利子，如是菩萨们是勇猛的，能舍自己的手臂，能舍双足，能舍鼻子，能舍头颅，能舍肢体和支分，乃至能舍一切所有。'如是在无爱子所问经中也说：'对于任何事物，若不生起舍心，不入舍意，则不应执著那个事物。善男子，然而菩萨应当如是发心：若我连此身体也施予一切众生并完全舍弃，何况外在的事物呢？'等等广说。
如是在圣无尽慧经中也说：'我已将此身确定用于一切众生的一切事业。譬如地界、火界、水界、风界这四大种，以种种门、种种分类、种种所缘、种种资具、种种受用而受用之。如是我也要以此四大和合之身，以种种门、种种分类、种种所缘、种种资具、种种受用，广大地利益一切众生。'如是广说。
从'此珍贵心'等开始，应当了知这一切都是为了菩提心而作的前行。如是作了供养等，并施舍身体等后，由菩提心功德圆满，了知暇满极难得已，坚固建立信根，对无依无怙的众生生起悲心，不顾自乐，为拔除彼等苦恼者之意乐与胜解。
善见此等成佛方便已，如是披甲：'我与他人都不欲怖畏与痛苦，我与他有何差别？为何护彼而不护此？'由此欲尽除自身与众生界的痛苦，欲至乐之究竟，坚固信根，于菩提亦当坚固其心。为发起正等正觉心而精进，即'如昔'等。以何等意乐为断除一切众生一切痛苦，或者如何摄受，唯佛世尊知晓。
关于'菩提心'，菩提即是佛性，因为断除了一切烦恼习气障，通达一切法无自性。这也将在般若品中详细解说。其中'心'是以增上意乐所应获得，故作意于此，意即为利益安乐一切众生而成佛。如是上半颂显示发菩提心已，为显示受持学处，说'菩萨'等。菩萨们的学处，即是发菩提心的菩萨们常应作的，'于此'即是此义。

།རིམ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ། །གང་གི་ཚེ་ལས་ དང་པོ་པས་དང་པོར་བྱ་བར་ནུས་པ་ནི་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་བྱ་བར་འོས་པ་སྟེ།དེ་བས་དཀའ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གནས་སྐབས་བར་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མ་དག་པས། །ལུས་འདི་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་གང་འཆད་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་གི་བཞིན་དུའམ། དེ་དག་བཞིན་དུའོ། །སྡོམ་པ་གཟུང་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ བསླབ་པའི་གནས་ལ་གོམས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐད་ནས་མནོད་དོ།།དེ་ལྟར་བྱས་དང་དེ་བསླབ་པ་ལས་འདས་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཁྲེལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་བླ་མ་ལ་བསླུས་པར་དོགས་པའི་འཇིགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བས་དེ་ལ་ནི་ནན་ཏན་བྱ་མི་དགོས་པར་དགའ་བ་དང་ གུས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་སྡོམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔ་ནས་བསླབ་པ་རྣམས་ལས་བསླབ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཡི་དམ་འཆའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་སྡོམ་པ་ནོད་པར་ འདོད་པ་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ལ།དེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་སྨྲས་པས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བརྗོད་ནས། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་ དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྔོན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། །འཁོར་ བ་ཐ་མ་མེད་པ་ཡི།།སྔོན་གྱི་ཐ་མ་ཇི་སྲིད་པ། །དེ་སྲིད་སེམས་ཅན་ཕན་དོན་དུ། །སྤྱོད་པ་དཔག་ཡས་སྤྱད་པར་བགྱི། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མགྲོན་གཉེར་ཏེ། །དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ ལས་དགྲོལ་བར་བགྱི།།བྱང་ཆུབ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་བར་དུ། །གནོད་སེམས་དང་ནི་ཐ་བའམ། །ཕྲག་དོག་དང་ནི་སེར་སྣའང་རུང་། །དེ་རིང་ཕན་ཆད་མི་བགྱིད་དོ། །སྡིག་པའི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་ནི། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་དང་ དེས་པ་ལ།།སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་ན། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་དུ་བསྒོམས་ལ་སྡོམ་པ་གཟུང་སྟེ། སྡོམ་ པ་རང་གི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་ལ་བླང་ངོ་།།གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བསླུས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡོམ་པ་འདི་ནི་བུད་མེད་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་སེམས་བྱང་ཆུབ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་བ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གདམས་པ་ཐམས་ཅད་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་བཞིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་བཅུ་པའི་ མདོ་ལས་བསྟན་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་སྐྱོ་བར་བྱས། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་སྟེ་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དང་པོའོ།

所谓'次第'，是指按照次序。当初学者最初能够做到的，就是暂时应当做的，比这更难的不应当做，这是其中的意趣。对于中间阶段也应当如此理解，如将要解释的'由于悲心未清净，不应舍弃此身体'。其他方面也应当如此观察。
现在说明自己受持戒律，关于'如是'等，是指如同他们那样，或者像他们那样。受持戒律也是从熟习菩萨学处、专注修持、具有戒律的人那里获得。如此行持之后，如果违背学处，就会生起极大的惭愧，并产生欺骗上师的恐惧，因此不需要特别勉强就能成就欢喜和恭敬，这是戒律法的总则。
因此，菩萨在如来面前，想要成就任何学处的人们都要立誓。因此，想要受戒的人们应当祈请善知识，依照他所说的相应内容，以极其专注的态度宣说：'请上师垂念，我名为某某'，然后说：'如同在圣文殊佛刹功德庄严经中，从世尊圣文殊的往昔事迹中所说的具有行为的发菩提心那样而发心。'
他如是说道：'为了无始轮回中，乃至最初际，为利众生故，行持无量行。在世间怙主前，发起菩提心，摄受一切众，解脱贫穷苦。直至证菩提，恶心及忿恨，嫉妒与悭吝，从今不复作。断除诸恶欲，修持于梵行，调伏诸律仪，随学诸佛教。'等等广泛宣说。
如果没有这样的善知识，则观想十方诸佛菩萨在面前而受戒，应当根据自己的能力受持戒律。否则将欺骗一切佛菩萨和天人世间。这种戒律对于烦恼轻微、心向菩提的女性也能生起。
如菩萨别解脱经中说：'舍利子，具足四法则菩萨是说实语者'，乃至'舍利子，此中善男子或善女人发起无上正等正觉心后精进安住，为求善法'等，宣说了一切教诫。
这种发菩提心由四种因缘而生，如十法经中所说：'善男子，此中菩萨住于种姓而未发菩提心时，由如来或如来声闻劝导令厌离，令正确受持，而发起无上正等正觉心，这是对菩提心生起信解的第一因。'

།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ རྒྱུ་གཉིས་པའོ།།དེ་སེམས་ཅན་སྐྱོབ་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱབས་མེད་པ་དང་། གླིང་མེད་པ་རྣམས་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐོང་ནས་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་བཞི་པའོ་ཞེས་སོ།།འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྡོམ་པའི་དངོས་གཞིའི་ལས་ཡིན་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྡོམ་པ་བསྟན་ནས། མཇུག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་གསུམ་དང་འབྲེལ་པར་གཟུང་བ་སྟེ། ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་ངེས་ པར་འགྱུར་རོ།།ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་བས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རིམ་པས་སོ། །བཟུང་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཏེ་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རབ་དང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་མགུ་བ་ཡིས་ཏེ། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པའམ་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་གལ་ཏེ་བཟུང་ནས་གུས་པ་ཞན་པའམ། ཡིད་ལ་ གཅགས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མི་འཕེལ་བ་ཉིད་དམ།ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ནི་དེ་བསྲུང་བ་དང་དག་པ་དང་སྤེལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་གཟེངས་བསྟོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲོ་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེང་དུ་ བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་པ་དག་ཏུ་ནམ་དུ་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནའོ།།སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དམན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །རང་རིགས་མཐུན་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་དང་འཚམ་པའི་ལས་སོ། །སྐྱོན་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།རྙོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་པས་སྡིག་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རང་གི་སེམས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱ་སྟེ། ལོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ལ།ལོང་བ་ནི་མིག་མེད་པའོ། །ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ནས་ནི་ལམ་པོ་ཆེའི་ཉལ་ཉིལ་སྤུངས་པ་ནས་སོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཕྲད་པར་དཀའ་བའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་དཔེ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མིག་མེད་ པ་དག་ལ་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་འཁོར་བ་ནས་ཇི་ཞིག་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་སྐྱེས་སོ།།ཡང་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གསོན་པོའི་འཆི་བ་དྲུང་ནས་མེད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།སྨན་གྱི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་གང་ཞིག་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་རྒ་ཤི་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བཞིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སྐྱེས་པ་ ནི་བྱུང་བའོ།།ཡང་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནད་རྣམས་ནི་ན་ཚ་ཐམས་ཅད་དོ།

听闻圆满菩提或菩提心的赞叹后，发起无上正等正觉菩提心，这是第二个因。见到众生无救护者、无归依处、无依怙时，生起悲心，直至发起无上正等正觉菩提心，这是第三个因。见到如来身相圆满具足后生起欢喜心，发起无上正等正觉菩提心，这是第四个因。应当了知这些是菩提心和律仪的正行。
如是宣说菩提心和律仪后，为了宣说结尾，说'如是'等。应当与加行、正行、结行三者相连，圆满成办则必定获得果报。若缺一支分则相反。'如是'是依照所说次第。'受持'即是正受，意为生起。'具慧'即是具足智慧，意为菩萨。'极欢喜'即是最胜欢喜和极其满意，不是随他而行等或随意而为。
'为广大'即是若受持后懈怠或执著，则不会增长或将完全消失。如此则能守护、清净和增长。'如是'即是依照将要解说的次第而赞叹，即是令生欢喜。
为显示彼义，说'今生我有果'等。思维于无始轮回生生世世中从未获得如此。'今日生佛种'即是发起菩提心时。'今成如来子'即是以殊胜我慢作意而完全舍弃下劣心。'随种姓所应'即是与佛种相应之事业。'无垢'即是始中终皆清净。'不浊'即是决定不会因自己的恶行而造罪。
如是应当正确赞叹自心，说'盲人'等。'盲人'即是无眼者。'粪秽聚'即是大路上堆积的垃圾。思维这一切都极为难遇。此中亦以彼为喻而说'如是'，即是对于无有通达真实义之眼者，如何从如同粪秽聚的轮回中，以佛加持力生起如同珍宝的菩提心。
复次应当如是欢喜：'众生'等，为了从根本断除世间有情的死亡，此菩提心也是长生不老药，如同世间所说善巧配制各种殊胜药物，如法服用则能解脱老死。'此'即是菩提心。'生起'即是出现。
复次应当如是正欢喜：'众生病'即是众生的一切疾病痛苦。

།མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། ལུས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ།།སྲིད་ལམ་འཁྱམ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དང་། འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་རང་བཞིན་ཏེ། འཁོར་བའི་ལམ་ན་འཕྱན་པའོ། །དེས་དུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་སྟེ། ངན་འགྲོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། སྤྱི་སྟེ་ཐུན་མོང་གི་སྟེགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །བདག་ལ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷག་མའོ། །ཉོན་མོངས་གདུང་བ་ནི་ཚ་བའོ། །དེ་སེལ བའི་ཕྱིར་ཤར་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དེ་ཁ་བའི་འོད་ཟེར་ཅན་ཏེ། གདུང་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤར་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའོ། །ཡང་འདི་ལྟར་འགྲོ་བའི་མི་ཤེས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རབ་རིབ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འགེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱིས་འབྱིན་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །ཉི་མ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་གི་རབ་རིབ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ལྟར་དམ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་བོ།།དེ་ཉིད་ནི་འོ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བསྲུབས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཀྲོགས་པ་སྟེ་དཀྲུགས་པའོ། །མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་དང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བདེ་བའི་ ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། སྤྱད་པར་འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་ཆར་པ་འབབ་པ་ན་འབྲས་སཱ་ལུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་ བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།འགྲོན་ཆེན་ནི་འགྲོན་པོ་སྟེ། དེ་དང་དེའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བརྟན་པ་ངེས་པར་བྱས་པ་ལ་སེམས་དང་ བ་བསྐྱེད་པ་ནི།བདག་གིས་དེ་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་ནོ། །མགྲོན་དུ་བོས་ཟིན་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལའོ། །བར་དུ་བདེ་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་ བར་དུ་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་ལའོ།།སྐྱོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་དུ་སྟེ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཁོ་ན་དཔང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་པ་ དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བདག་གི་བསམ་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་དང་།བདེ་བའི་གཞི་ལ་ཞུགས་པ་འདི་ལ་ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཡི་རང་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ པའི་དཀའ་འགྲེལ།ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། དེ་ལྟར་མཇུག་རྒྱས་པར་བརྗོད་ནས། སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་ཀྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་ བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཆོ་གས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བཟུང་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་བསླབ་པར་འོས་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

殊胜即为主要，因为能完全平息一切由身体和意识所生的疾病。此即是菩提心。在轮回道路上流转，即是生有、死有以及中有的自性，在轮回道路上漂泊。疲惫即是完全疲乏，恶趣即是地狱、饿鬼和畜生。解脱它们即是超越，因此，是共同的基础，这就是菩提心。'于我生起'等词在一切处都是余词。烦恼热恼即是热。为了消除它而生起，所生起的心即是菩提心。它就如同半月，具有寒光，因为能消除一切热恼。生起即是完全生起。
又如'众生无明'，无明即是翳障，因为遮蔽事物的真实性。拔除即是完全拔除。大日即是能除一切众生内在翳障。又如'正法'即是世尊的教言。它如同乳汁，搅拌即是以闻所生等智慧搅动。生起了如同醍醐的菩提心。
另外，关于'安乐受用'等所说：安乐受用即是想要享受安乐的众生群体的差别。'欲受用'即是想要享受。'此'即是菩提心，因为是一切安乐生起的因。虽然尚未获得果位，但由于增上意乐坚固而说如同已得果位，如同下雨时说'稻谷已生'一样，从发菩提心起即说'已得一切圆满'也是如此。
大旅客即是旅人，因为往来于各处。'令满足'即是以一切安乐使其满足。现在对于已确定坚固发菩提心者生起信心，即说'我今'等。众生即是有情世间。已邀请为客即是邀请至如来性和佛性。中间安乐即是直至未得佛果之间的天人圆满安乐。
在一切救护者面前，即在一切佛世尊面前，意为唯有诸世尊为证。'天非天等当欢喜'即是愿天、非天、夜叉等以极其清净心随喜我这为一切众生利益安乐之基础的意乐。
《入菩萨行难释》智慧源慧所造第三品。第五品。如是广说结尾后，为显示修行为要义者有菩提，与此相违则无，故说'胜者'等。如是以刚说的仪轨坚固受持菩提心后，菩萨应当精进于学处，意为成为菩萨后应当学习的内容。

། འདའ་བ་ནི་འགོམ་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་འདའ་བའོ། །དེ་ལ་འབད་པ་ནི་དང་དུ་བླང་བའོ། །གཡེལ་བ་མེད་པ་ནི་ལེ་ལོ་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ག་ཡ་གོ་རི་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཞོན་ནུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ རྣམས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསླབ་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་བྱ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཅི་ སྨོས།གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ནུས་པར་འགྱུར། མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐབས་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ གཏོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་། འཁོར་ཆེ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཡང་རྒྱས་པར་ནི་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་བསྒོམ་པའི་རིམ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལེའུ་འདིས་ ཀྱང་དེ་བསྲུང་བ་དང་དག་པ་དང་སྤེལ་བ་རྣམས་སམ།ཡང་ན་དེ་བསྲུང་བ་འབའ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནུས་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྡོམ་པ་མནོད་དོ། །དེ་ནས་སྡོམ་པ་མནོས་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བབ་ཅོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བབ་ཅོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བབ་བབ་ཏུའོ། །བརྩམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བའམ་བཏང་ཞེས་རེས་ཀྱིས་འགྲེ་བ་ལ་ བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་རིགས་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་བཟངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྲས་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་ པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་ལས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མཐུན་པར་བརྟགས་ པའོ།།དེ་ལ་བཤོལ་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅི་སྟེ་བཤོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའམ། གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་ལྷག་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་འདིར་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ ཅད་དང་།ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་བསླུས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།




超越就是跨越。与此相反的是不超越。对此精进就是欣然接受。不放逸就是不懈怠。如《圣伽耶山顶经》中所说：'菩萨以修行为核心者能得菩提，非以修行为核心者则不能得。'
《圣三昧王经》中也说：'善男子，因此你应当如是学习，以修行为核心。善男子，为何如此？因为以修行为核心者，获得无上正等正觉并非困难。'
菩萨的这些学处，通过波罗蜜多、无量、摄事等分类，应当从《无尽慧经》、《宝云经》等经典中广泛学习。
同样，对于住于世间学处等的人们，菩萨也应当学习，更何况出世间的禅定等？否则，如何能在一切方面利益众生？
总之，这菩萨方便智慧的本质成就，既非仅是智慧，也非仅是方便。
其中，除般若波罗蜜多外的布施等波罗蜜多和摄事等这一切，都是能够摄集清净刹土、大受用、大眷属、真实成熟众生、化现等一切增上法的善根。
智慧是使这些方便无颠倒本性的决定因。这个道理详细内容应当参见莲花戒的《修习次第》。
此品也是显示了守护、清净、增长这些，或者仅仅显示了守护。首先应当了知自己对菩萨戒是否有能力，然后受戒。
之后，已受戒的菩萨应当如是思维，所说'轻率'等。轻率就是随意。所作非经善加思察，即使已经承诺了，也可以依据是否应做或应舍的考虑而决定，但此处并非如此。
因此说'诸佛'等。'佛的'是指在《善臂所问经》等诸经中赞叹的缘故。'其子即是大智慧'是指圣者慈氏等菩萨们在《圣华严经》等经中所说。
'随自己的能力'是指依据自己智慧的能力而思察。
对此有什么可推延的，为何要推延？或者说还有什么可疑虑的余地？因此，应当如所发誓那样善加实行。否则，在此将欺骗诸佛、一切菩萨以及天人世间。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྒལ་བ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་དང་། དབུགས་མ་ཕྱུང་བ་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུགས་དབྱུང་ནས་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་མ་བྱས་ན་སྟེ།གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིས་འདི་རྫོགས་པར་མ་བྱས་ན་འདིས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསླུས་ཤིང་བྲིད་ན་བདག་གི་འགྲོ་བ་ ཅི་འདྲར་འགྱུར་ཏེ།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལས་གཞན་གྱི་འགྲོ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དོན་འདི་ཡང་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱེ་ བོ་ཐམས་ཅད་ལ་སང་ཟན་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་མགྲོན་དུ་བོས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་མ་སྦྱར་ན་དེས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་ཐམས་ཅད་བསླུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དེ་དག་ཀྱང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་ཟས་མ་ཐོབ་པས་འཕྱ་ཞིང་སླར་འདོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་མ་ རྒལ་བ་བསྒྲལ་བ་དང་།མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བ་དང་། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་བསླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་འཕྱ་ཞིང་གཞོགས་འཕྱས་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་སྨོད་དེ། གང་དག་ མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་བྱ་བར་དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་དེ་དག་ནི་དཀོན་ནོ།།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་གང་གིས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲ་བར་མི་ བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དམ་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ལས་འདའ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ལྟུང་བ་ལྕི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དངོས་པོ་ཕལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཟན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྟེ་ཉུང་ཟད་ཙམ་ལ་ཡང་འདི་སྦྱིན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ།སླར་ཡང་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཡི་དགས་འགྱུར་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ནས་བརྗོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཏུ་དམ་བཅས་ནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་གསུངས་ སོ།།བླ་ན་མེད་པ་ནི་གང་ལས་བླ་མ་སྟེ་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །སྐད་གསང་མཐོན་པོ་ནི་རྩོམ་པ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་མདུན་དུ།བདག་གིས་དེ་རིང་སྐྱོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་གིས་མ་རྒལ་བ་བསྒྲལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཆེར་བྱས་ནས་སོ། །བསམ་པ་ཐག་པས་ནི་གུས་པ་ཆེན་པོས་སོ། །དོན་དེ་མ་གྲུབ་ན་བདག་གི་འགྲོ་བ་ཅི་འདྲར་འགྱུར། དེ་དག་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བསམ་པ་ལས་མ་བྱིན་ན་ཡི་དགས་ཀྱི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་ལ། དམ་བཅས་པ་ལས་མ་བྱིན་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ན། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བླ་ན་མེད་པ་དམ་བཅས་ནས་སྒྲུབ པར་མི་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།དེ་བས་ན་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་ལྷུར་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ།

关于'如是'等词，'如是立誓'是指为了度化未度者，解脱未解脱者，安慰未得安慰者，使未涅槃者得涅槃而作出承诺后，若不以行动实践，即若不以行为完成此事，则欺骗了所有天人等众生，我将堕入何等境地，除了地狱等恶趣外别无他处。
此义也在《圣海慧经》中说：'海慧，譬如国王或大臣邀请城中所有人明日赴宴，却未备饮食，则欺骗了所有众人。他们因未得饮食而讥讽离去。海慧，如是菩萨为度化未度者，解脱未解脱者，安慰未得安慰者，使未涅槃者得涅槃而许诺众生，却不精进多闻及其他菩提分法，此菩萨即欺骗了包括天人在内的世间。
见此情形，曾见佛的诸天便讥讽嘲笑并呵责道：立誓行大布施而违背誓言的施主确实稀有。海慧，是故菩萨不应说欺骗天人阿修罗等世间的言语。'
即使违背极小的誓言，果报也将极为严重，故说'小事'等。即使对饮食等微小事物，心中思维要布施，而后又从布施等行为中退转，经中说此人来世将成为饿鬼。同样，口中立誓后不行布施者将堕地狱。
'无上'即无有超胜者。'安乐'即殊胜的增上生和决定胜的特质。'高声'即以大决心在佛、菩萨及天人等世间面前，高声宣说'我今于一切怙主'等以及'我当度化未度者'等。'至诚'即以大恭敬心。
若不成就此事，我将堕入何等境地？此等也在《正法念处经》中说：'仅思维而不布施将生饿鬼道，立誓后不布施将堕地狱道。'更何况立誓成办一切众生无上利益而不实行？因此《正法集经》中也说：'善男子，菩萨应当重视诚实，善男子，真实语即是正法语。'

།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ལོག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པའོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སེམས་ཏེ།ཕྱིས་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་ལོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཐ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚོགས་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱས་ཤིང་།སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས། དེ་ནས་བདུད་ཀྱིས་ཐོ་འཚམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ནའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནས་མཁྱེན་གྱི་ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་འདི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བ་སྔར་དམ་བཅས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་རིགས་པ་ནི་འདི་སྣང་སྟེ། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཐར་པའི་སེམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་ནའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་དོར་ནས་སྐབས་ལ་སྦྱར་བ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེས་ན་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེས་ན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ནའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ དམན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ལ་གང་ཟག་གཞན་གྱི་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཡང་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ གཞན་པའོ།།སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིག་བཙུམས་པའི་བར་དང་། ཡུད་ཙམ་པ་དང་། ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་དང་། ཐུན་ཕྱེད་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་དེའི་ངན་འགྲོའི་གྲངས་བགྲང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དོན་ནི་བཅོམ་གྱུར་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་ཉམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདིའི་ངན་འགྲོ་ལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་འཐད པ།སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉམས་གྱུར་ན་སྟེ། བདེ་འགྲོ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

善男子，什么是真实？菩萨发无上正等正觉心后，即使为了生命也不舍弃此心，并且不欺诳众生，这就是菩萨的真实。
菩萨发无上正等正觉心后，若后来舍弃此心并欺诳众生，这就是菩萨最下等的妄语。
如此，听闻圣者舍利子在往昔生世中发菩提心，为求正等正觉而趣入资粮，供养十千佛陀后，因魔扰乱而舍弃菩提心。即便如此，获得声闻菩提后仍能成办众生利益，这该如何理解？
对此说道：一切事物的真实性唯有遍知一切的佛世尊才能了知，业的方式不可思议，因为业的方式有种种自性，此义非凡夫境界。
在佛陀和菩萨面前发愿的菩提心若舍弃，则应当令所承诺度化的众生从轮回苦中得到解脱。
对此道理如是显现：圣者舍利子并非完全舍弃解脱心，虽舍弃圆满菩提心，但获得声闻菩提。
因此依靠此能力，将如实地度化众生，无有过失。
舍弃支分后回归正题：因此说'菩萨'等，'因此'即因为为一切众生利益而承诺，所以如此。
为何如此？说道'由于'等，因为若此菩萨有过失，则会减损一切众生的利益。
即使由他人所为而减损众生利益时，彼人的过失也更为严重。
说道'他人'等，'他人'即非菩萨者。
'刹那'即眨眼间、须臾、半小时、半昼夜等时间且不说，即使一刹那间，造作福德障碍者的恶趣数量也无法计数。
为何如此？'因毁坏众生利益'，即毁坏菩萨善行者也将损害一切众生的利益。
为何此人的恶趣无有边际？其理由说道'一众生'等，'利益'是譬喻，也应观待安乐。'若损害'即因为损害善趣。

།དོན་འདི་ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས་ བསྟན་ཏེ།འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་ཕྲལ་ཞིང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཕྲལ་ལ། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གཞན་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་ སེམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་དེ།ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཁམ་གཅིག་ཙམ་སྟེར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་ན་དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་གྲངས་མེད་པའི་སྡིག་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་ བར་ཆད་བྱེད་པར་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བྱེད་པས་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་བརྟེན་པར་མནོས་པའི་ཕྱིར་རྒྱབ་ཏུ་དྲངས་ཤིང་སླར་ཡང་མདུན་དུ་ཁྲིད་པར་ བྱས་པ་དེ་ལྟར་རེས་ཀྱིས་འགྲེ་བར་བྱེད་པས་ས་ཐོབ་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ལ་ཡུན་རིངས་ཐོགས་ཤིང་དུས་རིང་པོ་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་ནི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །བདག་གིས་བརྩོན་པར་ནི་དང་དུ་བླང་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནས་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལའང་མི་བྱའོ། །འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་བརྒྱུད་ནས་ འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཞིག་དང་ཕྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོའི་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། འདིར་སེམས་ཅན་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གྲངས་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚོལ་མཛད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་གཟིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། རང་གི་ཉེས་པས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་གསོ་བའི་ སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བདག་མ་གྱུར་ཏེ།གསོ་བར་མི་རུང་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ནད་པ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་གསོ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ནམ་དུ་ཡང་མ་བྱུང་བ་དེ་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ད་དུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་ལྷོད་པ་སྟེ་མི་དགེ་བ་ལས་མི་ལྡོག་པའོ། །བཅད་དང་ནི་རྐང་ལག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་ལ་སོགས་པའོ། །གཤེགས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་མདུང་ཐུང་དང་། གསལ་ཤིང་དང་མདའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་གཟུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་འདི་འདྲའི་འདུ་འཕྲོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེང་ནས་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་བརྒྱ་ལ་རེས་འགའ་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དད་པས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པ་སྤངས་པའི་མིའི་དངོས་[(]པའོ[,]པོའོ[)]། །དགེ་ གོམས་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་ཉམས་བདེ་བའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་སྟེ། བྱ་སླ་བར་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་གང་གི་ཚེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་འདིར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ། ནད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དུས་སོ། །ཟས་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།

这个道理也在《极为寂静无疑神变经》中说道：'文殊师利，若有善男子或善女子杀害南瞻部洲一切众生，夺取他们一切财物。文殊师利，若有其他人阻碍菩萨的善心，乃至阻碍给予畜生道众生一口食物所生的善业，其罪过比前者还要无量倍多。为什么呢？因为他阻碍了能生诸佛的善根。'
所谓'如是'是指按照前述次第，由于自己的行为而有过失，以及因为受持菩提心而退转，又重新引导向前，如此反复进退，获得圣地——欢喜地等圣地将需要很长时间，长期轮回。那么应当如何呢？
'如是'等所说，'如所发愿'是指为了度化一切众生而作承诺。'应当成办'是指圆满完成。'我应精进'是指欣然接受。'然后'是指不应心想以后再做。'渐次下堕'是指辗转堕入恶趣。
即便如此，有人会问：依靠遇见某位如来，为了断除一切过失，哪里还会有堕入恶趣的忧虑呢？对此说道'利益众生'等。'无量'是指如同轮回无始，诸佛出世也无始故。'寻求一切众生'是指为了利益安乐一切众生而经常观察。
然而，由于自己的过失，即自身的恶行，未能成为那些如来救度的对象，如同被不治之症所afflicted的病人，即使大医王也无法救治。
若问：'从未发生过的事情将来也不会发生'这句话有什么原因？说道'仍然'等。'如是'是指放松学处律仪，即不离恶行。'斩截'是指手脚、耳鼻等。'趋向'是指用短矛、尖桩、箭等。'等'字包括杀害、捆绑、殴打等。
又说，这样的际遇极为稀有，因此从今应当精进。为了说明这点，说道'如来'等。'如来出世'是指佛陀出世百世中才偶尔一次。'信心'是指以信心摄受世间和出世间的义利。'人'是指远离八无暇的人身。'善根具足'是指诸根完整无缺且安乐。这一切都极为稀有，不易获得。
'何时能得'是指在什么时候能获得。如此更应当立即行动，说道'无病'等。远离疾病之时。'有食'是指不缺乏食物。

།འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོམ་རྐུན་དང་། སྦྲུལ་དང་། གཅན་གཟན་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་། སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་དང བྲལ་བའོ།།ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་སླུ་བ་སྟེ། གློ་བུར་དུ་ཐོག་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པའོ། །ལུས་འདི་ཐང་ཅིག་བརྙན་པོ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱི་བརྙན་པའི་རྒྱན་ དང་འདྲ་བ་སྟེ།གློ་བུར་དུ་འཆི་བདག་གིས་ཕྲལ་ནས་འཁྱེར་བའོ། །མི་ལུས་འཐོབ་པའི་ངེས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སླར་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྟེ།དེའི་ཚེ་ངན་འགྲོ་ཉིད་དོ། །ངན་འགྲོར་ལྷུང་ན་ཡང་སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་སོགས་པའོ། །ངན་འགྲོ་ལ་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དགེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་ཀུན་ནས་ནོན་པས་ཀུན་ནས་བརྒྱལ་བའམ།ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་སུ་རུང་བ་མེད་པའོ། །དེ་སྤྱད་ཚེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བའི་སྐབས་སུའོ།།དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པར་མ་གྱུར་ལ། མཐོ་རིས་ནི་བདག་ལས་འབྱུང་བར་ཤོག་ཤིག་སྙམ་དུ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགེ་བ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བ་མི་བྱེད་པར་སྡིག་པ་བསགས་པ་ལའོ། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོའི་གྲག་པ་ཙམ་ཡང་སྤངས་པའོ།།བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་མེད་པར་བདེ་འགྲོ་ག་ལས་འབྱུང་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གཅིག་ནས་ངན་སོང་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལུང་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ་ ཞེས།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་མིའི་ལུས་སོ། །འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་གཅིག་གི་གཞིར་གྱུར་ལ། དེར་ཡང་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཡོངས་སུ་འཕྱོ་བ་ལ་ཤར་ནས་རླུང་གིས་ནུབ་ཀྱི་འགྲམ་དུ་ནུབ་ནས་རླུང་གིས་ཤར་གྱི་འགྲམ་དུ་ཁྱེར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ནས་བྱང་དང་། བྱང་ནས་ལྷོའི་འགྲམ་དུ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ དེར་རུས་སྦལ་ཞར་བ་གཅིག་གནས་ཤིང་།དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་འདས་པ་དང་། མགྲིན་པ་བཏེགས་ནས་ལྟའོ། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་འདྲ་བའི་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཤིང་གང་ཡིན་པ་མིག་ཞར་བ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་མི་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་མགྲིན་པ་བུ་ག་ དེར་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་ཡང་དཔེ་དེ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཡང་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་མང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་གཞི་མཚམས་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་ཉིད་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་མིག་བཙུམས་པ་དུ་མའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་མྱུར་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མིག་བཙུམས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་དོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།བསྐལ་པར་གནས་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་སྟེ། མནར་མེད་པ་བར་གྱི་བསྐལ་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ཡང་ཐོག་མེད་དུས་ནས་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་ཏེ། བྱས་པ་ཙམ་དང་བསགས་པ་ཙམ་གྱི་ སྡིག་པ་ཡིས་སོ།།བདེ་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། བདེ་འགྲོའི་གྲག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

无害是指远离盗贼、毒蛇、野兽、蚊虫、长嘴虫、蝎子等的伤害。
为了说明对身体和生命没有确信，寿命是刹那欺诈的，如同突然降下大雷一般在刹那间欺诈。
此身如暂借之物一般不由自主，如同他人借来的装饰品，突然被死主带走。
为了说明获得人身也无有确定，故说'以我如此行为'等。以我的不善行为，'再次'是指在其他生世，那时即是恶趣。堕入恶趣后唯有积累罪业。
恶趣中没有行善的机会，故说'如果'等，即使有行善的能力也是如此。
'恶趣痛苦'是指被地狱等众生的伤害所压迫而昏厥，或因无法分辨利害而对一切事情都无能为力。
所说'行彼时'是指在地狱等处经受痛苦之时。
'善业'是指未能行持，'愿从我生起善趣'这样想是不对的，故说'善业亦'等，是指不行善而积累罪业。
'善趣声亦不闻'是指连善趣的名声也断绝。善趣的因是善业，没有善业何来善趣，这是其意趣。
'即使百俱胝劫'是指从一恶趣去往另一恶趣。
即此经中也说明，故说'正因此'等。'人身'是指远离八无暇的人身。
此处举例说明：'大海漂荡'等，譬如设想整个南瞻部洲成为大海之水一体，其中有一独孔轭木漂浮，被东风吹向西岸，被西风吹向东岸，同样被南风吹向北岸，被北风吹向南岸。
海中住着一只瞎眼龟，它每过百年才伸颈观望一次。就像某时会有这样的组合：木轭恰好去到瞎眼处，即使不看也会使颈部进入孔中一样，获得人身也是如此。
又为何如此呢？说'一刹那'等，虽然加行刹那很多，但无间缘事物是在一刹那中成就，其他也应如此观察。
或者因为极其迅速，故将多刹那说为一刹那，如同为显示多次眨眼的迅速而说仅以一眨眼完成一样。
'若住一劫'是指中劫，因为说无间地狱住一中劫。
轮回无始无终，从无始时来所作所积的罪业，仅以所作所积的罪业，何况不往善趣，连善趣的名声也没有，此是其义。

།འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཟིན་པའི་ལས་ནི་ལྡོག་པ་མེད་ཅིང་། འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཁོ་ན་མྱོང་གྱུར་ནས་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོས་ཏེ། ལས་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །གང་གིས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ མི་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་གཞན་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པར་རིག་ནས་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་རྨོངས་པ་ལས་གཞན་འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་འདི་འདྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སླུ་བ་དགེ་བའི་ནོར་ཉམས་པར་བྱེད་པ་འདི་ལས་བསླུས་པ་ཆེན་པོ་གཞན་མེད་དོ། །གཏི་མུག་ཀྱང་འདི་ལས་ཆེ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། །གང་ཞིག་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་ལག་ན་གནས་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་འཕྲོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་འདི་འདྲའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་ཏུ་དཀོན་པ་དང་། གཏི་མུག་ནི་ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་རིག་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བསླབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་བརྟགས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པ་ནི།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་བརྟེན་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཕྱིར་ཡང་སྒྱིད་ལུག་ན་ནི་ལེ་ལོར་གྱུར་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པའམ་ཡིད་བསད་པར་གྱུར་ནའོ། ། ཅི་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། རྨོངས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་སོ། །དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་ཡུན་རིང་དུ་ནི་དུས་རིང་པོར་ཏེ། ཕྱིར་ཞིང་ནི་ཇི་ལྟར་སྔར་མ་བསླབས་པས་མྱ་ངན་དང་ལྡན་པ་བཞིན དུ་སླར་ཡང་ངོ་།།གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་བསྡིགས་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་སྔར་བྱས་པའི་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སམ། དེ་བཞིན་དུ་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བས་སོང་ཞིག་སྡོད་ཅིག་ཅེས་ཟེར་བས་བསྐུལ་བས་ནའོ།།བག་མེད་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དམྱལ་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྤང་བ་ཡིན་པས་དམྱལ་བ་པའིའོ། ། བཟོད་དཀའ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའོ། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་བྱ་སྙམ་ནས་ཕྱིས་གདུང་བ་དེ་ཉིད་མེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སེམས་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བསླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་མེད་པ་སྟེ་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་བདག་ཉིད ཀྱིས་བརྟགས་པ།ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཕན་པའི་ས་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་དང་ཡང་ལྡན་བཞིན་དུ་སྟེ། དཔྱོད་པ་ ཡང་འབྱུང་བཞིན་དུ་དེར་སླར་ཡང་ཁྲིད་ནས་སོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཁྲིད་ཅེ་ན། སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་ལ་བདག་གི་སེམས་ཀྱིས་འཕྲིགས་པ་མེད་པའོ།

已经感受过果报的业是不会逆转的，正在感受的果报也会完全耗尽，那么这是如何发生的呢？
所说的'仅仅如此'等等，就是说仅仅感受了业的果报之后，也就是经历之后。'那个'指的是作者，即不会从那个业所产生的痛苦中解脱出来。
为什么说这些是不合理的呢？因为造作并积累了罪业的果报，还要继续造作其他罪业。正因为如此，'大海中独木孔'等比喻是恰当的。
同样地，明白获得圆满闲暇是极其稀有的，如果不为增长善法而精进，除了愚痴之外还有什么原因呢？生起这样的厌离心后，说'这样的'等等。自己欺骗自己，使善法财产衰损，没有比这更大的欺骗了。也没有比这更大更殊胜的愚痴了，因为明明看到善法财宝在手中却被夺走了。
为了说明这一点而说'这样的'等等。如此认识到不善法力量强大，圆满闲暇极其稀有，愚痴具有极大能力之后，为了实践如前所说的学处，为了使自心坚定，'如果我'等偈颂观察自己的行为而生起精进。
'如此'等等所说的，应当依止那些修行。如果再次懈怠，即对善业没有欢喜或意志消沉。由什么原因呢？由于愚痴，如果被愚痴所控制。那时会生起悲伤，会产生忧愁。
在地狱等恶趣中长久，即长时间，再次如同以前未学习时具有忧愁一样。阎罗使者即地狱守卫们以威胁、殴打等行为，说'为什么你以前做这样的事'而使回忆起以前所作的业，或者以殴打等为先导，说'去吧''停下'等话而驱使。
为了说明放逸还有其他果报，说'地狱火'等等。那地狱之火是为了焚烧地狱众生而极其可怕的，所以是地狱众生的。难忍即极其痛苦而无法忍受。想到'我为什么要这样做'而后来的那种焦灼就像火一样，因为会烧灼心识。'未学习'即没有学处，意思是未调伏。
又自己观察，所说的'极其'等等。利益之地即为了利益安乐而获得的圆满闲暇，与善知识相遇极难获得，这已经说明了。虽然具有智慧，即虽然有思维，却仍然被引向那里。
如果有智慧，为什么会被引导呢？说'咒语'等等，就是说在这件事上我的心没有防护。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར། འདིར་རིགས་པ་ནི་ཅི་ཡོད། དེ་དག་ ཏུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་སྔགས་ཀྱིས་རྨོངས་པར་བྱས་པ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔགས་ཀྱང་གང་གིས་རྨོངས་པར་བྱས་ཤེ་ན། ཅིས་རྨོངས་བདག་གིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ཏེ་ཞེས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁོང་ན་གནས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བདག་གི་ཁོང་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཉིད་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་དེ། འདིས་ནི་དེ་དག་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་བར་བསྟན་ཏོ། །ཞེ་སྡང་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །སྲིད་པ་ནི་ཡང་སྲིད་ལ མངོན་པར་དགའ་བ་དང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མོད་ལ་སྐྱེས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་།འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་དེ་བཞིན་དུ། །ང་རྒྱལ་དང་ནི་མ་རིག་པ། །ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་བཅུ། །ཞེས་ གང་གསུངས་པའོ།།ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་བས་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་ལམ་དང་ཁམས་ བདེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་བརྒྱ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དཔའ་བ་སྟེ་དཔའ་བརྟན་དང་མི་ལྡན་པའོ། །མཛངས་མིན་ཏེ་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མ་ ཚང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ཞིག་ལྟར་དེ་དག་གིས་བདག་བྲན་བཞིན་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་རང་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། བདག་གི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་སེམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་བཅས་ནས་བདག་ ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ།དགའ་མགུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་པར་རམ་སེམས་པའང་མེད་པར་རོ། །བསྟེན་པ་རྣམས་ནི་དེ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལའང་ནི་དེ་ལྟར་ན་དྲན་ཡང་སྟེ། མི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཅན་དེ་དག་ལའང་བདག་མི་ཁྲོའོ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར། གནས་མིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་དག་ཁྱོད་མི་བཟོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་དགྲ་གཞན་དག་གིས་ཁྲིད་ཅིང་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་མི་ལྕོགས་སོ། །མནར་མེད་པའི་མེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། རི་རབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རི་རབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ངན ངོན་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞོག་།རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་མེ་ཕྲད་ན་ཡང་ཐལ་བ་ཡང་མི་མངོན་པར་བྱེད་དེ། མེ་དྲག་པོའི་འབར་བ་ཆེན་པོས་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་བདག་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འདོར་ཏེ་འདི་འདྲ་བའི་མེར་རོ། །མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་སྟོབས་ཅན་ནུས་པ་དང ལྡན་པ་སྟེ།གཉེན་པོས་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་དེ་དག་ལ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དམ་པོར་བྱེད་ལ་དགྲ་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ ཏེ།འཁོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ནི་ཉི་མ་སོ་སོར་ངེས་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་གཞན་ཀུན་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའོ།

为什么会这样？这里有什么道理？在那些情况下又是如何呢？这里说'如同被咒语迷惑'，那么是被什么咒语迷惑呢？'被什么迷惑我也不知道'。如果说'你内心中存在着某些东西'，那么'我的内心中有什么呢？'
烦恼的敌人不是存在吗？这里说'瞋恨'等，'等'字包含了没有头等，这表明它们是空无一切感官的。瞋恨就是愤怒。有是对再生的欢喜和贪欲刹那生起。'等'字包括慢等十种随眠，如所说：'有的根本六随眠，贪欲瞋恨如是等，慢以及无明，见和疑共十种。'
见解分为五种成为十种，即：身见、邪见、边执见、见取见、戒禁取见。这些通过道、界、谛的分类成为九十八种。又菩萨则成为一百二十种。'勇'即不具勇猛。'不智'即不具正直心。
如此缺乏一切支分的人们也在思维：'为何被他们如奴仆般对待'。'这实在是非常稀有'，说'于我心中'等。依止于自心而伤害自己。'欢喜'是指无世间人或无思维。依止者是不应理的。'即便如此也记得'，这是以言外之意表明：'对于这些不合理的行为，我也不生瞋恨'。
以发菩提心，对他人造害难道不应该无动于衷吗？这里说'非处'，对这样的境况保持忍辱的性质是应受呵责的。为什么你对他们不能忍受呢？如说'假使'等，他们如何引生地狱等苦，其他敌人无法引导和行使。无间地狱火是什么样呢？如说'须弥山也'等。
'须弥山也'是说且不说其他小山，即使是山王遇到火也会无影无踪，因为被猛烈的大火焰烧尽。在那里我会在一刹那被抛入这样的火中。无间业的因是具有力量和能力的，因为没有对治力的生起。
那么你为什么对某些人如此深怀怨恨，而对其他敌人却不是这样呢？如说'我的'等。'无始终'是指前后时际，因为轮回无有终点。对其他人则是每日确定存在的缘故。其他一切敌人是指天、人等。

།འོ་ན་དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱད་ན་དབང་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་མི་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མི་སྲུན་པའི་ཕྱིར་ནན་གྱིས གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ངེས་པར་འདི་དག་ཉིད་བདག་གིས་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཆགས་ཤིང་བར་མེད་པར་ཏེ། དུས་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུན་ རིངས་དགྲར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།གླེགས་བམ་ལ་ལར་རྒྱུན་ཞེས་འདོན་པ་དེར་ནི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི། གནོད་པ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་སྐྱེ་ བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནའི་སྙིང་ལ་ལེགས་པར་གནས་བཅས་པ་དེ་དག་ཉིད།ཡོད་ན་འཁོར་བར་བདག་འཇིགས་པ་མེད་དེ་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དགའ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཤ་ཁོན་ཞུགས་པར་ ཞེན་པ་ཡིད་ལ་བརྟེན་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར།འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་བྱེད་པའོ། །དམྱལ་སོགས་ནའང་གསོད་བྱེད་གཤེད་མ་ནི་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་ཉེས་པ་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟེབ་གང་ཡིན་པ་དེར་གལ་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ན་སྟེ། རྫོང་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་འདུག་ན་བདག་ལ་ག་ལ་བདེ། དེ་བས་ན་ འདིར་བདག་གི་འདི་ཉིད་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་དག་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་གི་རྒྱབ་ཏུ་བཀལ་བའི་ཁལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁུར་དང་མཚུངས་པས་ན་ཁུར་ཏེ་ དམ་བཅས་པ་འཛིན་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། མདུན་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་སྒྲོས་བཏགས་ན་འདི་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཐོང་བ་བཞིན་དུའོ། །ངེས་པར་བཅོམ་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་རོ། །ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ནི་གནོད་པ་ ཆུང་ངུ་བྱེད་པ་ལའང་སྟེ་ཕ་དང་མས་བྱས་པའི་འཁོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལའང་ངོ་།།ཡང་ན་དངོས་པོ་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལའོ། །ཁྲོས་གྱུར་པ་ནི་སྙིང་ལ་དགྲར་བྱས་པའི་ཞེན་པ་བརྟན་པོ་གཞག་པ་སྟེ། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་བདོ་རྣམས་ནི་ང་རྒྱལ་འབར་བའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ སོ།།དེ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །མ་བཅོམ་པ་ནི་དེ་གཞོམ་པར་མ་བྱས་པར་རོ། །གཉིད་མི་འོང་ནི་སེམས་ལས་མེད་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་དོར་ནས་གོ་བགོས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་ བཞིན་གྱིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་སྟེ།གསོན་པའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བར་གྱུར་པའམ། དེས་སྡུག་ བསྔལ་བར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་བའོ། །གཡུལ་ངོར་དངར་ཚེ་ནི་གཡུལ་སྤྲད་པར་བྱ་བའི་གནས་གཙོ་བོ་སྟེ། གཡུལ་གྱི་ས་གཞིའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དཔུང་གང་ན་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙན་ཐབས་སུ་སྟེ། ནུས་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞོམ་ཕྱིར་ནི་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

那么，如果随顺烦恼而行，岂不是能够获得自在、利益和安乐吗？针对这个问题，此处说'随顺'等。这些烦恼若随顺它们，只会带来危害，因为它们会引生地狱等处的极大痛苦。由于其本性凶暴，应当坚决摧毁。
因此，必定应当由我来做这件事。如经中所说'如是'，即是说它们持续不断地、无间断地，因为从无始以来一直存在，又因为它们具有摧毁性，所以是长久的敌人。
在某些经典中读作'相续'，那就解释为'因为相续不断地运行'。其特殊性质是'损害'，即所有地狱等处的痛苦伤害，这些痛苦的唯一根源就牢固地安住在心中。
如果这些存在，我在轮回中怎么可能无有恐惧？不可能远离恐惧而获得欢喜，这是不合理的。
又为了断除烦恼敌人，因为心中怀有仇恨执著，所以说'轮回牢狱'等，这是说明必定要出离的处所。在地狱等处的杀戮者即是阎罗狱卒，因为在烦恼支配下，由业力成熟而显现这些。
如是，若这些一切过失的来源住在意识之家，即安住在执著自性的网中，或者说依靠堡垒而住，我怎么会有安乐？
因此，在此显示'这确实是我应当做的'。如是等言，因为它们是一切过失的根源。
'担子'是指放在牛背上的重负。因与担子相似故称为担子，即是持守誓言。
'此'指烦恼的自性，因为就在眼前，所以直接指称为'此'。'现前'即如我所见。'必定摧毁'即从根本断除。
'即使小'是指即使是小的伤害，也就是父母所造成的怨恨因缘。或者说是小的事物因缘。'发怒'是指在心中建立坚固的敌意执著，即是怀恨的意思。
'骄慢者们'是指燃烧着傲慢的骄慢之人。'彼'指造作伤害。'未摧毁'即未将其摧毁。'不得安眠'即心不安定，不能获得安乐。
为显示舍弃当前要务而披甲，说'自性'等。'自性'即本性死亡，因为生命的终点就是死亡。
具有此性质者即称为此，既是彼又是痛苦。他们被生等痛苦所折磨，或被其所苦。
正因如此，这些是烦恼，是可悲悯的。'战场上'是指主要的战斗之处，即具有战场地势优势的军队所在处。
'坚决'即强制性地，也就是尽其所能的意思。'为摧毁'即为断其命根。

།དྲག་ཤུལ་ཅན་ནི་གཟི་མདངས་ཅན་ཏེ། བརྩོན་པ་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། མདའ་མདུང་གི་མཚོན་གྱིས་ཕོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་བསད་ནས་ཏེ། གཡུལ་ངོར་མཚོན་གྱིས་སྨས་པ་མི་སེམས་པར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་འབྱེར་བར་མི་བྱེད་ན་ནི་ཁ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དོན་མ་གྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པར་གྲུབ་པར་མ་བྱས་པར་རོ། །བརྟན་པ་རྣམ་པས་ཉོན་མོངས་པ ལྷག་པར་གསུངས་པ།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་གནོད་པ་མ་བྱས་ཤིང་རྒྱུ་མེད་པའི་དགྲ་རྣམས་སོ། །བརྩོན་པ་ནི་འབད་པ་སྟེ། བརྩོན་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེང་ཞེས་ པ་ནི་དུས་འདིར་ཞེས་པ་སྟེ།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྨྲ་ལུགས་སོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ནི་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ནུས་སོ་སྙམ་པའི་ཞན་པའོ། །ཡི་ཆད་ནི་སེམས་ཞུམ་པའམ། དང་བ་མེད་པའམ། བསམ་པ་དམན་པའོ། །འདི་ནི་ཚིག་བསྡུས་པ་སྟེ། ཡི་ཆད་པ་མི་འབྱུང་བ་སྒྱིད་ལུག་པ་ མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་ནི་ངལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གམ། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་གིའོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྟེ། མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་ན་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགྲའི་མཚོན་ཆ་ཡིས་སྨས་པའི་རྨ་བརླ་དང་། སྙིང་ག་དང་། དཔུང་པ་དང་། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྒྱན་ཆ་བཞིན་དུ་ཡིད་དགའ་བས་འཆང་བར་བྱེད་ན། འདི་བདག་ལ་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན། དོན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་ཆེན་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དུའོ།།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་དད་པའི་རྒྱུ་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཅི་བདག་ལ་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གང་འགྲོ་བའི་གདུང་སེལ་སྡུག་བསྔལ་ལ། དགའ་བ་འབའ་ཞིག་འདིར་བྱ་རིགས། །ཞེས་ བརྗོད་པར་འགྱུར་བའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་བདེ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བརྩོན་པར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ཉ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ཆུང་མ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་དགང་བ་དང་གསོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ བ་ལ་སེམས་ཆགས་པའི་ཉ་པ་ནི་ཉའི་དགྲ་སྟེ།ཉ་འཚེ་བ་ལ་ཡིད་ཆགས་པའོ། །དགུན་གྱི་དུས་ཀྱི་མཚན་མོ་ཁ་བའི་ཚིགས་སྡུག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོམ་རྐུན་དང་། སྟག་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་གདོལ་ པ་ཡང་རྟག་ཏུ་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ།གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ཅན་ནི་ཚེར་མ་ཅན་དང་ཐག་ཐུག་དང་གསེག་མ་ཅན་བགྲོད་དཀའ་བའི་སའི་ཆ་འབྲོག་གི་ལམ་དུ་རླུང་དང་ཚད་པ་དང་། ཐོག་དང་། ཆར་བབ་པ་དང་། མུན་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མོ་སྡིག་ སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྩིས་མེད་པར་འགྲོ་བ་ན་སྲོག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བྱ་དཀའ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཞིང་པ་སྟེ་རྨོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཞིང་གི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཞིང་རྨོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་བྱེད་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉིན་མཚན་དུ་གྲང་བ་དང་།ཚ་བ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

勇猛者即具威光者，意为发起精进。如何成为这样的人呢？忍受箭矛等武器所伤的痛苦，即在战场上不在意武器所伤，这就是所谓的勇士。不转身逃跑即是不回头退缩。未成就即是未完成所欲求的。
关于坚定的种种烦恼，更进一步说道'恒常'等。恒常即一切时。本性即未作损害且无因的诸敌。精进即努力，意为作精进。'今'即此时，这是世间的说法。懈怠即对应做之事认为无能的怯弱。失望即心生畏缩，或无信心，或志向低劣。这是简略语，即不生失望不生懈怠之意。
'何须说'即比这更胜之意。百种痛苦即百种劳累或百种痛苦。'任何成因'即自心分别，意为不应理。为何不应理呢？说道'无义'等。'无义'即此处对来世等丝毫无有清净的其他需求。
即便如此，敌人武器所伤的伤痕，在大腿、心口、肩膀、手臂等身体上如装饰般，以欢喜心佩戴，这对我怎会不应理呢？说道'大义'等。大义即成就一切众生的佛果，为了成就此事。为何要舍弃精进呢？如此殊胜信心之因的痛苦，对我岂不正是应理？如说'对于能除众生苦恼的痛苦，此处唯应生欢喜。'
若如是精进，也应当不违背自身安乐而精进，对此说道'渔夫'等。渔夫即为养活妻子儿女等而执着于渔业，是鱼的敌人，贪着于害鱼。在寒冬夜晚冰雪时节进入恶劣环境，不顾盗贼、虎等危险，同样地屠夫等，如是旃陀罗也常喜非法，具有掠夺他人财物等意乐。
在荆棘丛生、泥泞、砂砾遍布难行之地荒野路上，有风热、雷电、降雨、黑暗的夜晚，不顾毒蛇等危险的痛苦而行走，做着危及生命的艰难之事。同样地与他人妻子交往等，如是农夫即耕种者以农事为生，从事耕种等劳作的人们，日日夜夜感受寒热风等痛苦，这是可见的事实。

།དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་གདོང་དུ་ལྟ་ཞིང་འཚོ་བ་ཞབས་འབྲིང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་དམན་པའི་ལས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ དེ་དག་ཀྱང་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བཟོད་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དང་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བདག་གིས་མི་བཟོད།བདག་གིས་སླར་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསྟེན་པར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་དགོས་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་ཚད་ཀྱི་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཚིག་ཏུ་ཡང་ཆེར་བཏོན་ནས་གཞན་དག་ལྟ་ཞོག་།གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྲེད་པ་ལ སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་གྲོལ་བ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ནུས་པ་ལ་མ་བལྟས་པ་ཁོ་ནར་ཚིག་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཕྱིར་མི་ལོག་པར་དམ་བཅས་པ་ལས་བརྟན་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ།།འདིར་དགོངས་ པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པར་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་པོར་ངེས་པར་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་དུལ་བར་གཞན་གདུལ་བར་མི་ནུས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་ནས། འདིར་ཞེན་བྱ་ཞིང་སྟེ་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་གཞོམ་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟེན་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་ནི་ཁོན་མ་བརྗེད་པའོ། །གཡུལ་སྤྲད་ནི་རྩོད་པས་ཡིད་བྱུང་བ་སྤངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཐབ་མོ བརྩམ་པའོ།།ཡང་ན་འོ་ན་གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་མ་གྱུར་ན་འདི་ལ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། གང་གིས་ན་གུས་པ་ཆེན་པོས་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལའང་གཞན་པས་རང་འདུལ་བ་ནི་རང་ལ་རག་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་བདག་རང་ལའང་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཞད་གད་བྱེད་པར་ཟད་དེ། རང་གི་ཚོད་མི་ཤེས་པར་དམ་འཆའ་བར་འགྱུར་བ་སྨྱོན་པའི་ ཚིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ལ་དང་པོར་འབད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་ འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པའི་ བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ངེས་པར་འཆི་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་འདིར་ངེས་པར་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གང་ཡང་ཚོགས་སོག་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་ཚོགས་རྫོགས་པར་ མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྟ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་བཞིན་དུ་དུལ་བར་བྱས་ཏེ་གཞག་པར་བྱའོ།།ཕྱིས་ནི་དེ་དག་ཀྱང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་འཇོམས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

同样地，在我面前观看并服侍生活的侍从等人，如是喜欢卑微工作的那些人，尚且能忍受寒热等痛苦，为了利益众生、安乐之事以及殊胜士夫之事，我怎能不忍受？我更应当再次亲近他们。
那么，如果为了成办一切众生的利益安乐而发愿，既然如此，此时就应当为此精进努力，为何不以断除自身贪欲等为主而为无意义之事精进呢？为此说'十方'等。
为解脱十方虚空量世间一切苦而发心，且大声宣说，更不用说他人。当自身尚未解脱贪欲等烦恼时，不观察自己能力就出言，这是心意散乱。思维此理后，应坚定不退转誓言。
此中密意是：未断自己烦恼而说断除他人烦恼是不可能的。因此，作为方便，首先必须修习此事，自身未调伏也不能调伏他人。
因此，应当忍受一切痛苦，于此应当执著，即为摧毁烦恼而精进修持。怀恨即是不忘仇恨。交战即是舍弃厌倦争论而全面开战。
或者，如果最初未能断除自身烦恼，这有什么不合理？为何要以大恭敬而精进于此？为此说'十方'等。此中总义是：对一切来说，调伏他人不如调伏自己重要，若连自己也无能力，如何能观察他人相续？这是不可能的，只是笑谈而已，不知自量而立誓，如同狂人之语。因此首先应当努力净化自己。其余一切如前。
那么，如果想要断除一切种类烦恼，则断除烦恼者的执著也应当断除，因为这也是随眠的自性。如果这样的话就不会断除烦恼了。为此说'除此之外'。
与对治烦恼相关的烦恼，其性质如是，仅是如此显现，并非真实烦恼，这就是'其他'的含义。由此也遮除了断除一切种类烦恼就不会在轮回中出生，因此不能获得无上菩提的过失。
对于必定导致死亡的烦恼，此处必须摧毁；对于能生起积累资粮因的烦恼，在资粮未圆满之前，应当如善调伏的马匹般调伏安置。之后也必须摧毁这些烦恼，这就是所说的'与摧毁烦恼相关'的含义。

།ཡང་ཉོན་མོངས་མ་བསྲེགས་རྩཝ་ལྟར་ཆུང་ཞིང་ཡང་བ་ཉིད་དུ་བྱ་ ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ནི་མི་འདོད་དོ། །དོན་འདི་ནི་བྱ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་མཐའ་ཡས་པས་འཇོམས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་ འབྲང་བ་ཉིད་བླ་སྟེ་ལེགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བདག་ནི་བསྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་དམ་བཅའ་འདི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཟུང་ཤིག་།རྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འོག་ཏུ་ལྷུག་ལ་དུམ་བུར་ བྲུལ་བུ་བྲུལ་བུ་བྱས་པའམ།ཤ་དང་ཁྲག་ཞིག་ཅིང་ཟགས་པར་བྱས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ལ་མགོ་བོ་འདུད་པར་བྱས་ནས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ་དེའི་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་ངོ་།།ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་གནས་ལས་བཏོན་ཡང་གལ་ཏེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་གཞན་བཞིན་དུ་དགྲ་ཚར་གཅོད་དུ་འོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་འདིར་ཅི་ལྟར་སླར་བཅོས་པར་བྱ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། ཐ་མལ་དགྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཐ་མལ་པའི་དགྲ་བོ་གཞན་དག་ནི་ཡུལ་ནས་ཕྱུང་ཡང་གནས་གང་ཞིག་ནས་ནུས་པ་བརྟས་ཤིང་སྟོབས་རྙེད་ནས་དགྲ་ཚར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱིར་ལ་ལྡོག་པའི་གནས་ཡུལ་གཞན་དེ་ནི་སྲིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་གཞན་ལྟར་དེའི་ སྤྱོད་པ་མི་སྣང་ངོ་།།ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་སེམས་ལས་ཡུལ་ཕྱུང་ན། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འདི་གང་དུ་སོང་ནས་གནས་པར་བྱེད་གང་དུ་གནས་པར་བྱས་ནས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་ རྩོལ་བྱེད་དེ།འདིའི་གནས་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །རྩ་བ་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་སླར་ལྡང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །བློའི་རྒྱུ་བ་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ནི་རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ ཙམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཉོན་མོངས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མཐོང་ཡང་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་དེ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ན་མི་གནས་སོ།།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཚོགས་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་གནས་ཏེ། ཆོས་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་དག་གི་བར་ ན་སྟེ།དབུས་ན་གནས་པའང་མིན་སྟེ། སྣང་དུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་གནས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་གནས་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོང་པ་སྟེ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་ རྟོགས་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་ཡང་འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད་དེ་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་བྱ་བར་རིགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ནི་དེའི་རྣམ་པས་སྟོང་ཡང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུ་ལས་དེ་རྐྱེན་འདི་ཙམ་ གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།རྐྱེན་འདི་དག་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་པ་ སྤངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སོ།།དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་བརྫུན་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཏུ་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན་ཅིག་སྟེ་སྤྲོ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ཤེས་ཕྱིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རྟོགས་པའི་དོན་དུའོ།

又说'烦恼未烧尽如根般微小轻浅'。因此，并不希望在一切方面断除一切。此义是以百般难行而获得的，在彼处岂不是会出现无边百般痛苦的摧毁吗？因此，若说随顺于此才是最好且善妙的。
'我已被烧'等所说，是表述极其微小，请确知这是我的决定性誓言。即使肠子随意向下散落成碎块，或者血肉腐烂流失，也不向烦恼怨敌低头随顺，不遵从其命令的意思。
第六品。'一切种'即任何时候。你虽被逐出自己的住处，难道不是依靠有力量的住处如同其他敌人一样前来消灭敌人吗？对此时如何修复的疑问，说到'普通敌人'等。其他普通敌人虽被驱逐出境，仍可从某处获得力量增强后返回报复，这种返回之处是可能的，但对烦恼敌人则不然，因为不见其如其他敌人般的行为。
若问即便如此愿望如何实现，说到'烦恼烦恼'等。从我心中驱逐后，此烦恼敌人去往何处安住，在何处安住后为害我而精进努力，未见其住处。思维从根本上消失者不应再起。因为心的活动难以把握，对我来说仅仅是没有欢喜而已，而这烦恼因无根本，故仅以见到胜义谛实相而应断除，所以是烦恼。
为了证成此义，说到'诸烦恼'等。有些人虽见可意等境但因摄根故不生烦恼，观察时连微尘也未见故不住于境。也不住于眼等诸根聚中，如前所说，因为在思维法等时虽有根的事物但不可得。也不住于境根之间即中间，因为应现而不可得。除彼等外也无定住于任何其他处所。
因此，因无根本故是空性的真实，是暂时性的，因为仅从非真实的遍计而生。即便如此，仍在损害扰乱一切众生。如此，应当如何行事呢？所说此如幻，譬如幻术虽空无其相，但由咒药力故仅此缘便显现象等形相，虽实际上不存在。如是这些烦恼也从颠倒因相及非理作意而生，仅由此等缘而显现为实际上不存在。
是故应除去对烦恼的心惧。胜义中观察时这虚妄有何可能，因此应精进，即当生起欢喜。'为知'即为通达真实义而以胜观分别。

།དོན་མེད་ཉིད་དུ་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ དུའོ།།དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ནི་བསྡུས་འཇོམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་བདག་ལ་གནོད་པ་ནི་གཟིར་བ་སྟེ་ཅི་སྟེ་བྱ་བའོ། །ད་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ བསྟན་མ་ཐག་པའི་ལེའུ་མ་ལུས་པས་བསྟན་པའི་དོན་ནམ།བསྟན་མ་ཐག་པའི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ་བརྟེན་པར་བྱས་ནས་འབད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་ཏེ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བསླབ་པ་ནི་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བར་འོས་པ་གང་ཞིག་བསྟན་པའམ།བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་ལས་མདོར་བསྡུས་ནས་དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་དག་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་གསུངས་པ་ནི། ཇི་ སྐད་དུ།འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དེ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་འདི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་བས་ན་བདག་ལྟ་བུ་བློ་ཞན་པས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཤེས་པར་དཀའ་ན། དེས་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིགས། །གང་གིས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བའི། །གནད་ཀྱི་གནས་རྣམས་འདིས་རིགས་བྱ། ། གནད་ཀྱི་གནས་དེ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །དགེ་བ་དུས་གསུམ་སྐྱེས་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བཏང་བ་དང་། །དེ་བསྲུང་དག་པ་སྤེལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གོམས་པ་གློད་ཅན་ཡང་ལྟུང བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་གང་ཡོངས་སུ་ བཟུང་བ་སྟེ།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་པ་ན། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་འདས་ནས་ཐ་ན་འདུག་པ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་དུ་བླངས་ནས་འདུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྨན་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དཔེར་ན་སྨན་པའི་ངག་ལྟར་མི་བྱེད་ན་གང་ལ་སྨན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྨན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ནད་པ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ནད་ མེད་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཡོད།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྨན་པ་ཆེན་པོས་ལུང་ཕོག་པའི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པར་མ་བྱས་པར་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ལ་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་སྤོང་བ་དང་། ལྟུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ལྟུང་བ་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ།

毫无意义地无有任何必要。在诸地狱中即是在碎裂等中。由烦恼所控而对自身造成伤害即是折磨，是何为之。现在为了总结前面所说的一切义理，故说'如是'等。'如是'即是刚说完的一切品中所说的义理，或者是刚说完的幻化本性，应当思维并依止而精进。为何目的呢？为了成就如所说的学处之因，如所说的学处即是在诸经中所说菩萨应当做的事，或者是在此论中所总结并在彼处所说的那些内容。世尊在诸经中所说的菩萨学处基础是：
如《圣宝云经》中说：'善男子，云何菩萨们受菩萨学处律仪约束？此中菩萨如是思维：仅以别解脱戒我不能现前圆满证得无上正等正觉，因此如来在诸经中所说的菩萨行为和菩萨学处，我应当学习'等广说。因此像我这样智慧浅薄者，由于广泛宣说故难以了知菩萨戒，那么应当如何行事？
不会犯堕的关要处应当了知。什么是关要处呢？即是：自身及受用，三世所生善，悉皆施有情，守护清净增。如是所说。对于菩萨们即使放逸也被判定为堕罪的，这是菩萨戒的略说。如《菩萨别解脱经》中所说：菩萨为一切众生而受持能尽苦的道路，若菩萨受持此道而住，即使经过亿劫之后，仅仅生起一个想要安坐之乐的念头，菩萨也应当如是思维：'我为一切众生担负过失而安坐，这也是过分了。'
因此说'如医嘱'等。譬如不遵医嘱，病人怎能通过药物治疗而无过无病？同样，若不修行一切智大医王所教诫的学处，怎能从业和烦恼所生的生等大苦怖畏中获得解脱而无过呢？如是正受戒律后，对于具有何种堕罪相的事物，应当自己观察并断除，对于似堕非堕应当不迷惑，当说堕罪的总相。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཡོ་མེད་པར་ལུས་དང་། ངག་ དང་།ཡིད་བརྩོན་པས་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མི་ཚོལ་བ་དང་། དེའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་འཆོས་པ་པོ་ལ་མི་འབད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཆུང་ངུས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཆོས་པར་འགྱུར་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ དོན་ཆུང་ངུ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་།སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཡལ་བར་འདོར་ན་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་རང་གི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པས་བསླབ་པ་བཅས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་བཟུང་བ་ཉིད་དོ།།རང་གི་ནུས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གང་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བསམ་མི་དགོས་པར་སྤྱིར་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པས་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ བསླབ་པའི་ལུས་ཡིན་ཏེ།རྒྱས་པར་བཤད་ན་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐས་བསྟན་དགོས་པས་སོ། །ཡང་ན་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་གཉིས་ཏེ། ཅི་ནུས་ཀྱིས་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་བརྟགས་ནས་རྩོམ་པའམ། མི་ལྡོག་པའམ། བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་ ནི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།བརྟགས་ཏེ་ཇི་ལྟར་འོས་པ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་ལ། ཐ་ན་གདོལ་པའི་བྲན་གྱིས་དཔྱས་ནའང་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་དག་གོམས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེས་རེ་ཞིག་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་སྤྱོད་ པའི་སྒོ་ཙམ་བསླབ་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ།།བསླབ་པ་ལ་རྩོམ་པ་ཙམ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ལུས་ལ་སོགས་པ་བཏང་བ་དང་བསྲུང་བ་བསྟན་ནས། ཡང་རྒྱས་པར་ བསྲུང་བ་དང་སྦྱང་བ་དང་དག་པར་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་བཏང་བ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་སྦྱང་བ་དང་སྤེལ་བ་དག་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ལུས་ལ་ སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ།མ་བསྲུངས་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལས་འོང་། །གང་མི་སྤྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན། །དེ་བས་སེམས་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་གཏོང་ཞིང་། །མདོ་སྡེ་དག་ལ་རྟག་ལྟ་བས། །ལུས་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བསླབ་པ་བསྲུངས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི་བླང་ བར་བྱ་སྟེ།སྡོམ་པ་བཟུང་བས་གནང་བ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་། བཀག་པ་རྣམས་ལ་མི་བྱེད་པར་བསླབ་པའོ། །དེ་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་རོ། །འདོད་པས་ནི་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཏེ། བདག་གི་སེམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ དག་གིས་སོ།།ཅི་སྟེ་བསླབ་པ་བསྲུང་བའི་སྐབས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཞེ་ན། བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བསླབ་པ་བསྲུང་བ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་སོ། །གཡོ་ཞིང་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་མ་བསྲུངས་ན་སེམས་གཡོ་བའི་བསླབ་པ་ལ་བསྟན་པ་མི་རིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལས་ཀྱང་སེམས་ཁོ་ན་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས། །གླང་ཆེན་མ་དུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་བར་མ་བྱས་པའོ།

菩萨为了息灭一切有情现在和未来的痛苦与不悦，为了生起现在和未来的安乐与喜悦，若不以坚定不移的身语意精进努力，不寻求其因缘，不致力于消除其障碍，不因小苦小忧而生起大苦大忧，不为成就大利而损害小利，乃至一刹那的懈怠，都是有过失的。简而言之，对于超出自己能力的事，则无过失，因为对于无果之事不制定学处。其他则因本性有过失而应当受持。对于非自己能力所及之事而勉强为之，则自然成为过失，这不需要思考，因为已包含在普遍忏悔罪业之中而得以解脱。
这些简而言之就是菩萨学处的根本，若详细解说则需要无量劫才能说尽。或者更简要地说，菩萨的过失有二：尽己所能观察何者应为何者不应为之后，若开始行动或退却或保持舍心，都是有过失的。观察后若违背适宜的做法，乃至被旃陀罗奴仆轻视也是有过失的。
若有人为了修习这些而想要详细了解，则应当首先致力于从《学处集要》中学习行为之门。因为即使仅仅开始修学也有大果报，如《寂静决定神变经》中所赞叹的那样。这是略说菩萨学处。这是智慧源慧菩萨所造《入菩萨行论难释》第四品。
如是宣说了布施身等和守护后，为了广说守护、修习和清净，而作此论述：发菩提心的菩萨应当守护、修习和增长所布施的身体，为什么呢？'为诸众生享用故，应当布施身等物，若不守护无受用，不能受用何所施？是故为众受用故，不舍善知识，常观诸经典，应当守护身等物。'如是宣说。
守护身等也唯有从守护学处而来，否则不能成就，因为会堕入地狱等恶趣。因此应当说：关于'学处'等，学处即应当受持，由受持律仪而对开许之事应当作，对禁止之事不应作，这就是学处。应当守护即是要保护。'欲求'是指希求菩提的菩萨，应当守护自心。'善加防护'是指以下将要解说的方法。
若问为何在守护学处时要说守护心，故说'学处'等，因为若不如此则不能守护学处。若不守护轻动不自在的心，则不应对其说示动摇心的学处。由此也说唯应守护心，故说'如未调伏象'等，即是指未经调伏。

།མྱོས་པ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་མཆོག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བྱེད་པའི་གནོད་པ་དེ་མི་ བྱེད་དོ།།རང་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཇི་ཞིག་ལྟར་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། བཏགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་གལ་ཏེ་ཇི་ ཞིག་ལྟར་བཅིངས་པར་གྱུར་ནའོ།།དྲན་པར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཐག་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། འཆིང་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་འགེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ འཇིགས་པ་མེད་འགྱུར་ཏེ་ནུབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའོ། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འོངས་པ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆར་བབ་པ་ན་འབྲས་སཱ་ལུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །གཅན་གཟན་ ཁྲོ་བོ་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འཚེ་བར་བྱེད་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་དག་ལས་སེམས་དབང་དུ་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྟག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །ཡང་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལས་ཀྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་འདོད་པ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པར་དེ་དག་མི་འབྱུང་སྟེ་བསམས་པའི་ལས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ལས་གཞན་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །དེ་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་ བྱས།།སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་སྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་མེད་པ་ལ་ནི་སུ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྡིག་པའི་སེམས། །མེད་ལ་སྡང་དང་འཇིགས་པ་མེད། །གང་ གི་སེམས་ནི་དབང་བྱས་པ།།དེ་ཡི་བདེ་བ་ཉམས་པ་མེད། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་དུལ་བ་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་གསུངས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མདུང་དང་། རལ་གྲི་དང་། གཏུན་ཤིང་ལ་སོགས་པའམ། ལོ་མ་རལ་གྲི་ལྟ་བུའི་ནགས་བྱུང་བ་དག་སུ་ཡིས་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ ཡང་མེད་དེ།དེ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིར་ཡང་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕགས་བསྲེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། བུད་མེད་དེ་དག་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤལ་མ་ལིའི་ཤིང་གི་འོག་དང་སྟེང་ དུ་སྣང་བ་དང་།ཤལ་མ་ལི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ག་ལས་སྐྱེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སེམས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གང་། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་།སྣ་ཚོགས་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་ སྐྱེས་པར་བསྟན།།སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ལས་ནི་ཡོད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདིར་སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མེད་དོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར། སྡིག་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྡིག་པའི་ལས་ཉེ་བར་འདུས་བྱས་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་དག་ གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ།གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

醉象是最殊胜的大象。它所造作的危害，不及此世间和他世间无间地狱等的痛苦。自心随欲而行，如同醉象，因为如来教法的钩能够调伏它。
调伏后的功德是：若能系缚，即如所说。念即是将要解释的特征。念就像绳索，因为是束缚的方法。'遍'即是一切方面，因为能阻止趋入非正道。
那时将无所畏惧，将会消失。'一切'即是无余。'一切善'即是增上生和决定胜的特征。'来'即是获得，如说'下雨时稻谷生长'。
难道没有许多猛兽、恶兽和毒蛇等伤害者吗？调伏心后，为何不会生起恐惧呢？如所说'虎'等易解。又为何如此呢？如所说'如是'等，由业力牵引，这一切都会带来不欲之事。
业即是心，因为说'思即是业'。语业和身业也由心发起，无心则彼等不生，因说是'思维之业'。因此这一切都是业的幻化，而业也不离于心。
如说：'种种世间从业生，彼从思及思所作，思即是意业，由彼生身语业。'对于无害心者，谁也不能加害，因为'世间若无恶心，则无嗔恨与恐惧。若能调伏其心，其乐永不衰损。'
因此说：'调伏心善哉，调心得安乐。'如实宣说者即是世尊，因为具有宣说实相的本性。他明显开示此真实义即是一切从心所生。因此处处以心为主。
为证明彼等非他故，如说'众生'等，地狱狱卒的矛、剑、杵等，或如剑叶林等由谁所造？此中无有自在天等作者，因为已遮遣他作者，此处也将遮遣。
烧热铁地由谁所造？与他人妻通奸者见到上下刺树，此刺树从何而生？因此此处不应观察离心之外的其他因。
如说：'有情世间器世间，种种唯心所显现，一切众生从业生，离心更无别有业。'因此此处唯心为因，无有他因，所以说'恶心'等。
世尊说造作恶业的心即是彼等之因，更无丝毫其他。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སྡིག་པའི་སེམས་ལས་གཞན་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཁོ་ན་དབང་དུ་བྱའོ། །གང་ འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས།སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །དགེ་ བའམ་ཡང་ན་མི་དགེ་བའི།།ལས་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོགས་པའོ། །སེམས་ནི་མགལ་མེ་བཞིན་དུ་འཁོར། །སེམས་ནི་རླབས་དང་འདྲ་བར་གཡོ། །སེམས་ནི་ནགས་ཀྱི་མེ་བཞིན་སྲེག་།སེམས་ནི་ཆུ་ཆེན་བཞིན་དུ་བསྐྱེད། །ཅེས་སོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟགས་པས་ ན་སེམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་གནས་ཏེ།སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོའོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་དེའི་དབང་དུ་སེམས་ཉིད་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་སེམས་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལས་སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན།དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབུལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བཀྲེན་ཞིང་སེམས་བཀྲེན་ པའམ་ཡོ་བྱད་མེད་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་དེ་དང་འགྲོ་བ་བྲལ་བར་བྱས་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་སྔོན་སྐྱོབ་པ་སྟེ་སྔོན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཇི་ལྟར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་རིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ད་དུང་འགྲོ་བཀྲེན་ཡོད་ན་སྟེ། ད་དུང་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་དབུལ་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་ པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གོམས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར།གང་གི་ཚེ་ཆགས་པ་མེད་པས་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་སྦྱིན་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཉ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཡིན་ཏེ།དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཉ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་བདོག་པ་དང་། བུད་མེད་ དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གང་ཞིག་ཏུ་དེ་དག་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་བསྐྲད་པར་བྱ།གཞན་དུ་ན་དེ་དག་གསད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། སེམས་ ལྡོག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་དེ་དེའི་རང་བཞིན་རིགས་པ་རྣམས་འདོད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ནའང་སེམས་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དགྲ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ལྟུང་བར་བྱེད་པས་དགྲ་ཚར་ཕྱིན་པར་བྱས་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་དགྲ་མེད་པས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། དགྲ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ བས་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།དགྲ་བོ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གསད་པར་མི་ནུས་སོ།

因为如此的缘故，三界中除了罪恶的心以外，再没有其他任何可怕的因。因此应当调伏心。如《圣宝云经》中说：'心是一切法的先导，如果完全了知心，就能完全了知一切法。'此外：'世间为心所引导，心不见心。善或不善的业，皆由心所积集。心如旋火轮般转动，心如波浪般动摇，心如林火般燃烧，心如大河般增长。'
因此如是观察后，应当对心保持正念而住，不为心所控制。然而应当让心为其所控，当心为其所控时，一切法就都能得到控制。如此的话，为何布施波罗蜜等中心是主要的？那是因为它具有消除一切众生贫穷的特征。
如果说：'如所谓众生等'，贫穷是指缺乏有漏安乐受用且心贫乏或无资具。如果说通过使其与众生分离而圆满布施波罗蜜，那么过去诸佛世尊的布施波罗蜜又将如何？这是不合理的。为什么呢？因为现在仍有贫穷的众生存在，也就是说至今众生的贫穷仍未平息。
如果不这样认为，那应当如何呢？如说'所有'等，所有即是一切内外事物，由于布施及布施果报完全回向给一切众生，修习至究竟，当生起无执著离悭垢之心时，即说布施波罗蜜圆满。因此除了心之外别无布施波罗蜜。
持戒波罗蜜也完全是心，因此说'鱼等'。远离杀生等一切过失的心即是戒，其所依的对境远离的自性并非如此。如果说因为无有杀等对境的事物，故无杀等，因此成为戒，那么鱼等、他人财物、女人及酒等，应当驱逐到何处而不见？否则，当趣入杀等时就不成为戒了。
因为不是这样，所以即使这些存在，也能获得远离之心。心的转变作意即是持戒波罗蜜，诸智者认为这是其自性。因此这也唯是心。
忍辱波罗蜜也不异于心，如说'众生'等。即使有他人加害等，心不动摇即是忍辱。否则，如果通过使一切敌人堕落而消灭敌人，因为任何人都无敌而寂静，对敌人也无害，而成为忍辱，那时这些是不能成就的，因为敌人如虚空般无边际，无法杀尽。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་ལོག་པ་ཉིད་དེ་དག་ཐབས་ཀྱིས་བསད་པ་དང་འདྲ་ བ་ཡིན་ཏེ།དེས་གནོད་པ་བྱས་པར་མི་བརྩི་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་ལ་དགྲ་བོ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན། །མི་ནུས་པ་འདི་ལ་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ན་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ནུས་པ་ཉིད་དུ། ས་སྟེངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་ས་སྟེངས་གཡོགས་པར་ནི་རིགས་ན་དེ་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སྙེད་ཀྱི་ཀོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཡོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཐབས་ཀྱིས་ནུས་པ་ནི། ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་གོ་བས་ནི་ས་སྟེངས་ཐམས་ ཅད་གཡོགས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།།དཔེ་བསྟན་ནས་དོན་རྣལ་མ་ལ་སྦྱར་བ། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ནི་ས་སྟེངས་ཀོ་བས་གཡོགས་པ་ལྟ་བུར་རོ། །དགྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་བདག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་པར་མི་ལང་གི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་བྱ་ བ་ལས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཕྱིར་བཟློག་པ་སྟེ།གཞན་བཟློག་པ་ལ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་སེམས་བཟློག་པ་ཁོ་ནས་དེ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ སེམས་ཉིད་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས།སེམས་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་བཅས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེན་པས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སེམས་གཅིག་པུ་ཞིག་ན་ཡང་ འབྲས་བུ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པས། བཟླས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གསང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཟློས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་བྱེད་པ་ནི་བཟླས་བརྗོད་དོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཏེ་དབང་པོ་འདུལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །གཞན་དུ་ན་ནི་སེམས་ཆགས་པས་སམ། གཉིད་ཀྱིས་ བཅོམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ།བསམ་གཏན་ལ་གསལ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རམ། འདོད་པའི་དོན་ལ་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བུ་ཡང་བུ་མིན་པ་དང་ འདྲ་བ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པར་སེམས་ཉིད་ཡིན་པས། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།འགྲོ་བ་ལྔའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་འདོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་འཁོར་བར་འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་དོན་མེད་པ་གྱི་ན་ཉིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་ཀ་ཤི་བཞིན་དུ་འཁྱམ་མོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་དང་སྐྲ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འབད་པར་བྱས་པ་གང་དུ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སུ་ཞིག་དེ་ལྟར་འཁྱམ་ཞེ་ན། གང་གིས་ཏེ་འཁོར་བའི་འཇིགས་པས་བྲེད་པས་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདོག་པ་ཀུན་ཏེ འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་དུ་གྱུར་པའོ།།སེམས་ཅན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་སྟེ། གང་གིས་མ་བསྒོམས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྟན་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ ཤིན་ཏུ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བསྔགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་བརྟེན་ཏོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་རོ།

因此，从愤怒等烦恼中转变心意，就如同用方便杀死它们一样。因为不计较它们所造成的伤害，并且为了使来世不会出现敌人，所以就如同杀死它们一样。对于这种无法做到的事情，当以方便行持时，通过显示比喻而说明是可以做到的，所以说'地面'等。
为了防护荆棘等伤害而铺盖地面是合理的，但这是做不到的，因为没有那么多皮革，即使有也无法铺盖。再者，通过方便能做到的是：用鞋底那么大的皮革就如同铺盖了整个地面一样。
显示比喻后，将其应用于实际意义：'如是'等。'如是'是指如同用皮革铺盖地面一样。对于敌人等事物，自己无法全部遮止，但可以从伤害性的行为中遮止自己的心，因为遮止他人是无意义的，只要遮止自己的心就能成就。因此，这就是心性。
精进波罗蜜多中对善业欢喜的本性也显然就是心性，所以说'心明'等。对于善法方面，虽有身语相应，但由于心的趣入执著，如同在禅定等境界中明显趣入的唯一心，也能生起梵天等果报。如是，这也是心性。
禅定是专注一境的心的特征，除了心之外不能说是其他，所以说'念诵'等。以密咒等诵持的特征而作的是念诵。苦行是身体的，即调伏诸根的特征。'彼等'是指长期串习的诸法。否则，由贪著心或被睡眠所损的心，即是说没有禅定的明晰性。
无义即是无果。因为果报极其微小，或对所欲之事无有用处。譬如因不行子之事业，儿子也如同非子一样。一切智者即佛陀所说。因此，禅定波罗蜜多也是心性。
智慧无可争议地就是心性，所以说'由彼'等。为了断除五道轮回等苦而欲求解脱，以及欲求获得涅槃之乐的众生，他们在轮回中无果无义地如同空中的迦尸花一样流转。由此说明五火供养、拔发等苦行的精进在任何地方都是无关的。
谁在如是流转呢？'由彼'即是被轮回怖畏所惊吓而追求安乐者。一切法财即是世间与出世间法之宝藏。因为是凡夫众生行境之外的本性，所以是秘密的。'未修'是指未以真实义之心反复稳固。因此，这更是心性。
如《圣华严经》中也赞叹说：'菩萨的一切行为都依于自心。成熟一切众生和调伏众生都依于自心。'如是配合。

།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བདག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཉེ་བར་བརྟེན་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བརླན་པར་བྱའོ། །སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལས་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ སྦྱང་བར་བྱའོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཉིད་བརྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་དེ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་བསླབ་པ་ལ་ བསྲུང་བ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ།།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བས་བདག་གིས་རང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་དུ་བྱ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་བསྲུང་བ་ ཉིད་བརྟུལ་ཞུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དེ་བོར་ནས་བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་དང་བྲལ་ན་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཡོངས་སུ་ སྦྱང་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་བ། ཆོས་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་ཏེ། ཆོས་རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་གཏོགས་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གིས་རང་གི་སེམས་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། ལེགས་པར་མགུ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བརྩམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་གང་ན་མཆིས་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་རྣམས་མཆིས་ཀྱི། སེམས་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་རྣམས་མ་མཆིས་སྙམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བཟློག་ནས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན ཆོས་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས།བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ལ་རག་ལས་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཉེས་པར་བྱས་ནས་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་དཔེ་བརྗོད་པ། མ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཁྲོད་ན་ ཡང་ཉེ་བར་གནོད་པའི་འཇིགས་པས་དེར་བརྟད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བག་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྲུང་བ་རྨའི་བག་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ་དེ་ལྟར་བསླབ་པ་བསྲུང་བར་འདོད་པས་དོན་མེད་པར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བརྩོན་པས་སེམས་ཀྱི་རྨ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྲུང་ངོ་།། གྲགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་འདྲ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ། རྨའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། རྨ་ཡིས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུའོ། །དེ་ཡིས་སྐྲག་པའང་རྨའི་བག་བྱེད་ནའང་སྟེ། གུས་པས་ནི་ལྷུར་བླང་བ་ནས་སོ། །བསྡུས་འཇོམས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྷུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རིས་འཇོམས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་བསྣུན་པའི་སྐྲག་པ་ཡིས། སེམས་ཀྱི་རྨ་ལྟ་ཅིས་མི་བསྲུང་སྟེ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྐབས་ཀྱིས འབྲེལ་ཏོ།།ཡང་ན་བདག་གིས་ཅིས་ཏེ་བསྲུང་བར་མི་བྱ་ཞེས་སྒྱུར་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དྲངས་ལ། དེའི་ཚེ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གདོན་ཅིང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སྟེང་ན་བུད་མེད་ཀྱི་འགྲོ་བའི་ཁྲོད་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུས་གནས་པ་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྡོམ་བརྩོན་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད ལ་བྱེད་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའོ།

善男子，我如是思维：应以诸善根依止自心，应以诸法云润泽自心，应从诸障碍法中清净自心，应以精进令自心坚固等。如是显示一切皆为心性已，总结说'如是'等。如是发菩提心后，应以具足守护学处之精进而作意。应如后所说之理，以正念极为坚固，以正知极为守护，我应令自心专一，因为一切皆摄于此中故。因此，守护心即是最胜律仪，舍此而有众多其他律仪于我何用？毫无利益，因离此则无果故。暂且菩萨学处即是此：即应清净其心。此是一切众生利益之根本故。如是于正法摄中说：菩萨降伏慧问曰：'所谓法法者，彼不住于境，不住于方，除了法依于自心外。是故彼等应极善执持自心，善令欢喜，极为究竟，极为调伏，极为平等精进，极为断除。何以故？心所在处即有功德过失，无心则无功德过失。'是故菩萨从诸过失中转心，趣入功德，如是则法依于心，菩提依于法。
如是一切依于心已，为说令心坚固之譬喻而说'如母'等。如于未入定众人中，亦有因害怕损恼而谨慎小心者，如护伤口般，如是欲护学处者，于无义幼稚众人中住时，应以精进常时护心之伤。如名声所说而此处为譬喻，复说毫无相似：'伤口'等。伤口所生之苦唯是小苦。彼尚恐惧而护伤口，以恭敬而受持。'遍害'即堕地狱之苦。以千百次感受之遍害怖畏，岂不护心之伤？应护持。以此关联。或译为'我何不护持'而配合。或引'发菩提心故如是应意念'，尔时应诵'应护持'而配合。如是有何功德耶？说'有'等。因为于楼阁顶上，处于女人行走之中，以如是作意而住时，不能极为远离诸欲，是故说'持戒者依止'，即于此作意决定思维。

།ཉམས་མི་འགྱུར་ཏེ། བསླབ་པ་བསྲུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཡང་དེ་ལྟར་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བརྟན་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་ཉམས་བླ་ཞིང་ནི་བརླག་ཀྱང་བླའིའོ། །བདག་གི་འདོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གུས་པས་སྟན་གདིང་བ་དང་། ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པའོ། །ལུས་དང་འཚོ་བ་སྟེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད ཉམས་པ་བླ་ཞིང་གཞན་ཡང་སྟེ།བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ཆུག་གི། བདག་གི་སེམས་དགེ་བ་ནི་དུས་ནམ་དུ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱ་བའོ། །ཡང་འདིར་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སེམས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་འདེབས། ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག་སྟེ། དྲན་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། རང་གི་དོན་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་འཕགས་པ་ གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་བཤད་དེ།དྲན་པ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དྲན་པ་གང་གིས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། དྲན་པ་གང་གིས་ལམ་གོལ་བའམ་ངན་པར་མི་འགྲོ་བ་དང་། དྲན་པ་སྒོ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གང་ གིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ།།མདོར་ན་དྲན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནང་བ་དང་བཀག་པ་གཉིས་ཅི་རིགས་པར་དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་ པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་བཞིན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་ན་ཡང་བདག་སྤྱོད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འགྲེང་ན་བདག་འགྲེང་ངོ་སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདུག་ན་བདག་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཉལ་ན་བདག་ཉལ་ལོ་ སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།།དེའི་ལུས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དང་། ཐང་བ་ དང་།ལྷུང་བཟེད་དང་། ཆོས་གོས་འཆང་བ་དང་། ཟ་བ་དང་། འཐུང་བ་དང་། འཆའ་བ་དང་། གཉིད་དང་། སྙོམ་པ་བསལ་བ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ན་ ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ནས་ཀྱང་། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྟ་བ་གང་། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་མདོར་བསྡུས་ན། །ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་འདི་དག་བསྲུང་བར་བྱ་བར་ བསྟན་པ་འདི་དག་མེད་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།ནད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཉམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟ་བར་ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་སྟོན་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་རྣམས་ཀུན་ལའོ།།འདི་དག་བསྡོམས་ནས་མེད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ནས། རེ་རེ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་ ཤེས་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཀྱང་དྲན་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །དེ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བ་ ཞིག་ཅེ་ན།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་གློ་རྡོལ་དུ་ཁ་ནས་ཆུ་བླུགས་པ་འོག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ།

不会退失，即守护学处的作意不会错乱。为了说明应当如是行持，并且要坚定执着于此义，所以说'我'等。衣服和饮食等受用虽然退失和损坏也无妨。我的欲望是如所欲。恭敬是以恭敬心铺设座位、顶礼足下等供养。身体和生命等一切，退失也无妨，其他如快乐和悦意的因缘等任何退失都无妨，但我的善心任何时候都不应退失。
为了在此生起恭敬心，论著作者说'心'等。合掌祈请。为何祈请？为了正念和正知，不仅是正念，也不仅是正知，因为二者的意义是相互观待的。其中正念如《宝髻经》中所说：'以何正念不生一切烦恼，以何正念不为一切魔业所乘，以何正念不入歧途恶道，以何正念如守门人般不容一切不善心所法生起，此即是正念。'简言之，正念即是：随应忆念开许与遮止二者，因为说正念是不忘失所缘。
正知也如《般若波罗蜜多经》中所说：'行走时如实了知我在行走，站立时如实了知我在站立，坐时如实了知我在坐，卧时如实了知我在卧。其身如何安住，即如是如实了知。如是类推，行来往返皆正知而行。观看、细察、屈伸、着僧伽梨衣及僧衣、持钵、饮食、咀嚼、睡眠、醒觉、来去、站坐、睡眠与否、言说与否、入定等一切皆正知而行。'
此论中也将说：'反复观察身心状，此即总摄而言之，即是守护正知相。'若问无此等所说守护有何过失？故说'如病'等。如同被病夺去力量的人于一切事业，即行走和宴会等一切事业都不堪能，同样，无正念正知的心于禅定和诵经等性质的一切事业也不堪能。
说明总的无有过失后，为说明各别无有过失而说'无正知'等。无有正知者即是无正知，若有情具此，虽以闻思修所生慧遍知事物，但不住于正念。此是一切善法之根本。问：像什么呢？如同破漏瓶中注水从下漏出而不能存留一样。

།གཞན་ཡང་འདི་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །ཐོས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མང་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ། བསླབ་པ་ ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་།ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པས་ལྟུང་བའི་རྙོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་། ཤེས་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་བཞིན་མེད་ པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོམ་རྐུན་ཏེ། དགེ་བའི་ནོར་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དྲན་པ་བརྗེད་པའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། ཕྲོགས་པ་ནི་དགེ་ བའི་ནོར་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བའོ།།བསོད་ནམས་དག་ནི་ཉེ་བར་བསགས་ཀྱང་སྟེ། དགེ་བའི་ནོར་རྣམས་བསགས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཆོམ་པོ་དང་རྐུན་པོ་དེ་དག་གི་ཚོགས་གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤ་ཟ་བཞིན་དུ་གླགས་སྐབས་ཀྱི་ལམ་ལྟ་ཞིང་སྐྱོན་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླགས་རྙེད་གྱུར་ནས་དེ་འཇུག་པའི་ལས་དང་ཕྲད་ནས་དགེ་བ་འཕྲོག་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་བཟང་པོའི་སྲོག་ ཐོབ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ།དགེ་བའི་བརྒྱགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་དྲན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཉེས་པ་འདི་མཐོང་ནས་དྲན་པ་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།ཡིད་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་གུད་དུ་མི་གཏང་ཞིང་མ་སྤང་བར་རྟག་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་བརྒྱ་ཞིག་ལ་བག་མེད་པས་དེ་དེ་ནས་སོང་ནས་དེའི་ཚེ་སོང་ནའང་སླར་བཟློག་ནས་དེ་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་གཏད་དེ་གཞག་པར་ བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ངན་སོང་སྟེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་འགྲོའི་གནོད་པ་དྲན་པར་བྱས་ཤིང་ཡིད་ལ་གཞག་ལའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་བར་སྲུང་ཞིང་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་ཏེ།དེ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དྲན་པ་དེ་ཡང་གུས་པ་དྲག་པོས་སྐྱེའོ། །གུས་པ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ལྷུར་ བླངས་པ་ལས་སྐྱེ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བསྟན་པ་ནི་བླ་མ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་དང་ཉེ་བའམ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་མགུ་བར་བྱ་བ་ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཉེ་བར་སྟེ་འགྲོགས་པའོ།།དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འཇིགས་པ་ནི་དེས་འཇིགས་པ་ལའང་ངོ་། །གུས་པས་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དེ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་བྱེད་པ་ནི་མཁས་པ་འབད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ངེས་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གནས་ན་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ། སངས རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ཀུན་ཏུ་དངོས་པོའི་ཡུལ་མཐའ་དག་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལྟར་བདག་ཀྱང་ དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་འདུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བཞག་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བསྡམས་ཤིང་བསྡད་དོ།

此外还说'无此过失'、'具闻'等。'多'是指多闻。同样，具信、精进、恭敬学处者，也会因无正知的过失而染着，成为有堕罪污垢者，因为不能分别观察身心行为。
其他无此过失，说'无正知'等。无正知即是离正知。烦恼事物的本体是盗贼，因为夺取善法财故。随其失念而护持，随忘念事物而行，夺取即是离善法财。
虽积聚福德，即是积集善法财后也会趋向恶趣。为何如此？为显示此义，说'烦恼'等。寻找盗贼群的空隙机会，如同罗刹寻找机会之道路及寻过失等之义。
得到机会后，遇到其行为时夺取善法，因此摧毁获得善趣生命，因为无善法资粮故。
现在依念而说，'是故'等，由于无念过失如此生起，因此，见此过失后，念的特征是不忘所缘。
从意门，从意之家的入门处，不应放逸、不应舍弃而应当常时安住，此为其义。如果有时放逸而离开时，应当收回安置于彼处，专注安住。
如何呢？应当忆念恶趣即地狱等恶趣的危害并且作意。其中为断除此十二种念的无果行为，如来教法中说不违越而护持、恭敬异熟的念等，从学处集中广说，应当从彼处分别受持。
彼念也从猛利恭敬而生。恭敬也从通达止的大本性而精进修习而生，彼等也当如其处而说。
对某些人以其他方式也能生起念，为显示此义，说'上师及'等。亲近亲教师和和尚，或其他令欢喜的梵行同伴而亲近。
随其所说畏惧，于彼畏惧中。恭敬即是于诸事业以一切事物趋向，是对治轻慢的法。行此即是具勤励的智者。
随其所说即是决定取舍利与不利，以小功用生起念。如是若住，则念作意多分安住，以两偈显示：
说'佛'等，诸佛菩萨恒时于一切事物境界具无碍眼前，一切事物相恒时安住，如一切事物我亦住于彼等眼前作意，如是善加防护而住。

།ངོ་ཚ་ཤེས་གུས་འཇིགས་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ལས་ལ་འཇོམ་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་དང་། དེ་ལས་ མི་འདའ་བར་འཇིགས་པའམ།འདིར་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་མི་འདོད་ བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་བརྟེན་པ་དག་གིས་ཡང་རྒྱུ་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དྲན་པ་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྱི་ཚོགས་འཇུག་པ་ཕྱིར་བཟློག་པའི་དོན་ དུ་སྒོ་བ་ལྟར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་བཞིན་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་ངོ་།།བྱུང་བ་ཡང་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གང་གི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། དོན་མེད་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་དོན་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྤང་བ་ རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དང་པོ་རེ་ཞིག་འདི་འདྲའི་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནང་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་འདྲ་བའི་བསྟན་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ དབང་པོའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལ་བདག་གིས་གནས་པར་བྱའོ།།ཅི་འདྲ་བར་ཞེ་ན། ཤིང་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ གསལ་བར་བྱེད་པ།འབྲས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྫི་མ་གཉིས་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་ལ། སྣའི་རྩེ་མོར་གཏད་པའམ། གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་རྩོམ་པ་ནའོ། །རྟག་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་བཞིན་དུ་ངལ་བ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལྟ་བ་དང་སེམས་སྐྱོ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་སྟེ་བར་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་ལྟའོ། །ཇི་སྟེ་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་དེ་དང་ཉེ་བར་འོངས་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་འོངས་པའི་ཞད་ཙམ་རིག་པར་བྱས་ལ། ལེགས་པར་བྱོན་ནམ་ཞེས་སྨྲ་བས་ཕེབས་པར་སྨྲ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ བལྟ་བར་བྱའོ།།གཞན་དུ་ན་དེར་དེ་ལ་འཕྱ་བས་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ན་ཡང་གནོད་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ། ལམ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་རྐུན་མོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ རིམ་པ་བཞིན་དུའོ།།གཞན་དུ་ན་ལུས་བསྲུང་བར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ན་རྒོད་པའི་གནོད་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྡད་དེ་བྱའོ། །རྒྱབ་ཏུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ན་ལེགས་པར་ལོག་སྟེ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པར་འགྱུར་བས་བྱའོ། །མཉམ་ པར་གཞག་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ།མདུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་ནི་མདུན་དུའོ། །འོང་བ་ནི་ཕྱིར་ལ་སྟེ། གཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རིམ་པའི་ཟུར་གྱིས་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་དགོས་པ་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱས་ན་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། ད་ནི་ཤེས་བཞིན་གྱི་བྱ་བ་བསླབ་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་བཞིའི་ནང་ནས་སྤྱོད་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ། ལུས་ཀྱིས་འདི་ལྟར ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེང་བས་སམ་འདུག་པས་གནས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ལས་བརྩམས་ནས་ཡང་ལུས་འདི་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་དེ་ཉིད་ལའམ། དེ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་ལོགས་ཤིག་ལའོ། །ལོགས་ཤིག་ པ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གནས་པར་བྱའོ།

关于'知惭有敬具畏惧'，对于不如法的行为加以制止即是知惭，对戒律恭敬，对此不违背而生畏惧，此处应当理解为对佛陀和菩萨们具有惭愧等。
如此的话还有其他殊胜之处，因此说'彼即'等。如是安住者，每一刹那即使不愿意也会忆念佛陀。
通过正知而生起和依止，其因即是正念，为此说'何时'等。当正念如守门人一般住于意门，为阻止烦恼盗贼群的进入时，彼时正知也会不费力而生起。已生起者也将得以稳固。
如是首先说明了这些随顺与违逆的功德与过失后，为了断除无义之行而说'首先'等。'首先应当如是思维'，即应当内心思维。应当经常、一切时处安住于如是教法次第，为了断除其他无果之行，应当摄集离开诸根而执取无果色等境的一切分别，我应当安住。
如何安住呢？说'如木'，因为远离眼等作用故。为明此义，关于'无果'等，应当稍微张开双眼，专注于鼻尖或观察一寻量处。这是初次修习时。
为了在经常修习时断除疲劳，说'观看'等。为了断除观看和心生厌倦，应当间或观看四方。如果百中偶有人来亲近，彼时应当略为觉知其来，以'安好'等言语表示欢迎而观看。
否则对其轻视将生不善。在道路行走时如是观看，为了遣除危害，说'道路等'。为了觉知盗贼等危险因素而应当如理观看。
否则将无法护持身体。当观看一切方向时，为了断除散乱的过患应当坐下而做。向后观看时应当善巧回转而观。
为了守护等持，说'前方等'。行走时观前方，返回时观后方，应当观察悬崖等危险。如是通过教法次第的提示，若能了知对自他的利益与必要，即是修行的精要。
第七品。现在为了学习正知的作用，说'身体'等。在四种威仪中，任何一种威仪中，'身体如是'即是以站立或坐姿而住。随即开始诵经等事业后，应当适时观察此身如何安住。即于彼威仪或其他威仪中。若是其他威仪，也应如前善加安住。

།ལུས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་བརྗོད་ནས་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ། སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ནི་ཀ་ཆེན་ཏེ། འཆིང་བ་དག་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡང་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་བདག་གིས་ཡིད་འདི་གང་ན་སྤྱོད་ཅེས་དམིགས་པ་སྔ་མའམ། དམིགས་པ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ལ། སོང་བར རྟོགས་ན་དེ་ནས་བཟློག་ལ་དེ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རང་གི་ངང་གིས་འབབ་ན་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱི་ཁུར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མི་འཆོར་བ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་དུ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་མྱུར་ཐོབ་སྟེ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་། བཟའ་བ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པར་རིག པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་སྐབས་ན། འཇིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།འཇིགས་པ་ནི་མེའི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགའ་སྟོན་ནོ། །དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པའང་རུང་སྟེ། དེ་དག་བྱུང་བ་ན་གལ་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ དོ་ཞེས་གནང་བ་སྟེ།ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྦྱིན་པ་བས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསླབ་པ་གཞན་སློབ་པའི་དེ་མ་ ཐག་ཏུ་ཕྱི་ནས་བསླབ་པའི་གནས་ལ་གོམས་པ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཇི་ཞིག་ལྟར་དུས་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་ནའང་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྦྱིན་པའི་དུས་ཡིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་མི་ནུས་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཙམ་ ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་བསླབ་པ་གཅིག་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བསླབ་པ་ཕྱི་མ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་མི་ནུས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཇི་སྐད་དུ། སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉེ་བར་བསྡུས་ ཏེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷོད་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་གང་ལ་སྤྱོད་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགའ་ཞིག་གི་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། གང་ཞིག་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ དང་ལུང་གིས་སམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་གི་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས་བསམ་གཏན་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྩམས་པ་དེར་ཡིད་གཞོལ་བས་དང་པོར་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ།དེ་མ་གྲུབ་བར་དུ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ གཞན་བརྩམ་པར་ནི་མི་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྔར་ཁས་བླངས་པ་དང་ཕྱིས་དམ་བཅས་པ་གཉི་གར་མ་ འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།།འཇུག་པ་མི་བརྟན་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།

在阐述了对身体的观察之后，关于对心的观察，说道'以心'等。思维对自他有益的特征之法是重要的，因为这是从束缚中解脱的因。
对于这些概念，应当反复观察思维，因此说'如何'等。再次观察此心行于何处，如前所缘或如所缘而观察，若了知已远离，则应收摄安住于彼处。若自然而行，则应保持舍心。如是即使一刹那也不应失去止观的重担，应当如是执持。
暂且由此说明戒律是成就禅定的方便。如《月灯经》中说：'速得无烦恼定，此乃清净戒之功德。'因此，凡是作为禅定因缘的一切修行，应当了知都是随顺戒律的。
因此，为求禅定者应当具足正念与正知。同样，为求戒律者也应当精进于禅定。
关于舍弃禅定的情况，说道'怖畏'等。怖畏是指火烧等。同样，供养三宝等是指喜庆。较此更殊胜的利益众生等事也可以，当这些情况发生时，如果不能安住，则允许随意而行，意思是说不会构成过失。
又问为何这是不确定的？说道'如是'等。虽然戒律胜过布施，但是在学习其他学处之后，由于尚未熟习后来的学处，在此期间即使从中退失也无过失。这是布施的时机而非戒律的时机，因此说'若不能'等。这只是举例而已。
如说：'于此圆满一学处者，因未熟习后来学处而不能行持者无过失。'《圣无尽慧经》中也说：'布施时应摄持戒律而保持舍心。'等广说。
因此不应放逸。行持任何善法时，若成为某种禅定的障碍则不应取受，故说'思维某事'等。依据自己的正理与教证，或依善知识教言的力量如实确定后，于禅定与思维等任何所修之事，专注其中，首先应当成就彼事，在未成就之前不应舍弃而开始其他。
若问如此不行有何过失？说道'若如是'等。因为如是精进则一切都会成就，与此相反则前后所受持的誓言都会不相应。不稳固的趣入是由于非正知而随行而增长。

།དེ་ལྟ་ནའང་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། བྲེ་མོའི་གཏམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་བརྗོད་པ་དང་གཞན་ དག་གིས་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པ་ངོ་མཚར་བའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལའམ་རང་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར་ངག་དང་སེམས་ཞུགས་པ་ལས་བཟློག་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་བསྟན་པར་བྱ་ བ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དོན་མེད་ས་རྐོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་བྱང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེན་མོ་དང་། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རི་མོ་འདྲེན་ཅིང་འབྲི་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལས་ བཟློག་པར་བྱ་བར་བཀའ་བསྒོ་བ་དྲན་པར་བྱས་ལ་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལས་འདིར་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེར་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱ་བར་བསླབ་པ་ནི་གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོར་རང་གི་སེམས་བརྟགས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལྟར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཆགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པར་བྱེད་ དེ།གང་གི་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཆགས་པའམ་སྡང་བར་མཐོང་བ་དེའི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་པ་ཙམ་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་ངག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ དབང་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་ལ་དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱས་ཏེ།བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བཞག་ལ་ཤིང་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྒོད་དང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ ལ་སོགས་པ་ཉན་པ་ལ་དད་པ་ལས་ཀྱང་རྒོད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་གཡེང་བ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ག་ཞར་བཅས་པ་ནི་ངག་གི་ཐོ་འཚམས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལྡན་པའམ་ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁེངས་པའོ། །རྒྱགས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་སེམས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྟེ།དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །མཚང་འབྲུ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཐོ་འཚམས་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པས་རྒོད་པའོ། །སྐྱོར་འབྱིན་ནི་གྱ་གྱུ་ཅན་ནམ་གཡོ་ཅན་ནོ། །སླུ་སེམས་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པའམ་སྒྱུ་ཅན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡིད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན། དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་ གནས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བར་འབྲལ་ཏོ། །བདག་ལ་བསྟོད་པ་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྟོན་པའོ། །དེར་སྣང་བ་ནི་དེ་རུ་སྣང་བ་སྟེ། དེར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ་ནི་གཞན་ཚར་གཅོད་པའམ་ཉེས་པ་བསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའོ། ། གཤེ་བཅས་ནི་གཞན་གྱི་ཚིག་ལ་སྨོད་པའོ། །འགྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཐབ་པ་དང་རྩོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སེམས་པ་སྟེ། འདིར་གཉི་ག་ལ་དེ་དང་བཅས་པར་གནས་པ་ཞེས་ཚིག་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་ན་རང་གི་ཡིད། དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། ཞེས་སྤྱིར བསྟན་པ་དང་སྦྱར་རོ།།གྲགས་པ་ནི་སྙན་པའོ། །འཁོར་ནི་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིམ་གྲོ་ནི་རྐང་པ་འཁྲུ་བ་དང་ཉེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་བདག་གིས་སེམས་དེ་དག་ལས་ཤིང་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ། ། གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའོ། །རང་དོན་གཉེར་བ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །གཡོག་འཁོར་ནི་སློབ་མ་དང་ཉེ་གནས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་སྟེ། འདི་དག་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་འཁོར་དེ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །མི་བཟོད་པ ནི་བཟོད་པ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ལོ།།ལེ་ལོ་ནི་བྱ་བ་ལ་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་སྙོམ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིགས་པ་ནི་ལུས་དང་འཚོ་བའི་འཇིགས་པའམ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །སྤྱི་བརྟོལ་ནི་སྤྱིས་བརྩོན་པའོ།

虽然如此，关于应当断除无果之事的教言是这样说的：'闲谈'等，即是说对于无关联的种种言论以及参与他人所作之事，对于一切稀有事物，或者自己也对此事观看和听闻而投入语言和心意，应当制止。
另外，为了断除无果之事，应当如别解脱经中所说的那样行持，即所谓'无义掘地'等，是说用指甲或棍棒等在地上和泥块等上面划线和书写等无意义之事会成为过失，应当忆念世尊禁止此事的教诫而断除，因为此处会有可怕的异熟果报。
'当下'是说在那个时候不应前往。关于对染污行为要保持正知的学处，是以'何时'等七个偈颂来说明的。'何时'等，首先是说观察自心后所说的无染污状态下应当如何行持。
这一点是以'贪或'等来说明的，即当见到自己的心有贪或嗔时，连手脚等的移动都不应做，语言也不应表达，否则由此引发的身语表业也会成为染污性的。因此，收摄诸根外在的作意分别，'彼时如木住'，即远离一切造作，应当心中认定'一切法无作者'而如木般安住。
另外，所说的'掉举和'是指即便对听闻正法等的信心也会有掉举，即意思是散乱过多。'含笑'是指致力于语言戏谑。具有这些或我慢是指心高傲。骄是指对自法的执著，具有这些是指完全具有这些。
'挖苦'是指身体戏谑，具有这些而掉举。'谄曲'是指狡诈或虚伪。'欺心'是指欺骗或诡诈，当心如是时，'彼时如木住'，这是连接词。
'自赞'是指极力显示自己的功德。'彼现'是指显现为彼，因为如此分别。'诽他'是指责难他人或指出过失，具有这些。'含诤'是指诽谤他人的言语。'争斗'是指经常思考争吵和辩论的理由，这里两者都是说具有这些而住。如是当见到时自心，'彼时如木住'，这是与总说相连。
'名声'是指美誉。'眷属'是指男女仆人和工人等。'承事'是指洗脚和按摩等。追求这些是指贪求，自心应当对这些如木般安住。
'舍弃他利'是指背离他人的利益。'求自利'是指执著自己的利益。'侍从'是指弟子和近侍等聚集，对这些明显贪求而追求那些眷属。'不忍'是指无忍耐的性格。'懈怠'是指不适合做事，即意思是懒惰。'恐惧'是指对身体和生活的恐惧或恐惧的原因。'轻率'是指粗心大意。

།མུར་ཅོར་སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་ངན་པ་ཅན་ནམ་རིགས་པ་དང་ མི་རིགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ།།རང་གི་ཕྱོགས་ནི་སློབ་མ་དང་ཉེ་གནས་དང་གཉེན་དང་ཕ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ད་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བསྟན་པའི་ རིམ་པས་སོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རང་གི་སེམས་འབྲས་བུ་མེད་པའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་ལ་ནུས་པ་མཐུ་ཆུང་བར་བྱས་ནས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་ བྱའོ།།བསྟན་པ་ནི་ཇི་ནས་སླར་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ག་དར་བྱས་པའི་དཔའ་བོ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཉེན་པོ་ཡིས་ནི་གང་ཞིག་གང་དུ་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེས་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ་གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྟོགས་པ་ནའོ། །དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ།དེས་འབྲུའི་ཆང་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ར་རོ་བ་མེད་པ་དང་། མྱོས་པ་མེད་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། ཚིག་མ་འཆལ་བ་དང་། མི་འཆར་བ་དང་། མི་ཁེངས་པ་དང་། མི་རྒོད་པ་དང་། མི་གཡེང་བ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་ བར་གནས་པ་དང་།ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་མི་གཡེང་བའོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་བསྟན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངག་ནི་ཆགས་པའམ། སྡང་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། སྐད་ཅིག་གསལ་བར་བྱས་པའམ། རང་གི་ཕྱོགས་བསྟོད་པའི་ཚིག་གམ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཚར་བཅད་པའི་ཚིག་གམ། བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཚིག་གམ། གཞན་གྱིས་བསྟོད་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚིག་གམ། ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚིག་གམ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ལུང་སྟོན་པའི་ཚིག་མི་འབྱིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྤངས་པས། དོན་མེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལུས་བསྲུང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། མི་ལྷོད་པར་གྱུར་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་རྟོགས་ནས་དེ་ལྷུར་བླངས་ཏེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདིས ནི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དྲག་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེས་ཀྱང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྤོང་ཞིང་དེ་ལ་དོན་མེད་པ་ཕྱིར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ནི་ལུས་བསྲུང་བར་འདོད་པས་རྩ་བ་དྲན་པ་བཙལ་ཏེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་རྟག་ཏུ་གྱུར་པར་ བྱའོ།།དེ་ཉིད་ནི། དེ་ལ་ལུས་བསྲུང་གང་ཡིན་ན། །གང་ཞིག་དོན་མེད་སྤང་བའོ། །དེ་ཀུན་གང་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྤྱོད་སྤངས་ལས། །དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་དྲན་པས་འགྲུབ། །དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་གུས་ལས་འབྱུང་། །གུས་ནི་ཞི་བ་ཆེ་བདག་ཉིད། །ཤེས་པར་གྱུར་ནས་ བརྟུན་པ་སྐྱེ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དོན་མེད་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་བསྡུས་པའི་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ། ཤིན་ཏུ་ངེས་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པའོ། །རབ་དང་ནི་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་མ་བརྟགས་པའོ། །གུས་པ་ནི་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ས་ནི་མཉེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་འདུད་པ་སྟེ། དེ་དག་ དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའོ།།ངོ་མཚར་བཅས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

胡言乱语是指说恶语或者不顾及是否合理而说话。自己一方是指弟子、侍者、亲属和父亲等。执著是指极度偏袒。现在说明对治的方面，如是等等，是按照教法的次第。烦恼即具有烦恼。知道自己的心具有无果之行为后，应当制止一切行为，使其力量减弱而予以降伏和制服。
教导是指使其具有不再重新行动的性质。为了战胜烦恼敌人的战场而奋勇的勇士即菩萨。对治是指在何处显示何种对治，如对贪欲等显示不净观等。应当以此远离彼等的意思。恒常是指一切时候，即何时了知烦恼时。
在勇猛者请问经中，对在家菩萨而言所说：应当远离谷酒和酿酒放逸处，应当使其不醉、不迷乱、不错乱、不语无义、不放纵、不傲慢、不轻浮、不散乱、正念现前、具足正知。
在同经中对出家菩萨而言所说：正念和正知是不散乱。同样在圣如来秘密经中说明：善男子，菩萨不应发出贪著语、嗔恨语、烦恼语、刹那显现语、赞叹自方语、诃责他方语、贪著自赞语、损害他赞语、不以下巴清洗身体语、以增上慢授记语。
如是远离无果之行为，为了断除无义而说明守护身体。因此，我应当善住于戒律，不动摇，不松懈。这些也由心等持而得以成就。因此，了知此大止观后，应当专心修习。
由此对诸学处生起强烈恭敬，由此而正念现前，由正念现前而断除无果，由此而远离无义。因此，欲护身者应当寻求根本正念，应当恒常安住正念。
即此：'何为护身体，即是断无义。云何能获得，远离无果行。此由恒正念，正念生敬重。敬重大止观，了知而精进。'如是所说。
止观的殊胜性质将如其处所由此解说。此中为了断除无义，应当了知此摄义，以三偈显示：极为决定等等所说。极为决定是远离怀疑和颠倒。极为欢喜是经常具有喜悦和快乐。坚定是未经观察。恭敬即如前所说。恭谨是对应恭敬者心生敬意，与彼等相应。具有稀有如前。

།འཇིགས་བཅས་ནི་འཁྲུལ་པ་བྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་ལ་འཇིགས་པའོ། །ཞི་བ་ནི་དབང་པོ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའོ། །སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་གཅིག་གི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་གཞན་ལ་བཟློག་པ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འདོད་པ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྩེར་ལྡན་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པས་ཏེ་རང་དབང་མེད་པས་སོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་སྟེ་བྱིས་པ་འདི་དག་གི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་དབང་བྱས་ཤིང་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་རག་ལས་པར་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཅི་ཐམས་ཅད་དུའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ན མ་ཐོ་མེད་དངོས་ལ་སྟེ།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཉི་གས་སྟོང་པ་རྣམས་ལའོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་སྟེ་སྤྲུལ་པ་བྱས་པ་ལྟར་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ང་རྒྱལ་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་བདག་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་ བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ལས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་དོན་མེད་པ་སྤངས་པས་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ།རིང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞིག་གིས་ཐོབ་པའི་དལ་བ་མཆོག་བསྟན་པ་དྲན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བར་མེད་པར་བྱས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུའོ། །རབ་ཏུ་མི་གཡོ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་རྣམས་ཀྱིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕན་ཚུན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན ནོ།དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གནས་སོ། །དེས་ན་གང་། སེམས་བསྲུང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཉིད་གཅིག་ ཏུ་ངེས་པར་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ།བྱ་རྒོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཡང་བྱེད་པ་མེད་དེ། བདག་རང་ཉིད་ལའང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ལུས་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཀུན་ཏུ་དྲངས་ཤིང་གློངས་ཀྱང་བདག་ཉིད་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སླར་བཅོས་པ་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད་ཅེས་འདྲི་བའོ།།ནུས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་འབད་པ་མེད་ པར་ལུས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་འགྲུབ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དགག་པ། ལུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་ཡིད་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཉིད་ དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཤ་དང་རུས་པའི་ཚོགས་ལུས་ཀྱི་མིང་ཅན་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་སྲུང་བར་བྱེད།ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མི་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱོད་དང་ལུས་འདི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་སྟེ་འདི་གོད་པས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་གོད་པར་འགྱུར། སྔར་ནས་ཡུན་རིང་པོར་བདག་གིར་བྱས་པས་སོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྨོངས་པ་ཀྱེ་བདག་གིར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྱོད་རྨོངས་པས་འགྱིངས་པ་འདི་གཙང་མ་ནི་དག་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་མི་གཙང་བ་ཡིན་ནོ། །མི་གཙང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། རུལ་པ་ནི་སུམས་པའི་ཆོས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན། ཅི་གཞན་ལ་མེད་པའི་ངང་སྐྱོན་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། འདིར་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།པགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིམ་པའོ། །རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་ཕྱི་ཞིག་པ་ནི་རང་གི་ལུས་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་དྲ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལས་སོལ་ཅིག་པའོ།

由于产生迷乱而对世间生起恐惧即是'具怖'。'寂静'是指正确守护诸根。
精进于令众生欢喜，因为一个人的欲望与他人相反，所以对于各个凡夫互不相同的欲望不生厌倦，即是无执著。
如何呢？具有慈悲，这是理由的词语。因为烦恼生起，即无自在。
了知'这'即是他们，也就是凡夫们互不相同的行为。
依于自己与众生，即依赖自他，是指一切时。
是否一切时呢？不是，是指无过失事，即远离二种过失者。
如何相似呢？如幻化，即如同变化一般远离我慢，应当善加执持我慢，菩萨应当于心中安住'我是如此'。
从此作意生起中，也应以断除心的无义而守护，如经中所说：'长久'等，即以极多时间所获得的殊胜闲暇，以忆念教法之心反复不断地修习并坚固。
即成为如是坚固的自性。'极不动摇'是指不被贪欲等分别念的风所动摇，如同山王一般。
如是戒律与禅定互相增长，由彼等成就心的事业。
因此，菩萨学处即是清净心性，此等安住。所以说：'除护心律仪外，何需众多律仪？'此即安住。
又为使其唯一确定善加执持，对身体详加观察，说'秃鹫'等。对于身体完全无所作为，因为自身也无能力。
否则，离心之身被秃鹫等互相拖拽啃食时，为何不为了保护自身而加以修复呢？
因为全无能力，正因如此应当成就清净心性。清净心后，无需努力即可成就身体清净，因为这依赖于彼。
如是否定对于一切方面都无用的身体的执著，说'此身'等。心啊，认定非我为我，对于肉骨聚集的身体之名，你为何要守护？
若问为何不如此做，若你与此身相异，则此身受损于你有何损害？
若说因从前长期执为己有，故说：愚痴者啊，不应执为己有，你因愚痴而傲慢，此清净即是能净。此是不净。
说此'不净'，腐烂是指具有腐败之法。那么，是否说他人所无的过失呢？
于此暂时等所说，是皮肤自性的次第。以自己智慧的差别而分别，即从自身骨架所成网状机关中解脱。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་གྱིས་ཤ་ཆོད་ལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་རུས་པ་ རྣམས་ཀྱང་དུམ་བུར་སོ་སོར་ཐ་དད་པར་གྱིས་ལ་རྐང་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་ལྟོས་ཤིག་།ལུས་ཀྱི་ནང་གང་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱུང་བ། ཕ་དང་མའི་མི་གཙང་བ་ནུར་ནུར་པོ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་བྱས་པ་མི་གཟོ་བའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། འདི་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པས་བསྔགས་པའམ་རིག་པ་དང་ལྡན་པར་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལྟར་ནི་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དུའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་དུང་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་ཁྱོད་ད་དུང་ཡང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ བར་དེ་ལྟར་རིགས་བཞིན་དུ་ཡང་ལུས་སྲུང་བར་བྱེད་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འདི་ལས་ཅུང་ཟད་བླང་བར་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བཟར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་མཁོ་བའི་ལུས་ཀྱིས་ཅི་བྱེད། འདི་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགོས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཉིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལས་ལ་གང་གིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་དངོས པོས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་མཁོ་བ་ནི་ཆགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཆི་བདག་སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ཕྲོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱེར་ཏེ་བྱ་རྒོད་རྣམས་ལ་བྱིན་ པ་ན།དེའི་ཚེ་ན་ཡང་འགའ་ཡང་སླར་འཆོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཟས་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱང་བར་བྱའོ་སྙམ་ན། འདིར། བྲན་གཡོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྲན་གཡོག་ལ་ སོགས་པ་བཀོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་འཁོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རང་བཞིན་མཛངས་པས་ཤེས་པར་བྱེད་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པར་ཡང་དེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། ཀྱེ་ཡིད་ཁྱོད་བསམ་པ་གང་གི་ཡོ་བྱད་ཟད་ཟད་དུ་ཤ་ཐང་གསོ། འོ་ན་ཅི་ དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐབས་མི་དབྱེ་འམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གླ་རྔན་ནི་ལས་ཀྱི་རིན་ནོ། །དེ་སྙེད་ཙམ་ལུས་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཅན་འདི་ལ་བྱིན་ལ་སྟེ། ལས་ལ་མཁོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་ཡིད་རང་གི་དགོས་པ་སྒྲུབས་ཤིག་། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉིད་ཀྱིས་བསགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཅུང་ཟད་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་ལས་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇུག་པ་དང་ཟློག་པའི་རྒྱུར་ལུས་ལ་གྲུའི་བློར་བཞག་ནས་ཉེ་བར རྟོན་པ་ཙམ་བྱིན་ནས།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ལུས་སུ་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། ཀྱེ་ཡིད་ཅེས་སྐབས་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དེའི་རང་བཞིན་མཁོ་བ་ཡང་དཔྱད་དེ། ལུས་ཀྱི་དགོས་པ་ ངེས་པའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཚུལ་དུའོ། །བདག་གི་སེམས་དང་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རག་ལས་པར་གྱིས་ཏེའོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དང་བའི་བཞིན་དུ་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། སྨིན་མ་དཔྲལ་བར་བསྡུས་ལ་གཉེར་བ་སྟེ། དང་བ་ ཉམས་པར་བྱས་པ་ཐང་ཞིག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་སྔར་མ་བསྐུལ་བ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གིས་ཕེབས་པར་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་དུ་གྱུར་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་མེད་པ་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་བྱ་བ།ཁྲི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བབ་ཅོལ་དུ་རྟབ་རྟབ་པོར་དགོས་པ་མེད་པར་ལག་པ་དང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་སྒོ་གླེགས་ཀྱང་བརྡུང་བར་མི་བྱའོ། །མདོར་ན་རྟག་ཏུ་སྒྲ་མེད་པར་བཅོམ་བསྐྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ བར་གྱུར་པར་བྱའོ།

以智慧之本质为喻来切肉，立即将骨头分割成不同的部分，观察脚部。仔细观察吧。身体内部是由四大种所生，由父母不净之精血所生，是痛苦的本质，是不净之物，应当广泛了知。
智者称赞说：'此中有何实质？'具有智慧者当如是自己观察。这是以言说的方式。若说是善说，为何你仍然远离一切功德，却如此合理地保护身体，请说。虽然如此，若说从此可取少许，不可食用，简言之，凡是所有的都是无用的，因此无用的身体有何用？不应执著于此，这是其义。因为没有其他用处，所说'应当如理观察'，即是所说的'若是'等。
若说因为任何事业都需要协作而应当执著于有用之物，虽然如此，不应对此过分执著，如是说'如此'等。无情的死主夺取你的身体，以力量带走给予秃鹫们时，那时也想着不会再有任何恢复。虽然如此，若想仅以饮食衣服等来养护，于此说'仆从'等。即便是要役使仆从等，虽然如此，智者知道其不适合作为眷属的本质后才行事。
同样，在此时机若是具有此法性，噢心意，你为何为了资具而疲惫不堪。若问是否对此完全不开放机会？不是，如说'于此'等。工资是工作的报酬。给予这些具有离去本质的身体，是为了事业所需。噢心意，成办自己的目的吧。若问为何不将自己所积累的施予此身？因为稍作成办之事而给予行事者，此理是不存在的。
因此，将身体作为进退之因的船只想法而仅给予依止，为了成办圆满众生利益，愿成为随欲所需的身体，应当与'噢心意'相配合。如是观察身体后也观察其本质所需，身体目的决定的总结即是所说的'如是'等，是以教示的方式。使我的心与身的特征相依存。
任何时候都要面带微笑，不要皱眉头紧锁眉毛，失去喜悦而疲惫。同样，不要等他人先请，要以'欢迎光临'等语言亲切说话的性格，无缘无故要成为一切众生的亲友。如是为了断除无义，学处所作，如说'床等'等。不应无故慌乱地用手杖等敲打门扇。总之，应当常常喜欢无声和谦卑。

།དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཆུ་སྐྱར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་བསྐྱུངས་ཤིང་སྒྲ་མེད་པ་དང་མི་རྒོད་པར་གནས་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་འཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚེར་མ་སྤངས་ལ་གནས་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན་འགྱོད་པ་སེལ་བ་དང་། གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གུས་པ་ཅན་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁས་པ་གསོལ་བ་མ་ བཏབ་པར་ཕན་པར་འདོད་ཅིང་ཕན་འདོགས་པའི་ཚིག་ནི་སྤྱི་བོས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ལ་སེམས་སུན་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཁྱད་དུ་གསད་པར་ཡང་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བླ་མར་གུས་པའི་བློས་ལེགས་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་ཐམས་ཅད་ ལ་ཐམས་ཅད་བསླབ་པར་བྱའོ།།ཕྲག་དོག་གི་དྲི་མ་རབ་ཏུ་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། གཞན་དག་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ལ་དེ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་འདི་ནི་བཟང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལྷག་པའི་བསམ་ པས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དག་མཐོང་ན་ཡང་ལེགས་པར་བྱས་སོ། །སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཁ་གསག་ཏུ་ དགོས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ།ལྐོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནའང་ལྐོག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཁ་ཅིག་ཁ་གསག་ཡིན་སྙམ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་དེའི་མངོན་སུམ་དུ་གཞན་ གྱི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ན།དེ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་དེའི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་འདི་དེ་ལ་མ་དགའོ་སྙམ་ནས་ཕ་རོལ་རང་གི་སེམས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་དང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་མངོན་སུམ་ དང་ལྐོག་ཏུ་གྲགས་པར་བྱེད་པ་ན་སེམས་ཀྱི་ཁེངས་པ་བཟློག་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ།།གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་བཟོད་པ་སྤང་བ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའམ།ཡང་ན་བརྩོན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་དགའ་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དགའ་བ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དགའ་བ་དེ་ཡང་ནོར་བཏང་བས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་པའོ།།འདིར་ནི་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་ཅིང་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདོར་བར་བྱེད་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱིས་འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ བསྐྱེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ན།བུ་སྡུག་པའི་ཡོན་ཏན་སྲུང་བ་ནི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ལ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་ལས་སེམས་རྩུབ་པར་འགྱུར་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་འདི་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ བདག་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཟད་པའི་ཞད་ཙམ་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ་བསགས་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཕ་རོལ་དུའང་བདེ་བ་ཆེ་སྟེ།གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་ལ་འགྲིབ་པ་འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་སྟེ། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། རིགས་པའི་ལས་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྨྲ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཕེབས་པའོ།

如果问做这样有什么功德，就说'如水鸟'等。如同水鸟等一切都谦卑低调，保持安静不喧哗而能获得所欲之义，同样修行者也应远离禅定的障碍而安住。
应当如此学习。说'对他人'等。简言之，对于能消除悔恨、教诫开示等善巧之人，虽未请求却想要利益并说利益之语，应当恭敬接受，不应对他们心生厌烦也不应轻视，应当如此思维。应以视一切众生如上师般恭敬心善加观察的想法，对一切学习一切。
为了彻底洗净嫉妒的污垢，说'善说'等。对他人具有功德的言说，为了使其欢喜，应以增上意乐说'善哉善哉，这是好的'等赞叹之语。见到行善之人时也应说'做得好，有福报，是在做善事'等赞叹之语来鼓励。
为了遮止谄媚的目的，说'私下'等。即使他人确实有功德，也应私下谈论，而不是当面。否则有人会认为是谄媚。当他人在某人面前谈论他人功德时，应随顺而说，这时可以当面说。否则会让对方认为'此人对他不喜'而使对方心生烦恼。
当有人因倾向于功德而以净信当面或私下宣扬自己的功德时，应遮止心的傲慢，应当认为赞叹功德者是对功德有爱好。
说'假如'等是为了断除对他人功德的不能容忍。对于下等、中等和殊胜的一切众生，或者是精进者。由于断除痛苦而欢喜，即一切辛勤努力都应生起欢喜之意。这种欢喜即使付出财物也难以获得，是不能获得的。
在此，应当了知既然不用努力就能成就并且近在咫尺，为何要舍弃呢？应当享受欢喜的快乐，应当体验。
如果不是对他人以努力获得的功德所生起的欢喜，就应思维'不应守护爱子的功德'，应当断除听闻他人功德时心生粗暴。
由于是这等原因，说'于我'等。表明投入此义时，于我在此世间连微小利益也不会生起，而积累却是存在的，来世也有大乐，因为对他人功德生起欢喜。不如此行则可见两世间都有衰损痛苦，因为不能容忍他人功德。因此应当断除一切罪业，应当学习如理之事，如说'若说'等，即远离一切过失而心意舒畅。

། རིམ་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཚིག་དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དོན་དང་། ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། མཉན་ན་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་རོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇམ་པ་ནི་རྩུབ་པའི་ཚིག་སྤངས་པ་དང་། རན་པའི་ཚིག་ནི སྒྲ་ཇི་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཧ་ཅང་ལྷུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དྲང་པོར་ལྟ་བ་ནི་ཡོན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་གྱ་གྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རོའི་ཁུར་གྱིས་དུད་པར་གྱུར་པའི་མིག་གིས་སྐོམ་ པ་ཆུ་གྲང་མོ་མཆོག་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ལེགས་པར་འཐུང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཆགས་པས་མ་ཡིན། སྡང་བས་མ་ཡིན། རྨོངས་པས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མཆོག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པར་བདག་འགྱུར་བ་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གནས་པ་ན་དེང་སང་ཉིད་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་། ཀུན་དུ་མི་རྒོད་འཇམ་པ་དང་། །རན་ཅིང་མཉན་པར་སྨྲ་བ་ཡིས། །སྐལ་ ཅན་སྐྱེ་བོ་འདུན་པར་འགྱུར།།གཟུང་བར་འོས་པའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། དེ་ནི་གཟུང་འོས་མ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་ བརྙས།།ཐལ་བས་གཡོགས་པའི་མེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་ལ་སོགས་པར་བསྲེག་།ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་ནི་བསོད་ནམས་ འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཞར་ལ་འོངས་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པ།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡི་དམ་དུ་བྱས་པའི་དང་བ་དྲག་པོས་བསྐྱེད་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་ནི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཞིང་ནི་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཉུང་ངུ་ཞིག་བྱས་པས་ཀྱང་ དགེ་བ་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་འདི་ཡང་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། མཁས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་པ་སྒྲིན་པའོ། །ལྡང་དང་ལྡན་པ་ནི་ལེ་ལོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བརྩོན་ འགྲུས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་སྟེ། ལས་འགའ་ལ་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་སྐབས་དབྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན་དོན་མེད་པ་ སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་སྦྱིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གོང་ནས་གོང་དུ་ནི་སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་ཞུགས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་པས་བཟོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་གོང་མ་མི་བཏང་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བས་མི་བསྟེན་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཅི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་པའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསླབ་པ་སྡོམ་པ་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་ཆུ་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་ཆུ་ལོན་བྱས་པའོ། །དེ་བས ན་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གཏོགས་པ་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟར་མི་ཉམས་པར་ཞེ་ན། བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ཚོགས་བསགས་པར་འདོད་པ་སྙིང་རྗེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ བླ་ན་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ།

有次第地安住的语言，无疑的意义，令人满意，听闻令人满足，与悲心相应而生，非贪等为因，柔和即远离粗暴语言，适度的语言即以适量的声音使人理解，不多不少，不过于散漫地说。
直视即不歪斜不弯曲，如同以最喜悦的滋味负担而低垂的眼睛，如同渴者善饮最令人满足的冷水一般观察众生，不以贪著，不以嗔恨，不以愚痴，这些是最为利益的。
为什么呢？因为依靠这些众生，我将获得难得的佛果而得以出生。如此安住时，从今日起即能利益众生，如说：'不轻浮柔和，适度而悦耳，具缘众生将生起向往，堪能摄受者也将生起。'这些是菩萨法的正确摄集。
如果不这样做有何过失呢？'若非堪能摄受，则轻蔑世间胜者苗芽，如被灰覆盖的火，将烧至地狱等处。'因此，令众生欢喜即是菩萨的事业。
利益田是不共生起福德之因，其附带而来的其他也要宣说，说'恒常'等。从胜解而生即是以誓愿所生起的强烈信心。从对治分烦恼的对治修习空性等而生。
功德田即是佛陀与菩萨等。恩德田即是父母等。苦恼田即是病人等，对他们即使做些微小善事也将生起无量善业之因。
菩萨们这也是应当修习的，如说'善巧'等，即在一切处行为敏捷。具精进即为断除懈怠故而具有精进。
正因如此，应当自己做一切事，即对任何事都不依赖他人，这即是如'分别处'等所说。
在修习波罗蜜多时，为断除无义故说'渐次行布施'等。渐次即布施不如持戒殊胜，持戒不如忍辱等。因此不应为其他波罗蜜多之因而舍弃上位波罗蜜多，意思是不应与此相违而修习。
是否一切情况皆如此？说'行'即菩萨们的行为学处律仪之相，即为守护善水而作水渠。
因此'除此之外'即是除外。如何使其不退失呢？即是所作之义。因此说欲集资者以悲心随顺他而应作一切，如说'如是'等。
如是了知无上后，为成办众生利益安乐，应当常时精进。

།དོན་བཀག་པ་ལ་འཇུག་པ་དག་ཇི་ལྟར་ན་ལྟུང་བར་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་བཀག་པ་ཡང་བྱ་བར་འོས་པ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ རོ་གཅིག་པ་ཅན་རང་གི་དགོས་པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བལྟ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཐབས་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །འདིར་ཡང་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ འབྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཆ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་བདག་ལུས་བསྲུང་བ་སྟེ་སྨན་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར།ལོག་པར་ལྟུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྨན་དང་གོས་ལ་སོགས་པས་བདག་གི་ལུས་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་སྨན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྨན་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་ནོ། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྨན་ནི་ཟན་ལ་སོགས་པའོ། །ཟས་དེ་ནི་དོན་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྤྱོད་པ་གྲོང་དུ་འཇུག་པ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བསླབ་པ་ལ་དྲན་པ་གཞག་སྟེ་རྒྱུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བསོད་སྙོམས་རྙེད་པ་ལས་ཆ་བཞིར་བགོས་ལ། ལོག་པར་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་དང་། མགོན་མེད་པ དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པ་ལ་ལེགས་པར་བགོ་བར་བྱ་སྟེ།བགོ་སྐལ་གཅིག་ནི་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་ལ། གཉིས་པ་ནི་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལ། གསུམ་པ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ནས། བཞི་པ་བདག་ཉིད་བཟའ་བར་ བྱའོ།།དེ་ཟ་བ་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པར་བཟའ་སྟེ། ཆགས་པར་མ་ཡིན། བརྐམ་པར་མ་ཡིན། ཞེན་པར་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཇི་ཙམ་དུ་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྐྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རན་པ་ཙམ་དུ་བཟའོ། །ཇི་ལྟར་ཧ་ཅང་ཡང་ཉམས་དམའ་བ་དང་། ཧ་ཅང་ ཡང་ལུས་ལྕི་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བཟའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཡང་ཉམས་དམས་ན་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཧ་ཅང་ཡང་ལྕིས་ན་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་བསོད་སྙོམས་དེ་ཟོས་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ པར་བྱའོ་ཞེས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་གསུངས་སོ།།འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ལས་ཀྱང་ཟས་ཟ་བ་ན་སེམས་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ་དེ་དག་དེའི་མཐུས་བདེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཅིག། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་ དག་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུ་བར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འོད་སྲུངས་ངས་གཉིས་ལ་དད་པས་བྱིན་པ་གནང་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། རིགས་པ་དང་སྟོང་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱོགས་འདིས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ།།གཞན་དུ་ན་བདག་ཉིད་ལ་ཆགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། དེ་དག་ཁ་ཟས་རོ་ཞིམ་བསོད་པ་དག་།རྙེད་ནས་ རྣལ་འབྱོར་མི་བརྩོན་ཟ་ཞིང་འཐུང་།།དེ་དག་ལ་ནི་ཟས་དེ་དུག་པར་འགྱུར། །བ་གླང་ཕྲུ་གུ་པད་རྩ་མ་བཀྲུས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་རྒྱ་ཆེར་ནི་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ནི་ཐུན་ཚོད་དུ་བྱ་བ་དང་། ཉིན་ཞག་ ཏུ་བྱ་བ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་འཚོ་བའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་འདུལ་བར་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

如果问及为何对于从事禁止之事不构成过失，某些被禁止的事情也是应当做的，世尊开许了，在世尊的教法中是与出离相应的。这并非对一切都如此，而是因为具有大悲心，为了趣入最极致的大悲心。
为了利他而随顺他人，不顾自身利益，如此由智慧和悲心所生，为利他而行，以善巧方便而行者，则无过失。此处也应当了知《优波离请问经》中所说的过失与无过失的分别。
同样，从《善巧方便经》中，应当了知以婆罗门子星宿为例所说的过失与无过失的差别。为了说明这是保护自身，以药物、衣服等等，所以说'邪堕'等。应当以药物、衣服等护持自身，为了利益他人。
如前所说，其中药物有两种：常用药和病时药。其中常用药是饭食等。进食时应当如教所说，安住正念而行。
获得乞食后分为四份：给予邪堕者、无依者和修行者，善加分配。第一份给予邪堕者，第二份给予无依者，第三份给予梵行同修者，第四份自己食用。
食用时应无贪着而食，不贪著，不贪婪，不执着，而是为了维持此身体，护持此身体，适量而食。既不过分虚弱，也不过分沉重地食用。
为什么这样呢？若过分虚弱则会背离善法，若身体过重则会被睡眠所困。食用乞食后应当趣向善法，如《圣宝云经》中所说。
《圣宝聚经》中也说，食用时应当生起如是心：愿此身中八万种虫类，以此力量安乐而住。如此则应以资具摄受他们，获得菩提后则以法摄受他们，如是广说。
又从彼经中说：'迦叶，我允许对二者以信心布施：有理者和空乏者。'以此方式应当加持一切受用为利益一切众生。
否则，以自我贪著而受用则会产生烦恼性的过失。如《月灯经》中说：'彼等获得美味饮食，不精进瑜伽而食饮，对彼等而言此食成毒，如同小牛食未洗莲根。'如是等，详细内容应当参见《学处摄要》。
饮食有三种：分限时、日中时、尽形寿。这些也在比丘律中宣说，应当从彼处了知。

།གོས་ལ་སོགས་པ་ལུས་བསྲུང་བ་ཆོས་གོས་གསུམ་མ་གཏོགས་པར་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སློང་བ་འགའ་ཞིག་འོངས་ན།དེས་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་གང་ཡིན་པ་དགེ་སྦྱོང་ལ་རུང་བ་ཆོས་གོས་གསུམ་པོ་དེ་ལས་ལྷག་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སློང་བ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་གསུངས་པ། ཡང་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འོངས་ནས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སློང་བ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ཉུང་བར་གྱུར་ན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གོས་གསུམ་གཏོང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཆོས་གོས་གསུམ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་སློང་བ་པོ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་ན་དེས་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཧ་ཅང་བཏང་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་བདག་བསྲུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་སྟེ་སྐྱེས་ བུ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འམ།དམ་པའི་ཆོས་ཏེ་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ལུས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ་གཟིར་བར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་དོན་ཆེན་པོའི་ཕུང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་བརྩོན་པ་འདི་ཉིད་འཕེལ་བས་མྱུར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་རང་གི་ལུས་ དང་མགོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བཀག་གོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་དང་སྐྱེ་བོ་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་མ་དག་པ་ནའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་བརྩམས་ན་ཡང་བདག་དང་གཞན་ ལ་ཕན་པའི་དོན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་གཞན་ལ་མཉམ་པའམ་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ནི་མ་བཀག་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལ་གཏོང་བ་དང་མི་གཏོང་བ་མི་བྱའོ། །སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་ལ་ནུས་པ་ལྷག་པའམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའམ་མཉམ་པའི་དགེ་བའི་བར་ཆོད་བྱེད་པ་ལ་གཏོང་བ་དང་མི་གཏོང་བ་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་བཤད་དེ། ཤཱ་རིའི་ བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་གང་སྦྱིན་པར་བྱ།ཇི་ཙམ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཆོས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་གང་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དབུལ་བ་ཕུལ་བ་བས། ཤཱ་རིའི་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བསྟན་ན་འདི་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དེ།ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་བྱ་བར་མ་གནང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་གིས་ལྷུང་བཟེད་དུ་འོངས་པ་ ལྷུང་བཟེད་དུ་ཆུད་པའི་རྙེད་པ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པར་གྱུར་ན་དེས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐུན་མོང་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ།

关于衣物等护身之物，除三法衣外应当布施等等如是所说。若有人来向菩萨乞讨钵盂和法衣，不应全部布施，然而世尊所允许的，适合沙门的三法衣之外的多余部分，应当施予乞者，其他则不然。
如《菩萨别解脱经》中所说：'若有人来乞讨钵盂和法衣，如果有超过佛陀所允许的三法衣者，应如实布施。若少于三法衣，则不应舍弃赖以住持梵行之物。为何如此？因为如来说过不应舍弃三法衣。舍利子，若菩萨舍弃三法衣而以乞者为重，则非修习少欲'，为禁止过度布施故如是说。
又为显示自我保护，说'正法'等。正法即是圣者菩萨们的，或正法即是利益安乐他人的世间和出世间之修行。不应为微小因缘而损害宣说此法之身，否则将损坏大义之蕴。
因此，这些是前述理由之语。为何如此？因为通过增长如此温和的精进，能迅速成办一切众生的利益安乐。
因此禁止布施自身和头颅等。何时禁止？当对亲友、非亲友、中立者和贫穷者普遍生起的悲心未清净时。
若过度精进也将损害自他利益。对于具有平等或更重视自他的发心者则未加禁止。如是对于妨碍自他菩提分及闻法等者，不应布施也不应不布施。
对于在利益众生方面能力更强或相等者，以及对妨碍菩萨更胜或相等的善行者，不应布施也不应不布施，如是说已成立。
正是基于此义，《菩萨别解脱经》中说道：'舍利子，菩萨从在家出家，精进修习菩提分，应当如何布施？布施何物？布施多少？应当如是配合。应当布施法并作法施主。'
舍利子，若在家菩萨以恒河沙数七宝遍满佛土，供养如来应供正等正觉诸佛，舍利子，不如出家菩萨宣说一个四句偈，此者所生福德更多。舍利子，如来不允许出家者行财物布施。
如是，舍利子，若于钵中所得如法之物，应与同修梵行者共同受用。

།དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་མ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཆོས་ཀུན་ནས་ བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེས་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཅན་དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་བར་ཆད་བྱས་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐབས་ ལ་མཁས་པ་འདིས་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འདིར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དུ་ལུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དུས་མ་ཡིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སེར་སྣའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་ མེད་ཅིང་དམ་བཅས་པའི་དོན་ལས་ཉམས་པ་ཡང་མེད་དོ།།གང་། སྨན་ཤིང་ལྗོན་པ་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་པའི། །རྩ་བ་ལ་སོགས་སྤྱད་འོས་ས་བོན་ལྟར། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨན་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ། །བྱིས་པ་དུས་མིན་སྤྱོད་ལས་ལེགས་བསྲུང་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བསྲུང་བ་ལས་ཀྱང་བདག་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། མ་གུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་བཤད་ན་དེས་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཕྱ་བར་འགྱུར ཏེ།དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་པས་དེའི་བཀའ་ལས་འདའ་བ་ནི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །རས་ལ་སོགས་པས་མགོ་བོ་བཅིངས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅས་པའི་སྒྲ་ནི་གསུམ་ཀ་དང་ཡང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་པས་མགོ་བོ་དཀྲིས་པ་ ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།མི་ན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ན་བ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉལ་བ་དང་འདུག་པ་ལ་འགྲེང་བས་མ་ཡིན་ཞིང་། ཉལ་བ་ལ་འདུག་པས་མ་ཡིན་ལ། འདུག་པ་ལ་སྟན་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གོལ་བ་ ནས་འགྲོ་བས་ལམ་ནས་འགྲོ་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ།།མདུན་ནས་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱབ་ནས་འགྲོ་བས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའང་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དོན་མེད་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་འདི་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ། དམན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ལ།ཟབ་མོ་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་མ་ཡིན་པས་གཏིང་མི་དཔོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱང་དམན་པ་ལ་ནི་བློ་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པའམ། དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ་མི་བཤད་དོ་ཞེས་སྐབས་སུ་ བབ་པས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བུད་མེད་ལ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ཆོས་མི་བཤད་མི་སྨྲ་སྟེ། བཤད་ན་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཡོད་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་དད་པ་ལ་སོགས་ པས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཟབ་མོ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཤེས་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་གཞུག་པར་མི་བྱའོ། །སྡོམ་པའི་བསླབ་པའི་སྤྱོད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་དོར་ནས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ བཀླགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱོད་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆོས་འདོད་པ་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བརྒྱད་པ། ཡང་འདིར་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་དོན་མེད་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་གསུངས་པ་མཐོང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་རྟོན་ཏེ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པ་དང་།སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་དམན་པ་སྟོན་པ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་སོ།།འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་དོན་མེད་ཕྲ་མོ་གསུངས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲའོ།

在此处所说：'舍利子，凡是未从在家出家者，应当依止一切法，应当精进于此。'在其他情况下，为了摄受一个众生的缘故而舍弃众多众生，且那个众生也障碍菩萨的清净意乐，将会损害大利益。若住于此善巧方便，则不会退失菩提道。此处的密意是：虽然已将身体布施给一切众生，但仍要防护不让其在非时享用，如此既无吝啬之处，也不违背誓言。如所说：'譬如美妙药树，其根等堪用如种子，圆满佛陀药树亦如是，应善护不让愚者非时享用。'
为了显示也要从护持众生意乐的角度护持自己，经说'对不恭敬者'等。若对不恭敬佛陀教法、不受天人等供养者说法，则会遭天人等讥笑。因为这些是佛陀所禁止的，违背其教诫将成为过失。不应对用布等缠头者说法，'等'字与三者都有关联。同样也不应对为供养而戴帽者说法。'无病而'这一词应配合每一种情况。对病人则无过失。
这些是举例说明：不应站着对躺卧和坐着的人说法，不应坐着对躺卧的人说法，不应无座对坐着的人说法，不应走偏路对走正路者说法，不应在后对走在前者说法，也应知道不应对佩戴装饰等的人说法。为了断除无义，显示不应造作根本堕罪之因，说'对下等'等。甚深是指因非专注而不能测其深度。广大是指达到究竟。如是之法不应对下等根器者说，即未善加训练心智或信解下劣者，应结合语境理解。
不应独自在僻静处对女人说法，若说则有过失。如果有男子在场则无过失。对于所说的声闻乘或大乘法，应以信心等恭敬听闻，否则将成为谤法。若以理由知道众生是甚深广大法器，不应引导他们趣入声闻等法。不应对求法者说：'舍弃应当实践的律仪学处，仅诵读经典等就能清净。'
第八品。此处又说：其他无义之事，如《宝积经》所说：'对未成熟的众生寄予信任而教导是菩萨的过失，对非法器的众生宣说广大佛法是菩萨的过失，对信解广大的众生宣说小乘是菩萨的过失。'《圣法一切择摩一切摄》中也说到细微无义：'文殊，谤正法的业障是极其微细的。'

།འཇམ་དཔལ་གང་ལ་ལ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ལ་ནི་བཟང་བར་འདུ་ཤེས་པར་བྱེད།ལ་ལ་ནི་ངན་པར་འདུ་ཤེས་ན་དེ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །གང་འདི་ནི་རིགས་པའོ་འདི་ནི་མི་རིགས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེས་དམ་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན། དགེ་འདུན་ལ་ ངན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ།།འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་སྐབས་སུ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་ཁ་ཅིག་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་འདུལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ ལེགས་པར་བསླབས་ཏེ།ཁྱོད་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྷོགས་ཤིག་དང་། དེས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གསུམ་པ་སྟེ།གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་བཀག་པས་སྤྱོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཆིལ་མ་ནི་བད་ཀན་ནོ། །དོར་བར་བྱ་བ་ནི་གཞག་པར་མི་བྱ་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆུ་དང་ཐང་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། གཅི་བ་དང་ཕྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྨད་པའོ། །འདིར་ཡང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འཕྱོ་བས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ འབྱུང་ངོ་།།ཁ་བཀང་བ་ནི་ཁ་གང་བར་བྱས་པ་སྟེ། ཁམ་ཆེན་པོར་བཅད་ནས་སོ། །སྒྲ་བཅས་ནི་ཅག་ཅག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་ངོ་། །ཁ་ཆེར་ཕྱེ་བ་སྟེ། རྐང་པ་བརྐྱང་བ་ནི་ཁྲི་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུག་པ་ནས་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྐང་པ་བརྐྱང་སྟེ་འདུག་པར་མི་བྱའོ། །དཔུང་པ་གཉི་ ག་ཡང་མཉམ་པ་སྟེ་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་མཉེའོ།།རིམ་གྱིས་མཉེ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རྐྱེན་ཡོད་པས་གཅིག་པུ་སྟེ། གཉིས་པ་མེད་པར་གཞན་གྱིས་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་དང་སྟེ་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པར་གནས་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་འདི་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་ ཡིན་པས་གཞན་གྱི་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་སམ་ཐ་སྙད་བལྟས་ཤིང་མཁས་པ་ལ་དྲིས་ནས་སྤང་བར་བྱའོ་ ཞེས།དེ་དག་ནི་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ཡང་ནི་གང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་། དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྡོམ་པའི་མདོར། །གང་གིས་སེམས་ཅན་མ་དད་གྱུར། །དེ་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་རྣམ་སྤང་ ཞེས།།དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདིར་ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་དམའ་བ་ན་དུས་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན། དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། དུས་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན། ཡུལ་མི་ཤེས་ པ་མ་ཡིན།རྒྱུ་གང་ལས་དེའི་ཐད་དུ་སེམས་ཅན་མ་དད་པ་སྨྲ་བ་ནི་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་། བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་འཇམ་པར་སྨྲ་བ་དང་། དལ་བུས་སྨྲ་བ་དང་། འདུ་འཛི་མི་མང་བ་དང་། རབ་ ཏུ་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དང་།བཞིན་གྱི་མདངས་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགའ་ལ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། སོར་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛུབ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སོར་མོ་གཅིག་གིས་ཅི་ ཡང་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ།འོན་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་སྟེ་ལག་པ་གཡས་པ་མཐའ་དག་གིས་བྱའི། ལག་པ་གཡོན་པས་ནི་གུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་རེ་ཞིག་ཞོག་།ལམ་ཡང་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་དད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལག་པས་ཤས་ཆེར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དགོས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་ལག་པ་བརྟེན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་བོད་པར་མི་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

文殊，如果有人对如来所说的某些法生起好的想法，对某些法生起不好的想法，这就是舍弃正法。若说'这是合理的，这是不合理的'，这样说的人因为舍弃正法而诽谤如来，这是诽谤僧团，如是广说。
在《圣虚空藏经》中，在根本堕罪的部分也说道：此外，初学菩萨对某些人这样说：'你已经很好地学习了别解脱戒和律仪戒，你何必急于发无上正等正觉心呢？请读诵大乘经典，这样因烦恼缘故而以身语意造作的不善业，将不会成熟而得以清净。'这是初学菩萨的第三条根本堕罪，如上所述。
因此，这也是别解脱戒所禁止的，不应行持。关于'树'等所说的，唾液即痰液。应舍弃的即不应放置的。受用的水和地即可受用之处，小便、大便等也是卑下的。在此，因轻蔑天人等会产生非福。
满口是指装满口，即咬大口。出声即发出咔嚓等声音。大张口，伸腿是指坐在床等上时不应伸腿到地上等处。两肩也要平等，不应同时按摩。若依次按摩则无过失。
有因缘时独自，即无第二人时，不应与他人的女人等同处，即不应同乘等。此处说'他人的'是因为这是在家人和出家人共同的规范。
总结说明即说'世间'等，凡是不能令世间生起信心的一切行为，应当参考论典或世俗规范并请教智者后断除。
这些就是此处所说的内容。见到任何造作伤害形相的也应断除，会成为过失。如《胜者律仪经》中说：'任何令众生不生信心者，应当谨慎断除'，这是《宝云经》中所说。
如说：'什么是菩萨的善行？此处菩萨处于低位时，不在非时，不非时语，不是不知时，不是不知处。因何缘故在其前说令众生不生信的话，为了护持一切众生，为了圆满自己的菩提资粮，威仪圆满而语言柔和，缓慢说话，不多喧闹，趣向极为寂静，面容光泽极为清净。'如是所说。
所说'菩萨不应轻视任何菩萨'中，'以手指'是指不应以食指等任何一根手指指示任何事物，而应以全部，即整个右手来做，至于左手暂且不说对不恭敬的其他事物，也不应用来指示道路，这是为了避免世间不生信心。
关于'多用手'等，对于小事不应依靠手来呼唤某人。对于非常重要的事则无过失。

།སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བྱ་སྟེ། དེ་མི་བྱེད་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་སྤྱོད་པ་མ་བསྡམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྒོད་ པ་སྤང་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ཉལ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་གཟིམས་པ་བཞིན་ཉལ་བ་བརྟག་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་འདོད་ པའི་ཕྱོགས་སུ་མགོ་བསྟན་ལ་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་བཞག་ལ།ལག་པ་གཡས་པ་སྔས་སུ་བྱས་ནས་གཡོན་པའང་བརྐྱང་སྟེ་བྱིན་པའི་སྟེང་དུ་གཞག་ལ་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ལུས་ལེགས་པར་གཡོགས་པ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་དེ།སེམས་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མ་ཉེས་པའི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ཙམ་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་གནས་པ་དང་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུར་དུ་ལྡང་བ་ནི་སྐྱེན་ པར་ལྡང་བར་བྱ་བའོ།།བྱ་རྨྱངས་དང་། ལུས་གཅུ་བ་དང་ལེ་ལོས་ཉམས་པས་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔ་ནས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་དག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསླབ་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་ཅིང་ གྲངས་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་དག་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སེམས་སྦྱང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྤྱད་པར་བྱའོ།།ལྟུང་བ་སྤྱིར་སྦྱོང་བ། ཉིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉིན་ལན་གསུམ་ མཚན་ལན་གསུམ་དུ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སྟེ།ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གདོན་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྩ་བ་ལས་གཞན་པའམ། ཡང་ན་ བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་གང་སླར་བཅོས་པ་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་པའམ། དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པའམ། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པས་བྱས་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པ་སྟེ། དེས་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་འདོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། རྒྱལ་བ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་སོ།།དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ནི་ཆོས་བཞི་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྡིག་ པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ།།བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་པ་བཟློག་པའི་སྟོབས་དང་། རྟེན་གྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ནི། མི་དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་ན་དེ་ཉིད་ལ་འགྱོད་པ་མང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་བཟློག་པའི་སྟོབས་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་གྱི སྟོབས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་བྱས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་སོ། །བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤགས་པར་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བལྟ་བར་ བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་སྤྱན་སྔར་གཅིག་པུས་བཤགས་པར་བྱའོ།

应当打响指等声音，如果不这样做，就会变成不入定和行为不收敛。这些也是教导断除掉举。
关于睡眠的观察，如'应当如是观察'所说的'怙主'等，应当像世尊大般涅槃时的卧式那样观察睡眠。
头朝向所欲方向，右胁着地，一腿叠放在另一腿上，右手作枕，左手伸展放在腿上，用法衣好好覆盖身体，具足正念正知，以起身想和光明想而入睡。
心不被睡眠所压，不贪著睡眠之乐，也不是无过失的安乐，否则只是为了维持四大和养生而已。迅速起身是指敏捷地起身。
不应打哈欠、扭动身体和懈怠懒散而住，这一切都如前所述。
其他这些简略教导，如'菩提'等所说，菩萨别解脱等无量无数的学处，从最初就应当以修心的方式必定实践。
总的忏悔过失，如'日与'等所说，日三次夜三次诵三聚，三聚即忏悔罪业、随喜功德、回向菩提，应当诵读简略的三聚。
其余是指除根本外，或者是故意所造而后忏悔的，除此之外，或由忘念、不正知所造的过失，应当平息，即是忏悔，这是通过诵三聚、菩提心以及真实依止佛世尊而成就的。
这些是教导厌患对治等行为。
其中净除罪业如四法经中所说：'慈氏，菩萨摩诃萨具足四法，则能胜伏所作所集诸罪。何等为四？谓厌患对治行、对治现行行、遮止罪力、依止力。'
其中厌患对治行力是指造作不善业后生起强烈追悔。对治现行是指造作不善业后精进修习善业。遮止罪力是指受持清净戒律获得不作之律仪。依止力是指皈依佛法僧以及不舍菩提心，依止具力者则不能为所造罪业所胜。
慈氏，菩萨摩诃萨具足此四法，则能胜伏所作所集诸罪。
特别是关于菩萨轻重诸罪的忏悔，在圣优波离所问经中宣说，应当在三十五佛世尊前独自忏悔一切过失，这些当在学处集要中观看。

།དེ་ལ་བཤགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ ན།དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐལ་ མོ་སྦྱར་བར་བགྱིས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་ཉེ་བར་མཆི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས་གསུངས་པ།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡིག་པ་རྣམ་ པར་དག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སྡིག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཞལ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉིན་མཚན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་མཚན་འཛིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ བརྗོད་པ་དང་།ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གདོན་པས་ལྟུང་བ་འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟུང་བ་འགྱོད་པའི་གནས་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། ། དེ་དག་མ་ལུས་པར་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་པ་བཟློག་པའི་སྟོབས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཉིད་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཕགས་པ བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྡིག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕག་མོའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དཔེར་བྱ་སྟེ། གང་དག་སངས་རྒྱས་ སྐྱབས་སོང་བ།།དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །མི་ཡི་ལུས་འདི་སྤངས་ནས་སུ། །དེ་དག་ལྷ་ཡི་ལུས་འཐོབ་བོ། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །འདིས་ཀྱང་གཉེན་པོའི་སྟོབས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་ བསྟན་པ།རང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་སྟེ་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའང་རུང་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། རྒྱལ་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ ཅད་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།བསླབ་པའི་གཞིའི་རྒྱུ་འདི་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། དངོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་ན་རང་ཟས་ལ་སོགས་ པ་བྱེད་པའམ།གཞན་བསྐུལ་བའམ། བརྒྱུད་ནས་ཕོ་ཉ་བསྐུལ་བའམ། དངོས་སུ་རང་ཉིད་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའང་རུང་སྟེ། གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དེ་མི་བྱའམ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་གོ། །དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བར་ལྟུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུའང་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་གཏོང་ཞིང་། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་འཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་སོ།

关于忏悔是这样的：从'我某某名字皈依佛'开始，直到'皈依僧'为止，以及'顶礼如来、应供、正等正觉释迦牟尼佛。顶礼金刚心善巧降伏者'开始，直到'合掌皈依'为止，广泛宣说后说道：'舍利子，如是菩萨应当以忆念随学这三十五佛等一切如来的作意来清净罪业。'
如是清净罪业后，诸佛世尊将亲自显现于他面前。如是类推。菩萨于昼夜持诵、宣说彼等佛世尊名号，以及诵持三蕴法门，所生忏悔及所获三昧，是一切声闻、缘觉乘者无法清净忏悔处。
这些内容应当从《集学论》中详细了知。已说明破除过失的修行。对治的修行和遮止过失的力量也应当从《集学论》中广泛了知。
从《圣弥勒解脱经》中说到以菩提心清净罪业，这也是前面所说的内容。依靠佛陀清净罪业，以金刚亥母的传记为例：'若人皈依佛，彼等不堕恶趣，舍弃此人身，即得天人身。'同样也可就法和僧而言。这也说明了对治力。
又说不确定：从'自己或'等开始说，即自己或依靠他人都可以，都是为利益众生而趣入。又问为何说不确定？从'佛子'等开始说，因为通达一切事物的真实性后，为了成办一切利益安乐而精进的诸佛子，他们所应学习的内容实际上是无有少许，否则将无法成办一切众生利益，如是行持也将成为无尽的福德资粮。
关于学处的因缘也应当受持，如说'亲自或'等，即使是自己用餐等行为，或者劝请他人，或者间接派遣使者，或者亲自布施财物等，凡是不能成为众生利益安乐因的事情都不应做或不应令他做。
不仅仅是这些，为了救度堕入轮回痛苦的众生，即使是微小的善根也应当全部回向无上正等正觉。这两个偈颂显示了福德增长。
关于所说'不舍善知识'，从'恒常'等开始说，善即是获得增上生和决定胜的特征业。

།གཉེན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བ་སྟེ། དེ་ལུས་དང་སྲོག་ཆུད་ ཟ་བའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་ཀྱང་མི་བཏང་ངོ་།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བའི་ལེའུ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་བཞི་པའི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ།།ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་ལ་ རྣམ་པར་གནས་ཤིང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བསྙེན་བཀུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཔལ་འབྱུང་བའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལེའུ་དཔལ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ པར་ཐར་པ་ལས།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བསྙེན་བཀུར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། འཕགས་པ་དཔལ་འབྱུང་གིས་བསྟན་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངན་འགྲོར་མ་ལྟུང་ངོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ།།བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཡང་དག་པར་བཟློག་པའོ། །འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་འདོན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ།།ཁུར་ཐམས་ཅད་བཀུར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། བསམ་པ་མི་ཕྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྒུལ་བའི་ཕྱིར་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་ཉམས་ སུ་བླང་བ་ལ་མི་སྨོད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྲན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་།ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཕྱག་དར་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཁུར་ལྕི་བ་ཁུར་བས་ཐེག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། མི་ཁྲོ་བས་ཁྱི་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། འགྲོ་ཞིང་འོང་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ བའི་གྲུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངོར་ལྟ་བས་བུ་མཛངས་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ལ་ནི་ནད་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་སྨན་པའི་འདུ་ ཤེས་དང་།རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ནི་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དེས། ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་ནི་ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་དཔའ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ནི་མཚོན་ཆའི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་དགྲ་སེལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་སྡེ་དག་ལ་རྟག་ལྟ་བས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་དང་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས འདིར་བསྟན་པ་འདི་དང་།གཞན་ཡང་སྟེ་གང་འདིར་མ་བསྟན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་དེ་དག་འདྲིས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ནི་མདོ་སྡེ་ རྣམས་ལ་སྟེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནའོ། །བསླབ་པ་སྣང་ཞེས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འདི་ བསྟན་པ།ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ལྔ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་དང་ པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

亲友是非同一般的亲近者，即使面临身体和生命损失的恐惧也不应舍弃。善知识的利益也应当从《八千颂般若波罗蜜多》中常啼菩萨品中了知。《四法经》中也说：'比丘们，菩萨摩诃萨乃至活着期间，即使为了生命也不应舍弃善知识。'
关于不舍弃，说到善知识的特征：所谓菩萨，是指安住于菩萨戒律，通达大乘义理，如此这般的善知识是极其难得的。为了完全了知善知识的承事，如《吉祥生经》所说，应当从《华严经》吉祥生解脱品中了知善知识承事的学处。
如《华严经》中圣者吉祥生所说：'为善知识所摄受的菩萨们不堕恶趣'，乃至'善知识能使了知非理之事，能从放逸处正确遮止，能从轮回城中引导出离。善男子，因此应当以相续不断的作意前往善知识处。'
以担负一切重担而不厌倦故应具有如大地般的心，以意志不退转故应具有如金刚般的心，以一切痛苦不能动摇故应具有如围墙般的心，以对承担一切事业不轻视故应具有如世间仆从般的心，以断除我慢和大我慢故应具有如清洁工般的心，以能担负重担故应具有如车乘般的心，以不瞋恨故应具有如狗般的心，以往来不厌倦故应具有如船只般的心，以观善知识颜面故应具有如贤善子般的心，应当以这样的心来承事善知识。
善男子，你应当对自己生起病人想，对善知识生起医生想，对教诲生起药物想，对精进修行生起治愈疾病想。善男子，你应当对自己生起恐惧想，对善知识生起勇士想，对教诲生起武器想，对精进生起除敌想。
为了说明所说的'经常观察诸经典'之义而说：'此与'是指此论所说的这些，'其他'是指此处未说的佛陀世尊所说的菩萨学处，应当熟知这些种种经典的含义。即是在诸经中，在《宝云经》等大乘经典中。'学处显现'是指菩萨应取应舍的特征。
由于如此，为显示此差别而说'虚空'等，如《虚空藏经》中说到灌顶刹帝利的五种根本堕罪，同样还有一般的根本堕罪，以及初业菩萨的八种根本堕罪。

།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ལྔ་སྟེ། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་ བརླག་སྟེ་ཕམ་པར་གྱུར་ཅིང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།ལྔ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་གམ། དགེ་འདུན་གྱིའམ། ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་འཕྲོག་ གམ།འཕྲོག་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ངུར་[(]སྨིག་[,]སྨྲིག་[)]འཕྲོག་པའམ། ཁྱིམ་ན་གནས་པར་བྱེད་པའམ། ལུས་ ལ་བརྡེག་པའམ།བཙོན་རར་འཇུག་པའམ། སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལས་ནི་གསུམ་པའོ། །མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ལས་ནི་བཞི་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའམ། གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་གཅིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་བརྒྱད་དེ།རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་སྔོན་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྒྱུས་སྙིགས་མ་ལྔ་པའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འདིར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་དག་གི་ནང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་འདི་ཞེས་པའི་བར་དང་མདུན་དུ་རྒྱས་པར་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང་སྟོན་ལ།དེ་དག་ནི་ནན་ཏན་དུ་མ་སྦྱངས་པའི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ སྟེ་མཉན་ནས་སྐྲག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྨོན་ན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་པོ་སྟེ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་ མ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་དང་གང་ཟག་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་ཐབས་དང་བཅས་པའི་བླ་ ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བཟློག་སྟེ།ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་སྤངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དང་དེ་ཀློག་པས་ཕ་རོལ་དག་པར་བསྟན་པ་ལས་ ནི་གསུམ་པའོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་དག་དེའི་འབྲས་བུ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བརྗོད་དུ་འཇུག་པ་ལས་ནི་བཞི་པའོ། །གྲགས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྒྱུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕ་རོལ་ལ་བཤུང་ཞིང་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་དང་། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་། མིའི་ཆོས་བླ་མ་ཁས་ལེན་པ་ལས་ནི་ལྔ་པའོ། །བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཟབ་ མོའི་ཆོས་རྟོགས་པར་སྟོན་པ་དང་།གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ནི་དྲུག་པའོ། །རྒྱལ་རིགས་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཞང་བློན་གདོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གང་དག་ལ་ནོར་གྱི་ཆད་པས་ཆད་པ་བཅད་ཅིང་། དགེ་འདུན་གྱིའམ། མཆོད་རྟེན་གྱི་ འམ།ཕྱོགས་བཅུའི་དགེ་འདུན་གྱི་རྫས་ཕྲོགས་ནས་དེ་དག་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་དེ། རྒྱལ་རིགས་དང་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྩ་བའི་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་བདུན་པའོ།

如是彼经中所说：'善男子，灌顶王族的五种根本堕罪，由于这些根本堕罪，灌顶王族将毁坏以前所生的一切善根，堕落失败，断绝一切人天安乐，而趋向恶趣。何为五种？善男子，灌顶王族若夺取佛塔财物，或夺取僧团财物，或夺取四方僧团所供养之物，或令他人夺取，此为第一根本堕罪。同样，诽谤三乘所说之法，此为第二。夺取持戒或破戒出家人之袈裟，或令其还俗，或打其身体，或囚禁，或断其性命，此为第三。造作五无间罪中任何一种无间罪，此为第四。持邪见及圆满受持十不善业道，或令他人受持，此为第五。同样，毁坏村落等行为，此为一切共同之过。'
彼经中又说：'善男子或善女人初入大乘正道者有八种根本堕罪，由于这些根本堕罪，初入大乘正道者一切先前所生善根'等如前所说。何为八种？对于由往昔恶行因缘而生于五浊恶世烦恼界中的众生，其善根微小等，乃至'于彼等前广说甚深空性相应之殊胜经典'等，彼等是未经修习的凡夫，'闻已恐惧'等，从无上正等正觉菩提心退转，而发愿求声闻菩提，此为初业菩萨第一根本堕罪，由此根本堕罪等如前所说。
因此，菩萨应先了知他方众生及他人之意乐、随眠，而后随众生意乐次第说法。然而，令他人从具方便之无上正等正觉退转，而发起小乘之心，此为第二。舍弃别解脱戒律仅发大乘心，并以读诵向他人显示清净，此为第三。对声闻等乘及其果广说过患，而于大乘显示一切清净，并令他人如是宣说，此为第四。因名闻利养等缘而读诵大乘等，如是因此而诽谤贬低他人，赞叹自己，及妄称得上人法，此为第五。仅以读诵而显示通达甚深法，并令他人如是受持，此为第六。王族大臣及旃陀罗等以财物惩罚某些比丘，夺取僧团、佛塔或十方僧团财物后供养彼等，王族与二者皆成根本堕罪，此为第七。

།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ནས་སྔར་མེད་པའི་བསླབ་པ་སྟོན་པ་དང་། རྩ་བ་དེས་ཆོ་ག་ཉམས་པ་རྣམས་དང་ བཀུར་སྟི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་།ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཉི་གར་ཡང་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བརྒྱད་པའོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འདི་དག་བདེ་བླག་ཏུ་བཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ བསྡུས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པས་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་རྐུ་བ། །ཕས་ཕམ་པ་ཡི་ལྟུང་བར་འདོད། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྤོང་བྱེད་པ། །གཉིས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དགེ་སློང་ལའང་། །ངུར་སྨྲིག་ འཕྲོག་དང་བརྡེག་པ་དང་།།བཙོན་རར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །རབ་ཏུ་བྱུང་ལས་འབེབས་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པ་བྱེད་པ་དང་། །ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པ་དང་། །གྲོང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པ་ཡང་། །རྩ་བའི་ལྟུང་བར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །བློ་སྦྱངས་མ་བྱས་ སེམས་ཅན་ལ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་དག་།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བཟློག་པ་དང་། །སོ་སོར་ཐར་བ་ཡོངས་སྤངས་ཏེ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། །སློབ་མའི་ཐེག་པས་ཆགས་ལ་སོགས། །སྤོང་བར་འགྱུར་བ་མིན་ཞེས་འཛིན། ། ཕ་རོལ་དག་ཀྱང་འཛིན་འཇུག་དང་། །རང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། །རྙེད་པ་དང་ནི་བཀུར་སྟི་དང་། །ཚིགས་བཅད་རྒྱུ་ཡིས་གཞན་སྨོད་དང་། །བདག་ནི་ཟབ་མོ་བཟོད་པའོ་ཞེས། །ལོག་པ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བ་དང་། །དགེ་སྦྱོང་ཆད་པས་གཅོད་འཇུག་དང་། །སྐྱབས་གསུམ་གྱིས་ནི་སྦྱིན བྱེད་དང་།།སྦྱིན་པ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞི་གནས་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཡང་དག་འཇོག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །ཁ་ཏོན་བྱེད་ལ་སྦྱིན་པ་རྣམས། །དེ་དག་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་སྟེ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ། །རྨི་ལམ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ཡི། །མདུན་ དུ་འདུག་སྟེ་བཤགས་པར་བྱ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡོངས་འདོར་དང་། །ཆགས་དང་སེར་སྣ་མི་བཟོད་པས། །སློང་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དང་། །ཁྲོས་ནས་སེམས་ཅན་བརྡེག་པ་དང་། །བསྒྲིམས་ཏེ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ན། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་མི་བཟོད་དང་། །ཉོན་ མོངས་པ་དང་གཞན་མཐུན་པས།།ཆོས་ལྟར་བཅོས་མ་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གསོ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ཉིད་ནས་གསུངས་སོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བར་འོས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ་ ཞེས་གསུངས་པ་ནི།མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཡང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའོ། །ངེས་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི་ལན་ཅིག་མིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གོམས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དེ་ལས་རྒྱ་ཆེར་རྒྱུན་ཆགས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་ཏེ། རྣམ་པར་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ལ་གོམས་ པར་བྱེད་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཏུས་ཤིང་བྱས་པར་བལྟ་སྟེ།གཞུང་ངམ་དོན་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཕགས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསླབ་པ་ ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གཉིས་པོའང་འབད་པ་སྟེ།གུས་པས་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་འདིར་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །བསླབ་པ་ངེས་པར་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ གསུངས་པ།གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་ཏེ་དོར་བར་བྱ་བ་སྟེ་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་མི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ནི་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའམ་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་སོ། །དེ་ཉིད་ ལས་སུ་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བཀག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཏེ་བསམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྲུང་བའི་དོན་དུའོ།

违背正法与非法而宣说前所未有的学处，以及由此根本而破坏仪轨者，以及使恭敬衰损者所作的亲近行为，除了回向于圆满受用外，两者皆成为具根本堕罪，此为第八。为了易于掌握这些根本堕罪，论著作者以偈颂总摄而说：
偷盗三宝财物，承许为他胜罪。舍弃正法，是第二佛所说。对于破戒比丘，夺其袈裟及打击，投入牢狱，令其还俗，作五无间罪，持邪见，以及破坏城邑等，佛说为根本堕。
对未修心众生，宣说空性，劝退已入佛道者，圆满菩提，舍弃别解脱，而令修大乘，执持声闻乘不能断贪等，令他人亦如是执持，宣说自己功德，以利养恭敬及偈颂因缘而诽谤他人，
说'我能忍甚深'等妄语，令沙门受惩罚，以三皈依布施，接受布施，舍弃止观，将正定受用布施给诵经者，这些是根本堕罪，是大地狱之因。应在虚空藏菩萨前忏悔如梦般的过失。
舍弃菩提心，因贪欲吝啬不忍而不施予乞者，发怒打击众生，勉强欢喜时对众生不忍，随顺烦恼及他人而说伪法。
对于这些的忏悔，经中已说。在《集学论》中也说明了菩萨应当做的，因此也应当观看。所说'经典'等，《集学论》也是自己所造。'必定'即是必须。'再三'即是不止一次地观看，意为应当熟习。
为何如此？因为这是诸圣菩萨的行为，即应当如此行持，在《集学论》中已广泛连续地详细开示。因此，若不能熟习彼论，则应观看从诸经中摘要集成的一部分，即应观看文句或义理。此处的密意也同前。
或者应当恭敬观看圣龙树所造的《集学论》与《经集》二论。意为凡此处未显现者，彼处当现。对于已确定见到的学处，也说明了一切所需，
所说'从何'等，即从应当舍弃、不应当做的中止息，不做，这些是已成就的。'从何'即从《集学论》或《经集》中。即应当实行，应当实修。遮止与实行这二者也是世间心意，为了守护此心。

།དེ་ཇི་ལྟར་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསླབ་པ་མཐོང་ནས་རྟོགས་ པར་བྱས་ལ་སྟེ་ཡང་དག་པར་དཔྱད་དོ།།གང་ལས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་ནི་ལྟུང་བའི་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལུས་དག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་དག་པ་གང་ཞེ་ན། སྡིག་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་སྦྱོང་ཡིན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཚུལ་དུ། །འབད་པ་མེད་ན་ངན་སོང་འགྲོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །རྟག་ཏུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་རང་གི་མིང་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བཞིན་མི་ཤེས་པས་ཤེས་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱེད ཅིང་ངེས་པར་རྟོག་པ་སྟེ།སྔར་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །བསྟན་པའི་བསླབ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་དང་། ལས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ནི་ ལུས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ནན་ཏན་གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའི། སྒྲ་ཙམ་བསྒྲགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འབད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨན་པའི་བསྟན་བཅོས་ བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་འགྱུར།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེའི་ནད་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནན་ཏན་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ།ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྟོན་པ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བ་དང་དག་པ་ཡང་བསྟན་ནས། དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་ པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །མི་སྡུག་ལ་སོགས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ། བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ངོ་བོས་སོ། །སྦྱིན་པ་ནི་སྤྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བདེ་གཤེགས་མཆོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་ བསགས་ཤིང་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁོང་ཁྲོ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བས་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ།མེ་ཆུང་ངུས་རྩཝའི་ཚོགས་བཞིན་དུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་ཁོང་ཁྲོ་ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདི་དབུའི་སྐྲ་དང་། སེན་མོའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཡན་ལག་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ནས་སེམས་དང་བར་བྱེད་པ་ལྟོས།བཙུན་པ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདིས་ས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ནོན་པའི་འོག་ཏུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ན་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ སྙེད་དུ་དགེ་སློང་འདིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་འགྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

如何才能不混乱呢？应当从《集学论》等论典中见到学处后加以了解，即应当如理观察。对于应当如何观察何者从何处的问题，应当如是进入名言。否则，对名言义理愚昧者将成为具有堕罪垢染者。以上已说明身清净。
什么是身清净？如所说：'清净罪业与烦恼，如诸佛陀所宣说，若无精进堕恶趣。'
关于所说'应当经常观察正念与正知'，正念以自名显示自性。由于不知正知，若问正知是什么样的，为显示其自性，故说'身等'。对于身的状态和心的状态等一切威仪，应当时时刻刻观察并确定了知，如前所说。
为确定不仅是对所说的一切学处通达及成办诸事仅靠言词是不够的，故说'以身'等。由于意是身业的先导，故此处也说明了这点。应当以精进成办一切，不应仅仅宣说词句，因为那样无有果报。菩萨应当精进。
怎样呢？就像仅仅阅读医书而不实践其内容，对于患病者能有什么作用？仅此并不能使其病愈，应当如是思维。因此，应当以精进圆满成办一切事业。
此为《入菩萨行论难释》智源慧著第五品。如是宣说众多种类清净戒律时，也说明了守护和清净身等，为说明清净善业，故说：'应当修学忍辱，然后应当住林，应当精进等持，应当修习不净等。'
为宣说这些，精进行持'劫'等。'彼等一切'是指从正受持戒律所生的善行，即善的本质。布施总的来说有三种。供养善逝也有三种。
经过数千劫积累修行的一切善业，以嗔恨即对一切众生的嗔恚而摧毁，如小火焚烧草堆一般。《圣文殊游戏经》中说：'文殊，所谓嗔恨嗔恨，是能摧毁百劫所积善业，故称嗔恨。'
《圣说一切有部》中也说：'诸比丘，你们看这位比丘向佛顶发和指甲塔以全身顶礼并生起信心。''大德，确实如此。''诸比丘，此比丘所踏之地下八万四千由旬直至金地之间所有微尘数那么多次，此比丘将享受千倍转轮王王位。'乃至具寿邬波离向世尊所在处合掌顶礼而白言。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ འདིའི་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེ་བ་གང་གསུངས་པ་ལྟར་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་གང་དུ་བསྲབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བས་པར་འགྱུར་བ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། ཉེ་བ་འཁོར་ཇི་སྲིད་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དམ་པས་ཚངས་པ་ མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྡང་བའི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཟད་པ་དང་ཉམས་པར་ངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་།།ཉེ་བ་འཁོར་དེར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་བསྲབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་མགལ་དུམ་ལ་ ཡང་སེམས་ཀྱིས་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས་ཞེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད་དེ། མི་དགེ་བས་བསོད་ནམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ། བཟོད་པ་སྲན་ ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་མེད་དོ།།ཤིན་ཏུ་ངལ་བ་ཆེར་བྱས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་སྤྱད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། ལྷུར་བླང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་གོམས་པར་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་ནི་འོག་ ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞི་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །ཉམས་མི་མྱོང་ནི་རྟེན་པ་མེད་པའོ། །ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཞེ་སྡང་ གི་མེ་འབར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགའ་དང་བདེ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་མི་འཐོབ་ལ་མི་རྙེད་པ་སྟེ་དེས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིད་མི་འོང་ཞིང་རྟེན་མེད་ན་སེམས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་མེད་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་ཟུག་རྔུ་སྙིང་ལ་གནས་འཆའ་བས་སོ། ། མཆོད་པ་ནི་བཀུར་སྟི་སྟེ་གང་དག་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གང་ཡང་རྗེས་སུ་འཚོ་བ་སྟེ། རྗེ་དཔོན་ཞེ་སྡང་ཅན་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་སྐལ་ངན་ཏེ་མི་སྡུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །མཛའ་བཤེས་ནི་བཤེས་པ རྣམས་ཀྱང་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཞེ་སྡང་ཅན་དེས་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱང་བྲན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྟེན་པར་མི་བྱེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །མང་དུ་སྨྲ་ཅི་དགོས། འདིར་མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཀྱི་རྩུབ་པའི་གནས་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ནི་ཁྲོ་བ་སྟེ། གང་གི་དབང་གིས་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་གཉི་ག་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མི་ དད་པར་བསྟན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་ཉེས་པ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རྣམ་པས་གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིམས་ཏེ་དྲག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་བདེའོ། །ད་ནི་ཞེ་སྡང་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ དེ་ལ་རྒྱུ་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་པ་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་འདོད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་རྟོག་པ་བྱས་སུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པར་སྲིད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།

世尊对比丘说此如是大善根时，世尊宣说此善根于何处减少、何处清净、何处灭尽，告曰：'近侍者，只要对清净梵行者以及同修梵行者未生嗔恨心，我就未见其灭尽和衰损。近侍者，此大善根也会减少、清净、灭尽，因此连对木炭也不应心生嗔恨，更何况对有识之身呢？'
因此说'如嗔恨'等，无如嗔恨之罪过，无不善胜过福德之因，无如忍辱坚固之苦行。因极为精进而应修持善行。因此，应以一切方便修习忍辱。种种即如下所说的各种方法。
以三偈显示现世过患，说'嗔恨'等。寂静即极为寂静。不得安乐即无所依。不寂静即因常有嗔火燃烧。喜乐安乐即不得意乐和安乐，不能获得，因为被其压制。不得安眠且无所依即不得心安，因嗔恨刺痛住于心中而使身心相续受煎熬。
供养即恭敬，即以诸多利养恭敬。又随从即欲加害于嗔恨的主人。为何？因嗔恨不善即丑陋，此为理由之语。亲友即诸友也会厌离，会因彼嗔恨者而恐惧。虽行布施，奴仆众也不亲近随从。何须多言？此处总之，此当确定：对于发怒者，得安乐寂静之因一丝一毫也无。
心粗暴处即嗔恨。由此所生之行为即忿怒，即因其力而取杖等。如是二者虽有差别，因皆应断故说为无差别。如是于此现世中，了知嗔恨过患后，为断除它而应当精进，故说'忿怒'等。以如是所说相，因能生苦故。
由善行自性精进即以猛利执著，意为发起精进。彼于此世他世皆安乐。今为摧伏嗔恨故，为摧毁其因而作安立，说'不欲'等。欲与不欲从我执我所执而生，为我与我所成办安乐即是欲，与此相反即不欲。如是彼等唯是分别而已，胜义中丝毫无有可欲不欲。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་བྱས་པ་དང་འདོད་པ་བཤིག་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྟེ། ཡིད་ལ སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བྱེད་པའམ་དེ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཟས་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་ཡོད་པ་དང་ཞེ་སྡང་གིས་བདག་འཇོམས་སོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་དེ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་ པོར་གཞོམ་པར་བྱའོ།།དེ་བཅོམ་པས་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྩ་བ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩ་བ་དང་བཅས་པའི་བཅོམ་པ་ནི་སླར་ལྡང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་གནོད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེ་སྡང་གི་དགྲ་འདི་ལ་ཉིན་དང་མཚན་དུ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ལ་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཟོད་ པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་བཤད་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་དང་། གཞན་ཞིག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པའོ་ཞེས་སོ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྡུག་ བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།ཅི་ལ་བབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་འདོད་པ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བས་འཇིགས་པ་དང་། འདོད་པའི་གེགས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་ བ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ།དེ་དག་གིས་ནི་ཡིད་མི་བདེ་ལ། དེ་ལས་སེམས་ཞེ་སྡང་བའམ། ཞུམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ ཀྱང་གསུངས་ཏེ།གང་ནང་གི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུགས་པ་དེ་དག་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ་ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་མགོ་གཅོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་གིས་དགའ་བ་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །ཁོང་ནས་ ལྡང་བར་མི་བྱའོ།།དགའ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བས་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ མི་བདེ་བ་བྱས་ཀྱང་འདོད་པའི་གེགས་ཡོད་ན་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།མངོན་པར་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡོད་དེ་ཡང་དགེ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡིད་དགའ་བ་ཡང་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཏེ། དེ་ལ་དགའ་ བ་གང་ཞེ་ན།གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དྲན་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། དད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སེམས་མི་འགོང་ཞིང་མི་བརྫི་བ་དང་། འདོད་པའི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། འདོད་པའི་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང་།སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ལུས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་དགའ་ཞིང་ཡིད་འཕར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་མ་སྤྱད་པས་ སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདོད་པའི་གེགས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་མི་འདོད་པ་བྱུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མི་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་།ཅི་སྟེ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ ཡང་དེ་ལ་མི་དགའ་བྱས་ཅི་ཕན།དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་བ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ།

因此，由于颠倒执著的习气，做了不想做的事或破坏了想要的事而生起不悦，即在心中生起痛苦。因此，对做这些事或违背这些事的人生起嗔恨。如是，具有力量的食物依靠不悦，认定有力量和嗔恨会摧毁自己，应当首先摧毁使其增长的因。摧毁它就会成为安乐，因为摧毁了它的根本，而且摧毁了具有根本的东西就不应再生起。
如果问：你们所说的这种极度执著是什么样的？因此说'如是'等。除了伤害自己之外，这个嗔恨的敌人日日夜夜都没有其他任何作用。如是观修具有过患的嗔恨，应当以一切方便生起它的对治——安忍。
其中安忍有三种，如《法集经》中所说：即忍受痛苦的安忍、审察法的安忍、对他人加害无动于衷的安忍。其中首先就忍受痛苦的安忍而言，说'无论遇到什么'等。忍受痛苦的安忍的违品是依靠不欲生起而对痛苦恐惧，依靠所欲障碍而贪著安乐，由此而心不悦，由此而心生嗔恨或退怯。
因此《月灯经》中说：'不应贪著安乐，不应背离痛苦。'《宝云经》中也说：'能忍受内心的忧愁、悲叹、痛苦、不悦和烦恼。'因此，即使砍我的头，我也不应扰乱欢喜，不应心生愤怒。欢喜是不悦的对治，因为即使生起痛苦，心极欢喜时就没有不悦的机会。如是为了断除不悦，应当以欢喜精进守护。
为什么呢？即使生起不悦，如果有所欲的障碍，所欲也不会成就，即不会成就所希求的。这是有差别的，而且会损坏善法。《圣无尽慧经》中也赞叹欢喜说：'其中何为欢喜？即忆念、随念佛法而欢喜，信心和最极欢喜，心不僵硬不压抑，无有欲望的欢喜，舍弃一切欲望的欢喜而依止一切法的欢喜，心极欢喜，身极满足，对佛欢喜而心振奋，对如来身欢喜而信解'等等广说。
另外，说不悦是由未经历而生起的，如说'假使'等。假使有其他方法可以遣除所欲的障碍和补救已生起的不欲，那时对此有什么不欢喜的？应当对此精进。如果没有，那时对此不欢喜又有什么用？毫无意义，因为无有方法，这一切都已经过去了。如是观察后，断除不悦才是最殊胜的。

།གོམས་པ་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ།སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བ་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བ་ནི་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ བསྣུན་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཡིད་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བ་ནི་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སོ། །དེ་ལ་བརྙས་པ་ནི་ངན་པ་བྱེད་པའོ། །ཚིག་རྩུབ་ནི་གནད་འབྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། མི་སྙན་པ་ནི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཞན་ལས་བྱུང་ན་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཤེས་རྣམས་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་མཛའ་བའི་གནས་དེ་དེ་དག་དང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་དགྲ་དེ་ལས་བཟློག་པ་འབྱུང་།དེ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་དེ་རེ་ཞིག་ཟློག་པར་བྱེད་པ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབད་པ་ཆེན་པོས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་བསྟེན་ པ་རེས་འགའ་འམ་བརྒྱ་ལ་སྟེ་འཁོར་བར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ།།སྡུག་བསྔལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྙེད་པར་སླ་སྟེ་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་གོམས་པ་ནི་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་ནས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀྱེ་སེམས་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟེན་ པར་གྱིས་ལ་སྡང་བ་ལ་གནས་བརྟན་པར་མ་བྱེད་ཅིག།།།བམ་པོ་དགུ་པ། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འདི་དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྟེན་པར་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོང་གཏུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྫོང་གཏུམ་ མོའི་བུ་ནི་གཏུམ་མོའི་བུ་སྟེ།སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་དགུའི་དུས་ལ་སོགས་པར་ཞག་གསུམ་མམ་ཞག་གཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱིན་བྱས་ནས་ལུས་སྲེག་པ་དང་གཅོད་པ་དང་འབིགས་པར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཀར་ཎ་ཊ་ལ་ སོགས་པར་བྱུང་བ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གོང་མའི་མིང་འབྲི་བ་ཙམ་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲན་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་དུ་མས་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་སྲོག་ཀྱང་འདོར་བར་བྱེད་ན།བདག་ནི་བདག་དང་གཞན་མཆོག་ཏུ་དཀོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱས་ པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་བདར་བར་བྱ།འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ནི་བསྟེན་པར་ནུས་ཀྱིས། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། མགོ་བོ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་ དོན་དུ་ཇི་ལྟར་ན་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན།འདིར་གོམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའམ། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཙམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ གང་ཞིག་གོམས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནི་གོམས་པས་བདག་གིར་བྱ་བ་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

为了证明通过修习使痛苦变得无害，而精进努力。关于'痛苦'等，痛苦有两种：身体受到伤害和心灵受到伤害。其中身体受到伤害是由棍棒等打击而产生。心灵受到伤害是由轻蔑等原因造成。其中轻蔑是做坏事。粗语是刺伤人心的言语；不悦耳的是说他人名声不好，或说他人无功德。这些都是不愿意的。
如果从他人而来是否就好呢？为此说道：'对于朋友们'等。对于自己承认的友好之处，对他们和自己也是如此。造成痛苦等的敌人会产生相反的结果。对此是明显希望痛苦等的。对于不能忍受痛苦的人暂且制止，说'快乐的因'等。以大精进修习善法，偶尔或百次也难得轮回中有漏的快乐。痛苦却随处易得，因为不需努力就能成就。因此，修习它并不困难，因为到处都熟悉。
如是，从轮回中解脱的方法也正是痛苦，即便如此，也应当以欢喜的方式接受它。因为如此，心啊，为了体验痛苦而依止，不要住于嗔恨。
第九品。然而应当想到这痛苦是为成就大义而应当依止。如说'凶暴母子'等。凶暴母的儿子即凶暴之子，在秋季中月初九等时，做三天或一天的斋戒，经历烧身、割身、穿刺身体的无果痛苦。同样在卡纳塔等南方地区，仅仅因写上王名的傲慢而相互竞争，以诸多行为经历痛苦乃至舍弃生命。我为了成就自他最珍贵的佛果而精进，为何要被诸痛苦所困扰？
那么如此的话，如果能忍受极小的痛苦，对于断手、断脚、断头等，或为了解脱地狱等痛苦，应当如何依止呢？此处说'于此若习惯'等。对于修习论典、精通技艺等，或体验小、中、大等痛苦之事，没有任何一样不能成为习惯的对境，意思是一切都能通过习惯而掌握。

།གང་གི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་གནོད་པ་ཆེན་པོའང་བསྟེན་པར་མི་ནུས་ཏེ།ཡུན་རིང་པོར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་བདེ་བའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ན་དགའ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡང་གོམས་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་གོམས་པའི་དབང་གིས་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པ་ གོམས་པས་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པོ། །ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆིས་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གང་གིས་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཤ་སྟག་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མི་མྱོང་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ལགས། བདེ་བ་ ཡང་མ་ལགས་པ་མི་མྱོང་སྟེ།དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནོད་པས་གནོད་པ་བགྱིས་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིའི་གནོད་པས་གནོད་པ་བགྱིས་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ལག་པ་བཅད་དམ། རྐང་པའམ། རྣ་བའམ། སྣ་གཏུབས་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྩ་ལྕག་གིས་གཞུས་སམ། རྩ་ལྕག་ཕྱེད་ཚལ་ལམ། ལྕག་གིས་གཞུས་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། བཙོན་རར་བཅུག་གམ། དུག་གི་སྣོད་ལྟར་བདུགས་སམ། བུ་རམ ཤིང་བརྡུངས་པ་ལྟར་བརྡུངས་སམ།འདོམ་བུ་གཞོམ་པ་ལྟར་བཅོམ་མམ། འབྲུ་མར་གྱི་མར་མེ་ལྟར་འབར་བར་བྱས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་ཙམ་དུ་གཏུབས་སམ། འབྲས་ཕྱེ་བཙོ་བ་ལྟར་བཙོས་སམ། གླང་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཉེས་ཀྱང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་ གོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་དང་པོ་གནོད་པ་ཆུང་ངུ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྦྲུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དོན་མེད་པ་ཅི་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་འབད་ པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།གནོད་པ་ཆུང་ངུ་གོམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཡང་གཞན་དུ་རང་གི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚ་གྲང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་བཟེ་རེ་ཅན་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེར་གནོད་པར་ འགྱུར་ཏེ།སེམས་བརྟན་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བཟློག་ནས་སོ། །སེམས་བརྟན་པའི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་བརྟེན་པ་ལ་ནི་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འདི་ ལྟར་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ལ་ལ་གཡུལ་ངོའི་སར་བདག་གི་ཁྲག་མཐོང་ཡང་ལྷག་པར་དཔའ་བ་བརྟན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡར་བ་ལ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་ཁྲག་མཐོང་བས་ཀྱང་ཤི་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་གཅིག་ ལ་གཅིག་སེམས་གོམས་པ་དང་བཟློག་པ་ལས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་བྱོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་མི་བསྒུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གནོད་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་ དེས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གནོད་པ་ཁྱད་དུ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཁས་པས་སྔར་བསྟན་པའི་དང་བ་ཉམས་པར་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་དང་ཐབས་ ཅིག་ཏུ་གཡུལ་འགྱེད་པར་རྩོམ་པ་ན།གཡུལ་དུ་ཡང་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་ཏེ། གནོད་པ་ནི་མོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

因为对于极小的痛苦等能够习惯，所以对于地狱等处的大痛苦也不能忍受，长期极度习惯之后，反而会转变为快乐的本质，因为是这样的众生，所以菩萨们的快乐就是痛苦。如经中所说：'对于此，如果先习惯于小痛苦，那么即使是极其难以欢喜的事也能习惯，比如由于习惯的缘故，吝啬者们将痛苦认知为快乐一样，如是对一切痛苦的生起都以快乐的认知安住，通过习惯而安住于快乐的认知中。'
如是，等流果也获得一切法安乐行三摩地。如《父子相见经》中说：'世尊，有一切法安乐行三摩地，菩萨获得此三摩地后，对一切所缘境唯感受快乐，不感受痛苦，也不感受非苦非乐。即使受到地狱的伤害也安住于快乐的认知，即使受到人的伤害也安住于快乐的认知，即使砍断手脚或割耳鼻也安住于快乐的认知，即使被鞭打或被劈成两半或被鞭抽也安住于快乐的认知，即使被关入牢狱，或如毒器般被熏，或如甘蔗般被捣碎，或如麻子般被压碎，或如油灯般被点燃'等等，乃至'即使被切成铜钱大小，或如煮米般被煮，或被大象践踏也生起快乐的认知'，如是广说。
若问：如果最初能习惯小的伤害而如是转变，然而这本身并不存在，对此说'此中蛇'等，岂不见蛇等造成的无意义痛苦，这是不需努力就成就的，意思是小的伤害的习惯之因是确实存在的。又为了使自心坚固，说'冷热'等。对于心不坚定者，痛苦会造成极大的伤害，而对于心坚定者，痛苦则相反。
若问：心坚定者难道不是也不能忍受痛苦吗？对此说'此中有些'等。对于心坚定者，根本没有所谓的不能。如是，有些勇士在战场上见到自己的血反而更加勇猛坚定。而有些心胆怯弱者见到他人的血就会经历濒死的痛苦，这两者都是由于一个习惯而另一个相反的缘故。
如是了知后，应使痛苦无法侵害，也不被痛苦所胜，为了使心不动摇。因此胜伏伤害而不被其胜伏。如是，又说'智者应轻视伤害'等。智者不应失坏前述的信解。为什么呢？因为当与烦恼敌开始交战时，在战场上也难得有所谓的伤害，伤害是迅速的。

།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་འདི་འདྲ་བ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཡུལ་ངོར་དགྲ་བོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་དེས་མཚོན་བརྡེག་པ་བྲང་དུ་ཕོག་ནའང་ཕོག་ཕོག་ཏུ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་ཏུ་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱེད་པས་འདི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པར བྱས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་གཞན་གང་ཞིག་དོན་གྱིས་རྨ་ལ་སོགས་པས་དགྲ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་དག་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མིན་པས་རོ་ལ་གསོད་པ་ལྟར་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་འདིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླང་བར་ བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྒྱུ་རྫོགས་པའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་ལ་ཞུགས་ན་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་དྲེགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་བ་ལ་སྟེ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་དང་། འདི་ནི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་སྡིག་པས འཇིགས་ཏེ།མི་བྱ་བའི་སེམས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ་སྙམ་ནས་གུས་པ་དང་། དད་པ་དང་། སེམས་དང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་ཡང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་ བརྟག་པ་མཁྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལུས་འདི་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཟས་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བས་མ་སྙོམས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་ནས་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ལ་ནི་བདག་མི་ཁྲོ་སྟེ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་བསམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ སེམས་ཡོད་རྣམས་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྲོ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཡང་བདག་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་ གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་པར་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་མེད་པར་ཡང་ངེས་པར་ན་ཚ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་ བརྟེན་པའི་ནུས་པ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ཐུན་མོང་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་འདིར་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསམས་ནས་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྲོ་ བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་པར་ཁྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རང་དགར་ནི་མེད། ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཁྲོ་བ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་རང་དབང་ཅན་དུ་མི་སྐྱེའོ།

虽然如此，但这样极其难做的事情不是显而易见吗？对此说道'某人'等。在战场上压制敌人时，即使被敌人的武器击中胸膛，也要战胜敌人的那些人就是英雄，因为他们能够完全战胜敌人而获得胜利，因此受到称赞。
而另有些人实际上因伤等而压制敌人的那些人，一点也不作为，就像杀死尸体一样应当受到英雄们的诽谤。通过显示这些功德也说明应当忍受痛苦。
关于'其他'等所说的是，这个痛苦的功德还有这些：与圆满善因之道相应。若遇到任何痛苦就会生起厌离。
因此能够消除由容貌、青春、财富等产生的傲慢而衰败，对轮回中被痛苦折磨的众生生起悲悯心，认识到'这是罪业的果报'而对罪业生起畏惧心，不造作的心，以及认为'佛世尊亲自宣说了灭尽痛苦的道路'而生起恭敬心、信心和净信。
关于忍受痛苦也是由他缘所生的观察，说到'胆汁'等。这个身体是由胆汁等三种过患所构成，当它们因远离适当的饮食和生活方式而失去平衡时，就会产生疾病，成为一切痛苦的因。
虽然如此，我对它们并不生气，因为它们没有意识。它们并非故意产生痛苦，而是依靠自身因缘和合的力量而发生紊乱。如果这样的话，为什么不对有情众生生气呢？
它们也是依赖往昔业力，由自身因缘和合而紊乱，从而产生痛苦。因此，就像对胆汁等一样，对它们我生气也是不合理的。
在此通过'譬如'等来说明两者都相同地依赖因缘。譬如由自身缘所生的具有能力的胆汁等，即使不愿意也必定产生疾病，同样地，依靠自身因的转变所产生的能力，由不悦等而生起嗔恨。
如此，这些都共同依赖因缘。如果这样的话，这里有意识的众生是经过思考而做出这样的不悦行为，而另一方则不是如此。
说到'生气'等。没有因缘和合时，众生不会随意地想'我要生气'而故意生气。嗔恨也不会想着'应当生起'而自主地生起。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ འདིར་འདི་ཉིད་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་འདི་དག་ཙམ་ཉེ་བར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་འབྲས་ བུ་བསྐྱེད་པ་ན་ལེགས་པར་བསམས་ནས་མི་སྐྱེད་དེ།དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཉེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསམས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེས་བསྐྱེད་དེ་ཡང་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡང་ཚོགས་པ་འདི་དག་གིས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སེམས་པ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། འགྲོ་བ་འདི་ནི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་སྟེ། འདིར་འགའ་ཡང་རང་དབང་ཅན་འབྱུང་བ་མེད་དེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རང་དབང་ཅན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་པའི་གཙོ་བོ་དང་། བདག་དང་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རང་དབང་ཅན་ནི་ འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེས་དོགས་པ་ལ།གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་གང་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཆ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་འདོད་པའོ། །ད་ཞེས་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་མི་འདོད་ པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བདག་ཅེས་བརྟགས་ཤིང་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་ངོ་སྐྱེའོ་ཞེས་བསམས་ནས་སྐྱེ་བ་ མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པར་ནི་དེ་སྟེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བར་འདོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན། ཇི་སྟེ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། འོན་ཀྱང་མི་གསལ་ བའི་གནས་སྐབས་ལས་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་། འབྲེལ་པ་བརྟགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འོག་ནས་རྒྱས་པར་གཙོ་བོ་འགེགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་བདག་ཅག་སྐྱེ་ བར་མི་འདོད་དེ།དེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འདོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ། མ་སྐྱེས་པར་ནི་དེ་མེད་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བར་འདོད་ པ་གང་།།ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ན་ཡང་འདི་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་རང་དབང་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གཙོ་བོས་གཏད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ལུས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་སྔར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་མེད་དོ། ། ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དེ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བདག་ལ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད། ཡང་དེ་ཉིད། མ་སྐྱེས་པར་ནི་དེ་མེད་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི འཐོབ་པོ།།འདིར་གཞན་ཡང་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་པ། ཡུལ་ལ་རྟག་ཏུ་གཡེངས་འགྱུར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་འདི་གཙོ་བོས་གཏད་པའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་སྔར་འཇུག་པ་མེད་པས་ཕྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་མི་རིགས་སོ། ། ཇི་སྟེ་བརྒྱ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ཡུལ་ལ་གཡེངས་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

因此，在此说'此即是以量所成'等过失。这一切都是仅仅依靠这些缘的自性，没有任何自主运行，那些和合的诸缘在产生自果时也不是经过思考而产生，那是由于自因圆满转变临近的法性而产生如是形相的果，并非经过思考，所产生的果也不会思维说'我是由这些和合所产生'。因此，一切法都无作者。此有故彼生，此生故彼生，这轮回仅是缘起，此中无任何自主生起，因为一切法都依赖因缘。
那么如此则无自主者，如数论派的胜性、我、胜论派等的虚空等。因此为何说'此中无任何自主者'的疑问，说'胜性'等。你们所许由尘、暗、德三分平等的自性即是胜性。'说'字表示不许其为量所成。对某事物执著为我，也无有量。因为彼即是自身，无有其他因故，无有思维而生。
为何？因为未生时彼即胜性等先前并不存在，若如石女儿等不存在者，何者欲求生起？若说非有者皆不生，但仅是从不明显状态转变为明显状态。若如是，则转变与明显状态亦无，如何能生？若转变与明显状态是其自性，则彼亦应成生。若是差别，则无关联，若是假立关联，则成无穷，下文将广破胜性。
若谓如是则我亦无此过失，因为我等不许其生，彼于一切时恒常无生。虽许如是，此于一切方面如同驴角，因为无生。因此于此'未生时彼无，尔时谁欲生'之过失不能遮除。即使有，此我亦无自主性。彼亦是受用胜性所予对境，尔时于身受用之前无有受用者性。后生者亦是其自性，否则不应理为其受用者故。生时亦是彼故，如何说我不许生？彼即'未生时彼无，尔时谁欲生'之过失。
此中复说其他过失：'于境恒散乱'等。当许其为受用胜性所予对境而趣入时，尔时先无趣入故后亦不应理趣入。若谓百劫趣入，尔时亦不能离于境散乱。

།དེ་ཉིད་ན་འགག་པར་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྡོག་པར་ཡང་སྤྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་རྟག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། ལྡོག་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིར་གྲངས་ཅན་ལས་བྱེ་བྲག་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན ཏེ།གཞན་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྟག་པ་ནི་དུས་སྔ་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཅིག་པའོ། །སེམས་པ་མེད་པ་ཡང་སེམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་བེམས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ནི་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །མཁའ་བཞིན་ནི་ཁྱབ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་ཏེ་བྱེད་པ་མེད་པར་གསལ་བའོ། །གང་གཞན་དག་།འདོད་པ་ལ་སོགས་རྟེན་པ་དང་། །རང་ནི་སེམས་མེད་ངོ་བོ་དང་། །རྟགས་དང་དེ་བཞིན་ཀུན་ཁྱབ་དང་། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །བྱེད་པ་པོ་དང་དེ་འབྲས་བུ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་སེམས པ་དང་།།ལྡན་ཕྱིར་སེམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི། །བདག་ཏུ་འདི་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་འགའ་ལ་ཡང་མི་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཉེ་བ་ལས་དེ་ལ་ ཡང་བྱེད་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།གང་ཤེས་པ་དང་རྩལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་རྐྱེན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་པ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་རྣམས་དང་ཕྲད་ན་ཡང་རྟག་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ མེད་པ་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་འཕོ་བ་མེད་པའི་བདག་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད།དེ་ལ་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་སྔོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་དུས་ན་ཡིན་པ་དེ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཡང་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་དང་ བྲལ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོས་ཅི་ཞིག་བྱས།གང་གིས་ན་རྐྱེན་གཞན་དང་ཕྲད་པ་དེ་ལ་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་འབྲེལ་པ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་དེའི་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཅི་ཡོད། ཅི་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་དང་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་རྒྱས་པར་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དབང་ཅན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་གང་གི་དབང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དབང་གིས་དེ་དབང་མེད་དེ། རང་གི་རྒྱུའི་གཞན་གྱི་དབང ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པར་འཁོར་བའི་བརྒྱུད་པ་ལ་འགའ་ཡང་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་སུ་ཞིག་སུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད། དེ་བས་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་ལ་ གནོད་པ་བྱས་པ་གང་ཞིག་གང་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བར་འགྱུར།དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མྱ་ངན་འདས་ལྟའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་མེད་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ རྣམས་པ་སུ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ།རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འགའ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ན་གཉིས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྒྲུབ་ པའི་རིགས་པ་བཟློག་པའང་སྟེ་ཕྱིར་བཟློག་པའང་མྱང་འདས་ལྟ་བུའོ།།སེམས་མེད་དངོས་རྣམས་ལ་མི་རིགས་སོ།

说'不会在此处灭'的意思是：当时对境的受用虽然停止，但也不会有欢喜，因为这是其自性。又因为是常住的缘故而不会停止，若停止则会成为无常之过。
关于数论派等所说的我是常住的缘故，其特征如何等问题，此处数论派与其他派别的差别在于无思，其他则相同。其中常住是指前后时间中自性相同。无思即是无心的自性，也就是无情的意思；有情则是由于与他相关而有思维。如虚空是指遍满。因此显然是无作用而明显的。
如其他论师所说：'依于贪欲等，自性无思维，常住及遍满，善不善诸业，作者及其果，受用与思维，具故思维性，此即许为我。'
如是，此我什么也不做，因为于任何作用都无需要。若说虽然无作用，但由其他俱有缘接近而对此也应承许有作用，凡是与认知和努力相关者即说为有作用的话。
对此说'其他缘'等，即使遇到认知、努力等其他诸缘，由于是常住故无变化，对于不离开先前自性的我能做什么？对此有作用是不合理的。
关于'作者'等，如同某者在先前无作用时如何，在作用时也如何，对于离开作者自性者，作者能做什么？由什么而对遇到其他缘者安立作用？
再者，由于二种关系都无的缘故，此我的作用是这个，如此关系如何能成？有什么其他理由？什么都没有。我和自在天也将广泛被遮破，因为根本没有任何自主者。
如是证成一切处无自主后，总结说'如是'等。如是以所说方式，内外诸事物的一切相都是他力，即依赖他者。
那么，若说其所依者不依赖他者，则不然。其所依者也无自主，是依赖自因的他力。如是，彼因也由自因而生的缘故，在无始轮回相续中不可能有任何自主者。
因此一切法都是无作者。胜义中谁对谁作害？因此对于作害者、被害者，哪里会生嗔恨？
即说此义：'如涅槃'等，由于远离一切作用分别的缘故，如同涅槃般无思无动的一切法如是者，对谁起嗔？意思是对任何有分别者起嗔都不合理。
若如是，则在成立一者时第二者将有所损，对此疑虑说'由何'等。遮破的理由反过来也如涅槃般，对无心事物不合理。

།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རང་དབང་ཅན་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བཟློག་པ་པོ་ཡང་མི་ རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་རིགས། བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན་གང་གིས་བཟློག་པར་བྱ། རང་དབང་ཅན་འཇུག་པ་གང་ཞིག་བཟློག་པར་བྱ་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མཚུངས་པ་ལ་ལར་ནི་འཇུག་ལ། ལ་ལར་ནི་ལྡོག་པར་མི་རིགས་སོ། ། གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པར་རིགས་ཀྱི་ལ་ལར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་བཟློག་པ་རིགས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་ན། འདིར་ལན་གསུངས་པ། བཟློག་པར་རིགས་སོ། །ཅིའི ཕྱིར་ཞེ་ན།བརྟེན་ནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡང་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཅན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང་། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ འབྲས་བུ་འདྲེན་པས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་།སྔ་མ་སྔ་མ་ལོག་པ་ན་ལྡོག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་ནས་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྡོག་པར་མངོན་པར་འདོད་དེ། དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་འཇུག་པ་ ལས་བཟློག་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ། །ད་ནི་སྐབས་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྐྱེན་ལས་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མི་མཛའ་བའམ་ཅིག་ཤོས་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ ངེས་པར་བྱས་ལ་བདེ་བར་འདུག་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་བྱའོ།།གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉེ་བས་སེམས་འཁྲུགས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་ མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ལྡོག་པ་དང་།མངོན་པར་འདོད་པ་གནས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་སུ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ རང་བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་བརྗོད་ནས། ད་ནི་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་པ། བག་མེད་པས་ནི་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་བརྟགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བག་མེད་པའོ། །རང་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་ལ་ཚེར་མ་དང་དོང་དང་།གྱོ་མོ་དང་། རྡོ་བ་དང་། གསེག་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། བགྲོད་དཀའ་བའི་ལམ་དུ་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པའམ། ཚེར་མ་བཏིང་བ་ལ་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྐོམ་དང་། བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་ བྱེད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྔམ་པ་སྟེ། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་དོན་དུའོ། །འགེགས་པ་ནི་དཔྱངས་པའོ། །གཡང་ས་ནི་རི་ལ་སོགས་པའི་གཡང་ངོ་། །ཆུ་དང་མེར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུག་དང་མི་འཕྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཟ་བ་དང་། ཧ་ཅང་མི་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགའ་ཞིག་ནི་མི་རྨོངས་པའོ། །རང་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་གཞན་གྱི་གནོད་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ་གསོད་པར་བྱེད་པའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་སྤྱོད་པ ཡིས་ནི་གཞན་བསད་པའི་བསམ་པས་གཡུལ་ངོ་ལ་སོགས་པར་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པས་སོ།

所谓'如是'，是指当见不到任何自主者时，一切都是依靠因缘和合而生，那时遮止者也不合理。如果是这样的话，为何不合理呢？哪个自主的作者能够遮止？哪个自主的趣入需要被遮止呢？这就是说，对于相同的道理，有的趣入而有的遮止是不合理的。
若是一处遮止，则应当一切处遮止，而不应当只是某些处，因为道理相同的缘故。因此'遮止不合理'这个说法是合理的，如果这样认为的话。对此回答说：应当遮止。为什么呢？因为是依靠。因为无作者的诸事物中有'依此而生彼'的缘起，所以应当遮止，因此没有矛盾。
这样表明：虽然一切诸法都无作者，但即便如此，也由缘起力而显示为他缘性，因为已说明'如是一切皆他缘'。因此，由无明等缘的力量，逐渐引生果报，而趣入行等自性，前前灭时则后后灭，这些也将在后面详细说明。
欲求轮回苦的相续断灭而遮止，因此从嗔恨等罪恶趣入中遮止是合理的。依靠这些，如是生起增上和决定善性的果报。现在应当配合本文，所说'因此'等，由于一切都是依靠而生，所以应当观想怨敌和其他加害者是从缘而起而安住于快乐。
为什么呢？这就是具有加害因性的怨敌或其他这样的人，如是确定后应当安住于快乐而不应心生不悦。又，表明即使因苦恼而心乱也不欲遮止苦，所说'若是'等，仅仅以自己的意愿，无因也不能遮止不欲求和安住所欲求，若是这样，则任何众生都不会有苦。
为什么呢？因为没有任何人欲求自己痛苦。如是一切众生都是欲求自乐的。说明了忍受痛苦的安忍后，现在显示对他人加害无所谓的安忍，所说'放逸'等，不加观察而行事是放逸。自身即是对自己的身体遇到荆棘、坑洞、沟渠、石头、碎屑等，或进入难行之道，或卧于荆棘上等，或者同样地以饮食、衣服等造成伤害。
为什么呢？因为贪求，即为了获得不应趣入的他人妻子和财物等。悬挂即是悬吊。悬崖即是山等的峭壁。投入水火等，以及食用毒药和不相宜等，即过量食用和过少食用等。有些是不愚痴的。对自己即是对自身由他人加害而造成伤害即杀害。以非福行即以杀害他人的意图在战场等行不善业。

།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་ཉོན་མོངས་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་སྡུག་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། ཕངས་ པའང་གསོད་བྱེད་པ་གཟིར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལུས་ལ་གཞན་གྱི་ལུས་པོ་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་སྙིང་བརྩེ་བའི་གནས་ཡིན་པས་ཞེ་སྡང་གི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤ་ཟ་ བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པས་སྨྱོ་བར་བྱས་པ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་རང་ལ་གནོད་པའམ།གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པའོ། །ཐ་མལ་པའམ་བར་མ་ཡང་དེ་ལ་མི་རིགས་ན། བརྩེ་ བའི་གནས་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་པ་ཅི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཤིན་ཏུ་ཆེར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རང་གི་སེམས་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིར་བརྟག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བྱིས་ པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཅི་སྟེ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བདག་གིས་ཞེ་སྡང་བར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མེ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དུ་དེ་མེད་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། འོན་ཏེ་སྐྱོན་འདི གློ་བུར་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡིན་ན་སྟེ།གྱ་གྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། ཞེ་སྡང་ཉིད་ནི་སྡང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ནའང་སེམས་ ཅན་དེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ།།གང་དང་འདྲ་ཞེ་ན། གང་ན་དུ་བ་དཀུ་བ་འཐུལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དུ་བ་དཀུ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དུ་བའི་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ ཉེས་པ་དེ་ནི་དུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་རིགས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁྲོ་བ་རིགས་པར་འགྱུར་ གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས།དབྱུག་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་མ་བསྒོམས་པའི་ལུས་ལ་དབྱུག་པ་བརྡེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་དབྱུག་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དངོས་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་ གཞན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་པས་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཉེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་དབྱུག་པ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་སྦོད་པར་བྱེད་པས་སྦད་པས་ཞེ་སྡང་ལ་བདག་ཁྲོ་བར་རིགས་ཀྱི། སྦད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་མ་གཏད་པ་ནི་འགའ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་བསམས་ལ། གཞན་གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་སེམས་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཀྱང་ཚེ རབས་སྔ་མ་གཞན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་གཟིར་བར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བུ་ལོན་འཇལ་བའི་རིགས་པས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གནོད་པ་དེ་ནི་བདག་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། གང་ཞིག་ གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལས་དེ་འབྱུང་སྟེ།གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་ཅིང་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ཞེས་བསྟན་པ། དེའི་མཚོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུའི་ཚོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ ཞེས།ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

当如是以教法次第所说时，由于被烦恼所控制，即为烦恼所支配的缘故，那些有情即便是自己所爱惜的、珍重的也会杀害和伤害，那时他们怎么会舍弃对他人身体的伤害呢？如是，他们是悲悯的对象而非嗔恨的对象，故说'烦恼'等。如同罗刹般被烦恼所迷惑而造作伤害的那些人，不仅是对自己造作伤害或对他人造作伤害的方式而入于教法之理的人们无有悲悯而已，不仅如此而已。普通人或中等人对此尚且不应理，对悲悯对象生起嗔恨更是何等颠倒！
如是也应转自心，故说'假若'等。此处应作两种观察：假若愚夫凡夫的自性就是如此伤害他人，那时对你的自性为何要诘问为何伤害他人呢？这是不应理的。应当如是观察后，我不应对他们生嗔，譬如火具有燃烧的自性，所以火会燃烧一样。否则若无此，则其自性将有所损减。
就第二种观察而言，说'或者'等。或者此过失是暂时的，即非其自性，而有情的自性是心性本净光明的缘故是确定的，非诡诈，而嗔恨的自性是嗔恨，有情则不是，如是也不应对具有善良自性的那些有情生嗔。与何相似呢？与有烟雾升腾之处相似，即如虚空无垢而烟雾非其自性，然而是烟的过失。因此，此过失应是烟的过失，而非本性清净的虚空的过失。因此，应当对过失生嗔，而非对有情。
复次，对痛苦的主要因应当生嗔，而非对非主要因，故说'棍棒等'。由于未修心的身体被棍棒击打而生痛苦，因此棍棒本身是痛苦的直接因，故应对其生嗔。若说是他人投掷，棍棒等有何过失？因此投掷者才是有过失者。那么如是，他也如同棍棒一样被嗔恨所驱使，故应对嗔恨生嗔，而非对被驱使者。
复次，对于乐与苦若无执著，则谁也不会受用，如是思维后，即使他人造作伤害也不应对其生嗔，故说'我亦'等。因为我于前世也曾以如是方式伤害诸有情，因此以还债之理，他人伤害于我是应理的，因为那伤害是我业果成熟的缘故，应当如是思维。
某者是某法之因，则彼从彼生，而非从他生，如是观察而对他人造作伤害不作是念，为显示此义，说'彼之武器'等。因缘聚合无缺即是一切果之因，以量而决定。

།དེ་ནི་འདིར་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེའི་མཚོན་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་གི་ལུས་ཏེ། དེ་དག་གཉི་ག་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པར་ གྱུར་པ་ནའང་ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ།གཞན་དུ་ན་དེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉེ་བ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ལའང་ཁྲོ་བར་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཁྱེད་རང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྒྱུ་འཛིན་ཅིང་ཉེ་བར་བྱེད་པས་རང་ལ་མི་ཁྲོ་ན་གཞན་ལ་ཡང་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཤུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ཤུ་བ་སྨིན་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ བཟུང་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇོམས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་པ་ནི་བརྡུང་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ སྲེད་པའི་སྟེ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེས་ལྡོངས་པ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་བཀག་པས་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་སུ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད། ཤུ་བ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ གང་འབྲས་བུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དེས་དེའི་རྒྱུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན།།བདག་ནི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པ་ལས་བྱུང་བ་མི་འདོད་ཅིང་།ཡང་དེའི་རྒྱུ་ལུས་དང་སླར་གནོད་པ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུ་ལས་བརྐམ་པས་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཅིའི་ ཕྱིར་གཞན་ལ་སྟེ།དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་བཀོན་དུ་ཡོད། བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པའི་དོན་དུ་རང་གིས་མཚོན་བྱ་འདུས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་བདག་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས། དཔེར་ན་དམྱལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལ་རལ་གྲི་ལོ་མ་ཡོད་པས་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རལ་གྲི་སྨོས་པ་ནི་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་མཚོན་ཆ་གཞན་དག་ཀྱང་ བཟུང་ངོ་།།ནགས་ཚལ་དེ་ན་གནས་པའི་བྱ་རྒོད་དང་འུག་པ་དང་ཁྭ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ལས་ཀྱིས་འདི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་གང་ཞིག་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ། འདི་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་བདག་གི་ལས་ཀྱིས་ བསྐུལ་བྱས་ནས་ཏེ།སྦད་ནས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་བྱུང་སྟེ་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་དོང་ནས་དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་འདི་དག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཏེ་མ་བརླག་གམ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ལ་འབད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ང་ནི་འདི་དག་གིས་མ་བརླག་གོ། ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ལས་མ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་བས་ན་བདག་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཉིད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། བདག་གི་བློ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པར འཛིན་པའོ་ཞེས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ།འདི་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །བརྟེན་བཅས་ནས་ནི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཏེ། བཟོད་པས་ནི་བཟོད་པ་ལ་དམིགས་པས་སོ།

这里也有这样的情况，即：造成伤害者的武器如刀剑等和自己的身体，这两者和合的本质就是痛苦的因。当有这样具有能力的因存在时，怎么会不生果呢？否则，它就不是它的因，而其他的也会从它生起。因此，如果对近因生嗔，那么这时对自己也应当生嗔。
因此，你自己也执持并亲近痛苦之因，既然不对自己生嗔，对他人也不应理。这是其中的密意。
以其他方式阐明所说义理的是：关于疮疤等所说的，我执持这个成熟的疮疤般的身体相，因为是一切痛苦的因。不能忍受一切摧毁，因为也不应被打击殴打等所损坏。为了断除痛苦和获得安乐的贪欲，即是欲望。
由此愚痴时，因为智慧眼被遮蔽，对谁生嗔呢？对于疮疤碰到墙壁等所生的痛苦，具有思维的人不应生嗔。再者，
若不追求果，则应断其因。我是颠倒见解者，如此思维而说'愚者'等。'愚者'是指具有愚者颠倒法的人。不欲求痛苦，即棍棒等打击所生的痛苦，
又贪著其因身体和再次伤害，即作因，因此自身的痛苦是由自己的过失所致。那么为何怨恨他人，即仅是其助缘？如同自己制造伤害自身的武器一样，对他人生嗔不应理。
如所说'譬如地狱'等，剑叶林是指地狱众生所生，因为此处有剑叶，所以如此。提到剑是因为它是主要的，也包括其他地狱痛苦因的机关和武器。
如同林中所住的秃鹫、猫头鹰、乌鸦等鸟类一样，由自业所生成为痛苦之因，没有其他痛苦因，同样他人的武器等这些也是痛苦之因。
由自业所生，对谁生嗔？为了显示这也是颠倒，如说'由我业'等。由自业驱使，即促使对自己造成伤害的加害者出现，堕入地狱，因此我是否已经通过伤害而毁坏了这些人？我思维自心应当精进：我并未被这些毁坏。
其密意是：如果我未造如此业，那时他们也不会成为加害者，因此是我所造的业本身即是加害者。我的心由于愚痴的力量，执著恩人为加害者，这是以两个偈颂所说明的。如说'对这些'等，对这些即是加害者。依止即是以为因由，以忍即是缘于忍辱。

། བདག་གིས་སྡིག་པ་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་བྱས་པ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །མང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བྱས་པའོ། །འབྱུང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་བདག་གི་ལས ཀྱིས་བསྐུལ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་ཡང་འདི་དག་ནི་དམྱལ་བའི་ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་བསྟན་པར་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་དོང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་རིམ་པས། བདག་ནི་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱོད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་རིགས་ལ་དེ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་བསམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སླར་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་ལོག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་དག་ནི་བདག གི་བསམ་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ལས་ལོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བར་མི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གི་བསམ་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ལ། འདི་དག་ནི་བསམ་པ་ངན་པའི་ཕྱིར་བདག་དམྱལ་བར་མ་ལྷུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་འགྲོ་ཡང་དེའི་ཚེ་ ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་སྟེ་ཅི་ཞིག་ཟད་ཅི་ཞིག་ཉམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་ཁྱེད་ཅག་གཞན་ནི་མ་བསྲུངས་ལ། བདག་ཉིད་ནི་བསྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ལ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་ལྷག་པའམ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་བྱས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་ རྡེག་པར་བྱེད་པ་ལ་ལེན་དུ་གནོད་པ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ནའང་དེ་དག་མ་བསྲུངས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སླར་བཅོས་པ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། བརྡེགས་ཀྱང་བདག་གིས་སླར་བརྡེག་པར་མི་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་བདག་གིས་སྤང་བར་མི་བྱ་བ་དང་། ཐ་ན་མགལ་དུམ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལས་བདག་ཉིད་སླར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ད་ནི་སླར འཆོས་པའི་ཐབས་མེད་པས་ཉོན་མོངས་རེ་སྡུག་བསྲུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ།ངན་འགྲོར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ད་ལྟ་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ལ་ཕྱིན་ནས་ཐབས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཇི་ནས་འདི་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་བརྟགས་ན་གནོད་པ་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི དང་།སེམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་ནི་སུས་ཀྱང་དབྱིག་པས་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱར་མི་ནུས་ཏེ། ཡིད་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་མེད་དོ།

我前世所造的罪业，是由于对他人造成伤害而产生的。'多'是指以多种方式造作。通过感受痛苦的果报而得以消尽。依靠自己，即被自己的业力所驱使，如此对自己造成伤害后，这些众生又去感受难以忍受、难以言表的地狱之苦。
因此，按照教法的次第，'我对他造成伤害'等词义容易理解。如果有人问：'你不是在造作伤害吗？这样的话你应该堕入地狱，而他们却不会'，为此说道：'以我善意的功德'。最终远离再次造作伤害，这些是我善意的伟大本质，是避免堕入地狱的因。不堕入地狱是由于我善意的伟大本质的力量，而这些人因为恶意，我并非未堕入地狱，这是其中的密意。
如此，又说'假如'等言。此处总义是：即使自己造作伤害，通过某些善巧方便，即使不堕入地狱，那时对于那些给予帮助的人会发生什么，会耗尽什么，会损失什么的意思。暂且，唯有我自己并未保护你们他人，而是在保护自己，他们的功德与过失丝毫不会有增减。
如果这样的话，你保护自己也是不应理的，因为知道他们施予帮助，对此怀疑而说'或者'等言。如果对打击婴儿等的人以打击回报，那么这样也会变成未加保护，因为对于他们堕入地狱等事后来也未作任何补救，即使被打也不应回击，同样也不应舍弃对一切众生的慈心，乃至对木炭也不应生起嗔恨等菩萨行为，自己也会退失。
因此，现在没有补救的方法，因为无法保护烦恼的痛苦，将会毁坏，会堕入恶趣，所以暂且保持平等心，之后依靠方便，当如何使这些众生连微尘许的痛苦也不存在而行持。如此宣说了对他人伤害的安忍后，现在为了显示法之胜解忍，而说'心'等言。未经观察则会产生伤害的两种痛苦：身体的和心理的。其中，没有人能用棍棒等打击心识，因为心识是无形体的。如此，由此所生的痛苦在胜义中是不存在的。

།རྟོག་པ་ལས་བྱས་པའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བདག་གི་ལུས་འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ནོན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས། བརྙས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚོགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལུས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པར་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཁྱོད་རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་བྱེད། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཐོས་པས་ཀྱང་བདག་ ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སེམས་མ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་བདག་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བརྙས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་དཔྱད་པར་བྱའོ། །བདག་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་མ་དད་པ་ འཇིག་རྟེན་འདིའམ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཅི་བདག་ལ་ཟ་བར་འགྱུར་རམ།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མ་དད་པ་དེ་ལ་བདག་མི་དགའ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ལ་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། རྙེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་མི་དད་ལ། དེ་ཡིས་རྙེད་པ་འབུལ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ནི་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བདག་གི་རྙེད པ་འདི་ཉིད་དུ་ཡང་ཉི་མ་སོ་སོར་ངེས་པར་འདོར་ཏེ།འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པའི་སྡིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྟེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དེ་ལོངས་མ་སྤྱད་པར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་འདི་དག་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས། བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྙེད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པས་ཉི་མ་འདི་ཉིད་དུ་བདག་ཤི་བ་ནི་རུང་གི་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པ་རྙེད་པས་ལོག་འཚོ་ཡུན་རིང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དུས་ཡུན་རིང་པོར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཚོ་བའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་དུས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་འཚོ་ ཡང་ངེས་པར་འོངས་པར་འགྱུར་རོ།།འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཕྱིས་ལོ་བརྒྱ་འདས་ནས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་ཡང་ཁྱད་པར་ནི་མེད་དོ། །འདི་དག་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ།རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་ལོ་བརྒྱར་བདེ་བ་མྱོང་བ་རྨིས་ཏེ་སད་པ་དང་། གཞན་ཞིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་སྟེ། དེ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བདག་ཉིད་བདེ་ བར་གྱུར་པར་རློམ་སྟེ།འདི་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་བདེ་བ་མྱོང་བར་རྨིས་པ་སད་པར་གྱུར་པ་ན་རྨིས་པའི་བདེ་བ་ཞིག་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་དོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་དེ། དྲན་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་མ་ལུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲར་ཟད་ན་ནི་ རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའིའོ།།འཆི་བའི་དུས་ན་ནི་འཆི་བའི་ཚེ་ནའོ། །ཚེ་རིང་བ་དང་ཚེ་ཐུང་བའི་བདེ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཞོག་ཅིག་།འདི་དག་གིས་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ། རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྙེད་པ་མང་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་བུངས་ཆེ་བའོ། །འཐོབ་གྱུར་ཀྱང་ནི་ཐོབ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ལོངས་སྤྱད་པའི་བདེ་བ་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་འཆི་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལག་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ལག་སྟོངས་སུའོ།

有由分别所作的不悦，为显示此义，关于'身体'等，由于习惯于对此身体的分别，为诸苦所压，彼亦是苦因，故说'轻蔑'等。轻蔑等聚非是身体痛苦之因，因为这对身体丝毫无害，所以心你为何发怒？
若说虽然轻蔑等对身体无害，但听闻此等会使世人对我不生信心，故我不欲如此。说'轻蔑'等，即使如此，也当如是观察。由于听闻对我的轻蔑等，世人不生信心，此世或他世于我有何损害？为何我不喜世人不信？如是观察已不应执著于此。
或者对此执著有因，即会妨碍获得利养，如说'利养'等。如是由听闻轻蔑等世人不信，由此背离供养利养，因此不欲轻蔑等聚。此理不当，因为我此利养即便当下也必定舍弃，是无常法故必将分离，来世亦不随行。
因此对行轻蔑等者所生嗔恚之罪，彼则住于后世，即随行于来世。'依止'即其果未尽前不会灭失。应自观察此等，如说'我宁'等。宁可今日无利养而死，不应以害他方式获得利养而长期邪命。为何？因为活着的终点即是死亡，故说即使长寿也必定会到来。
彼即是死苦，无论是百年后发生于我，还是现在即死，其实并无差别。故即使长寿亦无差异。以二偈显示此等亦无差别，如说'梦中'等。譬如有人梦中经历百年安乐而醒，另有人仅一刹那，即认为自身安乐。
此二者皆是梦中经历安乐而醒后，所梦之乐已灭，不复返。醒时状态中不随行，仅余忆念而已。如是而已，如梦所梦般，人之死时即是死时。长寿与短寿之乐皆不复返，故当止息邪命。
此等亦显示得与未得毫无差别，如说'利养'等。众多利养即极为丰厚。即使获得并长时受用安乐，终因死亡而空手而归。

།རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་རྒྱགས་མ་བཟུང་ ཞིང་བདེ་བ་ལས་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནས་པ་མེད་དེ།རྐེད་པའི་སྲད་བུ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པས་སྒྲེན་མོ་སྟེ། ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་རྙེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་གེགས་མེད་པས་ཚེའི་ དུས་བྱེད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལས་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་ནི་སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་དག་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། བསླབ་པ་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དགེ་ བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བར་བྱ་སྟེ།གང་། ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་སྲིད་ཡུན་རིང་འཚོ། །དེ་སྲིད་དགེ་བའི་རྒྱུན་ནི་རབ་ཏུ་འཕེལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་རྙེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྙེད་པས་འཚོ་བ་བསྟན་པ་དང་སྡིག་པ་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྷག་པའི་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྙེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྙེད་པའི་དོན་དུ་ནི་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུའོ། །དེའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བྱེད་ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྦྱིན་དང་བདེར་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྡིག་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འཕེལ་བའོ། །ཇི་སྟེ་འདི་ལྟར་ཇི་ཞིག་ལྟར་དུས་ཡུན་རིང་པོ་དེ་སྲིད་དུ་རྙེད་པས་འཚོ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ཙམ་ཞིག་བདག་གི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ངན་ངོན་གྱི་འཚོ་བ་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚོགས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་། སྡིག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་དུ་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེས་ཀོ་སྟེ་དེ་འདྲ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ། དེ་ནི་སྨད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་བསྔགས་པ་ མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་འཆབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་ནི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་ ཁྱོད་ཀྱི་ཁྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་དེ་སྐྱོན་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་འཆབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སམ།ཡང་ན་སེམས་ཅན་དེ་འཇིག་རྟེན་ཉམས་པར་བྱེད་པ་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བས་བདག་ལ་ འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རང་སེམས་མ་དང་བས་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་མ་དང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཁྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ ཅི་སྟེ་ཁྲོ་བའང་མི་བྱེད།མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཡང་ཁྲོ་བའི་ཚུལ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལེན་ཏེ་དོགས་པ་མ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། གཞན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་ལ་མ་དད་པ་རག་ལས་ཤིང་བརྟེན་ པ་སྟེ།སེམས་ཅན་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་མ་དད་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་མ་དད་པ་དང་མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་ལའོ། །ཁྱོད་བཟོད་ན་ནི་བཟོད་པ་སྐྱེ་ནའོ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལ་ འདྲི་བའོ།

对于所获得的这些利养等不要执着，除了维持生活之外一点也不要留存。连腰带都不剩下而赤裸裸地，如同被盗贼抢走一样从此世间去往他世。难道获得利养不是有差别吗？因为没有法衣等障碍而临近寿终时，能够长久存活。因此，以忏悔等行为来消尽以前所造的罪业，以守护律仪来修持菩提心等，增长善法。如说：'只要行持正法长久住世，善法之流便会不断增长。'因此，认为对妨碍获得利养者生起愤怒是合理的这种怀疑，'假如利养'等文是针对这种想法而说的。
如果按照教法次第，认为应该以利养维生、灭尽罪业、积累福德等，这是不对的。因此，未见更大过患而说此。如果这样认为，则说'为了利养'等。为了利养即是以利养为理由。对妨碍利养者生起嗔恨，会使善行消尽。如说：'千劫所积集，布施供养等，所有诸善行。'特别是由于不能忍耐而生起罪业堆积增长。
如果认为只要能够长期以利养维生，这就是我的目的，则说'为何目的'等。菩萨不应该希求无意义的低劣生活，而是为了增长资粮、灭尽罪业。如果这会成为消尽善行的因，那么处于只造作不善业的状态，这样又有什么用呢？
卷第十。认为这是应当呵责的。虽然如此，对于因妨碍获得利养而说不好话的人们，并非生起嗔恨心，而是因为隐藏功德等行为是痛苦的因。对此说'假如'等。说不好话即是说不好听的话。如果你认为这嗔恨是因为说不好话者显露过失、隐藏功德而使你衰败、毁坏，或者认为众生因说不好话而使世间衰败，执著于我，意思是因为自心不清净而使他们的心也不清净。
因此，如果说是对说不好话者生起嗔恨，那么对于说其他众生不好话的人为什么不生嗔恨？说不好话的人也使众生衰败，因此对此也应该生起嗔恨。对此回答说'不信任'等。依赖并依止于其他众生的不信，是从以其他众生为对境而产生的。其本质即是如此，因为不信任是依赖于他人的缘故。不信任是对心不清净和说不好话的人。如果你能忍，即是在问自己的心是否能生起忍辱。

།འདིར་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་མ་དད་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རང་ལ་མི་སྙན་སྨྲ་ལ་ཅིས་མི་བཟོད། ཅིའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཉོན་མོངས་སྐྱེས་ལ་རག་ལས་པའི་ ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ།མ་དད་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ལ་བཟོད་པའི་རྒྱུས་འདིར་གཉི་གར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དད་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་བསྐྱེད་ པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ།སྐུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའོ། །འཁྱལ་བ་ནི་སྐྱོན་གྱི་བློས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བའོ། །དེ་རྣམས་ལ་བདག་གི་ཞེ་སྡང་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ལོག་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ནི་མི་མངའ་སྟེ། སེམས་གཟིར་བའི་མཚན་ཉིད་ ཡང་མི་བདེ་བ་མི་མངའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།དེ་བས་ན་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་འགལ་བའི་ཆོས་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱིས་བཟློག་པར་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་ལ་ཆོས་འདོད་པས་བླ་མ་དང་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། བླ་མ་གཉེན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བླ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པར་བྱེད་པའོ། །གཉེན་ནི་མ་ལྟོ་གཅིག་པ་དང་། གཉེན་འདབ་དང་། རུས་ཆགས་དང་། གཉེན་འདུན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་བཤེས་ལ་སྟེ་ཕོངས་པའི་གནས་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྲོ་བ་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔ་མའི་ཚུལ་དུ་རྐྱེན་དག་ལས་འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་གང་། ཉེས་པ་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་དང་། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བས་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔར་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་དེ། འདི་ལ་འགའ་ཡང་བཅོས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལས་ལྷ་དང་མི་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཕ་དང་མ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་དུ་སྡིག་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།འབྲས་བུ་མཐའ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ སེམས་ཡོད་པས་བྱས་པ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་བསྣུན་པས་སོ།།སེམས་མེད་པས་ནི་དབྱིག་པ་དང་མཚོན་ཆ་དང་ནད་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་ བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་ཉིད་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་སམ། བོང་བ་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའང་རུང་སྟེ། ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་བྱས་ན་སྟེ། ངེས་པར་བྱུང་བ་ན་འདི་ལས་གཞན་གནོད་པའི་རྒྱུ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ པོ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་མཐོང་བ་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་ངེས་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་དེའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་མེད་པ་ལ་ཚོར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此说道：关于'烦恼生起'等，如果你对他人不信任所依赖的那个能够忍耐，那么为何对于说不悦耳之语者不能忍耐？以何种方式呢？烦恼生起所依赖的烦恼们的生起是他人所控，对他人不信任的依赖本身能够忍耐的缘故，此处两者是相同的，这是其义。
对于损坏佛像等的人们，即使是出于信仰的缘故也不应生起嗔恨心，如是说道：关于'佛像'等，损坏即是扰乱。轻慢即是以过失心不如法而说。对于这些，我的嗔恨是不合理的。为什么呢？因为对于佛陀等，即菩萨和圣声闻以及独觉等，由于远离对他们的颠倒执著所生的我执和贪著，故无有损害，也无有以心受扰为相的不悦，应如是思维。
因此，对于损坏佛像等的人们不应生起嗔恨心。此时对于做违逆之事的那些人，圣者们应当生起悲悯心。否则，由于无有差别，将只生起罪业。如果能以法制止，那时则无过失。对于为求法而伤害上师和父母等的人们所生起的嗔恨心，也应当制止，如是说道：
关于'上师亲属'等，上师是指开示法道并使远离不善分的人。亲属是指同胞兄弟、姻亲、血亲、亲族等其他人，对于伤害他们的人，同样对于朋友即贫困处的伤害者们也应制止嗔恨，如是配合。
如何呢？如前述方式，见到从缘起生起，所有过失和种种罪业等，如是说道。因此这一切也都是由往昔业所生的果报受用，对此没有任何可改变的因。因此，这里并非如其他教派所说的'为了天、人、婆罗门、父母等的缘故造作罪业也无过失'那样认为，这是所要显示的。
另外，通过作意这一事物的真实性，对众生不应生嗔，如是说道：关于'有身者'等，以一切果的能生性，通过随顺和违逆确定聚合的特征为因，而该聚合由于是事物的法性，故于某处有功能的自性。
其中，有心者所作是以手脚等击打。无心者则是以棍棒、武器、疾病等，对于它们也如有心者一样有作用，区别只是直接与间接所作。
无论是自己任意为之，还是由石块和墙壁等造成伤害，只要对有身者造成伤害，即确定发生时，除此之外别无伤害之因。如是当下的两种因的聚合，也是在具有心意识的身上所见到的、以量所确定的，因此唯有此为其生处，而非他者，因为对无心者不应有感受故。

།དེ་བས་ན་གང་ཞིག་གང་གི་སྐྱེ་བའི་གནས་ ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འབྱུང་གི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདམ་བུ་འདམ་སྐྱེས་འབྱུང་གི་སྐམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་རིགས་པ་འདི་ཡིས་དེ་དག་སྟེ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་གནོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཟོད་པར་གྱིས་སྲན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ད་ནི་གཉི་ག་ལ་ ཡང་ཐུན་མོང་དུ་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་སུ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ལ་ལ་རྨོངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ལ་ལ་ཁ་ཅིག་གནོད་པ་བྱེད་དེ། དབྱུག་པ་ལ་ སོགས་པས་བརྡེག་པའམ་བརྒྱད་བཀག་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་དེ་རང་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ནི་གནོད་པ་བྱས་པས་དེ་ལ་ཁྲོ་བར་གྱུར་ན་སྟེ་འཚིག་པར་འགྱུར་ནའོ། །རྨོངས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྨོངས་ནས་ཏེ། རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་མི་གཉེར་བ་སྟེ། མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པས་སླར་བརྡེག་པ་དང་། འཁྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྲིན་པོས་བརླམས་པས་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་གང་སྐྱོན་མེད་པར་སྨྲ་ཞེས་པ་མེད་པ་དང་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་གང་ལ་སྨྲ། འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་ཐུན་མོང་དུ ཉེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡང་བདག་གི་ཚུལ་ཉིད་ལ་བསམས་ཏེ་ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དེ་དག་གི་རྒྱུའི་ལས་བྱས། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་ རྟེན་པའི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལོ།།ཡང་ན་གང་གི་ཕྱིར་ལས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུས་འཁྱལ་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ཕ་རོལ་པོས་གནོད་པ་བྱེད་གཟིར་བར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱིར་བཅོས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་འདི་ལ་གཞན་དུ་བདག་གིས་བྱར་ཅི་ཡོད་སྟེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ལས་ལ་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་འདིར་རིགས་པའི་ཚུལ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ་གནས་པའོ། །ཕན་ཚུན་དུ་མི་རིགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ རྟོགས་ནས་ཏེ་ཤེས་ནས་ཡང་བསོད་ནམས་དག་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བསྒྲིམས་ཏེ་བྱ་སྟེ།གང་གིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་མོ།།ཕངས་པའི་དངོས་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནོད་པའི་སེམས་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་བརྗོད་པས་ཞེ་སྡང་ལས་ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་གཅིག་ན་མེས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ན། ཁྱིམ་དེ་ནས་ཁྱིམ་གཞན་དུ་མེ་སོང་ནས་གང་ན་རྩཝ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆེད་པར་བྱེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ན་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་རྫས་གཞན་དག་ཀྱང་ཚིག་པར་དོགས་པས། དེ་ནི་ཕྱུང་སྟེ་དོར་བར་རིགས་ཏེ་སོ་སོར་བྱས་ཏེ་བསྩལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དཔེའི་རིམ་པས་སྐབས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་གང་ལ་སེམས་ཡིད་ཆགས་ན སྟེ་ཞེན་པས།ཞེ་སྡང་མེ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་མེ་ཡིན་ལ་མཆེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་དེའི་མོད་ལ་ནི་དུས་གཞན་དུ་མི་འགོང་བར་ཡོངས་སུ་དོར་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ བདག་ཉིད་ནི་ལུས་ཏེ།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此，某物生于某处，就在那里产生，而不在他处，就像芦苇生于沼泽而不生于干地一样。因此，以此道理，对于刚才所说的伤害本质，应当忍耐和容忍。
现在为了对二者共同作出驳斥，说明对任何人生气都是不合理的，所以说'有些人因愚痴'等。由于颠倒执著我和我所，有些人造作伤害，用棍棒等打人或说恶语的过失是自己造作的。如果对加害于他的人生气和恼怒。愚痴是完全迷惑，不求自作业和果的关系，被无明所障，又致力于打骂和戏弄等。
如是被烦恼罗刹所迷而控制的人，谁能说他无过失呢？谁能说他有过失呢？这两者都共同具有过失。
这样也应当思维自己的行为而遮止忿怒心，所以说'由于'等。由于如是造作了那些果的因业，'由于'这是世间的说法方式。或者由于业有力量的缘故，他人以戏弄、捆绑和殴打等方式作害和伤害。
如果这样的话，难道不应该报复吗？所以说'一切'等。一切苦的因由业缘所生而转起，如是为了遮止其果，于此我还能做什么呢？因为对于趋向产生果的业，任何人都无法遮止。
又此中这是正理之理，所以说'如是见已'等。这些有情依赖于业和烦恼而住。不能遮止彼此造作不合理的业。如是了知已，我应当如是精进于福德善业，以获得如是能力，趣入正道时，一切彼此互相以慈心致力于成办利益安乐，应当以如是方式精进。
为了遮止对损害珍爱事物者的害心，以世间譬喻说明应当远离嗔恨，用两个偈颂显示说'譬如'等。譬如一屋着火时，从该屋火势蔓延至他屋，在草木等上扩展增长时，因恐怕其中的其他物品也会烧毁，应当取出舍弃，分开处理。
如是以譬喻次第应用于此处，所以说'如是'等。如是以所说譬喻的方式，对于心贪著的事物，嗔恨之火即忿怒之火蔓延即遍烧，应当立即舍弃贪著处的事物，不待他时而断除对它的执著。为什么呢？福德自体即身，意为福德蕴。

།དེ་ནི་བསྟན་པའི་རིམ་པས་ཚིག་པར་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཁྱིམ་གཞན་དུ་སོང་བའི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་གི་མེས་དེ་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་མིའི་ སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འབྲས་བུའི་ལས་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་བྱ་བ་འདི་ནི་རྙེད་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།བསད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་བསད་པའི་རིགས་པ་དེ་གལ་ཏེ་ལག་པ་ཙམ་བཅད་དེ་བཏང་ན་དེའི་ཚེ་ འདི་ལ་ཉམས་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱི།སླར་ཡང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་བས་ལག་པ་བཅད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཉིད་རྙེད་པ་དེ་རྙེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་མའི་སྡུག་བསྔལ་བརྡེག་པ་དང་འཆིང་བ་དང་བརྙས་པ་ལ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གོད་པ་མེད་དོ།།འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་ན་བདེ་བ་རང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་མཁས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདིར་འདི་ལ་ ཡིད་བདེ་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་ཡང་བཟོད་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་ལྕག་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པར་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་དེ་ལྟར་བཟོད་པར་ཏེ་བརྟེན་པར་མི་ནུས་ཤིང་མི་ལྕོགས་ན་དེ་འདིར་ཁྱོད་ལ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཁྲོ་བ་སྟེ་ཁོང་ནས་ལྡང་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པར་མི་བྱེད། འཇིལ་བར་མི་བྱེད། འདི་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སེམས་ ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལྡོག་པར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བརྟེན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུའི་ལས་བྱས་པས་མི་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འབབ་པར་འགྱུར་གྱི་འབྲས་ བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ལ།བཟོད་པ་ལས་ནི་དེ་ལ་དོན་ཆེན་པོ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ དམྱལ་བ་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྟོང་ཕྲག་སྟེ་ལན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བཅས་པ་དང་།དབྱུག་པ་དང་བརྩལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིར་བ་བདག་གིས་མྱོང་བར་བྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་བདག་གིས་རང་གི་དོན་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པའམ།བདག་གིས་ཕ་རོལ་དག་གི་དོན་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མ་བྱས་སོ་སྟེ་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལྟར་དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་ཕྲག་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་ད་དུང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མི་བཟོད་ པ་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་བྱུང་བ་ཅི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དོན་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བའི་གནོད་སེལ་འགྲོ་བ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དགའ་བ་འབའ་ཞིག་འདིར་བྱ་རིགས་ཀྱི་མི་འདོད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

这是依照教法的次第而说的，愿它不要完全穷尽。否则，就像去了别人家的东西一样，愤怒之火也会将其焚烧。
此外，对于那些人类的痛苦，会成熟为地狱果报的业，这是获得了真正的获得，为了说明这一点而说'杀害'等。
如果对于应当被杀的人，假如只是砍断手臂而放了他，那时对此没有任何损失，相比死亡的痛苦，砍断手臂的痛苦是极其微小的，这样想着自己获得了真正的获得。
同样，通过经历殴打、捆绑、轻蔑等人类的痛苦，从而从地狱的痛苦中解脱，对此没有任何损失。
这根本不是痛苦，相对于地狱的痛苦来说，这本身就是快乐。因此，如果是智者，那时对此应当生起欢喜。
如果说'我连极小的痛苦都无法忍受'，为此说'现在的痛苦'等。拳头、巴掌、石头等的打击所造成的些微痛苦都无法忍受和承担，那么在此问你：
如果是这样，为什么不遮止、不消除作为地狱痛苦之因的愤怒，即内心升起的怒火？这是在地狱中产生极大痛苦的原因，应当遮止这些痛苦的恐惧。
此外，虽然是这样无法忍受，但你造作了其因的业，即使不愿意也会遭受痛苦，而一点果报也不会生起；但从忍辱中却能获得巨大的利益。为了教导这一点，以两个偈颂说'为了愤怒'等。
由于愤怒的因相。同样，无果地在等活地狱等中千次万次被棍棒和折磨等因所逼迫，我虽然经历了这些，但同样经受痛苦时，我也没有成办自己所见和未见的利益，也没有成办利益他人安乐的特征。
如此毫无意义地在地狱中经历了千万种痛苦。因此，现在也不应该这样不忍耐，所以说'这是'等。
这个痛苦不像在地狱中所生起的那样，而是能成为利益一切众生安乐之藏的巨大意义，将成就佛果。
因此，为了遣除众生的损害，对于三界所摄的一切众生的一切痛苦完全息灭的痛苦，在此应当只生欢喜，不应生起不欲之心，这是其密意。

།གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་ ན་ཕྲག་དོག་གི་དྲི་མ་བཀྲུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཡོད་པར་བསྟོད་པས་གལ་ཏེ་དགའ་བའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་ན་དེའི་ཚེ་ཀྱེ་ཡིད་ཁྱོད་ཀྱང་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ནས་ཅི་སྟེ་དགའ་ བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད།ཅིའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པར་དེ་ལ་ཕྲག་དོག་གི་མེ་འབར་བས་རང་གི་རྒྱུད་བུད་ཤིང་ལྟ་བུར་བྱེད། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་པ་བཀག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་བདག་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ།བདེ་བར་རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་ཡིད། །གང་དང་གང་ལ་ཆགས་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་བསྡོངས་སྟོང་གྱུར་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་ལྡང་། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དགའ་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་བདེ་འབྱུང་སྟེ་འདི་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ཡོད་པས་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་འདིའི་ཡོན་ཏན་གང་གཞན་སྡུད་པའི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་དགའ་བས་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་དགའ་བའི་བདེ་བ་བླང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་བདག་མི་བཟོད་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ། །འོན ཀྱང་བསྟོད་པ་བྱེད་པའི་བདེ་བ་དེ་བདག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།འདིར། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ལ་ནི་བསྟོད་པ་བྱེད་པའོ། །བདེ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་དགོངས་པ་འདིས་ཁྱོད་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟོད་པའི་དགའ་བ་ལས་བྱུང་ བའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དོགས་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྲན་ལ་གླ་རྔན་སྦྱིན་སོགས་སྤང་། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་བདག་རང་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་གི་བྲན་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲན་གྱི་གླ་རྔན་ལས་ཀྱི་རིན་སྦྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ ལ་ལེན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་དེ། ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྡང་བ་ཅན་ལ་དེ་ཡང་མི་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཐོང་བ་ནི་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུ་དང་མ་མཐོང་བ་ནི་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྟེ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པའི་གཉི་ག་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལོག་པའི་ལན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ། རང་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་ བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་དེ་ལ་མི་འདོད་ཀྱང་བདེ་བར་འདོད་ལ་ཇི་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྲག་དོག་གི་དྲི་མ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རང་གི་བདེ་བ་ཡང་མི་འདོད་བྱེད།གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞོག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འང་གི་སྒྲའོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕྲག་དོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྟོད་པར་བྱེད་པ་པོའི་བདེ་བ་མི་བཟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་བདེ་འགྱུར་ཞེས། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་བདེ་བ་འདི་མི་འདོད་ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་སུན་འབྱིན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕ་རོལ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

为了洗涤听闻他人功德时生起的嫉妒垢染，所以说'他人'等。若仅仅因赞叹他人有殊胜功德而获得欢喜之乐，那时心啊，你为何不如实称赞他人功德而体验欢喜之乐？为何无端对他人燃起嫉妒之火，使自心如同薪柴般燃烧？
若问：一切乐皆是贪著的本质，岂不是已遮止依止？因此我远离一切乐，所以也不取此乐。如将要解释的：'迷乱于快乐的心，对什么产生贪著，与彼相合即成空，成为痛苦而升起。'
答：所说'你'等。并非遮止一切欢喜之乐，而是遮止有过失的不善因。你依他人功德而生的无过失欢喜之乐不是不善因。因此生乐，即此有乐生起。因此具功德者们所显示，即是了知佛陀所教法者。
此外，这也是摄受他人的殊胜功德，因为欢喜他人功德，他人会想'此人对功德无嫉妒心'而被摄受。因此这里应当取欢喜之乐。
若说：我对他人功德并非不能容忍，只是无法表达赞叹的快乐。此处说'对他人'等。对他人即是作赞叹。'成乐'即是如此，以此意趣，如果你不欲求赞叹他人功德所生的欢喜之乐，那时将陷入极大过失。
如何呢？'应舍仆人工资等'。你为自乐因缘而给予自己仆人等工资酬劳，同样对予恩者报恩等，因为背离这些，对他人快乐怀有嗔恨者也将不作此事。因为他也将成就彼乐，所以现见是今生果报，未见是后世果报，即是对他人圆满快乐不能容忍的两者都将衰损。
又为显示这是你的错误回答，说'自己功德'等。若有人对你称赞功德时，那时虽他人不欲你也欲求快乐，为何在随赞他人功德时，以具嫉妒垢染的心连自己的快乐也不欲求。且不说他人的快乐，这是'亦'字的含义。因此你是嫉妒功德圆满，而非不能容忍赞叹者的快乐。
又如此所说'成乐'等。对于你说'不欲求此乐'的这种特殊诽谤，说'一切有情'等。特别是发菩提心后，所谓不能容忍他人圆满快乐，这唯一是极为应诃责的。

།གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་འབྱོར་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས།བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཏེ། དེ་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཇི་སྟེ་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ་དད་པར་བྱ་བའི་གནས་རང་གི་སེམས་མངོན་པར་དང་བས་བྱས་ནས་བདག་རང་གི་བདེ་ བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ད་ཀོ་སྟེ།ད་ལྟ་ཅི་སྟེ་ཁྲོ་བར་བྱེད། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཞིག་བདག་གི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་སེམས་ཕྲག་དོག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་མྱ་ངན་དེས་ཚིག་པ་དེས་སྤྱོ་བའི་དོན་དུ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་མོད་བདག་གིས་བདེ་བ་དེ་མི་བཟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེས་བརྗོད་པའི་ཡོན་ ཏན་གཞན་གྱིས་ཐོས་པ་ན་ཡིད་དད་པས་དེ་དག་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འབུལ་བར་བྱེད་པ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་གསུམ་མཆོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྟེ་དེ་དག་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལ་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་མཆོད་བྱ་སྟེ། རྗེད་པར་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ དུའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་ནས་མ་མགུ་བར་སྟོན་པར་བསྙེན་བཀུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་རྙེད་པ་ཡང་ངོ་། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །རྙེད་པ་ལ་བསམས་ནས། གསོ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཁྱོད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཕོངས་པའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཟད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཉེན་གྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་བཟའ་ཡིས་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ སྐྱེས་བུས་རྙེད་གྱུར་ན་སྟེ།ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བའོ། །སླར་ཁྲོའམ་དགའ་བར་མི་བྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་བཟུང་བ་དེའི་བདེ་བས་ བདེ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱ་བར་བདག་གིས་དམ་བཅས་ཀྱི། བདེ་བ་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། དེ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བདག་གིས་དེ་རིང་སྐྱོབ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི།།སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བ་བདེ་གཤེགས་ཉིད་དང་ནི། །བར་དུ་བདེ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་ཟིན་གྱིས། །ཞེས་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་མོད་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་བྱ་བར་འདོད་ཀྱི། ཅི་སྟེ་ གཞན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རང་ལ་ཡོད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོག་པར་དམ་བཅས་ པ་ལའོ།།སུ་ལ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གཞན་འབྱོར་ཁྲོ་དེ་ལ། །འབྱོར་པ་ངན་ངོན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱུང་བ་ལའོ། །དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

为了我获得佛果之后，要让三界所属的一切众生获得圆满的安乐，以此发心而发起菩提心。既然已经发起菩提心，为何还要对众生生起嗔恨呢？应当以清净心对待值得信仰的对象，对于自己所获得的安乐，现在为何要生起嗔恨呢？因此，菩萨不应该背离他人的安乐，应当如此思维。
又有发起菩提心的人，见到自己的利养和恭敬圆满时，心生嫉妒烦恼而忧愁，为了表达这种厌恶，所以说'三界'等等。或者说，虽然如此，我并非不能忍受他人的安乐，但是当听到他人称赞其功德时，由于信心而供养他们利养和恭敬，这是不能忍受的，因此说'三界供养'等等。三界是指欲界、色界和无色界的特征，或者是指世间所知的天界等自性的三界，这些的总称。
由于应当供养，所以称为应供养，即应当尊敬。这表明是超越一切的，即成就如此的佛果。如果问众生是否希求，这表明看到颠倒而不满意。'承事'是近义词，也包括利养。其余易懂。
关于利养，说'当养'等等。你所要养护的贫穷子等，你自己要养护的，你应当布施，这会使你耗尽。因此，你的亲友的生计，即你的食物所维持的生计，如果这样的人获得，即得到后会欢喜吗？这是间接提问。意思是反问是否会生嗔或欢喜。
同样适用于此处，因为已经把一切众生当作自己人，理应以他们的快乐为快乐。如果怀疑说我虽立誓要让他们成佛，但并非要让他们获得其他安乐，因此说'为何'等等。这也是不对的，因为'我今于诸救护前，召请一切众生为客，令得善逝果及中间安乐'，这是誓言。
虽然如此，那么发菩提心是为了让这些众生成就菩提即佛果，为何不希求其他世间和出世间的利益呢？如果不希求这些，那么菩提心也会退失，所以说菩提心是存在于自己的，是对邪誓的菩萨而言。对谁呢？对于对他人的圆满生嗔恨者，对于获得微小利养和恭敬者。如此害他是菩萨善业退失的因。

།གཞན་ཡང་གཞན་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་ན་ཡང་དངོས་ པོ་དེ་ཁྱེད་ལ་ནི་མི་འབྱུང་ན།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་དེ་ལ་སྡང་བས་བདག་ཉིད་འཇོམས་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད་ཅེས་བསྟན་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞིག་ན་ཁྱོད་མི་བཟོད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ ལྟར་ན་ཡང་སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་དེས་རྙེད་པའང་། ཁྱིམ་ན་གནས་པའང་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱིན་དང་མ་བྱིན་རུང་དེས་ཅི་བྱ། ཁྱོད་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ནི་མཁས་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བར་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་འདི་ལྟར་ཡང་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ། བསོད་ནམས་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་སྦྱིན་བདག་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་དད་པས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ།གང་གི་དབང་གིས་དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱུང་བར་གྱུར་པ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དང་། དེས་ཏེ་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་ སྦྱིན་བདག་དོར་རམ།འོན་ཏེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་དག་གི་དད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་བདག་ལ་མ་དད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་རང་གི་ཡོན་ཏན་དོར་བའམ། ཇི་སྟེ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་དག་ལས་མི་བླང་བར་བྱ་བའམ། རྣམ་པ་གང་གིས་འདིར་ཁྱོད་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ བར་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་ལ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡོག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྙེད་པར་འགྱུར་བ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཀུན་ཏུ་དེ་ཁྱོད་ལ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་གང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མགུ་བའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་གཞན་ནི་རྙེད་པ དང་བཀུར་སྟི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ལ།འོན་ཏེ་བདག་ལ་ནི་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ལའང་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ་དེ་དག་བདག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོ་སླ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ནི་སྡིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།མངོན་པར་འདོད་པའི་གེགས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་། འདོད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ནི། །སྡིག་པ་སྤྱོད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་འཆད་ པར་འགྱུར་བའོ།།གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གང་། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་བདེ་འདོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲན་པར་རིགས། ལེགས་པར་བྱས་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་འགྲན་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་ཞེ་སྡང་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ ཁྱོད་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་དགའ་བ་མི་འདོད་པ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་ན་རེ་ཞིག་དེ་ལ་མི་འདོད་པ་བྱུང་ཡང་གྱུར་མོད།ཁྱོད་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཅིར་འགྱུར། ཡང་གཞན་ལ་གྱུར་རུང་མ་གྱུར་རུང་བདག་གི་ཅུང་ཟད་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ། ཁྱོད་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་སྨོན་ནི་འདོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

再者，即便他人没有获得圆满的利养恭敬，这些事物你也得不到，那为什么要无缘无故地对他生起嗔恨而努力摧毁自己呢？如此教导说：'假如'等等。假如你不能忍受的对境众生所给予的事物没有得到，即便如此，施主住在家中对你又有什么影响呢？无论如何，他获得的以及住在家中的，这些事物你都没有。因此，无论给与不给都无所谓，对你一点用处也没有。所以，智者对此应当保持平等心。
再者，也应当如此观察，如说：'福德'等等。布施者和施主等以清净信心所作的利养恭敬供养所获得的福德，为什么要舍弃？由于宿业所感的异熟果报现前，以及他们的清净信心、布施者和施主，是要舍弃吗？或者说，依靠什么而生起这些信心，是要舍弃自己的功德而说'愿这些众生对我不生信心'吗？或者说，对于将要获得的也不接受吗？请说说用什么方式能使你在此不满意？
对此，由于福德等是无法阻止的，对于接受所获得的，如前所说'若你没有'等过患的缘故，没有丝毫满意的理由。即便他人有圆满的利养恭敬，而自己没有时，想着'愿他人也不要获得'，认为这些是我的因。因此说：'你自己'等等。容易理解，任何痛苦都是由罪业所生，违背所愿也是痛苦，如说'求不得也是苦'。
如将要解释的：'远离所欲，是行恶者所遭受的。'任何安乐都是由福德所生。如此，希求安乐者应当精进行善。如将要解释的：'欲求安乐者，应行福德。'怎么能与福德相争呢？意思是说，与善行本身带来的快乐相争是合理的。
再者，应当询问：假如你的怨敌，嗔恨的对境，仅仅因为你的意愿而生起不悦、不欢喜，暂且他生起了不欢喜，这对你有什么用呢？为回应他人'无论他人遭遇与否，对我来说这点就足够了'的想法而说：'你的'等等。你的意愿即是欲望，也就是强烈的希求的意思。

།དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ན་འདི་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། མི་འགལ་བའི་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་གྱུར་དུ་ཟིན་མོད་ཅེས་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན།ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞིག་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་དགྲ་ལ་མི་དགའ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་རྫོགས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ལ་ཁྱོད་བདེར་ཅི་ཡོད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་འདོད་པ་འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྡུག་བསྔལ་བས་བདག་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དགའ་བ་དེ་གལ་ཏེ་འཚེངས་པར་དང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་ ཕུང་བ་ཅི་ཡོད།ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་ཉིད་ནི་ཕུང་བ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྟེ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་གཞན་ཕུང་ན་རུང་སྙམ་པའི་སེམས་མཆིལ་པ་ མི་བཟད་གཟེ་བ་ཆེར་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཉ་བས་བཏབ་པའི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཉ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཉ་བ་སྟེ་དེས་བཏབ་པ་ནི་བཏབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཉ་བ་གང་གིས་ཉ་བ་ཉ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ དུ་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་ཁྱོད་བཟུང་ནས་བུམ་པར་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཚེད་དེས་ཏེ་སྐོལ་ཞིང་གདུང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལ་འདོད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གེགས་བྱེད་པས་སྡུག་ བསྔལ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་མ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ།བསྟོད་དང་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་མཁས་པ་དག་སྐྱེས་བུའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཚེ་འཕེལ་བ་དང་། སྟོབས་འཕེལ་བ་དང་། ནད་མེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། ལུས་བདེ་བ་འཐོབ་པ་དང་། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་འགའ་ལ་ཡང་མི་མཁོའི། རང་གི་དོན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་འདི་དག་འགྱུར་ལ་རང་དོན་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ནི་གཞན་དུའང་འགྱུར་རོ་ཞེས བདག་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དེ།གལ་ཏེ་རང་གི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཤེས་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏོ། །བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡིད་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་རྒྱན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་བདེ་བ་ནི་སེམས་བདེ་བ་སྟེ་དེ་ཙམ་ཞིག་འདོད་ན་ནི་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་དང་སྨད་འཚོང་མ་དང་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་པའི་ ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་ལས་ཡིད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་སྨོས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡིད་བདེ་བའི་རྒྱུས་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་བྱས་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྟོད་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་བྱིས་པ་སྐྱེ་བོའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྐྱེས་བུ་རྨོངས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་བ་རང་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་གནས་ན་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སྐྱེ་བོ་སློང་མོ་གཞན་དག་གིས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ནི། མིག་ གདངས་པའི་བཞིན་གྱིས་གྲགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་རྩཝ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པས་བདག་བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་གིས་གྲགས་པ་འགྲོ་བར་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཡུལ་དུ་ཆས་ཏེ་གསོད་པར་བྱེད་དོ།

如果仅仅如此不能成为因,那么这里没有因就是无因的意义,不相违的不会产生。虽然如此承认了,因为是应当说的,所以说'假如'等。如果你所希望的敌人遭受不喜欢的事情并完成时,即便如此,对于他生起痛苦你有什么快乐?一点也没有,这种欲望是无意义的,这是其义。
如果说他痛苦而我欢喜,这就是意义。为此说'假如'等。如此对他人痛苦而欢喜,如果说这是满足和有意义的,那时还有什么比这更糟糕的?'什么'是特殊的意思,这确实是大祸患的意思。
如果问这怎么是无意义的?说'烦恼'等。因为这种想要他人遭殃的心念是难忍的大恐怖。如果问是什么样的?被烦恼钓钩所钓,烦恼本身如同钓钩一般行事故称钓钩,被它钓住即是被钓。烦恼钓钩如同钓鱼一般,地狱守卫阎罗的差役抓住你,在地狱的特定处煮烤折磨。因此意为不应贪求此事。
赞叹等造成障碍而生痛苦,这也是未经观察的,为此开示:'赞叹与名声'等。五种事情是智者认为是人的利益,即:增长福德、增长寿命、增长力量、获得无病、获得身体安乐。赞叹等对这些都无益处。如果对自利有益则这些会有用,了知自利即是具慧者,对他人则会有其他结果,如此修习自身。
即便了知自利,但因为不是了知自利的方法,所以未单独宣说。'具慧'是因为与此处相关故而说明。那么,难道没有快乐吗?因此不应执著。对此说'此中装饰等'。心的快乐即是意乐,如果仅仅希求这个,就应当依靠酒、赌博、妓女、他人妻子等。
从听闻正法等所生的意乐,是包含在所说的福德中,因此无过。因此,以意乐为因而使愚人欢喜的赞叹等,不应取受。即便如此,'为名声'等说明赞叹等是愚人之语。某些愚人即使离自身甚远的功德尚存在,也会因帝释等功德而被其他乞丐赞叹,以睁眼的容貌追求名声,如同布施象马等财物。
同样,心想具有那些功德,认为我如同帝释战胜敌人般,我的名声将广大流传,因如此执著而赴难忍的战场杀戮。

།འདི་ལ་དོན་དམ་པར་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ། ཚིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཡིག་འབྲུ་སྟེ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་བཟའ་ཞིང་མྱུར་དུ་རུང་ངམ། གྲགས་པའི་དོན་དུ་ཤི་བར་གྱུར་ན་གྲགས་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དེ་ཀོ་སུ་ལ་བདེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་ བསྟན་པ།བྱེ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་ལས་བྱས་པའི་ཁང་བུས་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྩེ་བ་ན་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་བཤིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་ཟིན་ཏེ། མཆོག་ཏུ་ཉམ་ཐག་པར་གཟིར་བས་ངའི་ཁང་པ་བཤིག་གོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་རྗེར་ ཆོ་ངེས་འདེབས་པའོ།།དཔེ་དེ་ཉིད་ལྟར་འདིར་ཡང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་གྲགས་པ་ཉམས་ན་སྟེ་རྣམ་པར་བཅོམ་ན། རང་གི་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞུགས་པས་བྱིས་པ་བཞིན་སྣང་སྟེ། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་འདིར་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོར་ གྱུར་པ་སུས་ཀྱང་བཤིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ།།ཡང་གཞན་དུ་དཔྱད་ན་འདི་ནི་བྱིས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིན་གསུངས་པ། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་ ཅིང་སེམས་མེད་པ་སྟེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་དེ་བདག་ལ་བསྟོད་སེམས་ཏེ་བདག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་བསམ་པ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་སུ་ཕ་རོལ་ སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།གྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡང་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་ལ་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་སྟེ་བསམས་པ་དེ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྲང་ན་དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ནར་ ཟད་ཅེས་སྦྱར་རོ།།འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གཞན་ལའམ། བདག་ལ་དགའ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཅི་ཞིག་འོངས་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་བསྟོད་པ་བྱེད་པ་དེའི་དགའ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤས་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགའ་བ་དེ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྟེ་བདག་གིས་མི་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ནི་གཞན་བདེ་བས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆ་ཤས་མི་འཐོབ་ཅེ་ན།འདིར་བདེ་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་བདེ་བས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལའང་སྟེ་གཞན་དགའ་བས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་བྱ་དགོས་ན།ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ལ་གཞན་མངོན་པར་དང་བས་ནི་གཞན་ལ་སླར་དགའ་ཞིང་གཞན་ལ་དད་པས་བདེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བདག་བདེ་བ་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེས་ནི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལ་བསྟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རང་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་བདེ་བས་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་སྟེ་དེ་གཞན་ལ་དགའ་བས་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་མི་འཐད་ཅིང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་དེ་དག་གི་ནི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་བསྟོད་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདག་ལ་གོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བསྟོད་སོགས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་བདག་གི་ལེགས་པ་སྟེ་དགེ་བའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའོ།

对此，胜义中毫无任何必要，否则就是颠倒分别，为了说明这一点，说'文字等'等。用赞颂等表达的文字即字母，能吃什么或快速适用吗？如果为名声而死，从听闻名声所生的快乐于谁有益？因此，这些与儿童游戏相同，为了显示这一点，说'沙子'等。
有些孩童用尘土做成小屋，非常欢喜玩耍时，被某人毁坏，便被巨大痛苦所缠，极度悲伤折磨，哭喊着'我的房子被毁了'而悲叹。
如同这个比喻，此处也说：'如是'等。同样，当赞颂和名声衰败即被摧毁时，自心因痛苦进入而如同儿童，若详细观察，此处也应当思维：无人毁坏任何已成为我之实体。
若从另一角度观察，这是儿童之语，如偈颂所说：'暂且'等。声音是能诠之体性，因为是外境，所以无心且无意识，其实体即是如此。
声音不可能对我有赞叹心，即不会生起称赞我的意念。那么如何能生起快乐呢？说'于我他人'等。是对他人思虑的本性。'名声'表示这也是无意义的不悦之事。对我欢喜是强烈希求。那个即是那个想法是欢喜的因，但因为与此也无关联，所以仅是儿童行为而已。
为显示无关联性，说'他人或'等。因为对其他有情或对我的欢喜存在于他人相续中，能得到什么？对我毫无利益。为什么？因为那个缘故。任何快乐都属于赞叹者的欢喜，而非他人的。因此，我从他人相续中的那份欢喜连一点点也得不到。
虽然如此，菩萨们因他人快乐而快乐，那为何不能得到其中的份额呢？对此说'此中以乐'等。如果因他人快乐而具有快乐，那时对一切即对因他人欢喜而快乐者也应当如是，为何对我而言，他人生起信心却不因他人欢喜且对他人生信而快乐的有情而快乐？
因此，为了显示这只是言说而非胜义，说'是故'等。因为没有其他理由。因为由'我被赞叹'这样的分别而生起对自己的欢喜，且不因他人快乐而快乐的缘故。
不仅仅是不因他人欢喜而快乐，自身也如前所述的次第不合理且无关联，所以这些仅仅是儿童游戏而已。此外，为了显示希求赞叹等实际是对自己造成损害，说'赞叹等'等。这些赞叹等是自己的善业。或者，善业是全面护持善法。

།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱོ་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བ་སྟེ། འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་དག་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལྡན་ལ་ཕྲག་དོག་དང་སྟེ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྦེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའོ། །ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི དེ་དག་ལ་མི་བཟོད་པར་བྱེད་པའོ།།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་དང་། བདག་ཁོ་ན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་དེ་དག་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་བསྟོད་ལ་སོགས་ གཞོམ་ཕྱིར་ཏེ།དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གང་དག་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ་འབད་པར་བྱེད་པའོ། །ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟུང་བའོ། །དེ་ལས་བདག་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བསྐྱབ་པའི་དོན་དུ་སྟེ། བསྲུང་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཞུགས་ཤིང་ བརྩོན་པར་བྱེད་པ་མིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་སུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ལ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམས་འཆིང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགོས་པ་ནི་ཐར་པའི་འདོད་པ་ལ་འཆིང་བ་མི་རིགས་པའོ། །བདག་བཅིངས་པ་ལས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི ངོ་བོ་ལས་དགྲ་བོ་མངོན་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་དག་སྟེ་མཆོག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པ་དགའ་བའི་གནས་དག་ལ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོ་སྟེ་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན། བདག་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ལ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ཞིག་སྒོ་འཕར་ཉིད་དེ་སྒོ་གླེགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་སོན་པའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་མཐུ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་སྟེ།དེ་ལ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོའོ། །དགེ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྡང་བ་བཟློག་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་དགེ་བའི་གེགས་ བྱས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བཞག་ལ།འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྡང་བར་རིགས་པ་མིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བཟོད་པ་སྟེ་སྲོན་པ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སྟེ། དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཐུབ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྟེ་འབད་རྩོལ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་དོར་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ལ་ཁྲོ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ།གལ་ཏེ་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མི་བཟོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གེགས་བྱེད་པ་འདི་ལ་བཟོད་ཅིང་སྲོན་པར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར་བསོད་ནམས་འདི་ལ་གེགས་བྱས་པར་ཟད་དོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་འདི་ལ་ཞེས་སྦྱར་རོ།

同样地，厌离就是对轮回苦的厌离，破坏就是摧毁。不仅如此，而且对有功德者妒忌，即想要自己的功德超胜而隐藏他人的功德，或是不能忍受他人的功德。圆满就是利养、恭敬等的本质。发怒就是对这些不能忍受。认为唯有自己功德超胜，唯有自己应得一切圆满，而他人不应得。由于对赞叹等生起这些过失，因此为了破除赞叹等，即为了遮止而精进努力。堕入恶趣就是堕入地狱等。为了保护自己免于此，即为了救护，为了保护的缘故而精进努力。
因此他们是善知识，并非加害者，对于阻碍利养等的人，自己完全不应生起嗔恨心。为了说明这点而说'我欲解脱'等。对于欲求解脱者，利养和恭敬如同束缚，因为是贪著之处。不需要是指对求解脱者束缚不应理。从我被束缚的轮回痛苦的性质，或从利养等的本质中，敌人显然欲求善知识所作的解脱，即令远离。对于他们这些最极利益的欢喜之处，我怎能嗔恨，实不应理。
若问如何不应理，故说'我'等。由于执著利养恭敬，对于欲求从轮回苦解脱者，某殊胜士夫成为门闩即门扇，也就是遮止。从何处？如同诸佛的大加持力，对此我怎能嗔恨。对于摧毁善法者也说要遮止嗔恨，说'此是福德障碍'等。如是想到'此造作善法障碍'，此中对于造作福德障碍者不应嗔恨。为什么？因为与忍辱相等的苦行是没有的，即是一切善业的因，如说'无有如忍苦行'。对于此即安住精进此事，岂非修行？对于如同造作福德障碍的对境，福德因近前时，若嗔恨则成为自己造作福德障碍。
如说'若我'等，即是若我以不能忍受过失的自性对此障碍者不能忍耐，尔时唯有自己而非他人对此福德造作障碍而已。为什么？因为对福德因欲求成为福德障碍而近前，即成就。或者，此中即是对此福德因而结合。

།གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར། འོན་ ཀྱང་དེ་ཉིད་ནི་གེགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་ཞིག་གང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ་སྟེ། དེ་ལོག་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ སྟེ།དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་གེགས་སུ་བརྗོད་དོ། །གེགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ན་མིང་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་ཟད་དོ། ། བསྟན་པའི་དོན་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་བདག་འགའ་ཞིག་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། སློང་མོ་པ་སློང་བར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའི་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྦྱིན པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བར་འདོད་པ་གང་ལ་ལའི་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པ་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པའི་ངོ་བོ་དེའི་ཚེ་གེགས་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་སུ་ བབས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། གཞན་ཡང་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་ཕྲད་པ་ན་དགའ་བ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད ན་འཇིག་རྟེན་ན་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་དག་དཀོན་པ་སྟེ། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱའི་ནང་ནས་གལ་ཏེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བའམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ ལྟར་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕར་གནོད་པ་མ་བྱས་ན་སྟེ། ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་ན་བདག་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་འགའ་ཡང་སྟེ་གཅིག་ཀྱང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་ ཏུ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ།དེ་བས་ངལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་དུ་བྱུང་བའི་གཏེར་བཞིན་དུ་ངལ་བ་མ་བྱས་པར་ཐོབ་པའི་དགྲ་ལ་བདག་ གིས་འདོད་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་རྫོགས་པ་ན་གྲོགས་བྱེད་པར་གྱུར་པས་སོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་ལ་བྱས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བདག་ལེན་དུ་ཕན་གདགས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་ པ།འདི་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདིས་གྲོགས་སུ་བྱས་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གེགས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བཟོད་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། འདིས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་གཉི་གས་ བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲོགས་བྱས་ཤིང་བསྟེན་པའི་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་ལ་ཐོག་མར་ཕུད་བདར་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ལྔ་སྡེའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལྟར་བདག་གིས་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་སོ།

如果是障碍福德，那么这如何成为福德之因？然而，如果说这本身就是障碍的话。
所谓'某物某物不存在'等等，是指任何被认为是果的事物，如果没有被认为是因的某物就不会产生，也就是说，当那个因不存在时，所期望的果就不会产生，这不是其他的因，因为它具有相随和相违的关系。
同样，在当前语境中，如何说那个能生因是所生果的障碍呢？称之为障碍之因。在这种情况下，如果这样称呼，不过是对名称的错误理解而已。
为了阐明所说的意义，以比喻来说明：'在时候'等等。比如，当某个施主到了布施的时候，乞者前来乞讨，不能说他是布施的障碍，因为他正是布施的因。
当某个想要出家的人遇到能让他出家的人时，在受戒等的当时，不应称之为障碍。相反，这是因，因为没有这个就不会发生出家。同样也应该这样看待当前的情况。
第十一品
此外，为了说明忍辱之因极其稀少，所以遇到时应当欢喜，说道：'在世间'等等。在一切处一切时，世间上乞讨的人非常多，这样行布施时就不会退转。
作害者并非如此，因此他们稀少，在千人当中或许会出现一个，或者一个也没有。为什么会这样呢？
如此说道：'如此'等等。因为如果不先加害于人，即停止加害他人，则无缘无故，任何人都不会加害于自己。
因此，由于极其稀少，且能带来最大利益，应当对加害者生起欢喜，所以说：'因此劳累'等等。当某时遇到加害者时，应当像家中得到宝藏一样，视这个不费力就得到的敌人为可欢喜的。
菩萨行是在圆满佛陀资粮时作为助缘的。以这种方式对最上士的目标作助缘，因为知恩，所以理应回报恩惠。
为了说明这点，说道：'这个和我的'等等。因为由于他作为助缘而成为因，而不是障碍，所以我修习忍辱，他也作害，是二者共同产生的。
'这个'是指为了成就而作为助缘和依止的忍辱果，即获得福德的相。对于这个，即法友，应当首先供养。
比如菩萨弥勒以慈力为五比丘发愿那样，我也应当发愿。其中说明原因说：'因为'等。

།གལ་ཏེ་བསམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཇུག་ན་དེ་དེ་ལྟར་རིགས་ན། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ། གལ་ཏེ་བཟོད་ བསྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་བསྒྲུབ་བོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་མེད་པར་གནོད་པར་བརྩོན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་དགྲ་འདི་མཆོད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དགོས་པ་མི་མངའ་བའི་དགེ་བ་འགྲུབ་ པའི་རྒྱུ་དམ་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་སྟེ་མཆོད་པར་བྱེད་དེ་ཡང་བསམ་པ་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།ཅི་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱ་བའི་བསམ་པའང་མེད་ལ། འདི་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྣང་ངོ་ ཞེས་གལ་ཏེ་དགྲ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་དགྲ་འདི་གནོད་པ་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དགྲ་བོ་མཆོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྦྱིན་པས་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱའོ། །ཞེ་ན། སྨན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཁྲོ་བའི་སེམས་མ་ བཟློག་ན་ཇི་ལྟར་བདག་གི་བཟོད་པ་འགྲུབ།གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་བཟོད་པའམ། སླར་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་མོད་ཅེ་ན། གཞན་དུ་ཡང་སྨན་པ་བཞིན་དུ་ཕན་བརྩོན་ན་སྟེ། སྨན་པ་བཟང་པོ་ལྟར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ལ་ནི་གང་ལ་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུའི་དྲི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ལོག་པ་ལས་ནི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་བཟློག་ན་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨན་པ་ཕན་པར་བརྩོན་པ་ལ་བཟོད་པ་མི་རིགས་པ་དེ་བས་ན་སྟེ། གཏན་ཚིགས་འདི་ལས་སྡང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དེ་ལ་བསྟན་ནས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དགེ་བའི་བསམ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་བསམ་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།གང་ཞིག་སྨན་པ་བཞིན་སྡང་བའི་བསམ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བཟོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་མེད་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་འདི་བདག་གིས་མཆོད་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་བདག་ལ་ བསམ་པ་དཔྱད་པ་འདིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།བསྒྲུབ་བྱར་མངོན་པར་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་མཁོ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཙམ་ཞིག་བདག་གིས་བླང་བར་བྱ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་བསམ་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ ལ།བདག་ལ་ནི་དགེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་འདི་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་འོས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་ལ་མཁོ་བའི་རྒྱུ་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དེ་དག་འདིའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཞིང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ པ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྔགས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དང་རྒྱལ་བ་དེ་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་པས་མགུ་བར་བྱས་ཏེ་མང་པོ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

如果以此想法而趣入，如果这样合理，然而怀疑此人是具有损害之心，则说'如果修习安忍'等。
若无菩萨修习安忍之心而精进于损害，因此虽是善因，此敌人不应受供养。若如是，则为何供养无需求之善业圆满因的正法经典呢？因为也是空无彼心，故不应成为供养之境，如是思惟。
若说因正法无心故亦无损害之心，而此则显现与彼相反，故说'如果此敌'等。若想此敌人有损害之心，则敌人不应供养，不应以布施承事。
如医生般，若不遮止对损害者的嗔心，如何成就自己的安忍？对损害者不忍或反施损害是不应理的，此为其义。
若转为他者，则如医生般精进利益，如同善医生成办利益安乐，常生欢喜恭敬，连嗔恨之因的气味也无。
从嗔心转变称为安忍，因此对损害者遮止嗔心即是安忍，为显示此义而说'是故'等。
因为对精进利益的医生安忍不合理，所以基于此理由，对具有嗔恨心者示现并以此为因而生起真实安忍，而非从善心生起。
因此依止何等心而生安忍，彼即是安忍之因，而非如医生般无嗔恨心者。
是故虽无修习安忍之心，如同正法，我应供养此。此说明：于我思惟此心有何需要？若所欲成办之事得以成就即为所需，我应取此而已。
无功德心之果即是无功德心者之果，于我而言此是生起善业之因，故如何不应成为供养之境？
因此于资粮所需之因，何须观察自性？为以教证成立彼等是此资粮之因故说'众生'等。
因是资粮生起增长之因故为众生田。诸佛世尊亦如是为田，因如是故为成佛之因，以此方式受世尊赞叹。
为何如此？如是因随顺成办而令众生与佛欢喜，许多获得佛果后，获得世间与出世间一切圆满之究竟。

།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ཞིག་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཉི་ག་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་དང་འཐོབ་པ་ལ་མཚུངས་ཤིང་ཁྱད་མེད་དེ། གཉི་ག་ཡང་དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཐུན་མོང་ཡིན་ ཡང་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་མིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཅིའི་ཚུལ་དང་གོ་རིམས་ཡིན།རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ཞེན་པར་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ།བསམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མཚུངས་པས་ན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་མཉམ་པར་བརྗོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ་འདྲ་བར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་བྱེད་པ་ ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་གནས་པ་ལ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ བྱམས་སེམས་ལྡན་པ་དེའི་སོ་སོ་རང་གི་རྣམ་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་སེམས་དད་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས། སྐབས་ལ་བབ་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ། སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ས་བོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཏོ།།དོན་དམ་པར་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་པའི། །ཡོན་ ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཏེ།གཏིང་མཐའ་མི་དཔོགས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་དང་ངོ་། །ཡང་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། མཐའ་ཡས་ཆ་ནི་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པའི་ཆ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་གང་ལ་ ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་སེམས་རྣམས་དང་ངོ་།།བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་གཙོ་བའི་ཕུང་པོ་གཅིག་པུ་མངའ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཙམ་ནི་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་སྟེ།ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སེམས་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱད་པར་སྣང་ན་ཡང་དེ་ལ་སྟེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དེ་མཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཁམས་གསུམ་ཕུལ་ཡང་ཆུངས་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་བྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་བསྟན་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

那么如此的话，假如有情众生也是一切圆满之因，如此则与如来相等是不合理的，对此说'有情众生'等。从二者都能成就获得佛陀的力、无畏等功德来看是相等无别的，二者都同样是其因，此乃是密意。
因此，虽然是共同的因，但对诸佛应当恭敬，而对众生不应如是，这是什么道理和次第？有智者认为这是不合理的。
那么，由于众生为贪欲等垢染所染著，虽是因，但如何能与世尊相等呢？对此疑问，说'意乐'等。对此，世尊是由无量福德智慧所生的无上大我。
如是，由于是所需之因，因缘相等，故说大我平等。由此理由，说彼等众生与诸佛平等相似。如是，此处作用无差别。
为显示各自确定本性之理的差别，故说'慈心'等。对住于慈心的众生，人们所作的供养，是由于具慈心者自身的殊胜本性，而非由他者。
同样，缘如来而生起信心的福德，是世尊独特的殊胜本性，因为他人没有如是功德。如是宣说不共功德后，
总结当前论题，说'佛法成就因'等。此处是说这是等同的种子之义。究竟而言，没有任何众生能与诸佛世尊相等。若成如是，则彼时即是佛。
云何成就？'功德海无边'，功德海即功德宝藏，因不可测量其深广故与彼等。又说彼等差别：'无边分'即无边无际之分，即方面，谓具功德海者，说彼等与心。
为明所说之义，说'最胜功德'等。唯一具足诸功德中最胜蕴的世尊，彼等功德之少分即微尘许，意为'极微功德'。
若于某心显现差别，于彼功德海，以三界作供养因尚嫌少，三界所生珍宝等适宜，此为其义。
若如是者，云何说令众生欢喜？说'佛法最胜'等，即如前所说。

།འདི་དག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བར་རིགས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཡོ་མེད་གཉེན་གྱུར་པ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་མཛད་པ་རྣམས་ལ་ལན་ལྡོན་པ་ནི་དེས་ཕན་གདགས་པ་བྱས་པའི་ལན་ གླེན་པ་སྟེ།ལན་ཁྱེར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གང་ཞིག་གིས་འགྱུར་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་མིན་པར་ཏེ། དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་པོའི་སེམས་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་བྲན་གྱི་འདོད་པ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་ བཅད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་དག་གི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་མནར་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་ལན་ལྡོན་འགྱུར་བས་ན་གཞན་དུ་ནི་ཕན་བཏགས་ཀྱང་ལན་ལོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལན་གྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་ མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ།འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམ་པ་དུ་མར་ལུས་སམ། ངག་གམ། ཡིད་དག་གིས་བཟང་དགུ་ཞིག་ཏུ་འདི་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བསྟན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།བདག་གི་རྗེར་གྱུར་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྟེ་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་གང་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྟེ། རང་གི་སྐུ་ལའང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འཚོ་བ་ལ་ཡང་བསྟན་པའི་རིམ་པས་མི་གཟིགས་པ་ སྟེ།མངོན་ཞེན་མེད་པར་རྩཝ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འདོར་བའོ། །དེ་བས་ན་བདག་ནི་དེ་དག་གི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་བདག་པོ་ལྟ་བུ་དང་བུ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་སྡུག་པ་དེ་དག་ལ་ཅི་ལྟར་ན་ང་རྒྱལ་བྱ་ཞིང་སྟེ་རེ་ཞིག་ཤེས་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པར་བྱ་ཞིང་བྲན་གྱི་ དངོས་མི་བྱ་སྟེ་བྲན་དུ་གྱུར་ཏེ་བརྙས་པར་མི་བྱ།འདི་དག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ལ་དེ་དག་མགུ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་བྱའོ་ཞེས། གང་དག་བདེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བུ་སྡུག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་ལུས་དང་ཡིད་ ལས་བྱུང་བ་བདེ་བས་ཕ་ལྟ་བུའི་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་དགྱེས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ན་མི་དགྱེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་མགུ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་དག་མི་མཉེས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ།།དེ་ནི་ སྟེའུ་དང་ཙན་དན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ནི་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་ཀུན་ནས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མེ་འབར་བ་ན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ལའང་བདེ་བ་མེད་དེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ན་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དགྱེས་པ་སྟེ།ཡིད་བདེ་བའི་ཐབས་དང་རྒྱུ་མེད་དོ།

如果说这些也应当使众生欢喜，则说'复次'等。无伪成为亲友是指非虚假的智者即诸佛菩萨，对于他们所作无边利益的报答，即对他们所作利益的回报，愚者即报恩的意思。除此之外，不应以其他方式使众生欢喜，这就是最上的报答之意。
了知随顺主人之心即可成就奴仆之愿后，唯应取使众生欢喜之事，为显示此义，说'由何故'等。为利益安乐某些众生而砍断并布施手足头目等，同样，为了息灭他们的伤害，为了他们而进入无间地狱受苦的众生，因为契合时机，即是诸佛菩萨。
对于他们，即对众生行利益即成报恩，若以其他方式虽作利益亦不成报恩。此处恩字依据上下文义，是指善行。由于如此，故对极大伤害者亦不应生嗔心，然应以种种身语意善行成办这些众生的利益安乐。
为显示此理，说'暂且'等。成为我主即是佛等。自身即暂且是观察。由何故即由何等因缘，于自身亦即于自身生计亦不顾念，即如草根般无执著地舍弃。
因此，我既为他们的奴仆，对待如主人般的众生及如爱子般的众生，怎能生起傲慢，暂且明知为何不和顺而不行奴仆之事，即成为奴仆而轻视。以此亦应舍弃损害众生，唯应作令他们欢喜之事。
说'何者安乐'等。如爱子般的众生，以身心所生安乐令如父般的能仁王佛世尊欢喜，彼等若受苦则不欢喜即不悦意，因不悦意故称佛世尊为如是。
此如檀香木，因对声闻等亦不生嗔恨贪著故。其余易解。若问如何对他作害即成对诸能仁作害？对此说'此中如何'等。如人身遍及一切肢节燃火时，不因五欲功德生意乐，身亦无乐，因为为彼遍燃之苦所压故。
如是，即如此对众生作害时，即当他们感受痛苦时，大悲本性的诸佛世尊无有欢喜，即无有意乐之方便与因。

།དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་སམ། ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་དང་བཅས་པའི་དབང་གིས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་མི་དགེ་བ་གང་བསགས་པ་དེ་ཡང་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་བཤགས་པར་བྱ་བ།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་དེ་རིང་ད་ལྟ་སོ་སོར་བཤགས་པར་བགྱི། སྐྱོབ་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་པར་བགྱི་ཞིང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་སླན་ཆད་བསྡམ་པར་བགྱིའོ། །མི་མཐུན་པ་གང་ཞིག་སྤྱད་པ་དེ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉེ་བར་བཟུང སྟེ་བདག་ལ་བཟོད་པ་མཛད་དུ་གསོལ།བཟོད་པ་གསོལ་ནས་ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཉེས་པར་བགྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་གཞོལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་དུ་བདག་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སམ་ངག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་བྲན་གྱི་དངོས་པོར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་དག་ཀྱང་བདག་ལ་སྤྱི་བོར་རྡོག་པས་བཞག་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྐང་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མགོ་བོར་བླང་བར་བགྱིའོ། ། འདིས་ཀྱང་བདག་གིས་སྔར་ཉེས་པ་བྱས་པ་སྤངས་པས་འགྲོ་བའི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་པར་མཛོད་ཅིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མ་གུས་པར་བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པས་སམ། གཞན་དང་བདག་བརྗེ་བ་ལ་སོགས་པའང་རུང་སྟེ། འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་གིར་མཛད་ཅིང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ ཏེ།འགའ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེས་ན་འདིར་སེམས་རྨོངས་པ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གུས་པར་མི་བྱེད། རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། འདི་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་རང་གི་དོན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི མཚན་ཉིད་དམ།འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་གོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་དཔེ་བརྗོད་པས་གསུངས་པ།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དེའི་སྐྱེས་བུ་དེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། གྲོང་དང་། ཚོང་རྡལ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་ པ་བྱེད་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་དག་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པས་འཇིགས་པ་མཐོང་བས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་འགྲོ་བ་ཙམ་ཡང་མི་ནུས་སོ།།དེས་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་བསྐུམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་ ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དེ་གྲོགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདི་གྲོགས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཉིད་དེའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ནུས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ ཡང་དེས་གནོད་པ་བྱས་ནས་སླར་མི་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དང་སྟེ། དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་བརྟུན་ཏེ་སླར་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་རྣམས་ ནི་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་དཔུང་ཡིན་ནོ།

因为如此，由于完全不了解或者由烦恼魔力的缘故，对众生造作的损害等不善业，也应当以总结的方式忏悔。
因此等等所说，由于如此对众生造作损害即是对诸佛造作损害的缘故，今日我当各别忏悔罪业。在救护者大悲尊前忏悔，并且如是明知而不再造作，今后当自我约束。对所造作的不善业，祈请以悲心摄受而宽恕我。
祈请宽恕后，现在为了令如来欢喜等等，显示唯一自身专注于此。为了成办如来的意愿，在世间和世间境中，以我所有身语意承认为奴仆之事。即使他们以杖击打我的头顶，我也要以欢喜心接受他们的足踵在头上。以此也愿我舍弃往昔所造过失，令众生怙主世尊心生欢喜。
对世尊恭敬者不应对众生不恭敬的修行开示说：'此一切众生'等等。由于完全通达法界的缘故，或者以平等修持一切众生，或者自他相换等等都可以。此一切众生虽非大悲本性，却被摄受为己有，并非仅仅是少数。否则就不应成为佛陀。
因此，以众生本性即是佛世尊自身来见到这些众生，那么此处愚痴心者为何不恭敬？认为这是不合理的意趣。
令众生欢喜即是成办利益，因此也应当精进于此，如说：'此即如来'等等。这是因为此自利即是佛果资粮之相，或者是遣除世间痛苦的因。'此即'是指令众生欢喜，应当遍一切处修行。
另外，以显示未来的怖畏也应当习惯于远离损害他人，以譬喻说明：'譬如'等等所说。某位国王境内的人，即使对众多人民，也就是城市、城镇、村庄、商业区的居民造作损害和摧毁，他们也因见到未来国王惩罚的怖畏，甚至连言语都不能稍微改变众多人民。
他们极其收敛心态而住，因为如此国王的人不被视为无助。怎样不是无助呢？如说'其'，即国王的威力就是他的力量，因为站在他的一方。因此即使力量微小，造作损害后也不再造作。
因为他也不是独自一人，所以应当令众生欢喜。为什么呢？如此地狱守卫等，就像对其造作损害一样坚持而再次造作损害。具有悲心者即是佛等，因为归属其一方而成为助伴。

།ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་གཏུམ་བཞིན། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་འཕེལ་བའི་ལས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ བཞིན་དུའོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དག་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ལྟ་ཞིག་ཁྲོས་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པར་མིའི་བདག་པོས་ནུས་སམ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། ཅི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་སུ་མ་ཏི་ཀཱིརྟིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ དང་།སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཨ་ཙཨཱརྱ་མར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་པ།། །།དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་གསུམ་བསྟན་ནས། བརྩོན་འགྲུས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཟོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་ཡིན་ལ། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཟོད་པ་སྟེ། རང་གིས་གོམས་པར་བྱས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་མི་ནུས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཞེན་པར་འགྱུར རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བརྩོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་གནས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལས་པས་སམ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །འདི་ཡང་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ ཕྱིར།བསོད་ནམས་བརྩོན་འགྲུས་མེད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་གཉི་གའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ལས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ ཡིན་ལ།དེ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་གང་གསུངས་པ་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ། གང་འདི་དགེ་བའི་ལས་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མི་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་ལེ་ལོ་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ སྤང་བར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིའོ། །འགའ་ཞིག་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་གང་ལ་བཤད་ཅེ་ན། ལེ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལེ་ལོ་ནི་སྙོམ་ལས་ ཏེ།ལུས་དང་ཡིད་དག་ལས་སུ་མི་རུང་བའོ། །ངན་ལ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒོད་པ་དང་སྒེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཞེན་པའོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ནི་སྒྱིད་ལུག་པ་ཉིད་དེ་དཀའ་བའི་ལས་ལ་སེམས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་བདག་ ཉིད་ལ་བརྙས་པ་སྟེ་ཚོད་ཡོད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།འདི་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལེ་ལོ་དགག་པའི་དོན་དུ་དེའི་རྒྱུ་རེ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་ནས་མི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱོ་ལས། །ཞེས་པ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་བྲལ་བས་གང་ཞིག་མི་ རྩོལ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལའང་དེས་བདེ་ཉམས་ལེན་པ་ནི་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་དེ་དང་གཉིད་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་ཏེ་སྲེད་པ་ནི་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལས། ལེ་ལོ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སྦྱར་རོ།

如何做呢？就像民众对暴君一样。譬如对可怕的国王，所有随从都以随顺的行为来侍奉取悦他一样。
此外，这是以世间共识来说明的，并非说对众生造成伤害的果报与对国王造成伤害的果报是相同的。对此说道'即便是国王发怒'等。
为什么要这样旁敲侧击地询问呢？是在思考人王是否能够产生那样的痛苦形态。
是什么样的呢？就是以那种痛苦形态使众生感受地狱之苦。
这是《入菩萨行论难释》智慧源海慧所作第六品。
由印度大班智达苏摩吉祥亲授，译师阿阇黎玛尔巴法王所译校。
如是以遮止违品的方式宣说了三种忍辱后，为了宣说精进，说道'如是以忍辱'等。'如是'是指按照所说的次第，具有忍辱故称为忍辱，即自己所修习的忍辱。精进修持即是努力于精进，否则无法忍受痛苦就会厌离精进。
为什么要修持精进呢？如说'如是于精进'等。因为精进中安住菩提，是由于它是其因，依靠它而成佛。这又从何而知呢？因为'无精进则无福德'，即无有福德资粮。这只是举例，由于精进是二者的因，所以也应当观察智慧。因此，从这精进中生起福德和智慧二资粮，从这二者中成就佛果，这是所要表达的。
由于不知精进的自性而问'什么是精进'。对此所说'即是对善法的欢喜'，即对布施等善业和闻法等生起欢喜，这就称为精进。对不善法的欢喜则是懈怠。
为了说明应当断除违品，因为违品会损害所欲成就的精进支分，故说'其违品'等。'其'即是精进的。能够损害某些的方面即是违品。对什么而言呢？
关于懈怠等，懈怠即是懒惰，身心不堪能。'恶'是指应当呵责的，即贪著嬉戏、玩乐等。怯懦即是怯弱，对难行事心生退却，意为无有信心。由此轻视自己，即是自暴自弃，这是其违品。
为了遮止懈怠，首先想要说明其因，故说'不精进'等。'不厌离轮回苦'是指远离厌离，由此不精进即远离行为，对此又贪著安乐即是希求快乐，以及昏睡即被睡眠所困，由这些，即是想要说明贪著。由此'生起懈怠'。

།ཡང་ན་འགྲོ་བའི་ སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱོ་ལས་མི་རྩོལ་བ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བའི་ལས་གང་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་ལས་བདེ་ཉམས་ལེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ནི་གཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཀྱང་བསྟེན་སྲེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་འདིར་སྐྱོ་བ་བསྒོམ་པ་འདི་ མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར།ཉོན་མོངས་རྒྱ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་ནི་ཉི་ལ་སོགས་པ་གསོད་པར་བྱེད་པའི་དྲ་བར་བརྗོད་ལ་དེ་སྤྱོད་པ་ནི་ཉ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་རྒྱ་ཡིན་ལ་དེས་བཤོར་བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཅི་ ལྟར་ཞེ་ན།སྐྱེ་བའི་རྒྱར་ནི་ཆུད་པ་སྟེ། རིགས་མཐུན་ཞིང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་རྒྱར་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཆུད་པ་ནི་དེའི་ནང་དུ་སོན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་འདིར་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་འཐད་པའོ། །ད་དུང་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་ གྱུར་ན་ཡང་ངོ་།།འཆི་བདག་ཁར་ནི་སོང་གྱུར་པ། །ཡིན་ན་ཡང་མི་ཤེས་སམ་ཞེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་གཞན་འདི་ཡང་གསུངས་པ། རང་སྡེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་ སྡེ་ནི་སྡེ་ཚན་ཏེ།གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རོལ་ཅིང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྤྱད་པའོ། །རང་སྡེ་དེ་རྣམས་ནི་གདོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་གསད་པར་བྱ་བའི་མ་ཧེ་དང་འདྲའོ། །མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཀྱང་གནས་ སྐབས་འདི་ཉིད་ལ་གནས་སོ་ཞེས་པའོ།།འདིས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོངས་སུ་ཐོབ་ནས་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དུས་དེ་སྲིད་དུ་བདག་གིས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་ པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་གསད་པར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་གཤེད་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་གསད་པར་བྱ་བའི་སར་ཁྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཐར་པར་མ་མཐོང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་སྲིད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་བསྒོམས་པས་རྒྱུ་དགག་པ་ལས་ལེ་ལོ་སྤངས་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དང་ཉེ་བ་དང་གོ་བར་བྱས་ལ་ལེ་ལོ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོགས་ནས། ཇི་སྲིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསགས་པ་ནི་ཚོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས པ་ནི་གང་གིས་འཆི་བའི་དོན་དུ་ནད་དང་རྒས་པའི་མཚན་ཉིད་འབྱོར་པའོ།།ཇི་སྲིད་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། མྱུར་བ་ནི་མགྱོགས་པར་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བདག་གི་ཁར་སོན་པ་དེའི་ཚེ་དུས་མ་ཡིན་པར་ལེ་ལོ་སྤངས་ཀྱང ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།དེའི་ཚེ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་དུས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མ་ཐོབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་ནས་བྱའོ་ཞེས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་སྟེ་དེ་མ་ཐོབ་པའོ། ། འདི་བརྩམས་པ་ནི་དགོས་པ་གང་ཞིག་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཆེད་བྱས་པར་གནས་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཅུང་ཞིག་བསྒྲུབས་ཤིང་ཅི་ཞིག་མ་བསྒྲུབས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མཐར་མ་ཐུག་པ་ཉིད་དུ། གློ་བུར་འཆི་བདག་འོངས་ནས་ནི། །བདག་ནི་བཅོམ་ཞེས སེམས་པར་འགྱུར།།ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་སེམས་ཏེ་མྱོས་པར་འགྱུར་ཚེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །མྱ་ངན་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱས་པའོ། །དེའི་ཤུགས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའོ། །དེས་སྐྲངས་པ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། མཆི་མ་ནི་རླངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དམར་པོ་ནི་ཟངས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཡིན་ལ། མིག་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་གདོང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གདོང་ངམ་བྱད་ཉེ་དུ་གང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐོང་ནས་ནི་རྣམ པར་བལྟས་པ་ནའོ།

或者不厌离众生的痛苦而不精进，即不入任何善业。从中享受安乐，从中是睡眠，从中又生贪爱。因此为了遮止不厌离轮回的痛苦，在此应当修习厌离。
如说'烦恼之网'等，网是指捕杀鱼等的网，使用它的是鱼等，如是烦恼即是网，被其所缚即是被控制。
这是如何呢？落入生之网中，即生于同类同分，落入生之网中，落入其中即是进入其中的意思。这里被其所控制是合理的。即使获得如此的境遇也是如此。
即使已入死主口中，难道还不知晓吗？意思是若已出生则必定会死。
又说其他厌离因：'自部'等。自部即是部类，与之一起在童年等时玩耍欢笑等行为。那些自部如同注定被屠夫宰杀的水牛。'岂未见'即是我也处于此境遇之意。
获得少许时间后必定会死，因此在那段时间内我应当享受快乐，这是合理的吗？即使如此也不应相信必定会死，如同被刽子手加持的将被处死者被带往刑场一样，若未见解脱，你享受快乐是不合理的。因此应当以修习厌离断除因，断除懈怠，应当修习增长向善的欢喜。
即使必定会死，也应了知与死亡接近而断除懈怠，故说'乃至'等。积聚即是集合，集合即是为死亡而具备疾病衰老之相。
'乃至'是世间的说法，迅速即是快速，因为极其接近。如是入于死主口时，不合时宜地断除懈怠又有何用？那时一点用处也没有的意思。以三偈证明不合时宜，故说'此未得'等。
'此'即是想着以后再做而未获得。此开始即是最初想要做的任何目的。'此作已住于'即是已成办些什么未成办些什么。因此未完成之事，
'突然死主来，我已被摧毁'而思维。极其困难而心生迷乱时能做什么？与后文相连。忧愁即是因离所爱而心生痛苦。其势即是相续不断地运行。因此肿胀即是增大，泪即是具有水汽。红即是铜色，眼即是能见，具有此相的面容即称为如是。成为如是面容或形貌的亲属们即称为如是，见到他们时观察。

།ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ན་ཞེ་ན། རེ་ཐག་ཆད་པ་ལའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། སླར་གསོན་པའི་བསམ་པ་དང་བྲལ་བའམ་མགོན་དང་བྲལ་བ་དེ་ལའོ། །འཆི་བའི་དུས་ན་གནས་པའི་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉའི་བཞིན་ལ་ཡང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་མཐོང་བ་ན། མྱོས་པར་འགྱུར་ཚེ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སོ། །རང་སྡིག་དྲན་པས་གདུངས་པ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ན་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱས་ཞེས་ཏེ། ཕྱིས་འགྱོད་པས་གདུངས་པ་ནའོ། །འདི་ཙམ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམྱལ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་ཉམས་སུ མྱོང་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པས་བཏོན་པའི་འོ་དོད་བོས་པའི་སྒྲ་དམྱལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྲོ་བའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་དེ་ཐོས་ནས་བདག་ཀྱང་གནས་སྐབས་འདི་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།སྐྲག་པས་གང་ཞིག་ལ་མི་གཙང་བ་འབྱུང་བ་ནི་དོར་བ་སྟེ། དེས་ལུས་ བསྒོས་པའོ།།མྱོས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་ལོག་པའོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ནད་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་བསླབ་པར་འདོད་ནས། ཁྱོད་ནི་ཉ་གསོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།རིམ་གྱིས་བཟའ་བའི་དོན་དུ་ཉ་ཉིད་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ན་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །གསོན་པས་མཚོན་པའི་ཉ་ནི་ཉི་གསོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ནའོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་དེ་རིང་ངམ་ སང་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ཉིད་དུ་འཇིགས་པར་རིགས་སོ།།འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ནའོ། །ཁྱེད་ནི་ཞེས་པ་ནི་འཆི་བ་འཐོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྡིག་པ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ཁྱེད་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་ དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འཇིགས་པར་རིགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའོ།།མི་རྩོལ་བ་དང་བདེ་ཉམས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆུ་ཚན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆུ་ཚན་གྱིས་ཀྱང་རེག་པའོ། །གཞོན་ཤ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་བོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་ལུས་ ཡིན་པས་བཟོད་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྡིག་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །གཞན་གྱིས་ཡང་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བརྩོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བྱས་པས་སྟོང་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འདོད་ པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པར་བྱེད།དེ་ལྟ་ནའང་གནོད་པ་མང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བདག་གིས་ཀྱང་དབང་དུ་བྱེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད། དེ་ལྟར་ནའང་བདག་ཉིད་མི་འཆི་བར་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་པར་བྱེད་ཅེས་ པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་བཞིན་པས་སྐྱོ་བ་དང་བཅས་པས། ཀྱི་ཧུད་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་བཅོམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་འདི་རྨོངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དཀའ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཞུགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་ བྱེད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བརྩོན་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འབོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མིའི་གྲུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ གྲོལ་བའི་མིའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་གྲུ་དང་འདྲ་བ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་དུ་སྒྲོལ་བ་རྙེད་ནས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བར་གྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་ གྱིས་ཤིག་པའོ།།ཀྱེ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཇི་སྲིད་དུ་གྲུ་འདི་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་དུས་འདི་ནི་གཉིད་ལོག་པའི་དུས་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་འབད་པར་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲུ་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་ པར་ག་ལ་འགྱུར།།ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།

如何成为这样呢？对于绝望的人。在何处呢？对于失去再活的想法或失去依怙的人。在临终时，面对阎罗使者的面容，以及见到愤怒且皱眉的愤怒之人时，陷入迷乱时该怎么办？
因忆及自己的罪业而痛苦，即在临终时想着'为何我做了这些'，后来因追悔而痛苦。不仅仅是这些，而且当听到地狱的声音时，即因难以忍受痛苦的体验而痛苦，发出的哀号声如同从地狱中发出的愤怒之声，听到后想着'我也将处于这种境地'。
因恐惧而排出不净物，即身体被其污染。迷乱是指身语意的行为不受控制。'该怎么办'是指一切行为都颠倒了。
如此了解后，为了希望在健康时就开始学习，所说'你如活鱼'等，是为了逐渐食用而养活鱼，大多是东方地区的人们所保护的。活着的鱼不是活鱼，是在那个时候。如此，我也想着今天或明天必定会死，你们应当在此时感到恐惧。
'在此'是指在具有正知的状态时。'你们'是指将获得死亡的人，即造作罪业的你们，更不用说应当害怕极难忍受的地狱痛苦。
关于不精进和享受安乐的'温泉'等所说，即被温泉触及。'年轻肌肤'是指柔嫩，因为身体极其柔软而无法忍受。
如果是这样的话，'造作罪业'等容易理解。另外也是由他人所控制，所说'无精进'等，虽然空无生起安乐之因，但其果报是希求安乐和不能忍受痛苦。
即便如此也造作诸多伤害，因为是一切痛苦的来源。为何被死主所控制？即便如此，为何认为自己不会死？
如此见到此处颠倒行为后，以悲心和厌离心说道'呜呼被诸苦所摧'，即此人因极大愚痴而处于困难境地，对自己也生起厌离。
同样也应当如理观察其他。'无精进'等是呼唤语。
关于睡眠所控的情况下所说'人身之船'等，即获得从八无暇中解脱的人身实体，如同船只能渡越到达增上等彼岸。
从痛苦本性的大河中渡越，即是说要越过，要依靠精进而背离诸苦。
噫，被愚痴所控制者，只要与此船相近的此时不是睡眠之时。如果不如此精进，那时也难得到这能从恶趣中解脱的船，之后怎么会再获得这圆满？

།དེ་ལྟར་ལེ་ལོ་བཀག་ནས། ངན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། དམ་ཆོས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགའ་བ་ནི་ལས་རྣམས་ལ་དགའ་བའོ། །མཆོག་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། བར་མེད་པའི་དགའ་བའི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ། བདེ་འགྲོ་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དགའ་བའི་རྒྱུན་ཏེ་གང་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་སྤངས་ནས་ཏེ་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར དགའ་བའོ།།གཡེང་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་འཕང་བསྟོད་པ་ཡིན་ཏེ་དགོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དགོད་པ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྩོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་གླུ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ ངོ་།།དེ་ལ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་ཞེས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཏེ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་འགྲོར་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟར་ངན་ལ་ཞེན་པ་སྤངས་ནས་སྒྱིད་ལུག་ཅིང་བདག་ ཉིད་བརྙས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བར་འདོད་པས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ཡང་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་པ།སྒྱིད་ལུག་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། སྒྱིད་ལུག་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་སྒྱིད་ལུག་མེད་པ་ཡིན་ལ། དཔུང་ཚོགས་ནི་ཚོགས་ པ་ཡིན་ཏེ།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ལྷུར་བླང་བ་ནི་གྲིམས་པའོ། །བདག་ཉིད་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་ཚིག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བདག་ ཉིད་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་དག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུར་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་མ་ལུས་པ་ནི་ལེ་ལོ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྤེལ་བ་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། མདོར་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་རིམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་བདག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་བརྩོན་འགྲུས བརྩམས་པ།དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མས་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བདག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅི་ལྟར་ སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱ་བས་སྒྱིད་ལུག་ཅིང་བརྙས་པར་མི་བྱ་སྟེ་དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྒྱིད་ལུག་པ་ཡང་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏེ། འདི་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་ བདེན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ།གསུངས་པ་ནི་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་པ་གསུངས་པས་ཞེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱ་བ་མངའ་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གསུངས་པ་ལ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟ་བུའི་བདེན་པ་གསུངས་ཤེ་ན། སྦྲང་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་འཁོར་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་སྔར་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་འཁོར་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ན།གང་གིས་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚོགས་བསགས་པ་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དཀའ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ་བླ་མེད་ཐོབ་པ་ནི་མཆོག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ དཀའ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

如是遮止懈怠后，为了断除对恶的执著，所以说'喜爱正法'等。喜爱是对诸事业的喜爱。最胜是无上。如何成为最胜呢？是无间断的喜悦之流，因为能令善趣不断增上。无边是无有穷尽的喜悦之流，凡是具有安乐之流者即称为此，因此说为最胜。舍弃此后，喜悦是欢喜。散乱是身心的轻举，即是笑的状态之义。笑是语言的散乱，即是伴随喜悦的语言变化之义。等字所摄即是歌等。
对此你为何欢喜，意为不应理。如何成为这样呢？是痛苦之因，即是导向地狱等恶趣，故为痛苦之因。如是断除对恶的执著后，为了断除懈怠自轻及精进的违品，欲断除其他违品故而宣说'无懈怠'等。与懈怠相反即是无懈怠，军队是集聚，即是将要解说的相。专注是勤勉。自在即是自己得到自在。这一切都是分别词的总集。或者是与这些一起的自在。
自他平等和自他相换将在禅定品中解说。这一切都是为断除懈怠而增长精进的力量，这是略说。为了广说略说的内容而说'我岂能'等。'我岂能证菩提'的认知，即是烦恼我如何能成为圆满菩提的法器，因为佛果是利根、发起精进、积累无量福德资粮、行持极为难行的修行，经过多劫无数由殊胜士夫才能成就，而我不是如此，所以像我这样的人怎么可能成佛？不应以这样的心念而懈怠自轻，因为这是失坏大义的因。如说'懈怠亦无义'。
为何如此？因为如来，这是将要解说的，真实即是不离于此，宣说即是开示。如何了知？由说真实，即是具有智慧业而无颠倒地宣说。因此对于说真实，这是因相之词。说何种真实？说'蚊虫'等。'彼亦'即是佛世尊释迦牟尼、宝髻及燃灯等，在轮回大海的轮回中，在先前凡夫位时周遍轮转之时，由何发起精进力即是以增长精进力而积累资粮时。菩提难得即是难以获得，证无上即是最胜。精进发起毫无困难，即是真实，如是密意。

།བདག་ནི་མིར་སྐྱེས་པ་སྟེ་མི་རུ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཕན་གནོད་ངོ་ཤེས་ནུས་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་འདི་ནི་ཕན་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་མི་ཕན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་ པར་ནུས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བདག་གི་ཞེས་པ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསམས་ནས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་འདི་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་ པའི་ཐེག་པའོ།།མ་བཏང་ན་ནི་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བསྟེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་བདག་གིས་ཅིས་མི་འཐོབ་སྟེ་ཚིག་ཟུར་གྱིས་འཐོབ་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། །འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་མིར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དཀའ་སྟེ། བདག་གི་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ནི་ཆུང་ཞིང་ཞན་ལ། བདག་ཀྱང་ལེ་ལོ་ཅན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་མགོའི་ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་མང་པོ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ མང་པོར་བསྒྲུབ་དགོས་པས་བདག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཁུར་བསྐུར་བར་མི་སྤྲོ་སྙམ་དུ་སེམས་མི་བསྐྱེད་དེ།འོན་ཀྱང་ཅི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་དག་དང་། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་དང་། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་འདི་འདྲ་བ་དང་། ལམ་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། བརྩོན་འགྲུས་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་གྱིས། བདག་ཀྱང་ཅི་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་གི་བརྩོན་འགྲུས་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བདག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཙལ་ལོ་འབད་དོ་ཞེས་སོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ བའི་སྤྱོད་པ་ཐོས་པས་སྒྱིད་ལུག་པ་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ།འོན་ཏེ་རྐང་ལག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་འཇུག་པས་ འཇིགས་པ་སྤྲོ་བ་ཡང་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གལ་ཏེ་སེམས་ན།རང་གི་སེམས་ཉིད་ལ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ལ་བདག་རྨོངས་པ་ཉིད་དེ་ཆུང་ངུ་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་ཆུང་ངུ་ཉིད་དུ་གཏི་མུག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། མ་དཔྱད་པ་ནི་མ་ཤེས་པས་ཏེ་བདག་གི་དོན་དམ་པར་ དཔྱད་པར་མ་གྱུར་ཏོ།།དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས། བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་བཙོན་རར་གནས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བདག་བཅད་པ་སྟེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ཡན་ལག་ དང་ཉིང་ལག་བཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕུག་སྟེ་ནི་མདུང་དང་འཕང་མདུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྲེག་པ་ནི་དམྱལ་བའི་མེ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཤེག་པ་ནི་སོག་ལེ་འབར་བུ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལན་གྲངས་དུ་མར་ལན་ མང་དུ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བའི་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་དུ། །ཞེས་པ་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

我获得了人身即获得了人的出生，能够辨识利害，这是有益的，这是无益的，如是能够显示并了知善与不善之业，能够通达理解。因此，对我来说获得菩提并非极其困难，为显示此义而说'我的'等等。如是思维：一切智者是通达诸法实相的智者，此法是显示取舍实相的乘法。
若不舍弃即是未完全断除，这是指接受、执取、依止等等的意思。我为何不能获得佛果，以此词边表明必定能获得。这是世尊在《宝云经》中所说：
如是菩萨不应这样想：'作为人是难以获得菩提的，我的精进微弱且羸弱，我也是懈怠者，菩提如同头顶燃火一般，需要经过许多劫、数百劫来修行，我对担负如此重担不感欢喜。'不应生起这样的念头。
然而，菩萨应当如是思维：'如是已成就的如来应供正等正觉，以及将要成就正等正觉的那些佛陀们，也都是以这样的方法、这样的道路、这样的精进而现证圆满菩提，现前成佛，将来成佛。那些如来也并非本来就是如来而成佛的。
因此，我也要以与一切众生共同的精进，以缘念一切众生的精进，如是寻求、努力，以期证得无上正等正觉。'这确实是合理的，然而仅仅听闻独自修行极其困难的行为而生起怯懦，是无法遣除的这种分别念。
若说'若无手足'等，即是说若不布施手足、头颅等无法获得佛果，因畏惧趣入极其困难的事业而退失信心，如果这样想的话，对自心而言：
于此轻重之中我是愚昧的，即是将小说成大，将大说成小，为无明所转，未经观察即是无知，我未能如实观察。若如实观察，则知轻重之分是颠倒的。
故说'劫'等，在轮回牢狱中住时，由如是业力而被砍断，即断手足等身体、肢体、支节，不仅是在地狱等处。同样，'刺穿'是指被矛、标枪等刺穿。'焚烧'是指被地狱之火等烧灼。'劈裂'是指被燃烧的锯子等切割。'多次'即是多次反复，在无尽的轮回道中于地狱等处感受痛苦。
'无数亿劫'即是无法计数。因此，即使不愿意也会出现无尽的种种痛苦，这并非是为佛道资粮而行。

།འདི་ནི་འཁོར་བ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ཚད་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དུས་ངེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཟུག་རྔུ་དེས་གནོན་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སེལ་བ་ནི་ལྡོག་པར་བྱེད པའོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་དེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བོར་ནས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཟུག་རྔུ་ཁོང་རླག་གདོན་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་ལ་རྨ་བཏོད་ནས་འབྱིན་ཅིང་འདོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དུས་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དེས་ ཡུན་རིང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལ་ཡང་བཟོད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།།སྨན་པ་ཀུན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་འདིས་ཀྱང་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་པ་ཀུན་ཀྱང་ནི་བདག་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བསྙུང་བ་དང་སྨན་པ་ལ་ སོགས་པ་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཟ་བ་དང་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ལ་ནད་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།གཞན་དུ་ན་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུའི་ ཆུང་ངུ་ལ་བཟོད་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དག་གཞོམ་ཕྱིར། །ཞེས་ཏེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུན་རིང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བློ་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁས་བླངས་པར་རིགས་ཏེ་འདིར་ རིགས་པ་ཡིན་ཡང་དཀའ་བའི་ལས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པ་ལ་དང་པོར་རྗེས་སུ་གནང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གསོ་དཔྱད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསོ་དཔྱད་འོས་པ་འདི་འདྲ་བ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། འོས་ པ་ཡིན་ན་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་།།སྨན་པའི་མཆོག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་ནད་ཐམས་ཅད་འཆོས་པར་མཛད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དང་པོར་གནང་བ་མ་ཡིན་ལ། ལས་དང་པོ་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན།ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འཇམ་པོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོའི་རིམ་པས་ཏེ་ཇི་ལྟར་བཟོད་པར་གསོ་དཔྱད་གསུངས་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གསོ་བར་མཛད་པ་ནི་ནད་ལས་གྲོལ་བར་མཛད་པའོ། །ནད་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཡུན་རིང་ པོའི་ནད་པ་སྟེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཆེན་པོས་བཟུང་བ་རྣམས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འཇམ་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོད་དམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེར་སྣའི་དྲི་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་བདེ་ཞིང་བདེ་བའི་ཚོགས་སྤེལ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་གསོ་བར་ནུས་ པའི་སྔོ་རྔད་དང་ཕྱེ་ཟན་གྱི་ཆང་བུ་ཙམ་སྦྱིན་པ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་འདྲེན་པས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མཛད་དེ།ཡང་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྦྱོར་བ་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གང་དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བ་ལ་ གོམས་པའི་རིམ་པས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ན་ཕྱི་ནས་དཀའ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དང་བས་སྟེར་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་ནས། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་དུས་ན་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ལས་སེར་སྣ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བས་རང་གི་ཤ་ལ་ཡང་སྔོ་རྔད་ལྟ་བུའི་ཞེན་པ་མེད་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།དེའི་ཚེ་རང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བ་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ དུས་ན་དཀའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由于轮回无有尽头，是极大的痛苦且无果。而成就佛果则是极小的痛苦且有果。为了说明这个道理，所以说'我的'等等。为成就佛果，我的这个痛苦是有限度的，因为时间是确定的。又为了去除如是痛苦相续的刺痛所压迫，去除它就是使之转变。其原因是舍弃无动于衷，要消除尽形寿的痛苦，这是其含义。为了拔除体内的刺痛，在身上割开伤口取出拔除，这是其含义。
如同以确定时限的极小痛苦，成为长久痛苦止息的原因一样，对此痛苦也应当忍受。'一切医生'等所说的也是总结，一切医生并非某一个。对于因病而医治等所作，如禁止随意饮食和安住等所生的行为痛苦所逼迫者，使其产生无病，否则就不能令其止息。由于如此的缘故，对极小的痛苦中的小痛苦也应当忍受。
为什么呢？'为摧毁众多痛苦'，意思是为了息灭自己和一切众生的长久痛苦。具慧者应当如是暂时承许，在此虽然合理，但对于艰难的事业，世尊对初业者最初并未开许，为了说明这个道理，所以说'医治'等。
这样的医治方式就是前述能生痛苦的那些，虽然适宜且应当宣说。最胜医者即是世尊，能治一切病，但并未最初开许，说明不是初业者所应作。那么如何消除贪欲等病呢？
'以柔和行'等所说，以极为柔和的次第，意思是如同随其所能忍受而说医治。治疗即是解脱病苦。大病人即是长期病人，即被贪欲等大病所执者。又如何是柔和行呢？
'适量'等所说，为了断除悭吝垢染，为了增长安乐资粮，能完全治愈的青草和面团丸子等，最初即引导布施，世尊以方便善巧而作。'于此'是世间的说法，如是于小布施等的布施中，以串习次第，当圆满熟习大布施中的大布施时，其后无有艰难地以净信布施自己的血肉等。
又为何如此？想到这点而说'何时'等。当于布施等极为圆满熟习时，由于完全远离一切悭吝，对自身血肉也生起如青草般无执著的心，那时于布施自身血肉等也非不能实行，因此那时有何艰难，一点也没有，这是其含义。

།འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་དང་འདྲ་བར་སྤང་ནུས་ཤེ་ན། སྡིག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་ པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།ལུས་ལས་བྱུང་བ་དང་ཡིད་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཡང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་གང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ བྱས་པས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྡིག་པ་སྟེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འདི་ལ་བདེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ ནམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ལ་བདེ་བ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཡིད་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཉི་ག་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་སྐྱོ་ བར་བྱེད་དེ་སྐྱོ་བར་སེམས།ཡང་ན་གང་གིས་སྐྱོ་བར་བྱེད་དེ་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་འཇིགས་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམ་པ་མང་དུ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ ཚོགས་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ལ་དེ་བས་རྨོངས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་མྱུར་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་བླའོ་ཞེས་དོགས་ནས།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་སྔར་ཡང་། གང་གི་དུས་མཐའི་མེ་བཞིན་སྡིག་ཅན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད། །ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟེར་བར་ བྱེད་པ་སྟེ།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཏེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད་ནམས་ཤུགས། །ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གང་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པས་ཀྱང་མྱུར་ཞིང་མགྱོགས་པར་འགྲོའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་བསྡུས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤངས་པ་དང་སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ངན་སོང་དུ་ འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་བདེ་བ་དུ་མས་ཉིན་མཚན་དུ་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོ་བརྒྱུད་པས་ལམ་བཟང་པོར་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་ཞོན་ནས་ཤེས་པའི དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། སྐྱོ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ངལ་བ་ནི་དུབ་པའོ། །དེ་སེལ་བ་ནི་རིགས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱོན་ཀུན་སེལ་བའོ། །དེ་བདེ་བ་གཅིག་ལས་གཞན་གོང་ནས་གོང་དུ་ལྷག་ཅིང་ལྷག་པར་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ འགྲོ་སྟེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནའོ།།རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྒྱིད་ལུག་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དུ་མས་སྒྱིད་ལུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀག་པས་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། དཔུང་གི་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།འདིར་ཡང་མདོར་བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

那么如此的话，为何能够长期为利他而忍受轮回中的一切痛苦呢？为此说'罪业'等。痛苦的危害只产生两种：身体所生和意识所生。这两者对菩萨来说都是不存在的。因为断除了身语意的一切过失，所以不会产生身体的痛苦。因为通过教证和理证确立了二无我，意识的痛苦又怎么会存在呢？
如此，由于颠倒分别，即以非真实的分别而执著我和我所，对事物产生执著，众生便有痛苦和罪业，即杀生等身体的痛苦。如是，首先由于断除了痛苦的因，所以不会产生痛苦，这是所要说明的。
现在为了说明此中唯有安乐，故说'福德'等。具有安乐的身体是快乐的，具有安乐的意识是快乐的，如是二者都具有安乐。具有大悲心者为利他而轮回时，何种痛苦能令其厌离而生厌倦？或者说，由于没有厌倦的因，所以不会有任何厌倦，这是其意趣。
如此，为何要无因地因恐惧而退却？即便如此，有人怀疑说：长期修习、多加修持，以广大福德资粮获得圆满菩提，不如愚者迅速依止声闻乘为好。为此说'此乃菩提心力'等。
以菩提心的力量能消尽过去所造的一切罪业。如前所说：'如同劫末之火，能在刹那间必定焚烧诸罪业。'同样，以菩提心的力量能积聚、能给予诸福德海，如所说：'相续不断的福德力，等同虚空而生起。'以如是信心力安住大乘的菩萨，较之声闻等更为迅速快捷。
以'如是'等总结前说之义。'如是'是说明次第，由于断除过失和消尽往昔罪业，即使在梦中也远离恶趣，以及由于以极强烈的意乐日夜增长遍满虚空的诸多福德海，故应生起并乘上如车乘般的菩提心，经由善趣道路而趣入善道，这是其义。
何等状态呢？厌离即是烦恼，疲惫即是困乏。断除它即是以前述理证方式断除一切过失。从此一乐趣转向更高更胜的天人圆满安乐之相而获得。具有智慧者怎么会懈怠？因此如是以多种方式遮止懈怠的理由而说明无有懈怠后，为显示助伴力量，故说'众生利益'等。此中也是总说的本体。

།འདུན་པ་ནི་འདིར་དགེ་བའི་འདོད་པ་ཡིན་ལ། བརྟན་པ་ནི་བརྩམས་པ་ལ་བརྟན་པ་ཡིན་ཞིང་དགའ་བ་ནི་དམ་པའི་ལས་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། གཏོང་བ་ནི་མི་ནུས་པ་ན་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་འཇིག་པའོ། །འདི་ནི་དཔུང་ གི་ཚོགས་བཞི་ཡིན་ཏེ།ཆ་ཤས་དུ་མས་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་དཔུང་བཞིན་ནོ། །སེམས་དོན་གྲུབ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ། འདི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་སྟོབས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བྱེད་པ་མང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པས་ཤེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བས་འཇིགས་པ་ལས་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པས་ ཞེས་ཏེ།ཕན་ཡོན་ནི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ལས་དགེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བསྒོམ་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལས་རྣམ་པ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འབྱིན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུན་གྱི་རིགས་པས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤངས་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཆོ་གས་སེལ་བ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཐབས་གང་ གིས་ཤེ་ན།འདུན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་མཐོན་པོ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་བརྟན་པའི་དཔུང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའམ་བརྟན་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མཐུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདིར་ནུས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་སྟོབས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལ་རེ་ཞིག་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་པོར་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བཏགས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཆེད་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་དེ་ ཡང་བྱ་བ་ཞན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོ་བར་བྱས་ནས་ཀྱང་གལ་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་མ་བརྩམས་པ་ཡིན་པས་རྩོམ་པར་ཞན་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ།དེའི་ཚེ་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བ་ལས་གཞན་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བདག་གིས་བསམས་ནས་སྐྱོ་བ་མངོན་དུ་བྱ་སྟེ། འདུན་པ་བསྐྱེད་ པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའོ། །ཉེས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་བརྟེན་པའོ། །གཞོམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །བདག་དང་གཞན་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ དོ།།རེ་རེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་རེ་ཞིག་མང་པོ་རྣམས་བཞག་སྟེ། མང་དུ་ནི་དེ་རྣམས་ལའོ། །བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་སོ། །ཟད་པ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལ་ནི་དེ་རྣམས་ལའོ། །ཉེས་ཟད་རྩོམ་པ་ནི་ཉེས་པ་སྤོང་བ་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ཅུང་ཟད་ ཙམ་ནི་ཆ་ཙམ་ཡང་ངོ་།།བདག་ལ་མ་མཐོང་བ་ནི་མི་སྣང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྟེན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པའི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་སྙིང་མི་འགས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རལ་བར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གོ་སླའོ།།དོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་ཁྱེར་བ་ནི་བསྐྱལ་བས་ཏེ་རྒྱབ་ཏུ་བྱས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྒྱ་ལ་ན་ཐོབ་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི་།བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །ཡུན་རིང་ པོས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཡིན་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་དགའ་བ་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་།དེས་བདེ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན་ལ། མ་ཐོབ་པ་ནི་བདག་གིས་མ་རྟོགས་པའོ།

欲乐是指此处的善愿，坚固是指对所作之事的坚持，欢喜是指对殊胜事业的执著，舍弃是指在无力时暂时放弃。这是四种军队，因为由多种部分组成，如同象军等四种军队。
为成就心意之故，这是精进的因，精进也是为成就一切所欲之故的意思。其中力量资粮因为作用广大，故说从欲乐等生起之因。由于怖畏痛苦而了知，是从不善业生起痛苦而生怖畏而生起欲乐。
思维其功德，功德是从果的角度而言的殊胜功德，这也间接指善业。修习是指从善业中以多种方式产生善果，反复思维的意思。
现在为显示军队资粮的作用，故说如是等。如是是依据前述的道理。违品是懈怠等。断除是以对治修习的仪轨来消除，为增长精进而应生起力量。
以何方便呢？说到欲乐等。我慢是高傲心，这是增长坚固军或即是坚固力。以这些力量即是以这些能力。这里能力的异名即是力的词。
其中首先生起欲乐，说到为自他等。为利益一切众生而自身也断除一切烦恼，为生起圆满功德而我发菩提心，这也不是以懈怠能成办的，如是了知后，若未发起精进而住于懈怠，此时除了堕入恶趣外别无他依，我如是思维而生厌离，应生起欲乐，这是总义。
当说支分义。无量是不能度量。过患是依身心而有。应摧毁是应断除。自他是自身与他身。各各是暂且搁置众多，多数是对那些。劫海即是以百千多劫。尽是断除。于彼即是于那些。断尽过患的发起是对断除过患的欢喜。些许即是少许。
于自未见是不显现。因此是无量痛苦的所依，是无量痛苦的容器。我心不碎是为何未裂开，以何方式。自他等易解。
无义是无果，我的此生是从八无暇中解脱，带走是背负的意思。百次获得，如大海中漂流的轭孔中龟颈入孔般，经长时获得。
正因如此是稀有处故为希有。为此也是退失，如说我等。对如来作承事而有大欢宴即具极大欢喜，由此安乐是心悦，未得是我未证得。

།བསྟེན་པ་ནི་སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་དང་། ལྷ་ཁང་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། གཟིམས་ཆ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དབུལ་ བ་བྱ་བ་སྟེ་མཆོད་པ་ཡང་མ་བྱས་སོ།།དབུལ་བ་རྣམས་ནི་ནོར་ཞན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། བསམ་པ་འདི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པའོ། །འཇིགས་པ་ལ་ནི་དགྲ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ལ་མ་འཇིགས་ཤིག་ཅེས་མི་ འཇིགས་པ་མ་བྱིན་པའོ།།ཉམ་ཐག་ནི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསལ་ནས་བདེ་བར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མའི་མངལ་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ གོ་སླའོ།།ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ངན་པ་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོབ་ཅེ་ན། ཆོས་ལ་འདུན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྔར་གྱི་སྐྱེ་བར་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་ད་ལྟའི་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཡང་རྒུད་པ་འདི་འདྲ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་སྔར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་པར་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སུ་ཞིག་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་ཅིང་མཁས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ལེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་ཅེས་དགོངས་ནས།གང་། འདུན་པ་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པས་སྐྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བར་འདོད་ནས། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒུད་པ་བསལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།དཀར་པོའི་ཆོས་བསགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་པའོ། །རྩ་བ་འདུན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། རང་གིས་བཏགས་ནས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཡང་ནི་འདུན་པའི་ཡང་ངོ་། །རྩ་བ་རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་བསྒོམས་པས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་འཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་ལས་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཇི་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་ འཇིགས་པ་འདི་ལྟར་བཅིང་ཞིང་འཁྱིག་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་།ཡིད་ཀྱིས་ཚོལ་བའི་རྙེད་པའི་བར་ཆད་འདོད་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཉིད་ལས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལེགས་སྤྱད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཡིད་ལ་བསམ་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་སྨོན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ལ་བསམས་པ་ཡིན་ལ། གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡིད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཅེས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བ་བྱས་པ་ན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གང་དང་གང་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཟློས་པ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ནི་བསྐྱོད་པའོ། །འབྲས་བུ་རིན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རིན་ཆེན་བཞིན་དུ་རིན་ཏེ། དེས་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདེ་བ་འདོད་པ་ནི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཚོན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཚོན་བཞིན་དུ་དེའི་འདོད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

供养是指对佛像、佛塔、正法等表示恭敬，以及供养寺院、园林、卧具等物品，但未作供养。贫穷者是指财物微薄者，心愿是希求，从所需方面未圆满。对于恐惧，是指对于被敌人等恐惧所扰乱者，未给予'不要害怕'的无畏施。困苦是指被身心痛苦所折磨，也未除其苦而令其安乐。
由于此圣者远离这一切正法，故说'母胎'等，易于理解。若问你们为何获得这种恶劣处境，故说'于法欲求'等。由于前世积累了远离对法的欲求，故今生也遭受如此衰败，失去一切能力，获得前述的本性。如此了知后，谁会舍弃对法的欲求而完全放弃，智者为何不接受？此为结语。
又为何求善者要努力生起欲求？考虑到这点，为了破除'欲求由苦及怖畏而生'等说法，故说'善的方面'等。不仅是为了消除衰败，也要为积累白法而努力生起欲求，这是'也'字的含义。'一切'是指非个别。根本欲求是因，这是佛所说，不是自己安立而说的意思。
'其也'是指欲求的也。'根本常'是指一切时。'修习异熟果'是指善恶业的异熟果在后世获得可意不可意的特征，修习是指反复现前。为显示不善业的异熟果，故说'痛苦'等。身语意所致的地狱等种种痛苦、多种恐怖如此束缚、捆绑、殴打等，以及意求所得的障碍、欲求的阻碍，都从造作恶业者中生起。
为显示善行业的异熟果，故说'意中所想'等。对欲望的希求分别是意中所想，如世间所谓意的王位般广为人知。行善即是作福，'于何处何处'是重复词，不是仅指某处。'行'是移动。'果报价'是指显示所欲果报如同珍宝般珍贵，以此供养。又为显示不善果，故说'罪业'等。欲求安乐是追求安乐。'苦如刃'是能作性，因为痛苦如同刀刃般能断除其欲求的因。

།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགེ་བའི་ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ།རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདབ་མ་ཅན་གྱི་པདྨའི་ནང་དུ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་འབྱོར་པ་དུ་མ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཡིན་ལ། དྲི་ཞིམ་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་ཡིན་ཏེ། བསིལ་བ་ནི་བདེ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱང་པདྨས་ཏེ་འདམ་སྐྱེས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ནི་ཡང་པདྨའི་སྙིང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྡུས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྲས་སུ་དགེ་བས་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །པདྨའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སུ་ཡང་ཅི ལྟར་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།རྒྱལ་བའི་གསུང་སྙན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙན་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་མཆོག་ཏུ་ཡིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཟས་ཏེ། ཞལ་ཟས་ཀྱིས་མདངས་ འཕེལ་བར་བྱས་པའི་ལུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཤེ་ན། ཐུབ་འོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་སུ་མཁྱེན་ནས་ཐུབ་འོད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་ཁ་ཕྱེ་བར་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ པདྨ་འང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ལུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་དུ་སྟེ། བདེ་གཤེགས་སྤྱན་སྔར་བདེ་བ་ཅན་དུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འདི་ནི་མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་འདི་ལས་བཟློག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཡང་དེ་ན་དོག་པ་དང་།དྲི་ང་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ཚ་བ་དང་། ཕ་དང་མའི་མི་གཙང་བ་ནུར་ནུར་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་དང་། མས་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པ་སྐྱུགས་པ་དང་འདྲ་བས་བསྐྱེད་པ་དང་། མངལ་གྱི་དྲི་མས་གོས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་ན་ བརྒྱ་ལ་སྲོག་མགྲིན་པར་ཕྱིན་པ་དང་།བཅར་ལ་མནན་པ་བཞིན་དུ་བཙའ་བའི་དུས་ན་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཕལ་ཆེར་མིར་སྐྱེས་པའི་འདྲེན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་གནག་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཤིན་ རྗེའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ནི་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་བས་ཏེ་བཤུས་པ་ནི་འབར་བའི་ཐོབ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྲལ་བའོ།།མ་ལུས་པ་ནི་མཐའ་དག་ཡིན་ལ་པགས་པ་ནི་ཤུན་ལྤགས་སམ་ནུས་པ་སྟེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཉམ་ཐག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ འབར་བའི་ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞིར་ལྟུང་ངོ་།།སླར་ཡང་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་ཚ་བའི་མེས་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་ཟངས་གང་ཡིན་པ་དེས་ལུས་རྣམས་ལ་བླུགས་པ་སྟེ་བཀྲུས་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་པགས་པ་མ་ལུས་པར་བཤུས་པ་ལ་འབར་བའི་རལ་གྲི་རྣམས་དང་། མདུང་ཐུང་སྟེ་ མཚོན་ཆའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་བསྣུན་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་དུ་མའི་མཚོན་གྱིས་སོ།།ལྷགས་ཤིང་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པ་དག་ཡིན་ཏེ་ཤའི་དུམ་བུ་ནི་མཐའ་དག་ཡིན་ལ་གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་རྣམས་སུ་ ལྷུང་བར་འགྱུར་བའོ།།མི་དགེ་བ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མང་པོས་ཞེས་པ་ནི་ལན་མང་པོར་ཡིན་ཏེ། དུས་རིང་པོར་དེའི་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于凡夫和不共善业的异熟果不共广大等所说：获得欢喜地的菩萨们不会违愿投生于母胎中，而是会转生于极乐世界中杂色花瓣的莲花中。
显示他们诸多安乐圆满：广大即极为宽广，香气芬芳即悦意之香，清凉即安乐触感，这些都是莲花即泥生。其中的精华即是莲花精华的差别。
安住于其中即是居住，由智慧、方便和大悲所生的福德，以及摄集智慧支分，具足菩提心的善逝子由善业而成就。
若问如何在莲花精华中开敷？如所说'佛语悦耳'等：悦耳即具足一切音韵支分而令极为悦意。以圆满佛法界之食为滋养，使身光泽增长者即是此义。
若问如何出生？如所说'能仁光'等：在圆满时节了知，由能仁光即如来光芒令其开敷绽放，此即是莲花之义。从中出生即是诞生，具足相好庄严身者即是此义。
如是成为善逝子菩萨相续中，于善逝面前即于极乐世界无量光佛前，由纯白善业而生起出现。
如是，这是对于投生母胎者与此相反的痛苦体验的显示：即彼处狭窄、臭秽、胃火炽热，从父母不净脓血中真实生起，由母亲所食所饮如呕吐物般滋养，为胎垢所染，成熟之时命至咽喉，如受挤压般分娩之时亦是如此，这是大多数人类导师业的异熟果的说明。
纯黑业的异熟果如所说'阎罗人'等：阎罗人即死主使者，剥皮即以燃烧铁叉等武器分割。无余即全部，皮即表皮或力量，具此者即称此。极为痛苦者堕入极热铁地。
复次若问如何？以极热火熔化的铜液浇灌即洗涤诸身。此后又将皮肤全部剥离，以燃烧的刀剑和短矛等武器差别伤害他们，即以种种武器。砍断即分割，肉块即全部，当如是时堕入极热性质的地面。
不善即非善业。众多即多次，因为长时间方能穷尽其果。

།དེ་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ནས། འདུན་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་བསྡུ་ བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསམས་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤངས་ནས་དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་ཉིད་ལ་གུས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ བརྟན་པའི་སྟོབས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ཡང་ང་རྒྱལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བརྩམས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡང་ན། བརྩམས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ། ཞེས་པ་ནི་བརྟན་པར་ཡང་དག་པར་ བརྩམས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།སེམས་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་སྦྱོར་བ་དམན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྩོམ་པའི་རིམ་པ་ཉིད་བསླབ་པར་བཞེད་ནས། དང་པོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དང་པོར་སྟེ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབྱོར་པ་སྟེ་ རྒྱུ་མཐའ་དག་གོ།།བརྟགས་ལ་དེའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་བརྩམས་པའམ། སྟོབས་དང་མི་ལྡན་ན་བརྩམ་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བརྟགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མ་བརྩམས་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་གྱི། །ཞེས་ གསུངས་ཏེ།མི་ནུས་ན་དང་པོ་ཉིད་དུ་བརྩམས་ནས་བཟློག་པར་མི་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་གིས་ཅི་ཞིག་མི་འདོད་ནས་སྟོན་ཅེ་ན། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་དེ་གོམས་པ་སྟེ། བརྩམས་ཤིང་ལྡོག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ལ།དམ་བཅས་ཤིང་ཡང་མི་བྱེད་པའི་སྡིག་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ནི་གང་ཞིག་སྤངས་ནས་དེ་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ་དམན་པ་ནི་དེ་ཆུད་ཟོས་པའོ། །འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱང་དམན་པ་ནི་བརྩམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་ཏེ། འདིའི་འབྲས་ བུ་དེའི་དུས་ན་གང་འབྲས་བུ་གཞན་བྱ་བ་དེ་ཆུད་ཟོས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་ནི་གང་བརྩམས་ནས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དེ་ཡང་མ་བསྒྲུབས་ཏེ་འགྲུབ་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ལ་དེས་ན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ང་རྒྱལ་འདི་ཐམས་ ཅད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུམ་པོ་གང་དག་ལ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལས་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ནུས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཏེ། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། འཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་ནམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉིད་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བཤད་པར་འདོད་ནས། བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང ཅུང་ཟད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་བྱ་སྟེ།གཞན་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པས་དབང་དུ་ བྱས་པ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་འདི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ།གང་དུ་ཡང་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་རྣམ་པ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་ བོ་འདི་དག་འདི་ལྟ་བུའི་ཁུར་བསྐུར་བ་ལ་བདག་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །དམན་པའི་ལས་ལ་ཡང་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ། གཞན་དག་དམན་པའི་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ སྨད་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ན་ཁུར་ཁུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲན་དུ་གྱུར་ནས་ཡང་འདུག་སྟེ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །བདག་གི་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་བྱེད་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བར་འོས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

如是宣说了善业与不善业的异熟果报之后，为了摄集欲力，故说'是故'等。由于如是善业与不善业的异熟果报是柔和与粗暴，因此如是思维后应当舍弃不善业而恭敬于善业欲乐。
现在为了宣说坚固力，故说'金刚幢'。应当修持金刚幢经中所说的仪轨与我慢，即开始修持所应成办之义。或者，'开始修持'是指坚固地正确开始修持，应当使心坚固，而不是以下劣的加行。
为了教导开始的次第，故说'首先'等。首先即最初为了成办所欲求的义利而具足资具即一切因。观察具有力量与不具力量后，若具力量则开始，若不具力量则不开始。
若问如是观察有何必要，故说'未开始为最胜'。若不能够则不应从最初开始后退转。若问为何如是说明何人不欲何事，故说'于其他生中'等。如是行为即于其他生中习惯于开始后退转，既立誓言却不行持之罪过会增长痛苦。
其他即舍弃何事而开始，下劣即浪费。果报时下劣即完全舍弃所开始的果报时，此果报时其他所作果报浪费之义。彼复即开始后完全舍弃，彼亦未成办即未令成就。如是有五种过失故不欲如是，此为密意。
若问此我慢非一切处皆应作耶，故说'三者'等。于何三者？说'即业与近烦恼力'。其中近烦恼即小事之名，即五十七种忿怒、怨恨、覆藏、恼害等，或说贪等烦恼即是近烦恼。
为欲说明业慢，故说'唯我一人'等。凡是少许有情无过失之所作业，一切皆由我一人作，不应开许他人为之，此为其义。为显示此义，故说'烦恼'等。一切众生皆为烦恼所控，于任何处皆不具有成办自利的能力。
为生起一切安乐相故我发无上菩提心，由于如是之故，我于担负如是重担非无能力。是故一切皆由我自身作，于下劣业亦不应退转。
关于'他人下劣业'等，下劣即极为卑贱，即世间担负重担等。我亦成为一切有情之奴仆而住。我之所作何由他作，应当由我自身作为，此为其义。

།འོ་ན་ལས་དེ་དག་གིས་ རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་སེམས་ཁེངས་པ་བཟློག་པར་འདོད་ནས།འདི་ལ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ནི་དེའི་བུ་ཡིན་ལ་ལས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་སྟེ་དེ་བདག་གིས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནས་གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་གྱིས་མི་བྱེད་ན་དེའི་ ཚེ་བདག་གི་ང་རྒྱལ་བརླག་ན་བླ་སྟེ།ང་རྒྱལ་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་འདིས་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། དམན་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། དེ་ལྟར་ལས་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་བཤད་ནས། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་བསྟན་པར་འདོད་ནས། སྦྲུལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་བདག་གི་སེམས་ཞན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཕོངས་པ་སྟེ་ལྟུང་བས་གནོད་པར་བྱེད་དེ། གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆུང་ངུ་ཡང ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱོད་པའི་སྤྱོད་པས་ཞེན་པའོ།།ཅི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། ཤི་བ་སྟེ་སྲོག་དོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྲུལ་རྙེད་པར་གྱུར་པ་ན་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུར་སྤྱོད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཞུམ་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དཔངས་མཐོ་བ་བོར་ཏེ་ཞུམ་པར་བྱས་པས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་འཇུག་པ་དམན་པ་ན་ལེ་ལོས་བཅོམ་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་ན་ལྟུང་བ་བླ་སྟེ། རྙེད་སླ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ལྟུང་བ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པ་ནི སེམས་དེ་སྐྱེས་པས་སླར་ཡང་སྤྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་སྟེ།དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྐབས་སྟེར་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ་སྟེ་རྒྱལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བརྟེན་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟོན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སེམས་ནི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱི་གོ་ཆ་བགོས་པས་སོ། །ལྟུང་བ་ཉིད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞོམ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བཀག་ པས་དེའི་རྒྱུད་དྲུངས་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ལྟུང་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པར་ཕོངས་པས་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བར་རྩོམ་པ་ལ་བཞད་གད་དེ། ཁྲེལ་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། སེང་གེ་ནི་བདུད་ཀྱི་རི་དགས་ཐམས་ཅད་དག་གིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་བདག་ཀྱང་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ བདག་གིས་ང་རྒྱལ་འདི་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་ནས་རི་དགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནགས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་བརྟན་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ གང་ཡང་དགྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ང་རྒྱལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྔགས་པར་བྱ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།གྲོང་ངམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།ང་རྒྱལ་ཅན་དགྲའི་དབང་མི་འགྲོ་།ཞེས་པ་ནི་འདི་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་དག་རྣམས་འདོད་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་རྣམས་ང་རྒྱལ་དགྲའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས། ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། ང་རྒྱལ་བདུན་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ངན་སོང་དུ་ཁྲིད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སུ་ཁྲིད་པའོ།

那么，为了遮止由于这些行为而产生的'与之相应'的傲慢心，所说'以我慢'等。'我是他的儿子，而这些事业是极为低劣的，我不应该做这些'，如果因为我慢而不做，那时宁可失去我的我慢，这个使重大意义衰损的我慢对我有什么用？不应该从事低劣的事业，这是其义。
如是说明了对诸事业的我慢后，为了说明对诸随烦恼的我慢，所说'蛇'等。如果因为摧毁对随烦恼的我慢而使自心变得软弱，那时会因贫困即堕落而受害，会造成伤害并导致堕落，这是其义。
即使是小的随烦恼所引发的行为也会执著。如何呢？死亡即舍弃生命，当遇到这样的蛇时，就如同金翅鸟那样行动。又为何如此呢？所说'退怯'等。舍弃心的高度而退怯，身心趣入低劣时被懈怠所摧，忘念时宁可堕落，容易获得且会发生，因为即使小的堕落也是应当摧毁的。
不退怯则因生起彼心而再次具足殊胜欢喜，具有观察的人以正念和正知不给随烦恼以机会。即使是大的（随烦恼）也难以克服而不能战胜。
以'是故'等显示依靠力量的结语。由于如是的缘故，心是坚固的，因为披上了我慢铠甲。应当摧毁即损坏堕落。应当以一切方式阻止随顺它而断除其相续，否则会被堕落所控而为贫困所摧毁。
对于尝试战胜三界者会成为笑柄，成为耻笑的对象。这是如何的呢？所说'我'等。为什么呢？因为胜利者即是世尊，如同狮子不会被一切魔的野兽所摧毁。我作为他们的子，怎么会被他人战胜？如是作意后，我应住于此我慢中，如同狮子幼崽获得无畏后不被其他一切野兽所胜而行于林中，我也应当如是安住坚固。
如果如此，那时任何对敌等的胜利者具有我慢的人们为何不应当受到赞叹呢？所说'村庄'等。被我慢所摧即被我慢所胜，那些具有烦恼痛苦的人们也不会成为具有我慢者。
'具慢者不随敌势力'是说此不随行，即不随顺敌人的众生，这是其义。那些想要欲望的具慢者们是随敌势力的，即随其力量而行动。
为了以两个偈颂成立此义，所说'以我慢'等。以七种我慢中任何一种我慢引导至恶趣即引导至地狱等处。

།དེ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་མིའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེར་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དགའ་སྟོན་བཅོམ་པ་ནི་དགའ་བ་མེད་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དམན་ཞིང་ཞན་པའི་ཡིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་ཁམ་ཟ་བ་ནི་ཟས་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་གྱིས་བྱིན་པའི་སློང་མོའི་ཟས་ཟ་བའོ། །བྲན་ནི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཁོལ་པོའོ། །གླེན་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ལུས་མི་མཛེས་པ་དང་མི་དགའ་བ་སྐྱེད་པའོ། །ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ལུས་རྗུད་པ་དང་སྟོབས་མེད་པའོ། །ཐམས་ ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་ཀྱང་ལུས་དང་ངག་གིས་བརྙས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གིས་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་དཀའ་ཐུབ་ཅན། །ཞེས་ཏེ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་ནི་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་ པ་ཡང་གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་ན་ཇི་ལྟར་དམན་པ་སྟེ་བཀྲེན་པ་ཡིན་ལ་སྙིང་རྗེའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།སླར་ཡང་གཞན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྨྲོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་རྒོལ་བ་པོ་ལ་བོད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་མི་བརྗོད་ན་འོ་ ན་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་ཏེ་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་ པའང་ཡིན་ཞིང་ང་རྒྱལ་གྱི་དགྲ་བཅོམ་སྟེ་བསལ་ནས་འདོད་བཞིན་ཏེ་ཅི་བདེར་འདོད་པར་སྐྱེའོ།།འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པ་ལས་སོ། །རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དེ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་དེ་འདི་ལྟ་བུ་བདག་ ཅག་རྣམས་ལ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན་ཏེ་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཉིད་དཔའ་བོ་ཡིན་ཏེ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་བཤད་ནས། ནུས་པའི་ང་རྒྱལ་ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ལ་དེའི་ཁྲོད་ན་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟོང་འགྱུར་དུ་བསྲན་བཙུགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བརྟན་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་ནི་མི་ཚུགས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཡང་ང་རྒྱལ་བར་མི་འགྱུར་བར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། རི་དགས་ཚོགས་ཀྱིས་སེང་གེ་བཞིན། །ཞེས་ཏེ་ཇི་ལྟར་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རི་དགས་འཁྲུགས་པའི་དབུས་ན་གཟི་བརྗིད་ཆེན པོ་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ནགས་སུ་གནས་པ་ན་རི་དགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གནོན་ལ།དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཚུགས་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་བར་རོ། །འདི་དང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེ་ ན།ཉམ་ང་ཆེ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆེ་དང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ངོ་། །ཉམ་ང་བ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །རོ་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྕེའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་མིག་གིས་མི་མཐོང་སྟེ་མི་རྟོགས་ལ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་རོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རོ་དང་མིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཉམ་ང་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་བསྟན་པའི་སྟོབས་བཤད་ནས། དགའ བའི་སྟོབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྩེད་མོའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་གྱུར་པ་ནི་རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། །ལས་དེ་ཉིད་ལ་ཞེན་པར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་དེའི་རོ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ལས་དེ་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པར་འདོད་པའོ།

当他们百世后获得人身时，其相应果报是欢乐被摧毁而成为无喜，意思是心意变得低劣衰弱。
食用他人的食物是因为无食，即食用他人布施的乞食。
奴仆是受他人支配的仆人。
愚笨是一切行为都空无。
丑陋是身体不美且令人生厌。
羸弱是身体衰败且无力。
虽然未对一切众生造作伤害，但会遭受身语的轻蔑。
为何如此呢？'傲慢自大的苦行者'，傲慢自大是不谦卑。苦行者是烦恼，即使如此，若归属于傲慢者之列，如何是低劣贫穷且值得怜悯之处。
再者，问'将成为何种状态'是对辩论者的呼唤。
如果不说是如此这般的傲慢者，那么他们是何种状态呢？
'何者傲慢'等所说：何者战胜傲慢之敌即称为傲慢者。
何者是菩萨，既是安乐又具力量，战胜傲慢之敌后随意投生。
超越世间即超越天人。显明成佛果位。
意思是我等见到如是傲慢者战胜敌人。
彼即是胜利者，获得胜利，彼即是勇士，具有威严。
这两个词应如理理解。
如是解说了随烦恼中的傲慢后，说'能力的傲慢烦恼'等：烦恼的类别是品类，住于其中是以千倍的坚忍而依止极为坚固的力量。
成为何种状态呢？'烦恼众'即：难以被烦恼众所动摇，意思是无论如何都不会傲慢。
成为何种状态呢？'如野兽群中之狮子'：如同百兽之王狮子在激动的野兽中央具大威严与力量而住于森林时降伏一切野兽，而它们不能伤害它，如是菩萨也难以被动摇。
若问是否还有其他理由可取？说'大恐惧'等：大即极为殊胜。恐惧即痛苦虽有。味是甜等舌根境虽有但眼不见即不了知且不作为境，意思是。
因为其境是色法故不趣入味境，此是密意。
如是所说的味与眼的方式虽生恐惧，不为烦恼所转。
如是以所说次第宣说了力后，为显示欢喜力而说'游戏'等：业是资粮因相即禅定、读诵等相，所成即以次第作行而获得。
应贪著于彼业，以入于彼业味之心。
应喜彼业即极欲趣入。

།མི་ངོམས་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། རྩེད་མོའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འདོད་པ་ལྟར་ཏེ། རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ རྩེད་མོའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའི་བདེ་བ་དེ་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུའོ།།རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིས་ཀྱང་ལས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འབྲས་ བུའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བྱེད་དེ།གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡང་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འགའ་ཞིག་གི་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པར་རྩོམ་ པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐྱེ་བོས་ལས་བརྩམས་པ་ལས་ཡང་འབྲས་བུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ཏེ་ཡང་ལས་ཉིད་བདེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིས་ཀྱི་བདེ་བ་གཞན་འདོད་པ་དེས་ལས་མི་བྱེད་དེ་ལས་དང་བྲལ་ན་ནམ་ཞིག་བདེ་བར་ འགྱུར་ཏེ།བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བསམས་ནས་ལས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤུ་གྲི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་ཏེ། འཁོར་བ་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་མྱོང་བས་མི་ ངོམས་ཏེ་ཚིམ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཤེ་ན། སྤུ་གྲིའི་སོར་ཆགས་སྦྲང་རྩི་ལྟའི། །ཞེས་ཏེ། སྤུ་གྲིའི་སོ་ལ་སྦྲང་རྩི་སྟེ་གང་སྦྲང་རྩིའི་རོ་གང་གི་ཚེ་མྱང་བ་ན་སེར་སྣའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཕྱིས་ལྕེ་ཆོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེས་མཚོན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དཔེ་སྟེ། གང་དག་ གིས་འདྲ་བ་དེས་སོ།།རེ་ཞིག་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ན་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བའི་བསོད་ནམས་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ངོམས་པར་འགྱུར། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་སྟེ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ་བའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་བདེ་བའི་རོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་བདེ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཞི་བ་ནི་དགེ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་ལེགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་བདུད་རྩིས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་འདི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟས་ཞེས་པས་མཇུག་སྡུད་པས་ལས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ལས་བརྩམས་པ་དེ་མཐར་ཕྱིན་ན་ཡང་སྟེ་ཟིན་པའི་དུས་ན་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ན་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། ཅི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་དུས་ན་ཉི་མ་ཕྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ཀུན་ཏུ་ཆུ་མ་རྙེད་ཅིང་ཉི་མ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བས་ གདུངས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་མཆོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་སིམ་པར་བྱེད་པའི་ཆུ་བསིལ་བས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་མཚོ་བྲན་དང་ཕྲད་པ་ན་དང་པོ་ཉིད་དུ་ནུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ།།གང་གིས་མཚོ་དང་ཕྲད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཕྱི་ནས་ ལས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དང་པོར་ཞེས་པ་དང་མཇུག་ཅེས་པ་ནི་འབྲེལ་ཏོ། །དགའ་བའི་སྟོབས་བཤད་ནས། ད་ནི་དོར་བའི་སྟོབས་སྟོན་པར་འདོད་ནས། སྟོབས་ཟད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམས་པའི་ལས་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ནུས་པ་ཟད་པར་རིག་ བྱས་ནས།ནུས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་སླར་ཡང་བྱའོ་ཞེས་པའི་བསམ་པས་དུས་རེ་ཞིག་ཏུ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་སྲིད་དུ་འདིར་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་དེ་མ་དོར་ན་མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བརྩམས་པའི་ ལས་དེ་ལེགས་པར་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེའང་དོར་བར་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་ཞེན་པས་དེ་ལ་ཞུགས་ནས་སླར་ཡང་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ།

不知足就是反复生起欲望。如何相似呢？就像贪求赌博的快乐一样，如同对赌博等游戏所带来的快乐生起欲望一样。
为了显示以此观察也应当生起对业的欢喜，所以说'为了快乐'等。一切都是为了获得业果的快乐而做，否则就不会趣入。如是，有些心入于某些业能得到所欲的果报，有些则无果报，因为也有无果报的事业，即便如此，由于众生开始做事业时也有可能获得果报，所以并非一定会退却。
若有人认为业本身即是快乐，而希求其他后来的快乐，此人不做事业，离开事业时何时能得到快乐？即使百世也不可能。这是其义。
为了显示应当如是思维而执著于事业，所以说'剃刀'等。由色等境在轮回中，在轮回中反复感受而不知足，不满足。
如何呢？'如剃刀刃上的蜂蜜'，即如同剃刀刃上的蜂蜜，当品尝蜂蜜味时，由于贪著而后来产生割断舌头的痛苦，以此为喻，以此相似。
暂时的快乐也会转变为剧烈的痛苦，意思是那些众生会遭受剧烈的痛苦。如何能满足于那些如甘露般的福德呢？
以何等殊胜呢？由于异熟快乐即增上安乐果报之因，由于转变而成为快乐之味，故能生起最胜快乐。寂静即是善行，由于能生决定善，能产生无生死的果报，故能息灭一切痛苦，此为其义。
因此'福德甘露'是此处的因相语。'是故'是总结，为显示对业生起欢喜而说，即使开始的事业完成了，到了结束时也会趣入，因为执著其味而放弃。
如何呢？如同夏季正午时分，找不到水且被烈日炎热所逼的大象，以极度贪著之味遇到充满清凉水能带来极度舒适的池塘时，立即沉入其中，如是为总义。遇到池塘者即是如此所说，后来执持事业。'最初'与'最后'是相连的。
说完欢喜力后，现在想要显示舍力，所以说'力尽'等。了知自己完成所思之业的能力已尽，当无力时，以'将再做'的想法暂时舍弃，在此期间不会散乱，否则即使如此不舍弃的话也会遇到不欲之事。
当所开始的事业圆满完成时也应当舍弃，否则由于执著而趣入其中，会再次散乱于事业。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འདོད་པས་སྤང་སྟེ་དོར་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་གང་སྔར། དང་པོར་འབྱོར་པ་བརྟག་བྱ་སྟེ། །ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དེའི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནང་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་པས་སྟོབས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་ནས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པས་རྟོགས་པར་བྱས་ཀྱང་ཡང་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ ནང་དུ་བརྗོད་པའི་འབད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉོན་མོངས་མཚོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་མཚོན་གྱིས་ཕོག་པར་མི་འགྱུར་བར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མཚོན་གྱིས་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། འཇེབས་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྣུན་པས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སླར་སྐབས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བར་རོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་གཡུལ་ངོར་རལ་ཁ་ཞེས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་བསླབས་པ་སྟེ་མཚོན་ཆའི་རིགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་དང་ལྷན ཅིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་རལ་གྲིའི་གཡུལ་ངོར་དེ་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་ཕོག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འབད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རལ་གྲིའི་གཅོད་པ་ལའོ། །དཔེར་ན་རལ་གྲི་ལག་པ་ནས་བརྒྱ་ལ་ལྷུང་བར་གྱུར་ན་དགྲས་ བདག་ལ་གླགས་འདི་རྙེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་མྱུར་དུ་སྟེ་རིངས་པ་ཉིད་དུ་ལེན་ཅིང་འཛིན་ཏེ་དུས་ལ་སྡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རལ་གྲི་བཞིན་དུ་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པར་དྲན་པ་མ་ ཉམས་པར་བཟུང་བར་བྱས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱའོ།།དམྱལ་བ་དག་ནི་ངུ་འབོད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་དྲན་པ་བརྗེད་པར་གྱུར་པས་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གང་གིས་ན་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་ཁྲག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ལ་ཡང་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱ་ལ། གཞན་དུ་ན་དེ་ཙམ་ལ་ཡང་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་དེ་འཕེལ་བ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་རྨ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ཁྲག་དང་ ལྷན་ཅིག་པའི་དུག་བཞིན་དུ་རྡུལ་གྱི་ཚད་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུས་འཇོམས་པ་བཟློག་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་འབད་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བར་ཉུངས་མར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོའི་བཀས་མར་ནག་ གིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བའི་སྣོད་བསྐུར་ནས་འགྲེད་པའི་སར་འགྲོར་བཅུག་པ་ན་ལག་ན་རལ་གྲི་ཐོགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་མིས་མར་ནག་ཐིགས་པ་ཙམ་གྱིས་བོ་ན་ཡང་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་བས་ལྟ་ཞིང་འགྲོ་བ་ན་འདིར་གལ་ཏེ་བདག་ཉམས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འདིས གསོད་པར་འགྱུར་ཞེས་ནས་འཆི་བས་འཇིགས་ཏེ་འབད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་སྡོམ་པ་འཛིན་པས་རང་བཞིན་ལས་ཉམས་པས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་དེ་སྐབས་མི་དབྱེ་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ་སྟེ་ལྷུར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།། བརྗོད་ཟིན་པ་མཇུག་སྡུད་པ། དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་པང་དུ་སྟེ་ཕང་པར་འོང་བ་ཡིན་ལ། སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་དུག་ཅན་ཡིན་ཏེ། རིངས་པ་ཉིད་དུ་བདག་ལ་དུག་གིས་གཟུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ནས། ལྡང་བ་དེ་བཞིན་གཉིད་དང སྙོམ་འོངས་ན་སྟེ་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་འོངས་ནས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ།

因此，为了追求更高的境界，应当断除并舍弃。这是对前文所说'首先应当观察能力'等一般性教导的特殊说明。
如是通过阐述内在的特殊性，已经从各个方面说明了力量资粮。虽然通过最初的略说已经理解，但为了说明在欲等资粮中所说的精进，故说'烦恼武器'等。烦恼的武器是造作伤害，'抓住'是对治，意思是不要被它们的武器所伤。反过来说，应当用武器击打烦恼，要深深地刺入，使其再也不得机会。
这里举例说'战场上的剑'，譬如与精通武器之理的敌人一起，以极大的精进在剑的战场上击打他，要做到使他无法击中。通过'对此'等说明了应当学习精进。'对此'是指对于剑的砍杀。
譬如剑从手中掉落百次，想着'愿敌人不得此机会伤害我'，就要迅速拾起执持，不能等待时机。同样地，即与此相似，为了战胜烦恼敌人，应当像持剑一样不忘失正念，要保持不退失。
地狱即是号叫等，由于忘失正念，应当坚定地忆念其痛苦。如果有人问为什么不对此保持舍心，即使是微细烦恼的现行也丝毫不能放纵？
故说'如同血液'等。对于如尘许的过失也不应给予机会，否则，即使是这么小的过失若入心中，就无法阻止它的增长。譬如身上的小伤口与血液俱存的毒素一样，对于微尘大小的烦恼也要努力对治制服。
又如何依止精进，故说'油'等。譬如有人被暴虐国王命令携带盛满黑油的器皿在倾斜的地方行走，手持利剑的王人说道'若滴落一滴油，立即斩断你的性命'，在行走时观察，想着'此时若我失误，必定会被他杀死'，因畏惧死亡而精进。同样地，持戒的修行者因害怕由失去本性而堕入地狱等痛苦，为了不给其机会而应当精进努力。
总结前文，故说'因此'等。由于如是之故，若蛇，即毒蛇来到怀中，迅速地想着'愿我不被毒所伤害'而起身。同样地，当昏沉睡眠来临时，应当以修习无常等对治法来纠正。

།ཡང་དེ་ལྟར་འབད་པ་དང་ལྡན་ཡང་བརྒྱ་ལ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་དབང་པོ་ཉམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱིར་བཅོས་པ་བྱས་ ནས་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉེས་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དྲན་པ་ཉམས་པ་ན་རེ་རེ་སྟེ་སོ་སོར་བརྒྱ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གླགས་རྙེད་ན། ཕྱིར་བཅོས་པའི་བསམ་པས་ཡིད་ལ་གདུང་བར་བྱས་ནས་བསམ་པར་བྱ་ཞིང་ཀྱེ་མ་ཤིན་ཏུ་ དཀའ་སྟེ་ཤེས་བཞིན་དུ་གླགས་རྙེད་པས་རྣམ་པ་གང་གིས་འདིར་དེ་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་སྟེ་ཡང་འདི་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བར་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་རྩོམ་པ་བླངས་ནས་གནས་པར་བྱ་སྟེ།སླར་ལྷོད་པར་འགྱུར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབེན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ དགག་པ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཕྲད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ནམ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། སྡེ་སྣོད་གསུམ་རིག་པ་འགྱོད་པ་སེལ་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་འདོད་ཅིང་སྨོན་པར་ བྱ་སྟེ།དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ལས་ཐོབ་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བའི་ཆེད་དུ་དེས་ཆད་པའི་ལས་བྱིན་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་འདིས་དེ་དག་ འཇུག་པ་བསྲུང་བའི་བསམ་པས་སོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐབས་གང་གིས་ཞེས་པའོ། །གནས་སྐབས་འདི་དག་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ལའོ། །དྲན་པ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ ལ་བརྗེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་ནི་བསམས་པ་འདིས་སོ།།འདིར་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཉེ་བ་ན་དེའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། དེའི་སྤྱོད་པ་མཐོང་བས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་ པའི་སྐབས་མི་རྙེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྟག་པར་ཡང་སྲོག་གི་ཕྱིར་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁན་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། བླ་མ་དང་ནི་འགྲོགས་པ་ལས། །འཇིགས་ པས་སྐལ་ལྡན་གུས་བྱེད་ལ།།དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འབད་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བདག་ཉིད་དབང་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པར་འདོད་ནས། བག་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་དེ་ བཞིན་བྱ་སྟེ།སྤྲོ་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་དབང་དུ་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ལས་བྱུང་སྔོན་རོལ་ནས། །ཞེས་པ་ནི་རྩོམ་པ་ལས་སྔོན་རོལ་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་དབང་དུ་གྱུར་པས་དེའི་ལམ་རྟོགས་བཞིན་དུ་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པའི་དོན་དཔེའི་སྒོ་ནས་ གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤིང་བལ་ནི་རས་བལ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་རླུང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བས་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་སྤྲོ་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་སོ། །འདི་ ལྟར་གོམས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་དང་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་གཉིས་ཀར་ཡང་མཁོ་བ་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།

如果这样精进具足而百次退失，以诸根退失的方式而退失时，那时应当作出忏悔后精进，为了显示此义，说'过失生起'等。当失念时，每一次即各自百次随顺烦恼而寻得机会时，以忏悔之心意生悔恨而思维：'唉呀！极为困难，明知而寻得机会，以何种方式在此忏悔呢？以后不再生起。'如是发起誓愿而住，不应再放逸，此为其义。
正因如此，为希求远离者说'遇见显现于遮止'等。与和尚、阿阇黎或其他梵行者及多闻者、通达三藏、善于断除追悔者相遇而修行，应当如是希求发愿。依止彼等而住，此为密意。'获得羯磨'者，即于此获得教诫与教导之相，为了从堕罪中起，欲求修行彼等所给予的惩罚羯磨。以此因缘，以守护彼等行为之心。
为显示此义，说'如何'等，即以何方便。于此诸时处，即于烦恼趣入之时处。'修习正念'即依无勤而于自身无有忘失，此乃以此思维。此处摄义为：亲近善知识时，以其教诫、教导及见其行为，恒时以正念正知而住，烦恼不得趣入之机会。是故于此无有违逆故应增长欢喜。
如说'善知识恒时乃至命难亦不舍弃'，如是和尚教导，及'由亲近上师故，具缘敬畏者，极生正念'。
显示精进已，今欲显示调伏自身，说'正知'等。于自身语意相一切事广如是作，以修习欢喜而调伏，此为其义。'如何业生之前'者，即于开始之前，如前了知并得自在，了知其道而趣入诸业。
为使所说义以譬喻明显故，说'如何'等。'棉'即从棉花等所生。如为风来去所自在而依止彼，如是即为欢喜所自在，即为精进所自在。如是由修习自在故，乃至神通，即获得虚空行等。
自他平等及自他相换二者皆所需，将于禅定品中解说。菩萨行入门难释由智源慧造，精进品第七。

། །།དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་རྗེས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྗོད་ནས། དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །མི་སྡུག་ལ་སོགས བསྒོམ་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་འདོད་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩད་ནས་བཏོན་པས་བརྩོན་འགྲུས་སྤེལ་བར་བྱས་ནས་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པས་བསྟན་པར་བྱ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ།མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཡིད་དེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བསྡད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ནི་ཞེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ་ གང་གི་ཕྱིར་མི་སྟེ་སྐྱེས་བུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཏེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཡང་སྲིན་པོ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆེ་བའི་ཕྲག་ན་སྟེ།དབུས་ན་གནས་ལ་དེས་ཁམ་དུ་བྱས་ནས་ཡོད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་རེ་ཞིག་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་བར་འདོད་ནས་གཞི་འཆའ་བ།ལུས་དང་སེམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་དབེན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དབེན་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་དག་གི་རྣམ་པར་མི་དབེན་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཟེངས་བསྟོད་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་འབྱུང་བ་སྟེ་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རང་གི་གཉེན་དང་བཤེས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་དོར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་དོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་སྤང་བའི་རྒྱུ་རེ་ཞིག་དགག་པར་འདོད་ནས། རྙེད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་བའི་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་འཇུག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མི་སྤོང་ལ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པས་ཀྱང་ངོ་། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བཀུར་སྟི་དང་། སྙན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ།དེ་རྣམས་ལ་སྲེད་པས་ཏེ་རབ་ཏུ་འདོད་པས་སོ། །ངང་གི་སྒྲས་ནི་འཇིག་རྟེན་མི་སྤོང་ཞེས་པས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་སྡུད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་རྒྱུ་མི་སྤོང་བ་དེ་བས་ནའོ། །འདི་དག་སྟེ་ཆགས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལའམ། འཇིག་རྟེན་ནའང་ སྤོང་བ་ན་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའོ།།འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཞི་གནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཞེས་པ་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་ རབ་ཏུ་སྦྱར་རོ།།ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུས་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའམ་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རང་ བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ཞུགས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་ཤིང་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གོ་བར་བྱས་ནས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པས་ཞི་གནས་ཐོག་མར་ཏེ་དང་པོར་བཙལ་བྱ་སྟེ་ཉེ་བར་ བྱ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་རྗེས་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། གང་བརྗོད་པ། མཉམ་གཞག་ཡང་དག་ཅི་བཞིན་དུ། །ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཕྱི་རོལ་གཡོ་བ་བཟློག་པ་ཡིས། ། སེམས་ནི་ཞི་ལས་གཡོ་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་ནི་ཞི་གནས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལའོ།

如是在忍辱之后说精进，然后应住于林中，应当精勤于等持，应当修习不净观等。如是说，'如是生起精进已'等，欲求了知而趣入。如是以说对治等断除违品根本而增长精进后，以任运趣入而应当显示，即三摩地。等持即心一境性，应当安住于彼，应当住于彼中，此为语义。
为何如此？故说'散乱'。'尼'字为因由，因为人若无三摩地而有散乱心，即不等持而现行，虽具精进，仍处于如罗刹般烦恼的牙齿之间，为其所吞噬。因此，为欲断除三摩地违品散乱，而立基础说'身与心'等。身远离即离开众人交往，心远离即离开欲等分别，如是由于身心不执著不远离，散乱即赞叹彼等，以缘彼而安住之义。不生起即不产生。
由于如是，故首先应当舍弃世间，即应当舍离亲友等相。分别为散乱心之因，应当完全舍弃断除。为欲遮止不舍世间之因，故说'利养'等。由我执我所执转起的执著即贪著，因此不舍世间，也因贪求利养等。等字包括恭敬、称赞、偈颂等，由贪求彼等即极欲求。'故'字亦摄入不舍世间之利养等。由于不舍此因，故此等即贪著及利养等，或于世间，舍时成为因由。
应当如此观察思维将要解说的。即说'彼止观'等。止为一心性相三摩地，说与彼相应。此中亦当配合。或为因由义第三，以止为因具足胜观或同时义，即与止同时具足胜观。胜观为如实遍知真实性的智慧自性，与彼相应即双运道的加行摧毁断除烦恼，应当了知。
欲求解脱烦恼者，首先即最初应当寻求止，即应当生起，此为语义。其后即胜观，由等持如实了知，如所说：'如实了知等持性，此为能仁所宣说，遮止外境动摇故，心从寂静不动摇。'彼亦即止。世间即以世间为境。

།ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཞུང་རྒྱས་པར་བསྟེན་པར་འདོད་ནས།མི་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་རང་ཉིད་མི་རྟག་པ་སྟེ་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་རིགས་ཤིང་རུང་བར་འགྱུར་ སྟོང་ཕྲག་ནི་སྐྱེ་བ་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་བརྒྱ་ལ་ཞིག་ན་ཡང་སྡུག་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་སྡུག་པར་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །མ་མཐོང་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ དེ་རེ་ཞིག་དེ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དགའ་བར་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་སྡུག་པ་མཐོང་ བ་འདིར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་ཡང་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སླར་ཡང་ལྷག་པར་སྲེད་པས་གདུངས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་མཐོང་བར་འདོད་པས་སྔར་བཞིན་དུ་སྟེ། མ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དོན་ཉམས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཡང་དག་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པར་གྱུར་པ་སྟེ་མ་ནོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མི་མཐོང་སྟེ་མི་ཤེས་སོ། །ཞེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པས་སྲེག་པར་འགྱུར་ཏེ་མྱ་ངན་ དེ་ཡིས་ཏེ།ཡུད་ཙམ་ཡང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གྱུར་པས་སོ། །མྱ་ངན་དེས་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་གདུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །སྡུག་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ནི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་པས་ཏེ་སྲེད་པ་རྒྱུར་གྱུར་པས་སླར་ཡང་། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྷག་ཅིང་ལྷག་པར་ཚོར་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་དང་ཕྲད་པས་ནི་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ་ཞེས་དེ་ལ་སེམས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ནི་སྡུག་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ན་ཕྲད་པ་དེ་ལའོ། །སེམས་ཀྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ རྟག་ཏུ་སེམས་པས་སོ།།ཅི་ལྟར་ཡང་བདག་སྡུག་པ་འདི་དང་ཕྲད་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་ཞེས་པའམ། དེ་ལ་སེམས་ཞུགས་པས་སོ། །དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ དགོངས་ལ།གང་གི་དོན་དུ་ཚེ་ཟད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཛའ་བཤེས་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟག་པ་མེད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་རྒྱུས་ཆོས་འཇིག་པས་ཏེ་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།རྟག་པ་ནི་དུས་རིང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་དང་འགྲོགས་པ་ལས་ངེས་པར་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།འདིར་བྱིས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་འགྲོགས་པ་ལས་དོན་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་མཆོག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྤྱོད་ པ་མཚུངས་པས་ངན་འགྲོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དང་འདྲ་བའི་ལས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལ། འོན་ཏེ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པ་ སྟེ་མཉམ་པོར་སྤྱོད་པའི་བྱིས་པ་མི་འདོད་དེ་སྡང་བས་ན་བྱིས་པ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ།

无所依止就是断除欢喜执著，意思是由此成就，而非由他。为了想要广泛依止将要解说的广大论典中所说的无所依止和欢喜，所以说'无常'等。任何有心者，自身无常，对儿子等无常之事，如何以何因而应当贪著呢？
千次即是多生，在无尽轮回中流转时，即使百次也未见可爱。复次，由令人欢喜故说为可爱，而此处也无此义。
说'若未见'等，当其暂时见到时于此不生欢喜，由于忧恼故不能安住于三摩地，于所缘无有能力，意思是因为心散乱的缘故。
即便见到可爱，也不会满足，反而会因更大的渴爱而受煎熬，由于想要见到它，如同之前一样，即如同未见时一样会受煎熬。
又为显示一切利益损失的原因是与可爱相遇，故说'真实'等。由于想与可爱相遇，不见真实的功德与过失，即不知晓。由于执著，厌离而世间衰败。由于想与彼相遇而焚烧，即由忧恼，因为刹那也未间断。
'由彼忧恼'即由心受煎熬而焚烧，令其完全受煎熬。想与可爱相遇即与可爱会合。由于对此贪求，即以渴爱为因而一再地、越来越强烈地感受。
与彼相遇即是无义之因，以'于彼思维'等来显示。于彼即是可爱，或者是彼相遇。心常思维其功德。
无论如何愿我与此可爱相遇不要间断，或者心入于彼。无义即是寿行于每一刹那中耗尽，意思是连少许善业也未能正确修行。
思维为何而耗尽寿命并非如此。如果说亲友是坚固的，则说'无常'等。由于必定毁灭故不住，因无常亲友之故法灭，即会衰损。
常即是长时期共聚，以及果报广大无损故。即便如此，若由与某人交往而必定获得利益安乐之因，为何要完全遮止呢？
于此说'凡夫'等。除了无义之外，从与彼交往中不会获得丝毫所欲之上乘。如是与凡夫共同行为，即行为相同故定当往恶趣，因为造作相同业故，以及远离圣法故。
若随顺圣法则造作与彼不同的业，尔时不同分即不与共同行事的凡夫相乐而嗔恨，故与'凡夫'相连。

།འདིར་བྱེད་པ་པོ་ལ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པས་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དེ། ལྷག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྤྱད་ཀྱང་བདག་གིས་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་མཛའ་བར་འགྱུར་ཏེ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་སྐད་ཅིག་ ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དགྲ་སྟེ་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ།ལོག་པར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བརྒྱ་ལ་སེམས་དགའ་བའི་གནས་ཏེ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བཟློག་པའི་དབང་གིས་ཁྲོ་བར་བྱེད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་པ་ མ་ཡིན་པ་མགུ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པས་མགུ་བར་ནུས་པས་སོ། །བྱིས་པའི་ཆོས་གཞན་ཡང་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཕན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། འདི་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་སྨྲས་པ་ན་ཁྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་བརྗོད་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སླར་ཡང་བདག་ཕན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། ཁྱོད་གཅིག་པུ་ངལ་བའི་འབྲས་བུ་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེས་བདག་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་དེས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བྱིས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་མ་མཉན་ན་ཞེས པ་ནི་ལྷག་མའོ།།གལ་ཏེ་དེའི་ཚིག་ལ་བརྙས་ནས་རང་གི་ཕན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ། བདག་གིས་ཚིག་ལས་འདི་མ་ལོག་གོ་ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལས་དེས་བསྐུལ་བས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པའི་ཆོས་ གཞན་འདི་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྲག་དོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ལས་ཁྱད་པར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རིགས་དང་རིག་པ་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྲག་དོག་སྟེ། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དོན་ གྱིས་ན་དེ་རྣམས་དང་བདག་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ལ་འགྲན་པས་རྩོད་དོ།།བདག་པས་དམན་པ་སྟེ་ཞན་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ་ངན་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟོད་པས་དྲེགས་པ་ནི་བདེན་པ་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ན་བདག་ཆེན་པོ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པས་དགོད་པར་བྱེད་དོ།།མི་སྙན་བརྗོད་པ་སྟེ་བདག་གི་ཉེས་པ་བསྒྲགས་པ་ཐོས་པ་ལས་ཏེ་དོན་གྱིས་ན་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནམ་ཞིག་སྟེ་དུས་འགའ་ཞིག་ན་བྱིས་པ་ལས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིས་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་ལས་བྱིས་པ་ལན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་གཅིག་ལ་བྱིས་པ་གཞན་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་སྟེ་དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། བདག་ལ་བསྟོད་པས་དེ་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦ་བའི་དོན་དུ་གཞན་ལ་སྨོད་པ་སྟེ་ཉེས་པ་སྒྲོགས་པའོ། །འཁོར་བར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཏམ་ ནི་དེ་ལ་བསྔགས་པ་སྟེ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་དང་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་བཞིན་གཉིས་པ་དང་འགྲོགས་པས་སོ། །མི་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་དུ་ངེས་པར་ གྱུར་ཏོ།།གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ཕུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱིས་པ་འདི་དང་འགྲོགས་པ་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་བསླབ་པའི་དོན་དུ་གཅིག་པུ་སྟེ་བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པ་དང་བྲལ་བས་གཉིས་པ་མེད་པར་ རྒྱུ་བར་བྱའོ།།དེ་དང་བྲལ་བས་བདེ་བ་སྟེ་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།

此处对作者有三种，如是则对两世间有害。与愚人相交能得到什么，利益与安乐之因，丝毫无有增益，此为其义。
虽随顺而行，我亦不能作为，如是刹那等所说。依某些需求刹那间成为友好而为伴侣。缘少许因由刹那间即成怨敌不和，因邪思故。彼等实无确定因由。某人百般欢喜之处即欢喜差别，以违逆力而生嗔怒。凡夫非圣者难以取悦，以具苦故能取悦。
为断除愚人之其他法，而说利益等。说此应作此不应作时即生嗔恚瞋怒。复次不持所说利与不利，反而令我远离利益，汝独自领受此劳累果有何用，彼即阻止我入于彼。若不听彼等愚人之语，此为余下。
若轻视其语而入于自利时则生嗔怒，以我不违此语故。彼造作不利，以彼业驱使而趋恶趣。为显示对此愚人之其他法亦当厌离故，说嫉妒等。对胜己之种姓、智慧、财富等具足者生嫉妒，即于他人圆满不能忍受。
实则与彼等平等相同而竞争争斗。对不如己者即劣者生慢心，以认为卑劣为胜故。赞叹骄傲即说真实与非真实功德时，执著我为大而放逸。不悦语即闻说自过失，实则从不悦语生嗔恚瞋恨。如是某时从愚人得利益终无有，此为其义。
为显示此亦当远离愚人而住故，说愚从愚报等。一愚人从其他愚人必定生如是等不善即非善。云何？以赞叹自己，闻彼智慧等极为称扬。为隐藏闻法等而诽谤他人即宣说过失。喜轮回即极为欢喜，其语即赞叹彼，因真实赞叹欲妙故，如是等相。
如是与彼即与他人，与彼相连如是第二相伴。决定有少许不善。以如是之因故当成祸害即生不善，与此愚人相交而得。是故为随学圣法当独行即离愚人相伴无二而行。离彼安乐即此为殊胜所作。

།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེས་ན་ཡིད་ནི་སྦྱོར་བས་ཞེས་ཏེ། དེ་དང་འགྲོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་ལ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་བདེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་མེད་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་སྤོང་བར་འདོད་པས་དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱིས་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་ལས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་སར་བྱོལ་བར་བྱ་སྟེ་འབྲོས་པར་བྱ་ཞིང་ཇི་ལྟར་དེ་དང་བརྒྱ་ལ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བརྒྱ་ལ་སྟེ་དབང་ཐང་གིས་ཕྲད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྲད་ཅིང་ཚོགས་པ་ན་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ་དགའ་བས་ཏེ། དགའ་བའི་རྣམ་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད པས་བསྟེན་པར་བྱའོ།།སྟེན་པ་ན་ཡང་འདྲིས་ཆེན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཏེ། བསྙེན་བཀུར་རེ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན་འདྲིས་ཆེན་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཆགས་སྡང་དང་བྲལ་བས་ཐ་མལ་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། དམ་པའི་སྤྱོད་པ་གཟུ་བོ་ལྟ་བུར་རོ། །སྐྱེ་ བོ་བཟང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་འདིས་ཀྱང་བསླབ་པར་བཞེད་ནས།ཆོས་ཀྱི་དོན་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཆེད་འདི་ནི་ཆོས་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཙམ་ནི་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་བླངས་ནས་ནི་བཟུང་ནས་ཏེ་སྙིང་པོ་བླང་བར་བྱས་ནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བུང་བ་ བཞིན་དུ་ནི་སྦྲང་རྩི་བྱེད་བཞིན་དུ་སྟེ།མེ་ཏོག་ལས་སྦྲང་རྩི་ལེན་པ་བཞིན་དུའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དགོས་པ་སྟེ། འདི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་བསྡུའོ། །བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ། སྔོན་མེད་བཞིན་དུ་ སྟེ་ཟླ་བ་གསར་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུའམ་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ།།འདྲིས་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། གནས་པར་བྱ་ནི་དེར་རེ་དང་བྲལ་བར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་པ་དང་འགྲོགས་པའི་རྒྱུ་ཆགས་པ་བསལ་ནས། ད་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་སྲེད་པ་འཇིག་རྟེན་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་སྤོང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བདག་ནི་རྙེད་པ་མང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པས་བདག་རྙེད་པ་ཅན་ དང་བཀུར་སྟི་བྱས་པའང་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བོས་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་དགའ་བ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ལ་མང་པོ་ཡང་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་འདོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་པ་ན་འདི་ལྟར་ས་སྟེང་སྟེ་མི་ཡིན་ལ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་ལ་ཞེ་ན།མ་བསམས་པར་ཐོབ་པ་ལ་གློ་བུར་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སེམས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་བསམ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་སེམས་ཅན་རྙེད་པ་མེད་ལ་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྙེད་པ་མེད་པ་སྟེ་རྙེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་མ་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདིས་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་ པས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་འཕྱ་བར་བྱེད་དོ།།རྙེད་པ་ཅན་ལ་ཡང་མི་སྙན་པར་བརྗོད་དེ། ཡོན་བདག་གམ་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པས་མཆོད་ནས་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ཡོན་བདག་རྣམས་ཚུལ་འཆོས་ལ་སོགས་པས་དད་པར་བྱས་ནས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ དུ་ན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་ཅིས་ན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་ལ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་མ་དད་པར་བྱེད་ཅིང་ཚིག་དེ་ལྟར་སྨྲའོ།།དེ་ལྟར་གཉི་ག་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་སེམས་ཞི་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བས་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

怎么说呢？因此说'意是修习'，即是远离与彼相伴，因为远离彼所造的烦恼。对前者而言，这是因相之语。
或者说，乐是属于身体的，'无烦恼意'是从意生起的。因此，想要远离与凡夫相伴的痛苦者，不应与彼相伴，为显示此义而说'远离愚者'等。
应当远离愚者，即应当逃到极为遥远之处，应当逃避，乃至百次也不应与彼相遇，此为其义。
若百次因缘际会而相遇时，相遇共处时应当亲近，以欢喜，即以欢喜之相亲近。
亲近时也不应过分熟稔，即不应怀着希求供养之心。或者说，熟稔并非贪著，而是远离贪嗔，如平常人一般，即如圣者行为般中立。
为教导与善人共处之法，而说'仅为法义'等。法之目的即是法义，唯独彼即是'仅此'。'取彼'即是领受，意为取其精要。
'如蜂'即如采蜜，如从花中采蜜一般。或者说，法义即是所需，这是指法衣、饮食等，此为略说。
背离与愚者相处，如初生般，即如新月一般，于一切时处或一切境中而住。'无熟稔'即无相识，'而住'意为远离希求。
如是除去与所爱相伴之因贪著后，今当显示断除对利养等贪爱不舍世间之因，故说'我有多利养'等。
此中所说利养即是指彼，具足法衣、饮食等利养，故我有利养，也受恭敬，即为人所供养。'喜我'即是爱乐，'众多'即是许多，意为为众多人所爱乐。
如是思维时，于此地上即人间，死后生起怖畏。如何生起？对未曾思维而获得者突然生起。
如是于一切处作意必死，思维世间人之心行有何用？即毫无用处，不应取著，此为结语。
与愚者相伴是苦因，此亦由'无利养众生'等来显示。'无利养众生'即远离利养，由未修福德之烦恼，极为烦恼而不得饮食等，而受嘲讽。
对有利养者也说不悦语，施主们以信心供养后，以伪装等令施主生信而获得法衣等利养，否则若他人也有如是功德，为何唯此人获得而他人未得？而对彼不生信心并如是言说。
如是对二者皆无寂静心，因为此乃本性是苦因故。或者说，彼等愚者住于痛苦中，故作是说。

།དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པར་གྱུར་པས་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱིས་པ་སྙིང་གྲོགས་ཀྱང་ བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གྲོགས་པོ་ནི་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པས་ནི་ལུང་རྣམས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་བྱིས་པ་གང་ལ་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེ་ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱམས་པར་བྱས་པས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མགུ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དང་འགྲོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ ཆེད་དུ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བས་དབེན་པ་འདོད་པས་གནས་པར་བྱ་སྟེ།བདག་གིས་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ནས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤིང་རྣམས་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་སོ། །རབ་ཏུ་ བསྒྲིམས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ནགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པས་བསྟེན་མི་དགོས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ནགས་ན་འགྲོགས་པ་ན་བསམས་པ་ངན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ནམ་ཞིག་ཤིང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པར་ འགྱུར།ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། བདེ་བར་འགྲོགས་པས་ཏེ་འདི་ལྟར་སྨོན་པ་ཡིན་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཞིན་དུའང་ཡང་གཅིག་པུ་རྒྱུ་བར་བྱ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱ་བར་ཕུག་གམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ལྷ་གང་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་བཅས་ནི་ཅི་ལྟར་འདོད་པར་ནུབ་གཅིག་གམ་གཉིས་ངལ་བསོ་ཞིང་གནས་པའོ། །ལྗོན་ཤིང་གི་དྲུང་ནི་ཤིང་གི་འོག་ཡིན་ལ། ཕུག་ནི་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གསང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་དེར་ཡང་ངོ་། །ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་ཞིག་གུ་ནི་སྨོན་པའི་གནས་འགའ ཡང་མེད་པས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱབ་ཏུ་མི་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་གསུངས་པ། ས་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། འགེགས་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀྱང་སྔར་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་སུ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པས་གནས་པར་བྱའོ། །ནམ་ཞིག་བདག་ཅེས་པ་ནི་སྨོན་པ་སྟེ། འདིར་གནས་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་དབང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གཞན་དབང་གིས་འཇུག་ པ་མ་ཡིན་ལ་གནས་མེད་པ་ནི་གནས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་གང་ལ་གནས་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བས་གང་ལ་གནས་མེད་པ་སྟེ།གང་ལ་ཡང་བདག་གིར་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ཡང་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ ཆུང་བས་སྨོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སའི་ལྷུང་བཟེད་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། སའི་ལྷུང་བཟེད་ནི་སའི་རང་བཞིན་གྱི་སློང་སྣོད་དོ། །དེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ནི་དེ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་བདོག་པ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།ཀུན་ལ་མི་མཁོ་བ་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ལས་གོས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཁོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གོས་གང་གི་གོས་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པོ་འདི་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། ལུས་གསོན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལུས་འདི་སྦ་བ་མ་བྱས་ཀྱང་ཞེས་པས་སྟོན་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྲུང་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།

由于他们如是，与之共处怎能生起欢喜，实不应理。
凡夫亲密友人也非可依，为何说'凡夫'等，友人是亲爱者，如来所说即经典中所说。
为何如此？因为若无自利，凡夫对任何人都不会生起欢喜，因此无此则相反。即使与凡夫相处也非恒常。
即便对其行慈爱，也无法令凡夫满意。因此为了断除与其相处所生过失，应以远离安乐与悦意而住，应住于依止寂静处等。
为显示其功德故说'树木'等。树木不诽谤即树林。'精进'即于林中等处，不需依止与之相应的正行，不应显示，因为在林中相处时远离恶意。
因此，我何时能与树木共处？如何成就？安乐共处，如是发愿，因是安乐因故为安乐。如前所说，又喜独行，说'山洞'等。
远离众人之处，随意住一两夜休息。树下即树木下，洞即山等处隐蔽之处，于彼处亦然。无所依即无执著，愿无有任何希求处。
正因如此，不顾后即无有返回。又说其他：关于'地方'等，任何人未曾占有的宽广之处令人愉悦，'自然'即自己。
应住于如是无造作处。'何时我'即发愿，为显示此中所住之乐故，说'自在'等。自在而行即非他控，无住处即离住处，于所住无执著故无所住，因无任何执著故。
如是成就者无有系缚，余易解。又如是以少欲发愿，为显示此义故说'土钵'等。
土钵即土质钵具。唯此即仅此，如是资具者称为如是。
人皆不需即因着粪扫衣故，非受用，不需要之义。如是法衣者称为如是。
此二非他夺，正因如此无有恐惧，不顾身命，即此由'此身不藏'而显，因无内外执取故离保护。

།མི་རྟག་པ་འདི་ཡང་ཞེན་པ་འདོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ པས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པ་ནི།ལུས་ཀྱི་གཉུག་མའི་སར་སོང་ནས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་གཉུག་མའི་ས་ནི་དུར་གྱི་ས་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མཐར་གཏུགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་རུས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་ཤི་བ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་ཡིན་ལ་རུས་པ་ནི་རྣག་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ཆོས་ཅན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལ། བདག་གི་ལུས་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་མགོ་སྙོམས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་རུས་པ་གཞན་ཞུ་ བ་དང་རང་གི་ལུས་པོ་འདྲ་བ་ལ་བརྗོད་དོ།།རུས་པ་སྟེ་སྨད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། རང་གི་དྲིའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་དྲི་ང་བས་ལྕེ་སྤྱང་ཟས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཀྱང་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་པ་དང་འགྲོགས་པ་ནི་དེས་ཀྱང་ དགག་པར་སྟོན་པ་ནི་ལུས་འདི་གཅིག་པུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།ལུས་འདི་གཅིག་པུ་བྱུང་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་ལུས་ཡིན་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རུས་དུམ་ཡིན་ལ། སོ་སོར་འགྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་བྲལ་བར་འགྱུར་ན་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།མཛའ་བ་དང་གཞན་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གང་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་བདག་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་དེ་ རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།སྐྱེ་བོ་གཅིག་པུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཀྱང་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་སྐབས་སུ་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐལ་བ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་བདག་ལས་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བྱས་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེའི་ཆ་སྟེ་ཤས་ལེན་པར་འགྱུར། དེའི་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པའི་མཛའ་བས་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གང་ལ་ལའི་མཛའ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གང་གིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལམ་དག་ཏུ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལམ་དུ་ ཞུགས་པ་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བར་རྩོལ་བ་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་གཅིག་སྟེ་འདུ་ཁང་ལ་སོགས་པའི་གནས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བ་ན་སྐྱེ་བ་ནི་རིགས་གཅིག་པ་དང་སྣག་གི་གཉེན་ མཚམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་གནས་གཅིག་པ་སྟེ།སྐྱེ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་ཏོ། །སླར་ཡང་དེ་སྤངས་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཅིག་པུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་སུ་ཞིག་ཀྱང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ལའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་གྲོགས་ལ་ལ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་མེད་སྟོང་ཕྲག་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་སུ་ཞིག་གིས་གྲོགས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །མཛའ་བའི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་བརྗོད་ནས། ཡང་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ད་ནི་གསོན་པའི་མཐའ་མི་འདོད་ཀྱང་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་བས་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསོན་པ་ཉིད་ན་དོར་བར་རིགས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ ནི་ཁྱིམ་ནས་སོ།།མྱ་ངན་མེད་པར་ཞེས་པ་ནི་ཀྱི་ཧུད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཉེན་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ།

由于无常也是断除执著的因，所以应当在一切处修持，这是以三个偈颂所说的。'到了身体本性之处'等等。身体的本性之处就是坟地，因为身体长久住世后最终也要到达那里。
'他人骨'是指先前死亡者的骨头，而骨头是带有脓液的。其性质就是其本性，'我的这个身体'等等是说明这个道理。'如此'是指他人的骨头腐烂和自己的身体相似。
骨头即是被贬低的。如何贬低呢？'自身气味'等等所说，因为极其臭秽，连狼狗为食而寻求也难以忍受。
与所爱相处也是要遮止的，如'此身独一'等等所说。此身独一而生是指被认为是独一的身体，俱生是指与身体俱生的骨块，各自分离是指将要分离的意思。
更何况亲友和其他人的意思是为何不会分离的意思，即一切都将成为分离。
如此的话，儿子和妻子等人经常作为自己快乐和痛苦的伴侣，应当对他们生起贪恋吗？
'独自一人'等等所说，生死的痛苦谁也不能共同承担，一切中间都将感受自己业力所生的快乐和痛苦。
因此这只是执著而已。痛苦的份额，为何对他人执著贪恋就会承受那个痛苦的部分。因为那也要由他自己感受。
因此妨碍善法的亲友一点用处也没有。事实上任何人对任何人都没有一点亲友关系，为了说明这点，'在道路上'等等所说。
入于道路是指前往某处的努力，如同与他人同行共住一处即住所等处所，如是在轮回中也是由业力所转而轮回时出生，与同类和血亲等共住一处即受生处。
之后又舍弃彼处独自前往他处，那时没有谁与他同行。因此任何人都没有真实的伴侣。
因此谁会把无义产生千种原因的自己观想为伴侣呢？
如此说明了亲友的过患后，又以三个偈颂说明独处的这些功德。
'世间'等等所说，现在虽然不愿意寿终也必定会死亡，因在家生活的力量而应当舍弃，所以如此在自己活着时舍弃是合理的。'从此'是指从家中。
'无有忧恼'是指在世间亲友等未作'呜呼'等言词的悲伤折磨之时。从一开始就应当去往森林。

།ཡང་འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེ་ན། བཤེས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་འཁོན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤི་ན་ཡང་མྱ་ངན་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྔར་ཉིད་ཤི། །གང་གི་ཚེ་ཁྱིམ་ནས བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རང་གི་བཤེས་དང་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ནའོ།།ཡོན་ཏན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པར་དྲུང་ན་འཁོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དྲུང་ན་འཁོད་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་གཉེན་དང་རིགས་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ནད་པ་ དེ་དང་བྲལ་བས་མྱ་ངན་ཏེ།མྱ་ངན་སྐྱེད་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་མཐོང་བས་འཆི་བ་པོའི་ཡིད་གདུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་དང་ འགྲོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟེ།འཆི་བའི་དུས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ལ་སོགས་པའང་ཡིན་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་ སྡུད་པར་བྱེད་དེ།གཅིག་པུ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བས་སོ། །ཉམས་དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཚེགས་ཆུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟློག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེན་པ་མེད པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པ་སྤངས་པས་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་བཤད་ནས། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བསམ་པ་གཞན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་གཞན་ཀུན་ནི་མི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ ཏེ་དེ་རྣམས་བཏང་བ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བའོ།།བདག་གི་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་གིས་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པའམ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་ དབང་དུ་གྱུར་པར་དེའི་རྒྱུ་བ་ལ་ལྟ་བར་བརྩོན་པའམ།དམིགས་པ་ངེས་པ་ལ་འབྲེལ་བའི་ཡིད་གང་གི་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་སྡུད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་སེམས་ཞི་བར་གནས་པས་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་བར་ འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་པས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའམ་ཕྱིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པར་ འདོད་ནས།འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་སྤངས་པས་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྗོད་དེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་བས་འདོད་ལ་དགའ་མི་བྱ། །ཞེས་ པ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་ཡང་བརྟེན་པ་ན་ཕུང་ཁྲོལ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་འདིར་བསད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ སྟོན་ཏེ།གཞན་གྱི་ཆུང་མ་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་ལུང་ལས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་ཆགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བུད་མེད་ལ་སྟེ་རེག་པའི་ཆགས་པའོ།

若问此处有何种功德差别？所说'无亲'等，是因为远离贪著和怨恨。死后也无人悲伤，是指不会依靠悲伤而产生痛苦。为何如此？'世间早已死'，即当从家中出家时，已经对自己的亲朋好友等世间境界死去。
还有其他功德，如所说'近侍'等。近侍是指亲近的亲属和同族等人，因为与病人分离而悲伤。也不会产生悲伤和伤害，即不会使自己的身语意受到折磨。或者说，看到他们的悲伤不会使临终者的心受到折磨。'此'是指与众生交往分离，在临终时不仅有这一功德，还有忆念佛等。'等'字包含了忆念真如或忆念法。
'是故'等是总结，'独自'是指无执著而行。'悦意'是因为能生起快乐，'轻松'是因为能对治痛苦。生起快乐是获得增上和决定胜利的因，止息一切散乱是指能止息身语意的一切不善散乱，因为是遮止的因。'我当常修习'是指对此生执著而应无执著之义。
如是说明远离众生交往的身体远离后，为说明心的远离，说'其他思维'等。'其他一切思维'是指不真实分别的自性，舍弃它们即是远离它们。'我心专一'中，专一是指主要，心具有这种作意的称为如是，或具有如是心的称为如是，或以专一心完全掌控其活动而精进观察，或与确定所缘相应的心是谁的，这是词的总结。
应当以如是安住于寂静心的正等持而安置，应当精进趣入彼处，以专一心修习。'调伏'是指应当反复缘于彼境，或为遮止外在散乱而于彼等持心是对治的缘故。
为欲遮止欲望分别，说'世间'等。由于未断除对有的执著，以可欲性而执著，欲是指色等境界。'尼'字是表因的意思，与'是故不应乐于欲'相连。依止彼时能生灾祸，因为能带来不欲之果。'此世间'是指今生，'他世'是指来世，即后世之义。
此处以'杀害'等来说明，以夺他人妻子等在此世间直接了知死亡等差别，在他世则依教证。对此，对他人所欲的贪欲是极其困难的，即对女人的触欲。

།དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨད་པར་བཞེད་ནས། གང་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནི་གང་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། ཕོ་ཉ་དང་ཕོ་ ཉ་མོ་ལ་དེའི་དོན་བསམ་པས་སྐྱེས་པ་དང་ཕྲིན་སྐུར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན་གྱིས་བདག་དང་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཛོད་ཅིག་།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཁྱེད་ཀྱིས་གསོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ལན དུ་མར་གསོལ་བ་འདེབས་སོ།།དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གནོད་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་ལ་ཡང་མ་བལྟས་པ་དང་། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་སྔོན་ཏེ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་དུས་ན་སྟེ། དེའི་ གསོན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འཇིགས་པ་ལ་ཡང་བདག་ཞུགས་ཤིང་། །ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་ན་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མ་འཛེམས་པས་བདག་ཉིད་ནི་རང་གི་ལུས་བཅུག་པ་སྟེ་སྦྱར་བའོ། །རྫས་ཀྱང་ ཟད་པར་བྱས་པས་ཏེ་གོས་དང་རྒྱན་དང་བྱུག་པ་དང་ག་བུར་ལ་སོགས་པའི་བྱུག་པ་སྤྱད་པས་རྫས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱེད་དོ།།གཉི་གར་ཡང་གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་པ་དང་། སྔོན་ཞེས་པ་དང་ཡང་འབྲེལ་ཏོ། །གང་ལ་ཞེས་པ་ནི་རུས་པ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་ནི་ བརྟན་པར་འཁྱུད་པ་ཡིན་ལ།མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རུས་པ་ནི་ཤི་བ་དེའི་རུས་པ་ཡིན་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སར་ལྷུང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་བདག་མ་ཡིན་ པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དག་ཡིན་ཏེ།གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འདོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཞེན་ནས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཁྱུད་པའི་དོན་དུ་བརྟན་པར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པའོ། །དགའ་བར་ཞེས་པ་ནི་སྔར་ བཞིན་ནོ།།རང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཞེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་ཞིག་དང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ངོ་ཚའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཆུང་མའི་བཞིན་འོག་ཏུ་ལྟ་བ་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་འདིའི་བྱད་བཞིན་གསལ་བར་བལྟ་བར་བྱ་བར་འདོད་པས་འབད་པས་ཏེ་འདོད་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་ པས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདེགས་པ་ན་ཆུང་མ་ངོ་ཚའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འོག་ཏུ་ལྟ་བར་བྱེད་དེ།ངོ་ཚས་ངེས་པར་འོག་ཏུ་ལྟའོ། །སྔོན་ནི་སྔར་དུར་ཁྲོད་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྔ་མར་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱ་སླ་བས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་ཡང་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བརྒྱ་ལ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟ་བར་འདོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་།སེང་བའི་རས་ཀྱིས་གདོང་གཡོགས་པ་སྟེ་ཡུལ་དབུས་ན་ཕལ་ཆེར་བཅོམ་བརླག་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཆུང་མ་བཞིན་དགབ་པའི་དོན་དུ་སེང་རས་ཀྱིས་གཡོགས་ཏེ། གང་གི་བྱང དེས་གཡོགས་ཤིང་བསྒྲིབས་པའི་བྱད་དེས་ད་ནི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱས་པས་སོ།

因此，为了首先遮止对此的贪著，故说'由于'等。由于是为了他人妻子等，向使者和女使者思虑其事而生起，以及传递书信的人们合掌祈请说：'请您以恩德使我与她如何相会，如此我便是被您所救活。'以此为先而合掌反复祈请。
由于其业的异熟果，不顾及来世有害的不善业，以及现世有损名誉的危害，而在先前即是在前时祈请时，即是在其活着的时候的意思。
'且入于怖畏'，即是入于其中时，虽有死亡等过患的恐怖也不顾忌，自身即是投入自己的身体。
且耗尽财物，即是衣服、装饰品、涂香以及樟脑等香料的使用而耗尽财物。
二者皆与'为何'及'先前'相连。'于彼'是与'骨'相连，紧密拥抱即是坚固拥抱，体验最极喜悦的滋味，其骨即是死者的骨头，是坠落在尸林地上的，不为他人所有，是自己所有，非我即是未被执取，意思是未被任何他人所占有。
因此极为贪求并执著，为何不坚定地前往如意拥抱？'欢喜'如前。
就执著自己妻子而言，说'某者最初'等。由于羞耻而低头看着妻子的脸时，无论如何想要清楚地看见她的容貌而努力，即是以贪欲者所生起的心而抬举时，妻子也因羞耻而低头，必定因羞耻而低头。
先前即是在去尸林之前，即便如此也因容易做到而未见到，所说'见或未见'，百次中稍有所见时，为何完全不想看？
以纱布遮面，即如中原地区多数毁灭种姓的妻子们为遮掩而以纱布遮盖，其容貌被遮蔽覆盖，如今在尸林中被秃鹫揭开。

།གཡོགས་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བསལ་བར་བྱས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་ཞིང་རྟོག་པར་མི་བྱེད། ཅི་ལྟར་གྱུར་པས་ཤེ་ན། ཁྱོད་ཉོན་མོངས་ པའི་གདོང་ལ་མི་བཟོད་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་དེའི་གདོང་བལྟ་བའི་དོན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་བྱས་པ་དེ་ལ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ད་ལྟར་འཇིགས་པ་མཐོང་ནས་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱེར་བར་བྱེད་ཅིང་འབྲོས་པར་བྱེད།འདོད་པ་ཅན་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པས་བསྐྱོད་པ་གཞན་འདི་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམས་མིག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུ་ཡང་དེ་ལ་ལྟ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་སྔར་གསུངས་ནས་ཡོད་པ་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་ད་ནི་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པས་ཟ་བ་ལ་ ཐུག་པ་སྟེ།ཀྱེ་ཕྲག་དོག་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དེ་སྦེད་པར་མི་བྱེད། གཞན་ཡང་ད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསྲུང་བར་འོས་སོ་ཞེས། ཤའི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཏེ། ཁ་ཟས་ཤའི་ ཕུང་པོའི་གཟུགས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱེད།བྱ་རྒོད་དང་གཞན་ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤའི་ཕུང་པོ་སྟེ་ཤའི་ཚོགས་ཟ་བ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་མཐོང་བ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྲག་དོག་ཅན་སྲུང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་ འབྱེར་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་བར་དུ་ཆོད་པ་དང་ཡང་འབྲེལ་ཏོ།།འདི་ཡང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་རུས་གོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་འགུལ་ཡང་སྟེ་ཤིང་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་སྐྲག་ན་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། རུས་གོང་ལས་ཏེ་རུས་པའི་སྒལ་ཚིགས་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འཇིགས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་ཏེ་བལྟས་པ་ལས་སོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྟེ་གང་རིང་བ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་བྲོས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར གཡོ་བ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིགས་ཤེ་ན།རོ་ལངས་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསོན་པར་གྱུར་པ་འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་བྱས་པ་ན་བསྐྱོད་པ་ལས་ཅིས་ན་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་སྨད་ པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས།ཡང་གཞན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟས་ནི་གཅིག་པུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་པ་གཏི་མུག་གིས་བསྒྲིབས་པ་འབའ་ཞིག་དུག་གིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་འདོད་པ་ཅན་གྱི་དེ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་སྦྲང་ རྩིའི་བཏུང་བ་བཞིན་དུ་རིགས་ནས་དེའི་གདོང་འབའ་ཞིག་གི་མཆིལ་མའི་བཏུང་བ་འདོད་པ་ལ་བརྒལ་ཞིང་རྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཉི་གའི་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་པུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཁྱེད་མི་གཙང་བ་བཤང་བ་ལ་མི་ དགའ་ཞིང་།ཁ་ཆུ་བད་ཀན་གྱི་བཏུང་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་སྟེ་རྣམ་པ་གང་གིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་དེར་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་རིགས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་ཡང་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མི་ཞིམ་པས་ ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་གཞན་ལ་ནི་དེ་མེད་པས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་བལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རས་ལ་སོགས་པའི་བལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བའི་ནང་ཚངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སྔས་རེག་ ན་འཇམ་པ་ལ་འདོད་ཅིང་དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ་སྡུག་པར་མི་བྱེད་པར་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་ང་བ་འཛག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་མི་གཙང་བས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་པོ་ཉིད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་བར་བྱེད།དེ་ལྟར་ནའང་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ལྡན་ཏེ་འདོད་པའི་བདེ་བ་ འདོད་པས་གང་ལས་མི་གཙང་བ་ལ་རྨོངས་ཏེ།འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ལ། མི་གཙང་བ་སྟེ་ཡུལ་མི་གཙང་བའམ་མི་གཙང་བས་རྨོངས་པའོ།

为何不观察思维已经远离一切遮蔽而显现如意的情况？若问是何种情况？就像你不能忍受烦恼的面容一样，为了看见她的面容，你以前曾经历尽辛劳，如今你们不能忍受那样，看到恐怖而生畏惧时，为何要逃避奔跑？
为了说明对贪欲者的另一种观察，说道'其他人以眼睛'等。先前说过'任何人都不要看她'，直到现在被秃鹫等啄食，嫉妒者啊，为何不守护不隐藏？而且现在更应该守护，所以说'肉堆'等。是秃鹫等的食物，你用花等供养肉堆之身。当看到秃鹫和其他豺狼等吃肉堆即肉团的可怕景象时，为何嫉妒者不守护？应当如此理解。也与'现在为何不逃避'相连。
这也是你们为何不观察，所以说'骨架'等。因为不动如同木石等。'你若害怕'是婉转发问，从骨架即脊椎骨。'如此'是从见到这样可怕的形象，即从看见。或者'如此'是害怕，与'从远处逃得更远'相连。
为何因其动摇而害怕呢？说道'如同尸鬼'。活着时被鬼魅所动，为何不因其动摇而害怕？意思是理应极为恐惧。
首先这样显示应当呵斥后，为了显示其他方面，说道'唯一食物'等。唯有被无明遮蔽的心为毒所醉，贪欲者欲求之处，如同蜂蜜饮料一般，认为适宜而欲求其面容的唾液饮料，观察思维是相同的。两者都是从同一食物和饮料的自性而生，在这些当中，你们不喜欢不净粪便，为何喜欢唾液痰饮？以何种方式不是其他而是喜欢那个？意思是两者都应当一样。
如果这样的话，即使两者的因都不相异，但由于其极不悦意的气味而厌恶，而另一个没有这种情况所以喜欢。为了显示这样说也不恰当，说道'棉花'等。不喜欢不爱好以棉等填充的枕头等柔软的触感，说这不会流出不净所生的臭气，为何喜欢充满不净的女人身体？即便如此，为何贪欲者即欲求快乐者对不净愚痴？这是理由的词，不净即境不净或被不净所迷惑。

།མི་གཙང་བ་ལ་སྟེ། གཙང་བ་ལས་བཟློག་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་གལ་ཏེ་རང་མི་གཙང་བ་ཉིད་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཉིད་དང་ཐུན་མོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་གཅིག་ནི་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་མ་གཡོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འདི་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གང་ལ་གཡོགས་ན་ཞེས་པ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གཡོགས་པ་གང་ལ་ཅི་མཐོང་ན་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་མ་གཡོགས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པར་མི་བྱེད། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཅི་གཡོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཚོལ་ཏེ། དེ་གཞན་སྤངས་ནས་དེ་ཉིད་དང་ཕྲད་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལ་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཁྱོད་མི་གཙང་བ་ལ་ ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའམ་མ་ཡིན་ཞེས་སོ།།འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་མི་གཙང་བ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེན་པ་མེད་ན་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཐ་དད་ པ་པང་དུ་འཁྱུད།འདི་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤའི་འདམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤ་ཉིད་འདམ་དང་འདྲ་སྟེ་ཞལ་ཞལ་དུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེས་ཞལ་ཞལ་བྱས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྐུས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རུས་གཟེབ་རྒྱུས་པས་སྦྲེལ་བ་ལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུས་ པས་སྦྲེལ་བ་ནི་བཅིངས་ཤིང་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ།རུས་གཟེབ་ནི་རུས་པ་མཐའ་དག་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དུམ་བུར་འཐོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ པ་ཁས་ལེན་ན།དེ་ལ་ཁྱོད་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གང་བརྗོད་པ་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་གཡོགས་པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་མ་གཡོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་པགས་པ་ལ་ སོགས་པས་གཡོགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ཁྱོད་མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཏེ་གཞན་གྱི་རུས་པ་ལ་འཁྱུད་པར་བྱེད།གཞན་ནི་སྔར་བཞིན་དུའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཞེས། ཁྱོད་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་ཉིད་དེ་བདག་ཉིད་ མི་གཙང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་དང་གླད་རྒྱས་དང་གཅི་བ་དང་བཤང་བ་རྣམས་ཁྱེད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།མི་གཙང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་།དེའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བའི་རྐྱལ་པ་སྟེ་བཤང་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ཐ་དད་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ རང་བཞིན་མི་གཙང་ཞིང་བཙོག་པའི་བཤང་བ་ཟ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ལ།རྣམ་དྲན་བྱེད་ནི་ཡིད་ལ་བསམ་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་གི་ཤ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཤ་ལ་དགའ་བ་འདི་ནི་ཤ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། བདག་ཡིན་ལ་འདི་ནི་རུས་གོང་གིའོ། །ཡང་ན་ཤ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཤ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ལ་སྔར་བཞིན་དུ་བདག་ནི་འདི་ལའོ་ཞེས་ཏེ་བདག་འདིའི་ཤ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རམ་སླར་ཕན་འདོགས་པའི་བློས་རེག་དང་ལྟ་བར་འདོད་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལ་དགའ་བའོ། །འདིར་གསུངས་པ་སེམས་མེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་འཇིམ་གོང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་མལ་པའོ། །ཡང་སེམས་དང་ལྡན་པས་སེམས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ཤ་ལ་ཁྱོད་ནི་ཞེས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མ་ཡིན པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ཅན་ཁྱོད་དེ་ཅིས་མི་འདོད། དེ་འདོད་པ་ན་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་ཡང་འགྱུར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱང་སེམས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།

对于不净，即与清净相反的那个本身也会极其欢喜地体验。因此，如果自身的不净与女人身体的不净是共同的，即便如此，其中一个是被遮蔽的，另一个是未被遮蔽的。因此，舍弃一个而对这个贪著。
如果问'对于遮蔽何物'等，所说：对于遮蔽不净本性之物，无论见到什么都如此执著，即若见到未遮蔽的则应当生起极大的欲望，对于如此这般的为何不生欲望？倘若对如此这般的一切方面都毫无所需而背离的话。
若是如此，为何要特别寻求遮蔽的因由，舍弃其他而努力与彼相遇。此外还要问你：你是否远离对不净的贪著？
这是就第一种分别念而言，若说'假如不净'等，假如你对不净无贪且完全无执著，那么为何要拥抱其他不同的？
这是什么样的呢？所说'肉泥'，即肉如泥般，因为性质相同而粘稠，被其粘稠即是涂抹。为何会如此呢？所说'骨架为筋连'，筋连即是束缚控制，骨架即是所有骨头，否则会散为碎块。如此显示远离贪欲的境界。
若承认第二种分别念即对不净有贪著，则说'你自己'等。或者另作安排，即所说被皮等其他所遮蔽而生贪著，对于未遮蔽的也'假如'等所说：假如因为被皮等遮蔽而你对不净生贪，那时为何要拥抱他人即他人的骨头？其他如前。
对此为何不合理，所说'你自己'等：自己即我身极多不净，即唾液、鼻涕、脑髓、小便、大便等你们具有，以那不净而欢喜吧。因此不净囊即大便所出，其他即不同的女人身体本性不净且污秽的食粪性质，忆念即心中思维。
'于我此肉'等，为了再次断除而说其他，于谁的肉欢喜，这是喜肉者，即我是这骨头的。或者喜肉即是喜肉，如前我是于此，即我喜欢这个肉的意思。
如此则因执著于彼或因回报之心而想触摸和观看，即喜欢见到和触摸。此处所说无心即空无心识，如泥团般本性平常。又由有心而思维，如他人所说那样，对于肉你非本性。
有欲者你为何不欲彼？欲彼时于泥块亦应然，如是你亦将离心。

།དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སེམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གལ་ཏེ་སེམས་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདོད་ན་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་བལྟ་བར་མི་ནུས་ལ། ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རེག་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཤ་དང་རུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རེག་པ་དང་བལྟ་བར་ནུས་ཤིང་གྲུབ་པ་ལ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཏེ། སེམས་མེད་པ་དེ་ལ་འཁྱུད་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་བར་བྱེད། རྨོངས་པ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཁྱུད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཁྱུད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་ སྨད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་གཙང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཞན་གྱི་ལུས་ལ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་གང་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རིགས་པ་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ལ་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ།རང་སྟེ་བདག་ཉིད་ལ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའི་ལུས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ཏེ་མ་གོ་བའོ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་དེ་ལ་སྐྱོ་བར་མཛད་པ། སྤྲིན་བྲལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྲིན་བྲལ་ཉི་ཟེར་གྱིས་བྱེ་བ་ ནི་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་པདྨ་གཞོན་ནུ་སྟེ་མངོན་པར་གསར་བའི་མཚོ་སྐྱེས་བོར་ནས་མི་གཙང་ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བའི་གཟེབ་ལ་སུ་ཞིག་དགའ་སྟེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། མི་གཙང་གིས་གོས་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རེག་པར་མི་འདོད་ན། གང་ལས་ཏེ་ལུས་ལས་ཡིན་ལ་དེ་བྱུང་བ་ནི་མི་གཙང་བ་འཐོན་པ་སྟེ་ལུས་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཁྱོད་རེག་པར་འདོད། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདག་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་རིགས པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་གཅིག་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མི་གཙང་བའི་ཞིང་ནི་མའི་མངལ་ཡིན་ཏེ་མི་གཙང་བ་དུ་མའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་བྱུང་བ་སྟེ་དེར་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ས་བོན་ནི་མི་ གཙང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ཕ་དང་མའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གི་རང་བཞིན་གང་གི་ས་བོན་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་མས་འཐུངས་པ་དང་ཟོས་པ་སྐྱུགས་པ་དང་འདྲ་བའི་མི་གཙང་བའི་རོ་དེས་འཕེལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། མངལ་ན་གནས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །ཕྱིར་བྱུང་ བ་ན་ཡང་རང་གིས་ཟས་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མི་གཙང་བའི་རོས་ཀྱང་བསྐྱེད།གཞན་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་པང་དུ་འཁྱུད་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཡོད་དོ། །འོན་ཏེ་བདག་མི་གཙང་བ་ལ་ ཆགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་གཙང་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བའི་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སྲིན་བུ་ཡང་མི་འདོད་དེ་ ཞེན་པར་མི་བྱེད་པར་ཡང་མའི་ལུས་ཀྱི་ཚོགས་མི་གཙང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་རང་བཞིན་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པར་བྱེད།འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་འདིར་ལན་ཅི་ཞིག་འདེབས་པར་བྱེད། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་དེའི་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེས་ན་མི་གཙང་བ་མི་གཙང་བ་དང་ཕྲད་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་དེ་གནོད་སྦྱིན་ཇི་ལྟ་བར་གཏོར་མ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ཁྱོད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ནི་རྨོངས་པ་ཆེན་པོའི་མཐུས་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གང་ལ་རེ་ཞིག་སྨད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། སླར་ཡང་གཞན་གྱི་མི་གཙང་བའི་རྐྱལ་པ་ལ་འདོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དོན་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །མི་གཙང་རྐྱལ་པ་ཞེས་སྤྱོ་བའི་ཚིག་གིས་དེ་ཉིད་ལ་འབོད་པ་ཡིན་ནོ།

关于心的自性之心存在，对此他认为是这样的，如果说心等等所说的，如果认为心是心的自性，因为无形故不能见，因为无身故不能触，凡是肉和骨的自性之身能触能见而成就，于彼相应的意识是不存在的，因为离心的缘故。因此是什么呢，即对无心的彼进行拥抱和结合。'愚痴'是指不应该做无果之拥抱的意思，否则对石头等也应该拥抱。
为了说明这也是极其应该诃责的，所说'不净'等等，对他人身体不了解不净的自性，对此毫无惊奇是合理的，因为他人相续的道理对自己是隔绝的缘故。这是极其惊奇的处所，对自己即自身是不净自性的身体你未能了解即不懂。现在论著作者对此生厌，所说'无云'等等，无云阳光照射即明显显现，如是舍弃新鲜的莲花，以执著不净的心对不净的网谁会喜欢，即是不合理的意思。
又说'其他'等等，等字指染污等，因为被不净染污故如果不愿触碰，从何处即从身体产生的是不净流出，对该身体你为何想要触碰。如是即使这样，对我这样的观察推理不是正理的本质，因为对一个不净也没有执著，如所说'假如'等等，不净田是母胎，因为是众多不净的处所。彼处产生即彼处出生。其种子即是不净本身，父母精血的自性，其种子即称为彼。
'彼所生'是指如同母亲饮食呕吐般的不净味增长，即孕育胎中所生。出生后也由自己所食所饮成熟的不净味所生。其他你为何拥入怀中与'联系他人女子的身体'相关。如是于你有观察推理。如果承许'我对不净无贪著'的立场，那时也同样有观察推理，如所说'从不净生'等等，从粪便等不净物质所生的虫类众生也不喜欢即不执著，而对母亲身体积聚极多不净自性从不净所生也如前次第欲求。
或者如此也会发生，于此作何回答。因为我也是如此身体，因此不净与不净相遇有何过失，如同饿鬼对食子一样。于此说'你是'等等，于此以大愚痴力对自身存在的不净自性暂且不诃责，而又欲求他人的不净囊，这是离义极应诃责的处所。不净囊是以厌恶语对彼的称呼。

།ད་ནི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ག་བུར་ཞེས་པ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཙང་ཞིང་གཙང་སྦྲའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་གཞི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡང་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཐ་སྙད་ འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མི་རྟོག་ཅིང་ཡིད་མི་ཆེས་ན་སྟེ་མཐོང་ཡང་དད་པར་མ་གྱུར་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཚེ་དུར་ཁྲོད་དུ་སོ་སོར་གནས་པ་ན་བལྟ་བར་གྱིས་ཤིག་།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ཞེ་ན། འཇིགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང་། རྣམ་པར་མྱགས་ པ་དང་།རྣམ་པར་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་སུ་རུང་བའམ་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་འདི་བས་ལྷག་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལུས་པོ་འདི་ཉིད་མི་དགའ་བའི་གནས་སུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བསྟན་ པར་འདོད་ནས།གང་ཞིག་པགས་པའི་ཁ་ཕྱེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁ་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ལས་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལས་སོ། །དེའི་ཚེ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ཀྱང་ ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལ་འཇིགས་པའི་གནས་སུ་ནམ་ཞིག་ན་ཡང་མ་རྟོགས་པར་ཕྱིར་ཞིང་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་སུ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་དང་ཤུག་པས་ལུས་པོ་ ལ་བསྐུས་པས་འདི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ལུས་ལ་བསྐུས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ལ་བསྐུས་པ་ཡང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་འདིས་གང་ལ་བསྒོས་པའི་ལུས་ལ་འདོད་པར་བྱ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཙནྡན་ འབའ་ཞིག་ལས་ཡིན་ལ།གཞན་མིན་ན་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དྲི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་འདིར་དྲི་ཞིམ་པར་མི་འགྱུར་བ་གཞན་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད། གཞན་ཡང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བས་ཀྱང་ བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་ང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རུལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལའོ། །གལ་ཏེ་ འདོད་ཆགས་མ་སྐྱེས་ན་དེའི་ཚེ་ལེགས་མིན་ནམ་སྟེ་ལེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པ་ལ་སྲེད་པའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་ཅིས་ལུས་དེ་ལ་དྲིས་སྐུད་པར་བྱེད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་མངོན་པར་ འདུ་བྱས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འོན་ཏེ་དྲི་ཞིམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལུས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་ང་བ་ལས་ཅི་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲི་ཞིམ་ཙནྡན་ན་ཞེས་པ་ནི་གང་ལ་མཛེས་པའི་དྲི་ཡོད་པ་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ དེའི་རང་བཞིན་ལ་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོན་ཏེ་དེའི་དབང་གིས་དེ་ལ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བའོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དྲི་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་མཁས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྲ་ལ་སོགས་ པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ལུས་འདི་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་འདི་སྐྲ་སེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིང་བ་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མ་བཅད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སོ་སྐྱེ་བ་ནི་དྲི་ང་བ་དང་བཅས་ པས་ཏེ་སོ་ཤིང་དང་སོག་ལེ་ལ་སོགས་པས་འདུས་མ་བྱས་པས་སོ།།འདམ་གྱི་དྲིས་བསྒོས་ནི་དྲི་མ་ཉིད་འདམ་སྟེ་རྫབ་ཡིན་ལ་དེས་བསྒོས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་སོ།

现在为了显示不净之本性的现量，故说'樟脑'等。如此清净洁白之物，与某一方面接触而成为不净本性之物，暂且不论，即便与其接触，清净本性之基也将变成不净。如是暂且此名言以现量成立，然若不思维且不相信，即是虽见亦不生信之义。
此时于尸林中各自安住时当观察。如何观察呢？恐怖，即被啃食、被吞噬、腐烂等本性而令人恐惧或使人恐怖。'复次'即此上更胜。复次以本性不净一切配合，显示此身即是不悦之处，故说'若开皮肤'等。开即分离，'从何'即从身。彼时将生大恐怖。
如何呢？虽知如是本性，然于彼处何时亦不解为恐怖处，反生欢喜及耽著。如是虽然，若现见不净本性之身，以旃檀等及杜松涂身，此将成为可欲，则说'涂身'等。以旃檀等所生香涂于身上，于此身生可欲之心，唯从旃檀，'非余'即非身体。
是故以他香旃檀等所生，于此成为妙香，于其他何故生欢喜？复次以旃檀等善加涂抹，于自身唯成害，非为利益，为显示此义，故说'若本性'等。本性臭秽即俱生腐败本性故。'此'即于身。若不生贪欲，彼时岂非善哉，即成善也。
具如是功德，于无义贪著之世间以何因涂香于彼身，一切种皆非理之义。以多千加持，本性亦不成他性，故说'或妙香'等。身体本性臭秽，从何所生，如何亦皆未生。'妙香旃檀'即具美香，是多词，如是亦于其本性无损之结语。
或由其力执为可欲性而生希求，则说'以他香'等。如是亦非智者之义。以发等加持门中，此身亦是无义因，为显示此义故以二偈说'若此发爪'等。长即俱生未剪之义。生齿即具臭秽，谓未以齿木及锉等加持。以泥香熏即垢即泥即污秽所熏，于彼如是称呼，谓离沐浴涂香等故。

།གཅེར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པས་གནས་པའོ།།གལ་ཏེ་ལུས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་པ་ཡིན་ན་ཡི་དགས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ལ་འབད་པས་ཏེ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སོ་ཤིང་དང་སོ་རྩི་དང་ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱི་དོར་བྱེད།ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། རང་ལ་གནོད་པས་མཚོན་བཞིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པའི་དོན་དུ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་པ་དེ་ལྟར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་མྱ་ངན་མཛད་པ། བདག་ལ་ རྨོངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འབད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨྱོན་པ་སེམས་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ནས་བདག་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡང་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འདི་རྣམས་སེམས་རང་བཞིན་དུ་མི་ གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་མྱ་ངན་མཛད་པའོ།།འདི་ན་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྱོན་པས་འཁྲུགས་པ་སྟེ་ས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ་ལ་ཞར་ལ་བྱུང་བས་ལན་བཏབ་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པ། རུས་གོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ལ།རོ་རྣམས་ཀྱི་རུས་གོང་འགའ་ཞིག་སྟེ་སོ་སོ་ན་གནས་པའོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལས་པགས་པ་ཕྲལ་བྱས་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། གང་ཤེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེར་གཞན་གྱི་ལེན་ཡིན་ནོ། །གང་ གིས་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལུས་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དུར་ཁྲོད་དུ་དེ་མི་གཙང་བའི་གནས་ཡིན་ལ་འདིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་རུས་གོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོང་གི་དུར་ཁྲོད་ཅེས་པ་ལ་འདིར་ ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དུར་ཁྲོད་དུ་བཙོག་པའི་གནས་ནི་ལུས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། གྲོང་དུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་གང་ཡིན་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བའོ། །འདི་ལ་མཁས་པའི་བློ་ཅན་གྱིས་མཉམ་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་ པའོ།།གཡོ་བའི་རུས་གོང་གིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་པ་འདིས་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཙམ་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་འདིས་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གཙང་བའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར། ཁྱབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ འཁྲུགས་པའོ།།འདི་ལྟ་བུའི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཕག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནོར་དང་བྲལ་བས་རྙེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིན་མེད་ པར་དེ་ནོར་དང་བྲལ་བས་རྙེད་ཅིང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ནོར་ཉིད་བསགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སོགས་པ་ལ་ངལ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་ནམ་དང་ཚོང་དང་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ལས་འདི་ཉིད་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཚོལ་བའི་ ཕྱིར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་དེ་ཚོལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསགས་པ་དེས་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གནས་པ་ལ་ནོར་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་དེ། བྱིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནོར་གང་གིས་སམ་རྣམ་པ་གང་གིས་བྱིས་པ་འདི་དར་ལ་བབ་པ་སྟེ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ནོར་དང་བྲལ་བས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ ཡང་ཕ་དང་མེས་པོ་ལ་སོགས་པས་བསགས་པའི་ནོར་གྱིས་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ན་བདེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་སྔར་བརྗོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

所谓'裸体'是因为远离衣服。如同人一样，即以如是方式而住。若身体本性是可怖的，如同饿鬼一般本性令人恐惧，那为何还要努力修饰，比如剪除头发指甲等的差别，以及用牙刷、牙粉、沐浴、涂抹等诸多方式来打扮呢？
如何呢？就像以伤害自己的武器一样，即如同以剑等伤害自身的方式。对于这些由愚痴所支配的行为而生悲叹，说道'于我愚痴'等。具有精进的狂人，心不住于本性，自己思维而于自身生起愚痴，如是修习颠倒之道，这些烦恼心不住于本性，论典作者对此生起悲叹。
此处根本没有任何自我认知，而是被狂乱所充满遍布。对于所问的附带问题作答后，切入正题，说道'骨架'等。
尸体的某些骨架，即各自安住。将要这样说：'从何处剥离皮肤'等说完后，又说'无论如何了知'等，这是他人所取。
如是于此也不会生起贪著，没有如同尸陀林中的身体那样，因为尸陀林是不净之处，而此处则不是。此处所要说的是'骨架'等。
关于'村中尸陀林'，此处没有任何差别，因为在尸陀林中，污秽之处即是那具身体，在村中也是如此，暗指何处是欢喜之处。对此智者应当平等观察。
'遍布摇动的骨架'即是显示这一点。仅有这些差别，但这些差别并非从不净的本性中转变出不净的因，因为何者将成为趣入支分的本性。遍布即是普遍混乱。
如是不净的本性，即便如同猪等那样成为欢喜之处，即便如此，这样的形态因为无财而难以获得，为了显示这一点，说道'如是'等。
无价之时因无财而不能获得，因此为了追求此事首先应当积累财富，为此通过劳作方式依止农业、商业、侍奉等而疲惫，因此即便以非法也在寻求，因而在地狱等处生起痛苦。
如是寻求是两世间无义之因。即便以所积累获得快乐也不然，仅是痛苦而已，为了显示这一点，说道'愚童'等。
处于童年阶段时没有增长财富的能力，以童年时以何财或以何方式使这童年成长为青年时期。将获得快乐，但因无财而毫无所得，此为其义。
即便有人以父辈祖辈等所积累的财富在青年时获得快乐，但对一切来说也并非确定。此处也未能从前述两种痛苦中解脱。

།དང་པོར་ནོར་སོག་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསགས་པ་ཉིད་ན་ཡང་ལང་ཚོ་ལས་ཉམས་པ་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མཁོ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་སོགས་པ་ན་འདོད་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདོད་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགའ་ཞིག་དམན་པའི་འདོད པ་ལ་གཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤིང་དང་རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པ་བྲན་གྱི་ལས་བྱེད་པའི་ཉི་མའི་མཐས་གཏུགས་པར་ལས་ཁུར་གྱིས་ལུས་སེམས་དུབ་སྟེ་སྤྲོ་བ་མེད་ལ།ཉི་མ་ནུབ་པ་ན་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ནས་རོ་དང་འདྲ་བར་གཉིད་ལོག་པས་ཉལ་བར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ཐོ་རངས་ལངས་ ནས་དམན་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་རོ།།གྱུར་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དོན་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཅན་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཚེ་འདུས་བྱས་པས་སྐྱེལ་བར་བྱེད་ཀྱི་འདོད་པའི་བདེ་བའི་རོ་ནི་མྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཚར་གཅོད་ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཁ་ཅིག་ནི་སྔར་གྱི་རྣམས་ལས་གཞན་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་བསྟེན་པ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཚར་གཅོད་བགྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དཔུང་ལས་རྒྱལ་བའི་དོན་དུ་བགྲོད་པ་སྟེ་འགྲོ་བའམ། གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ནོར་བླངས་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་ བའོ།།དེ་ལ་སོགས་པས་གང་དག་མགྲོན་དུ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཐར་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་བགྲོད་པས་ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡིན་ལ། དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཁྱུད་ཀོར་ལས་ཀྱང་སྟེ་དུ་མར་ཟད་ པར་གྱུར་ཀྱང་བུ་དང་ཆུང་མ་མི་མཐོང་སྟེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཏོ།།འདོད་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེས་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བས། དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ་སྟེ་དེའི་དོན་ཉིད་དུ་གཞན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀྱེ་མ་འདི་རྣམས་འབྲས་བུ་ མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་མཛད་པར་བདག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ཉིད་འདོད་པས་བསླུས་པས་གང་གི་དོན་ཏེ་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཙོངས་ཤིང་གཞན་གྱི་བྲན་བྱས་ནས། དེ་མ་ཐོབ་པ་ནི་བདེ་བ་དེ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཚེའི་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ དོན་མེད་པར་གཞན་གྱི་ལས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཟད་པར་བྱས་པ་སྟེ།ལེགས་པའི་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞུགས་པ་རྣམས་སླར་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་རྣམས་ལྷུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལ་ལ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་བདེ་བར་སྤྱད་པར་འདོད་པས་གཞན་རྣམས་ལ་བཙོངས་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་བདག་པོ་ གཞན་ཕ་རོལ་པོའི་དགོས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ན་བུད་མེད་རྣམས་ལམ་ཉིད་དུ་བུ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཤིང་དྲུང་དགོན་སོགས་བབ་བབ་ཅེས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིའི་ཕྲག་གམ་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བའི་གནས་རྣམས་སུའོ། །དེ་རྣམས་ལ་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འདོད་ནས།འདོད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་དངོས་པོ་བཙོངས་ནས་མཆེ་བ་བཞི་འཁྲིགས་པའི་ཡུལ་དུ་འཇུག་གོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཅིག་ཅེ་ན། སྲོག་སྟོར་དོགས་བཞིན་པས་ཏེ། དེར་ཞུགས་པས་ན་གསོན་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་ཞེས། སྟོར་ དོགས་པས་འདི་ལྟར་བྱས་ནས་སོ།།འདིར་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་འཚོ་བའི་རྒྱུར་བརྟགས་ཤིང་འཚོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁེངས་ཕྱིར་བྲན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པའི་དུས་སུ་རང་གི་ང་རྒྱལ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་སོར་མོ་བཅད་པ་ དང་།དུས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་པས་བསྙེན་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གཏི་མུག་གིས་མུན་པར་བྱས་པའོ།

首先，财富资具是必需的，因为它是获得快乐的方法，但即使积累了财富，对于失去青春的人来说也不是需要的对象。如果有人说即使如此，积累财富时也能体验欲望的快乐，为此说'贪欲者'等。有些人因心被低劣欲望所扰，采集木材、草根和树叶等，做着奴仆的工作直到日落，身心疲惫无有喜悦，日落后回到家中如同尸体般沉睡。
清晨又起来从事那些低劣的工作。'成为'一词是词的修饰语，因为是过去时的对象。有些贪欲者就这样度过一生，却未曾品尝到欲乐的滋味。
为了说明其他情况，说'惩罚'等。有些人与前述不同，执着于恶事，这就是'追随者'的含义。为了战胜他人的军队而行进，或为了掠夺他人的财物而行进。
因此，那些被派遣为使者等的人们，逐渐前往他方，被烦恼所疲惫，被痛苦所折磨。在所有方面都是如此，即使经过多次周转也见不到妻儿，无法与之相处。
'如所愿'是指他们追求妻儿等，这些是他们的欲望，为此而承担服侍他人等事。
唉！为表示对这些无果之行为的深深悲叹，说'我'等。自己被欲望所欺骗，为了获得快乐而出卖自己成为他人的奴仆，却未能获得那快乐，只是无意义地耗尽生命从事他人的事务，未能从事任何善业。
为了显示那些为获得快乐而投入的人反而堕入痛苦，说'有些'等。为了享乐而出卖自己，使自己受制于人，指的就是自己的身体，这就是被他人所控制的含义。
因此，那些经常被驱使的人们，当主人前往他处办事时，妇女们就在路上生下孩子。'树下荒野等各处'中的'等'字，包括山谷或河岸等艰难之处。
为了说明这些人连这种颠倒也没有，说'被欲望'等。出卖自己的财物后，进入四獠牙交错之处。如何进入呢？是带着可能丧命的担忧，即进入时不知是否能活着回来。
这里是说，认为获得财物是生存的因，为了生存而如此行事。'为傲慢而为奴'是说，当被某些有权势者伤害时，为了发泄自己的傲慢而断指，为了保持时间观念而承诺服侍。愚痴是指智慧之眼被无明黑暗所遮蔽。

།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པས་བསླུས་པ་རྣམས་ཏེ་འདོད་པའི་ཆེད་དུའམ་འདོད་པས་བསླུས་པ་སྟེ་སྤྱོས་པའོ། །འདོད་པ་ལ་ཞེན་པའི་སེམས་དང་ ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའང་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདོད་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་ནོར་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གཞན་ཡང་འདི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནོར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ དོན་མེད་པ་རྒུད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འདོད་ནས།བསགས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོགས་པ་ནི་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྲུང་བ་ནི་དཀའ་བས་བསགས་པ་དེ་ཡང་ཆུ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པ་ལྔ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་ བྱེད་པའོ།།ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དེ་ལྟར་སྲུང་བ་ཡང་བརྒྱ་ལ་རྐུན་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརླག་པར་བྱེད་པས་གདུང་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དོན་མེད་པ་རྒུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་བརྟགས་ནས་ནོར་ཉིད་ཕུང་ཁྲོལ་དུ་བརྗོད་དོ། །བསགས་པ་ལ་ སོགས་པས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ནོར་ལ་ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟད་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་སྐབས་མེད་དེ། རྟག་ཏུ་དེ་ལ་ཡིད་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཐམས་ཅད་མཇུག་བསྡུས་ནས་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་སྐྱོ་བའི་གཏམ་གྱིས་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ། འདོད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བལྟའོ། །ཉེས་དམིགས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་ཡིན་ཏེ་མང་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་ མ་ཡིན་ལ།འདིར་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏམ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བརྒྱ་ཞིག་ལ་འདི་ནི་བདེ་བའོ་ཞེས་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གྱི་ནའོ། །ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའི་ཁུར་གྱིས་མནན་པ་བས་ངལ་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱུགས་རྩཝ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ གསོག་གྱུར་ཅིང་མནོག་ཆུང་བའི་བདེ་བའི་ཆ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཕྱུགས་དང་ཡང་ཐུན་མོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དོན་དུ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་མཚན་དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བ་འདི་བཅོམ་ཞིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ། དོན་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་ པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། ལས་ཀྱིས་མནར་བ་སྟེ་ལས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་ལ། དེས་མནར་བའི་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཤེས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་ཡིན་ཏེ་རྨོངས་པས་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་དངོས་པོ་ལ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཚིག་ ཡིན་ཏེ་བསྐལ་པ་མནར་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ།།ངེས་པར་འཇིག་ཅིང་ཆུང་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ངེས་པར་འཇིག་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་མི་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཆུང་བ་ནི་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཞུགས་པས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པས་རང་གི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ནི་རང་གི་ལུས་ཏེ་འདིའི་དོན་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་ པའི་ཆེད་དུའོ།།གང་འདི་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བརྩིས་པར་བྱས་པ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་བར་སྔར་བྱས་པའི་བྱེ་བར་ཡོངས་སུ་ངལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཏེ་བྱེ་བའི་བརྒྱའི་ཆ་ཡོངས་སུ་ངལ་བས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ཆ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དེའི་དོན་དུ་བློ་གྲོས་དམན་པ་རྣམས་སྤྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

那是什么呢？被欲望所迷惑的人们，为了欲望或被欲望所迷惑而造作。为了显示执著欲望的有情在此生中也能见到痛苦，所以说'具欲'等，如抢夺他人妻子和财物等。其余易懂。
另外，为了说明即使是为了获得快乐而取财时，也会成为无意义衰败的因，所以说'积聚'等。'等'是指无有等。由于守护困难，对于所积聚的财物要防护水火等五种损耗。
如此艰难地守护，百般遭盗贼等破坏而生忧恼不乐，痛苦的因是祸患，这就是无意义衰败的因，因此观察其因而说财富即是祸患。由于积聚等使人经常散乱，以及由于执著财物之心，刹那间也无法专注于禅定，因此无法从轮回所依的生等痛苦中解脱，因为常常心入于彼而耗尽寿行。
总结这一切，为了断除对欲望的执著，以厌离语而作鼓励，说'对具欲者'等。这样的说法方式可见。过患即是祸患，众多是指种种，此中连一点快乐也不生起，然而由于颠倒，百般显现为'这是快乐'，因此如是。
如同被极重担压迫而疲惫的身体的牲畜取少许草一样，如此极其微小且难得的快乐分，与畜生共同，为了这个目的，摧毁并损害了这具足闲暇资具、已脱离八无暇的状态，使之成为无义，这是其义。
其特点如何？难得，如前所说。由何造成？为业所逼，业是指往昔之业，被其逼迫是指对于有益无益颠倒认知的心，即是由愚痴所为的意思。这是关于事物的行为语，说为被逼迫的劫。
以'必定毁灭且微小'等两偈显示颠倒的本性。'必定毁灭'是指不坚固的自性，'微小'是对比出世间而言，因为差别极大而微小。'令堕地狱等'是指依止无量痛苦，连生起自身快乐的能力也没有的意思。身是指自身，此义为了生起快乐。
不计地狱等痛苦，一直轮回中先前所作的千万事而疲惫烦恼，以其百分之一的疲劳即可成佛，相比之下以极小部分即可获得佛果，如此，智慧浅薄者对此不生欢喜，这是其义。

།འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་དཀའ་བ་བརྒྱས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཞིག་འདོད་པའི་དོན་དུ་འཁོར་བར་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་མནར་མེད་པར་ལྷུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཡུན་རིང་པོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ལ་ནི་དུས་སོ་སོར་ངེས་པར་རང་ཉིད་འདོད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་དོན་དུ་སྡུག་ བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚོན་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པ་དང་།འདོད་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལུང་ལས་བཤད་པ་དྲན་པ་ལས་ཏེ། དྲན་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལས་སོ། །མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དུས་ངེས་པར་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ།འདོད་པ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རྗེས་ལ་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་བརྗོད་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་སྦྱར་བའི་ཆེད་དུ། དེ་ལྟར་ འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདོད་པ་སྟེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སྐྱོ་ཞིང་སྐྲག་པར་བྱས་ནས་སྔར་བརྗོད་པའི་དབེན་པའི་དགའ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གང་དུ་གནས་ནས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གསུངས་པ། རྩོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འགྲན་ཟླ་མེད་པས་དེ་རྩོད་པས་སྟོང་པ་དག་ཡིན་ལ། སྟག་དང་རི་དགས་དང་སྦྲུལ་དང་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་སྐལ་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྐལ་ལྡན་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཟླ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། འོད་ནི་འོད་ཟེར་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དཀར་ཞིང་བསིལ་བར་ཆོས་མཐུན་པས་ཙནྡན་ཡིན་ལ། གང་རླུང་བསིལ་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་ལེབ་དེ་རྣམས་ལ་འཆག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། ཉམས་དགའ་བར་ཏེ། རང་བཞིན གྱིས་གཙང་ཞིང་དག་པ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ།།ཡངས་པའི་རྡོ་ལེབ་ཁང་བཟངས་ནི་ཁང་བཟངས་དང་འདྲ་བ་སྟེ་ཡངས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དམ་པས་འཆག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྒྲ་མེད་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་སྒྲ་དང་བྲལ་བས་སོ། །ཞི་བ་ནི་ རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ་བདེ་བའི་རེག་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ནགས་ཀྱི་རླུང་ནི་གཡོབ་པར་བྱེད་པའི་རླུང་ངོ་། །འཆག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་དལ་བས་འཆག་པའོ། །འཆག་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་སེམས་པའང་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའི་བདེ་བ་དབང་ཕྱུག་གི་བདེ་བ་ ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་ཏོ།།དབེན་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁང་སྟོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ།

若有人说：'修行菩提行也是以百般艰难开始的，因为会产生无数痛苦。'为此说'贪欲者'等。凡是为欲望而在轮回中行事，比起菩提行的痛苦来说，这才是极大的痛苦。因为那些会堕入无间地狱，并且长期受制于他人而感受痛苦。而菩萨们则是在各个时期自愿体验的，所以并非如此。
如是，菩萨们为利他而体验的痛苦会成为菩提，而具有贪欲者为欲望而感受的痛苦则不会成为菩提，这是其义。为了特别显示因欲望而痛苦，故说'地狱等'。这些刀剑等作为产生痛苦的因已广为人知，但与欲望并不相同。
为什么呢？因为忆念经中所说的地狱等恶趣的痛苦，即以忆念作为对象。刀剑等只是在特定时间造成死亡等痛苦的施加者，而欲望则是长期地狱等难忍痛苦的因，怎能与彼等相比？
如是说明身体远离之后的心的远离，为了应用于当前情境，故说'如是欲望'等。欲望即是毁灭的因。如是按照所说的次第生起厌离和恐惧后，应当对前述远离的喜悦生起欢喜。
住于何处而行呢？对此说'诤论等'。因无竞争者故无诤论，因远离虎、野兽、蛇、盗贼等故是喜悦的。其功德说'具福德'等。具福德是善行者，月即是月亮，光是光芒，因与白色清凉相顺故为旃檀，行走于具有清凉风的石板上。
具有何等特点呢？悦意的，即自然清净无粗糙等过失。广阔的石板宫殿即如宫殿般宽敞。圣者如何行走呢？无声的，即远离不悦之声。寂静即非粗糙，具有安乐触感之义。
林风即扇动的风。行走即反复缓慢地行走。不仅仅是行走，而且也是为利他而思维给予众生安乐。瑜伽士们无需努力即可成就这一切，而具欲者则需努力成办。
如是，此中显示远离的安乐甚至超胜于自在天的安乐。为显示住于寂静处者还有这种不共的安乐，故说'空屋'等，易解。

།རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དེ། བདག་ནི་རང་ཉིད་ཡིན་ལ་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་བཤད་པར་འདོད་ནས། དེ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས ཏེ།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ལ་ ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་གང་གི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་བསྒོམ་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་གོ་འཕང་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ནིའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་གཞན་དུ་བདག་ཉིད་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་བཟློག་པར་བྱ་ བའི་ཆེད་དུ་དང་པོར་ཏེ་ཐོག་མར་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།ཕྱི་ནས་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འབད་པས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆེན་པོས་སོ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་ པས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལས་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་ཇི་ལྟར་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བདག་གི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་ སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བདག་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བསྐྱང་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་དཔེར་ན་བདག་ཉིད་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་བདག་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱའོ།།འོ་ན་བདག་ཉིད་ལས་འགྲོ་བ་དུ་མའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐ་མི་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལག་པ་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཇི་ལྟར་ལུས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ལ་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐ་མི་དད་པར་ཡང་གི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཏེ་རྣམ་པ་མང་ པོའི་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ་།།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལུས་པོ་འདི་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གོམས་པས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ལས་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འདི་དེ་ལྟར་དུ་གྱུར་ན་གལ་ཏེ་ཁྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་ ཏུ་འགྲོ་བ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་དོགས་ནས། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་ཏེ་གཞན་གྱི་ ལུས་པོ་དག་ལ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གལ་ཏེ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་བདག་གི་ཡིན་ནོ།

'自在而行'等词是为了明显阐释所说的意义。'我'即是自己，'自在而行'是所欲，具有自在而行的性质者即是'自在而行'的意义。
如是解说远离的功德后，为欲说明当下所要说的，而说'由此'等。'由此'即是前述次第，'等'字表示其他也是如此。'以诸相'即是以身心远离，'修习功德'即是如此反复思维：一切圆满安乐的因即是安乐。
寂灭分别念的因即是，当不善作意如是生起时，应当修习菩提心。如是，当修习心遍净时，将生起殊胜菩提心的境界，以'即'字表示差别。
关于此，首先若不将自己视为他人，则不会生起圆满利他安乐之心，因为我执会特别执著于自身。因此，为了遣除此执，首先即最初应修习自他平等，之后则是自他相换，此为其义。'如是'即是将要解说的方式。'精进'即是以大执著。'苦乐平等'即是显示其相。
我与彼等毫无差别，如我苦恼及受害，彼等亦然。如我执取安乐，彼等亦然，对一切有情苦乐平等。因此应如护自己般护持他们，如自己远离痛苦及痛苦之因，其他众生也应远离伤害，如自己希求一切安乐，也应如是护持他人。
那么，岂不是众多不同种类的众生与自己不能成为一体？苦乐如何能无差别？对此说'手等'等。
手、足、头等诸多差别如何成为一体而执著护持，为了远离痛苦及趣入安乐。如是众生世间无差别而为一体，以执著而应当护持。以不显'亦'字表示苦乐无差别。
如是如手等差别，'此一切'即众多种类众生的差别。
此中意趣为：虽此身体无有一体性，然由串习而执为一体，如是众生虽有众多种类，亦复如是，毫无差别。
若如是，若与汝等同为一体性时，汝之痛苦如何不损害他相续？同样也可应用于相反情况。因有此疑，故说'若于他身'等。若他人身体不受我之痛苦所害，然彼痛苦即是我的。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཆགས་པས་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ལ། ཆའི་ སྒོ་ནས་འཇུག་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་མི་འདོར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཙམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྤོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་ནོ། །འདི ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་གཞན་འདི་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གིས་ཕན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་དེ།སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཕན་མི་འདོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་མ་ངེས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ལ།སྔར་བཞིན་དུ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་པ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཚེ་བདག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། བདེ་ བ་སྟེ་དགའ་བ་འདོད་པར་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དེ་དག་དང་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་ལ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་དང་པོ་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་བདག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཞན་མིན་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས བསྲུང་བར་འོས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདག་ལ་གནོད་པ་དང་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འདིས་གལ་ཏེ་གཞན་མ་བསྲུངས་ན་གཞན་འདི་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་སྟེ་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་འདིར་སྐྱེས་པའི་ལུས་པོ་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པར་མི་སྲིད་དེ།དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པའམ་དེའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ གང་གིས་འདིར་བསྲུང་བ་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ལུས་ངག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ནི་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཅུང་ཟད་བཀག་པའི་ཡང་ཕྱིར་གང་ཞིག་ངའོ་ཞེས་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ངའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཡུལ་གང་ལ་ཡང་གཅིག་ཅེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ལོག་པའོ། ། བདག་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་འདི་སྲིད་པ་གཞན་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེན་པའི་དབང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དངོས་པོ་ལ་ནི་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།

为什么呢？因为对自我的执著难以忍受且无法做到，这是理由的语句。如果从部分方面入手，也不会舍弃痛苦的本质，这是其义。同样也应该解释其相反的情况。因此，舍弃自他差别后，为了遮遣痛苦的本质，所说'我'等理由：凡是痛苦，我都应该去除，如同我自己的痛苦一样。'是其他有情的痛苦'是自性因的论式，仅仅是要遮除痛苦本质的生起。
理由也不是不成立的，因为要证明痛苦本质无差别的缘故。也不是不定因，因为无差别的缘故，如果说自己的痛苦也不应该断除，这就是相违的过失。正因为如此，也不是相违。
同样，这个其他论式也是：凡是有情，我都应该利益他们，如同有情我自己一样。其他生命也是有情，这是自性因，对仅仅是有情本质的生起应该给予利益。这也不是不成立的，因为有情本质的方面已经成立。由于对自己也不会利益的过失，所以也不是不定因，如前所说也不是相违。
痛苦的执著，自他不是有差别吗？因此这样的话理由就是不定因，对此说道：'当自己和...'等，快乐即欢喜相同平等，他们与他人有什么差别呢？丝毫也没有。因为为了给自己带来快乐而精进，而对他人则不是，这是其义。
为了断除第一个理由的不定因，所说'当自己和...'等，恐惧是痛苦的因，'非他'是指对他人不是。即便如此，痛苦一体无差别的情况下，遭受痛苦伤害的人自己应该保护，而不是由他人保护，对此说：'如果对此执著...'等，由于他人的痛苦对自己没有伤害和折磨，因此如果不保护他人，他人就会衰败。
因为未来即后世的身体在地狱中所生的痛苦本质，对此生的身体丝毫也不会造成伤害，因为那是他者的缘故。'那个'是指世间的说法或其义。因为如此的缘故，所以这里保护的意乐是身体的本质，为了远离罪业和趋入善法。
我在一切时中是一体的，身语没有差别，因此没有这个过失，对此说：'我...'等，因为我会被遮遣，也因为稍微遮遣的缘故，何者成为'我'的分别对境。因此对任何'我'的认知对境都没有'一'的缘故，这种执著的分别是错误的。
'自己当时也'是指这个其他生，因为仅仅缘取如幻的五取蕴。这也是依靠执著而说的，而在实际上丝毫也没有所缘，因为是分别的本质。

།ཡང་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤི་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གཅིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་བདག་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་སྲིད་པ་ཐ་ མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་ཕུང་པོ་དེ་འདི་ཉིད་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྔ་མ་འགགས་ནས་དེས་རྐྱེན་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འདུས་བྱས་པ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་སྔར་མེད་པའི་རྒྱུད་སྐྱེད་ པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་འཇུག་པའི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྲུང་བའི་དོན་རེ་ཞིག་ཞོག་ལ། འདིར་ལུས་པོ་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་ཐ་དད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་མི་རིགས་ན། རྐང་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕངས་པ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ།གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འདི་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ལུས་པོ་འདི་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྟེ། བདག་ཅེས་པ་ བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བདག་མེད་ཀྱང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྲུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གང་མི་རིགས་པ་སྟེ་རིགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ ཡང་བསལ་བར་བྱ་སྟེ།ནན་གྱིས་ནི་ནུས་པ་ཅི་ལྟ་བར་རོ། །ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་འདིར་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དུ་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུད་ཅེས་པ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་དང་ རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚོགས་པའི་ལུས་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།གཉིས་པོ་འདི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པའི་གཏན་ ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།སྔ་མ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ནས་རྒྱུད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་ཅེས་པ་འགའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཇུག་པ་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ ཐ་དད་པ་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ཚིག་གཅིག་གིས་བློའི་ཐ་སྙད་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྒྱུད་ཅེས་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ན་འདིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གང་གིས་ཁས་མི་ ལེན་པར་འགྱུར་བ་བདག་གིས་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱས།དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་དེ་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་མི་གནས་ པའི་ཕྱིར་འདིར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་དཔེར་བརྗོད་པ། ཕྲེང་བ་དམག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་ནི་ཕྲེང་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པ་ནི་དམག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིན་པ་ ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཕྲེང་བ་དང་།ནགས་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་གྲོག་མོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་འདི་རྣམས་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པས་གནས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཏོགས་པ་མེ་ཏོག་བརྒྱུས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཅིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：为何这是颠倒分别？如是说'死亡'等。我仅是五蕴之一，当某时有我等前往他世，非为最后有时，其时此蕴必定不在此处灭，而是将生于他世。然而，前者灭已，由此缘特殊之业及烦恼所造作，将生起中阴有之前所未有之相续。因此，由无始轮回以来，执著颠倒分别习气力等缘故，将生起颠倒。
复次，说'何时'等，谓有其他能害。暂且不论未来身之苦之护持，此处一身之不同肢体有不同苦。因此，若说他人之苦不应由他人护持，则见足等受损时，为何以手等护持？因无异于他，此非合理之义。
若谓此为合理，则于此身有我所执，虽无我，由我执而起，将生起护持足等之作意。此亦不善。如是，应遮止非理即不合正理者，亦应断除我与他，随力而为。若无力，则于此应当舍置。
若谓虽无我等，然有所谓相续，如是手足等诸多中亦有一聚合身，此二于此世他世如何有我负荷痛苦等决定，故'有何差别'之因不成立，前者不定。为断此疑，说'相续'等。
相续者，胜义中实无，然是因果事物相续刹那相续本性，于彼未见差别故。为以一语表达此等刹那之心识言说，假立相续之名。如是，此唯是假有，故此处应断除执著，否则，我有何损于不承认者？如是，聚合等一体事物亦非有，以未见彼异于彼等故，以一异观察支分相而不住故，此处不应说。故此亦如前唯世俗有。
此等次第如是举例说'鬘军'等。相续如鬘，聚合如军等，等字摄受鬘及林等。如诸多蚂蚁等前后次第而住，除自体外无如穿花之一相续。

།གང་གི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ རྐང་ཐང་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་དམག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཀྱང་དེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པའང་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་དཔྱད་པས་འདིར་དཔྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་འདི་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ ཏུ་དངོས་པོར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་བདག་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་གང་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེའི་བདག་པོར་ གང་ཞིག་འགྱུར་ཏེ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་བདག་སྡུག་བཞིན་ཞེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡིན་ཕྱིར་བདག་ལུས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཕོངས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་གཞན་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་ལོག་པ་ དེའི་ཚེ་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཆ་དང་གཞན་གྱི་ཆར་བྱས་ནས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་དཔེ་དགོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་དཔེ་ མཛད་པ་ལ་ཉམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་འདི་ཉིད་དུ་བདག་གི་སྒྲ་འཇུག་པར་མཛད་དོ།།ད་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་བསྡུ་བར་བཞེད་ནས། སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གསུངས་པའི་རིམ་པས་གང་རྣམས་ལ་བདག་པོ་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྡུད་པ་ ཡིན་ཏེ།བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པ་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཅུང་ཟད་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། གང་དུ་ཡང་གང་གི་ཡང་བདག་གི་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འདི་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བདག་ དང་གཞན་གྱིར་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གང་གི་བདག་གིས་བདག་གི་བ་ཉིད་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ངེས་པར་འགྱུར་བར་གང་གིས་བྱས་ ཏེ་ཁྱད་པར་གང་གིས་བྱས།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འཁོར་བ་ན་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཅན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གལ་ཏེ་སེམས་ན། དེའི་ཚེ་འདིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་རྩོད་མེད་ཕྱིར་ཏེ། རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ལོག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་ཡང་འདིར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཁས་བླངས་པ་ཉེས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པས་སོ། །ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་དུ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ བཟློག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྟེ་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མཇུག་སྡུད་དོ།

当大象、马匹、步兵等集合的军队之外，再无其他任何军队存在时，同样地，这也是集合，这在其他地方已广作分析，此处不再分析。因此，这种认知是虚妄的，因为永远离开实体所缘，因为经不起对实相的观察。
如此，既然没有任何我等作为主体，那么与之相关的痛苦等也就不存在。因此，这痛苦不会有任何主体，这就是其含义。
如果说没有我等，那么'我痛苦'这样的说法，以及'因为是有情故，如同我身'这样的比喻如何成立呢？这确实如此，但并非从缺乏的角度来成立，而是为了断除对他人执我的执著。如果他人执我的执著已经转变，那么在比量的运用上就毫无必要。
如果尚未转变，那么就以这种意图，从自方和他方的角度来理解，为此而作论证和举例。如此，虽然比喻未成立，但因为是为了趋入世俗言说的缘故。此外，考虑到所执的蕴体，作为比喻也毫无过失，因此在此处运用'我'的词语。
现在想要总结当前论题，所说'无量痛苦'等，按所说次第，是总结'何者无有主体'之语，意即非我所的任何事物都无关联。
以一切微细差别而言非有，即在任何处任何我所性都不存在，此外别无差别，因此痛苦本身不分自他而应断除，对此我所等并无其他理由。因此，谁能确定唯有自我的我所性应当断除而他人则不然呢？有何差别？
如此，则'因为是痛苦'这一因不确定，这是所说的。
假使轮回中若有某些受苦者存在，那么痛苦就不应断除，因为没有任何具苦的悲悯对象存在，如此怀疑而说'为何痛苦'等。若认为不应断除，因为无我的缘故，那么这里是不合理的。
为什么呢？因为一切无诤故，对一切论者都无诤论，因为无颠倒的了解不存在。顺世外道也致力于断除自身痛苦。
他们承许我虽非无过，但因为未见其自性。仅仅通过承许而证成其存在是不可能的，因为对此无有能立，且已说明多种能破。
如此，当一切痛苦都应断除时，就应断除一切。若不应断除，则自身即五取蕴的本性之苦也不应断除，因为一切无有差别故，这是结论。

།ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་སྙིང་རྗེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ལྷུར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་དོགས་པར་བྱས་ནས།སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ ནན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་རྩོལ་བས་སོ།།འདིར་ལན་གསུངས་པ། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མང་པོ་བསམ་པར་བྱས་ན་སྙིང་རྗེ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཅི་ལྟར་མང་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་ ལན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བཟློག་པར་འགྱུར་ན་དེའི་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དམ་པས་རང་དང་གཞན་གཉི་གའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱའོ། །བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་རང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཉམས་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ལས་ཉམས་ཏེ་ཤེས་ཤིང་གོ་ཡང་ངོ་། །བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསལ་བ་ནི་མ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཕྱིར་མའི་ སྡུག་བསྔལ་ཡང་ངོ་།།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཟད་བྱས་པ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཞེས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་དྲུག་པའི་མཐའ་ཅན་གྱིས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་ལས་འདི་ལྟར་ཡང་འདས་པའི་དུས་ན་རིན་པོ་ཆེ་པད་མའི་རྣམ་པར་དག་པ་ མངོན་པར་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཞིང་རྒྱལ་པོ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ།།དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་བསྟན་ པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ན་རྒྱལ་པོ་དཔས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།དེའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནི་རིན་ཆེན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྟ་བ་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མང་ པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་ཡུལ་འཁོར་དང་གྲོང་རྡལ་དེ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྐྲད་ནས་ཆོས་སྨྲ་བ་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོན་པའི་ནགས་ཁྲོད་ན་བརྟེན་ཅིང་གནས་སོ།།དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་དབེན་པར་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ཏེ།བདག་གིས་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་ཡུལ་འཁོར་དུ་སོང་ལ་སེམས་ཅན་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་དགེ་བའི་ལམ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་ པ་རྣམས་ལ་དོན་དེ་སྨྲས་སོ།།དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཉམས་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ནགས་ཁྲོད་དེ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཕོ་བྲང་གི་འཁོར་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་རྒྱལ་པོའི་བུ་དང་། བློན་པོ་ དང་།མདུན་ན་འདོན་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་ལ། ཇི་ལྟར་འདུལ་བར་ཐབས་རྣམ་པ་དུ་མས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འཇོག་པའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཁྲོས་ཏེ། ཕྲག་དོག་གིས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རངས་པར་ བྱས་སོ་སྙམ་ནས་བསད་པའི་དོན་དུ་རང་གི་བུ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ་དང་།དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་གསོད་པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་གོ་ནས་གསོད་པའི་གཤེད་མ་དགའ་བྱེད་ལ་བཀའ་བསྒོ་བའོ།

如果为了消除一切众生的痛苦而精进,由于悲悯他人而受他人痛苦所苦,那么首先就不应该致力于引发一切痛苦的因。对此他人提出质疑后,说道'悲悯'等。'殷重'即是努力。
对此回答说:如果思维众生痛苦等所造成的诸多形相,由悲悯所生的这些痛苦又怎会太多呢?意思是具有悲悯心者的痛苦并不多。
此外还有这样的回答,说道'假如一个痛苦'等。如果一个人的痛苦能够消除并遮止许多众生的痛苦,那么就应当引发并成办这样的痛苦。具有悲悯本性的圣者应当消除自他二者的痛苦。
为了说明这不是臆测,所以说'因此'等。由于具有悲悯心者应当引发自他的痛苦,所以菩萨月妙花虽然知道会失去王位,也放弃了自己的痛苦,即是说置之不理。同样也放弃了为王而生的母亲的痛苦。
一切痛苦所造成的无尽,即是与'以痛苦'相应的第六格的关系。
月妙花的这种事迹是这样的:在过去世时,出现了如来名为'宝莲花清净殊胜王',当时也出现了一位国王。那位世尊行持佛事很长时间后圆寂了。
当时在他圆寂后佛法衰落时,出现了一位名叫'勇施'的国王,他的王宫名为'具宝'。那时众生都生起邪见。为了怜悯他们,出现了许多出家菩萨,他们被驱逐出城邑聚落后,与说法者月妙花一起依止住在名为'普贤'的寂静林中。
之后菩萨月妙花以悲悯众生的心入于独处静虑,心中生起这样的分别念:'我应当前往城邑聚落,使入于邪道的众生安住于善道。'他将此事告诉了同修梵行者们。
虽然他们阻止,他仍然明知自己会衰败且国王也会衰败,离开了那片林地。他逐渐说法来到了那位国王的王宫眷属处。
当他以种种方便使王子、大臣、侍从等众多众生随应安住于正道时,那位国王如在王路上见到他一般生起嗔恨,以嫉妒心想:'此人使一切民众欢喜',为了杀害他而命令自己的儿子们,当他们也不愿杀害时,便命令刽子手欢喜。

།དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་བཅད་ ནས་མིག་དག་ཀྱང་སྐམ་པས་ཕྱུང་སྟེ།སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་དུ་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ལས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དུ་མ་དེ་མཐོང་ནས། དགེ་སློང་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱལ་པོས་ཆོ་ངེ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་གདུང་ བར་གྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་དུ་མས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་རྒྱས་པར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོར་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ བའི་སྙིང་རྗེ་ཅན་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་ཀྱང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་རྒྱུད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའོ། །རྒྱུད་བསྒོམས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་འཇུག་པའོ། ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང་མཉམ་པར་དགའ་བ་སྟེ། བདེ་བའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བདག་གི་བདེ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་མནར་མེད་པར འཇུག་པ་རྣམས་ནི་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་གདོན་པའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་སེམས་པ་རྣམས་སོ།།འདི་ཉིད་འདིར། པདྨའི་མཚོ་རུ་ངང་པ་ལྟར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་དོན་དུ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར།གཞན་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གྲོལ་བ་ན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལའོ།།གང་ཡིན་དེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཏེ་མགུ་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ པའི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དགའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བདེ་བ་གཞན་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པ་སྟེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་བདེ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རོ་བྲལ་ཐར་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐར་པ་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་རྣམས་རོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་རོའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ།སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དེ་ཉིད་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཆེད་ཆེར་བྱེད་ན་ཐར་པ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དེ་ ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་གཉེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་རང་བཞིན་མངོན་དུ་མཛད་གང་གི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ནི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། །གཞན་དབང་གྱུར་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལས་ནི། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཚིག་གི་རྗོད་བྱེད་སྙན་དངགས་མཁན། །ཞེས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཐར་པ་ལ་རིངས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་འདི་ལས་གཞན་གྱི་དོན་བྱས་ཀྱང་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་གཞོལ་བར་ཞུགས་པས་རློམ་སེམས་དང་རྒྱགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ངོ་མཚར་བ་ཡང་མེད་དེ་དཀའ་བ་སྤྱད་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག གིས་དམ་པའི་ལས་བྱས་པ་འདིའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འདོད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

他也按照国王的命令，依次砍断手脚等，并且挖出干涸的眼睛，使其丧命。之后，比丘在国王的道路上，从失去生命的尸体上看到许多稀有奇特之事。国王见此比丘实为菩萨，便悲痛哀号，以种种方式发出悲叹。
这里简要叙述了如此发生在月妙的这些事情，详细内容则在《三昧王经》中阐述，应当从那里了知。
为了显示那些对他人痛苦而生痛苦的悲悯者们，即使遭受巨大痛苦也不会受到伤害，因此说'如是修习'等。如是即是自他平等。修习心相续是心相续自然而然地趣入。
息灭他人痛苦而平等欢喜，即是安乐之因所在之处，称之为如是。意思是说，自身的安乐也是由于对他人痛苦而生痛苦的缘故。
那些无间趣入者，为了解救他人的痛苦，将痛苦本身视为安乐。此处所说'如同莲池中的天鹅'，即使无间地狱的痛苦也成为安乐，因为是为了他人的痛苦，其他任何痛苦因何能造成痛苦？而且，他们的安乐也是不共的，由他人的痛苦而生。
因此，为了显示这点而说'当众生解脱时'。是对众生从痛苦的束缚中得到解脱。'何等'是说由于是他们亲身体验所成就的，无法说是如此这般。正因为如此，是欢喜的大海，在具有悲心的相续中生起满足的大海。
以此欢喜大海究竟圆满，是从远离其他安乐中获得的，意思是说舍弃一切安乐。
若问，这怎么会是究竟安乐呢？因为是完全息灭烦恼的热恼而解脱的安乐，所以是最殊胜的。对此说'离味解脱'等。即使解脱对他们来说也显现为离味。
意趣是这样的：利益他人和成办安乐本身，因为是以最上味入趣的缘故而执著于此。具有悲心者需要的是那个安乐本身，而不是解脱。如果他们以此为重而修行，即使现前解脱，也不会专注于此。
如所说：'现前通达一切众生本性者，如来性唯是附带所得，对于您这位随他者的功德，诗人仅能用语言表达些许而已。'
因为不急于解脱，所以即使以此因做了利他之事，由于心专注于此而趣入，也不会生起傲慢和骄慢，也没有稀有，即使行难行，他们也不会生起稀有心。也不会想'我做了这善业，其业果报将在来世出现'，也不会生起对异熟果的希求。

།འདིའི་རྒྱུ་གཅིག་ཏུ་གཞན་དོན་ལ་དགའ་བས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམས་ ལ་གཅིག་ཏུ་སྟེ།དགོས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཚིམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་དེས་སོ། །འདིས་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའི་འབྲས་བུའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞར་ལ་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་ བརྗོད་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པ་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་བདག་དང་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་བས་ནའོ། །ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ ཙམ་མི་སྙན་པ་ལས་ཀྱང་བདག་བསྲུང་ཞིང་སྦ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་བླང་བར་ བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།གོམས་པ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་འདིར་དངོས་པོ་གོམས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དཀའོ་ཞེས་པའི་བློ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་སྟེ་ཕ་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཁུ་བ་ཁྲག་གི་ ཐིགས་པ་ལ་ལུས་ཞེས་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་གོམས་པས་བདག་གོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་གོ།།འོན་ཏེ་བདག་གི་ཞེས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་མི་འཐད་ཅེ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་མེད་ན་ཡང་གོམས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་དེ་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་གཞན་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཟུང་སྟེ་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་ཡིན་ལ།དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རང་གི་ལུས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ བསྟན་ནས།བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བླང་བ་དང་དོར་བ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་བདག་དང་གཞན་ལ་དེ་མཐོང་ནས་བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དག་ བསྒོམ་ཞིང་གོམས་པར་བྱའོ།།བདག་ལུས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་བྱའོ། །གཞན་བླང་བ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའི་ཐབས་གཞན་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་ པ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པར་ནུས་ཤེ་ན།ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་སྟེ་ཡང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་སུ་ཞེན་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་སུ་ཞེས་དེ་ལ་ གཅིག་ཏུ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ལུས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་དེའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་གཅིག་ཉིད་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན།བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་འདི་ལ་དཀའ་བའི་བློ་གྲོས་མི་བྱ་སྟེ། གོམས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་བཤད་ཟིན་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཟས་ཟོས་ནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་འདིས་བདག་དང་ སེམས་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེ་ལྟར་རོ།

此处说'唯一因是喜欢利他'，即对他人的利益唯一地，也就是不顾及其他需求而特别欢喜，对修习此法无有满足，以此为因。这表明了自他平等果位时的特点。
如是说完了附带内容之后，为了通过总结来说明正题，故说'因此'等。由于如前所说，自他之间毫无差别，所以。'即便微小'是说，即便是些微痛苦之因、不悦之事，也要保护和隐藏自己。
如此一来，连自他平等修习都无法做到，更不用说自他相换了，那么应当如何修习呢？说到'通过串习'等。如是，不应生起'按所说次第，此事难以成为串习的对境'之想。因为其他人对父母精血之滴执著为身体者，通过串习而了知为我，这是通过教导而趣入的。
若说我执另有原因，为何此处不合理呢？说到'即便无实体'等。即便没有我等实体的根据，仅仅通过串习而如是修习，对他人也必定会生起。即说'如是'等。为何不执为我呢？完全可以执取，并且成为自身本性。否则，也不会成为与彼平等，如此则自他相换难以成就，不必修习。
如是说明自他平等后，为说明自他相换，故说'自身有过'等。具有证悟者见到取舍功过之因在自他上，应当修习串习应取应舍。
舍弃自身即是将自视为他，取他即是将他人视为自己。如此，这表明了另一种自他相换的方法。
如此一来，对众多不同种类的众生，如何能各别修习自他相换呢？说到'如手等'等。即便手等是各别的，但由于执著为身体的支分而视为一体，同样地，由于执著一切众生为一体，以其支分而称为众生，为何不执为一体？
对这种自他相换不应生起困难想，因为是通过串习而获得的。为了说明这点，说到'如无我'等。对已说之义，当自他相换时，并非对来世果报生起希求。譬如什么呢？如同自己食用饮食后，不希求'以此布施愿我与众生获得圆满受用'之果。如是即是如此。

།དེ་ལྟར་ན་འདི་གོམས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། བཟློག་པ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བར་རང་གི་སེམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་གདུང་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའམ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་འགོ་བའི་ནད་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུས དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བཟུང་ངོ་།།དེ་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་མགོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མཚན་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྐུམས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སྤོབས་པ་དང་བྲལ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །འགྲོ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ལ དེ་ལས་འཇིགས་པའམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པའོ།།དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་དེ་སྤོང་བའི་དོན་དུའོ། །མཚན་གང་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་སེམས་མོས་པས་ཀྱང་བདག་གི་མིང་འཛིན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཐ་ན་ འཁོར་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ།།གཞན་ཡང་དཀའ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཡང་གོམས་པས་དགའ་བར་འགྱུར་བས་ན་བདག་ཅག་གི་ལྡོག་པར་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཀའ་ལས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ནས་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལས་གོམས་པའི་སྟོབས་འདིར་མཐོང་སྟེ། གང་གིས་ཐོས་ནས་འཇིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣ་བའི་ལམ་དུ་གྱུར་ན་སྐྲག་པ་དང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ། ཕྱི་ནས་རྒྱུ་ཅུང་ ཟད་ཐོབ་པ་ལས་སྡུག་པར་གོམས་པའི་དབང་གིས་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་གྱུར་ན་མི་དགའ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་དགོས་པ་འདི་ཡང་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་གོམས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ བདག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཞིག་མྱུར་ཞིང་མགྱོགས་པ་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐྱབ་ཅིང་བསྲུང་བར་འདོད་པས་དེ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། གསང་བའི་དམ་པ་སྟེ་དེའི་རིགས་ཅན་མ་ ཡིན་པ་རྣམས་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ།མ་དད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡང་གསང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེས་སྤངས་པས་དེ་རྣམས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་བདག་ ཉིད་ཉེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ལུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྟན་ཆགས་པས་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་བསྐྱེད་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་སོ། །ཆུང་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཅུང་ཟད་ལས་ཀྱང་ངོ་། ། འཁོར་གྱི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་འཇིགས་པ་འམ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་འཇིགས་པ་འདི་འཇིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྡང་བར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྡང་བར་མི་བྱེད་དེ་སྡང བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགྲ་བཞིན་དུ་གང་གི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བརྗོད་པའི་རིམ་པས་དགྲ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དགྲ་ལ་ཡང་སྡང་བར་བྱེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་ཏེ། འཇིགས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དམན་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམན་པ་ནི་ནད་པ་ཡིན་ལ། བཀྲེས་པ་ནི་བྲུ་བ་ཚ་བ་ཡིན་ཞིང་། སྐོམ་པ་ནི་ལྟུང་བ་འདོད་ པ་ཡིན་ལ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ།

如是已经显示此为修习之境后，为了使自心专注于修习对治，故说'是故'等。贪欲是为获得所欲之事物而生起的热恼，是心的法或身体的痛苦，如同传染病一般。忧愁是由离苦等所造成的痛苦。'等'字包含其他身心痛苦。
为了通过比喻来说明这一点，故说'是故怙主'等。正因为如此，世尊圣观自在菩萨加持了自己的名号，具有'圣观自在'这一加持的名号。轮回的恐惧即是惊怖，是心的畏缩，乃至'远离勇气'。众生即是世间人，对此恐惧或由此而生恐惧。
为了遣除此恐惧即是为了断除它。若有众生以信心持诵我的名号，一切痛苦皆不会以任何方式生起，乃至轮回的恐惧和惊怖也不会生起，如是加持。
此外，即使对于艰难的感受，通过修习也会变得欢喜，因此显示我们不应退却，故说'艰难'等。不应说'这是做不到的'而退却。为什么呢？因为在此可见修习的力量。'闻之生畏'是指当听闻时会产生恐惧和畏惧，之后由于稍得其因而习惯于苦，以习惯的力量使得那恐惧的因素消失时反而会不欢喜。
又见此有其他必要，为显示应以恭敬心而修习，故说'若人'等。若欲迅速从一切痛苦的恐惧中救护，应当修习自他相换。如何修习呢？最胜秘密，因为对非此种姓者是恐惧之因，或为遣除不信故应极为保密，否则他们因舍弃此而堕恶趣。
为广说'自身有过'等所说的自身与他身的过失与功德，故说'自身'等。'执著'是指由我执所生的强烈贪著。'小'是指即使是刹那的微小轮回恐惧。因为是轮回恐惧的因故称为恐惧，或说此由分别念所执著的恐惧称为恐惧。对如是的自身，有情谁不会生嗔恨呢，即是说应当嗔恨。
这是什么呢？如同怨敌般能生起恐惧者，按所说次第，如同怨敌般生起恐惧者。其意趣是：对怨敌也会生嗔，因为能生痛苦。此中也有此过，为何不畏惧，应当畏惧。
为说明此中其他过失，故说'贫困'等。贫困是指病人，饥饿是指腹中饥渴，渴是指想要饮水，'等'字包含缺衣等。

།འདི་རྣམས་ལས་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ནི་སྤྱིར་འཆོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གམ། འདི་དག་གི་ཕྱིར་འཆོས་པ་སྟེ། དེ་གསོ་བར་བྱེད་འདོད་པ་དེས་གང་ཞིག་ན་བའི་ཟས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ མཚན་གྱིས་བྱ་དང་ཉ་དང་རི་དགས་དག་གསོད་པར་བྱེད་དེ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ།།མཁས་པ་སུ་ཞིག་ལུས་དེ་ལ། །འདོད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ལམ་སྒུག་པར་བྱེད་པས་གནས་ཏེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྐུན་ མོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དེ།།གཞན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕ་དང་མ་ཡང་སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྙེད་པའི་རྒྱུ་དང་རིམ་གྲོའི་རྒྱུས་ཀྱང་གསོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་དག་གསོན་པའི་དོན་གྱིས་རྙེད་པའམ་བཀུར་སྟི་བདག་གིར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བསམས་ནས་ གསོད་པར་བྱེད་དོ།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། དཀོར་ནི་ནོར་ཡིན་ལ། བརྐུས་ནས་ནི་བླངས་ནས་སོ། །སྔར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འདིར་ཡང་། མཁས་པ་སུ་ཞིག་ལུས་དེ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་གིས་ཏེ་ཕ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མེས་དེའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སྟེ་སྲེག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམྱལ་བའི་བུད་ཤིང་གིས་ཀྱང་སྲེག་གོ། །ཡང་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་རྐུ་བར་བྱེད པ་དེ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ།མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཉེས་པ་འདི་མཐོང་བ་ན་མཁས་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བདག་ཉིད་འདོད་ཅིང་དེ་ལ་དགའ་བའོ། ། སྲུང་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང་མཆོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྙེད་པས་མཆོད་པར་བྱེད། འདི་ལ་དགྲ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ་འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་དེ་ལྟ་བར་རིགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟུར་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྤྱོ་བའི་གནས་ལ་སུ་ཞིག་སྟེ་མཁས པ་གང་ཞིག་བརྙས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་བདག་གི་ཉེས་པ་བརྗོད་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟན་པར་བཞེད་པས། གལ་ཏེ་བྱིན་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་འདི་ལ་རྙེད་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་འོངས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལ་ཅི་འདི་སྦྱིན་པའམ་ འོན་ཏེ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་སྦྱིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་གི་དོན་དུ་སྟེ་རང་གི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པས་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བར་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།སེར་སྣ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྤྱད་ན་འོ་ན་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྒྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ་ ལྷའི་དབང་ཕྱུག་གོ།།དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་དག་བརྗོད་ནས་གཞན་དང་བདག་གི་གནོད་པ་དང་ཕན་པ་དག་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་བདེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལུས་དང་ངག་གི་ཆད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ གནོད་པར་བྱས་ནས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།བཟློག་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།

这些中的医疗仪轨是普遍的治疗，即为了平息的意思，或为了这些而治疗，即那些想要治疗的人，因为病人的饮食和药物等原因而杀害鸟类、鱼类和野兽，使其丧失生命。
'有智者谁会贪恋此身'等将要解释的内容相关联。守候道路而住，即从非道路处进入的盗贼，夺取他人财物的意思。
同样父母也是，他们也为了自己的利养和供养而杀害，想着'愿以这些人活着为由得到的利养和恭敬归我所有'而杀害。
三宝即是佛、法、僧的本体，'珍宝'是财物，'盗取'即是拿取。如前所说的原因在此也与'有智者谁会贪恋此身'相关联。
由于杀害父亲等行为，将被无间地狱等之火所烧，由其业而生，这只是比喻，也会被其他地狱的薪火所烧。或者说，盗取三宝财物者将遭受极热等痛苦，因为与无间地狱的痛苦相似。
如此见到这些过患时，智者即具有智慧者，谁会贪爱并喜欢作为一切痛苦因的自身呢？
守护即是全面保护，供养即是以利养供养，不应视此如仇敌，然而应当容易如是观察，暗示因为是一切痛苦的因。
如此对于令人厌恶之处，有谁即智者不轻视而依止的意思。
如此宣说了自己的过失后，为了显示自他的过失和功德，所以说'若是布施'等，对于得到这些事物后追求者来时，思维是应该布施还是应该受用而作决定。
若是布施，那时还有什么可受用的呢？因为完全被他人所控制。如此为了自利即为了成办自身安乐，而背离他人而欲行动者的行为如是所说，因为主要是吝啬的缘故。
与此相反所说的是'若是'等，若是受用的话，那还有什么可布施的呢？这是就那个时候而言的现在时态。因此如此不顾自利而为了成办他人安乐而行动者是天王即天主。
如此宣说了对他人有益与无益后，为了显示他人与自己的损害与利益的过失与功德如何存在，所以说'为自身'等，由于关注自身安乐而以身语的惩罚损害他人后，将在地狱等恶趣中感受痛苦。相反则会获得世间和出世间的圆满。

།བདག་དང་གཞན་ལ་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གང་ཡིན་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཐོ་བ་ནི་ལང་ཚོ་དང་གཟུགས་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཉིད་མཐོ་བར་འདོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྟེ་ཕ་རོལ་ལ་སྤོ་བ་སྟེ་འཕོ་བར་བྱས་ན་སྔར་གྱི་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་གཞན་ ལ་ངག་ཙམ་དུ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་གི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེ་དཔོན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སོགས་པའི་སྒྲས་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།ད་ནི་བརྗོད་པའི་དོན་ཉིད་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་བདེ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་མི་འདོད་པའི་ལས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་ཞེས་ཏེ་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་བདེ་འདོད་ཅེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་དཔེས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པས་བཤད་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ཉིད་འདིར་མདོར་བསྡུས་པས་གསལ་བར་དཔེར་བརྗོད་པ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ལ་བདག་ལ་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཡིད་ཅན་དང་ཐུབ་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ལྟོས་ལ་ངེས་པར་ཟུང་ཤིག་།ཅི་ལྟར་ལུང་ལས་དཔེ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ལས་ བཟློག་པ་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གལ་ཏེ་ལམ་འདི་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། གང་རྣམས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཙམ་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་བདེ་བའི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་བདེ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྫོགས་པར་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའི་ལམ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །འདི་འབའ་ཞིག་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ན་ཡང་ལྷ་དང་མི་དག་གི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་གིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་བདེ་བ་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྗེ་བར་ངེས་པར་མ་བྱས པའི་འོ།།བདག་གི་བདེ་བ་གཞན་གྱི་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕོ་བར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར། གལ་ཏེ་བྱིན་ན་ཅི་སྤྱད་ཅེས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་གཞན་ལ་ ཕན་བཏགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་མེད་པར་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་སྟེ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་མི་གྲུབ་སྟེ་མི་རྫོགས་ལ། དེར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། གང་གིས་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། བྲན་གཡོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེ་དཔོན་ ནི་བདག་པོ་ཡིན་ལ་བྲན་གཡོག་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལེན་པ་བྲན་གྱིས་རྗེས་སུ་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ལས་མ་བྱས་པ་ན་གཉི་ག་ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མི་འགྲུབ་པར་དེ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ།

为了说明仅仅以心念对自他造成利益和损害的愿望会产生何种功德与过失，所以说'自身'等词。所谓高傲，是指因年轻、容貌、财富等而认为自己胜过他人的傲慢，如果将这些高傲转向他人，就会与先前的业相违。
为了说明即便是言语也不能成为自他安乐的因，所以说'为了自利'等词。'等'字包含了自身不悦意等事物和主人身份等，这里的'等'字还包括种姓等和容貌端正等。
现在为了总结所说的义理，所以说'世间'等词。即使是为了自身安乐，也不应执著于一切非善行为善行。因此，由业障导致来世产生不欲求的业所生的痛苦。
'安乐'是指与安乐相关，'欲他乐'是指为了利益他人、为了他人安乐而修行。
现在为了以比喻简要说明所教导的义理，所以说'何须'等词。何须广说，在此以简略明确的比喻理解后，应当努力修习自他相换。如是，凡夫执著自利之心与佛陀世尊为他利而随顺他人的差别，应当观察并确信。
应当如经中所说的比喻那样理解，即使具有心识也为何不对相违的业生起欢喜。
如此，即使这是追求成佛的道路，对于那些仅仅希求轮回安乐的人来说，这如何是安乐之道呢？为此说'自乐'等词。成佛即是所应成就、圆满的，应当修持自他相换之道，因为这是最胜补特伽罗的目标。
不仅如此，若无自他相换则无法成就，在轮回中也不会获得天人的圆满安乐。为何不会获得？说'自乐'是指未能确实交换自身安乐与他人痛苦。
意思是未能转换'自身的安乐属于他人，他人的痛苦属于自己'。如说'若已施予何所用'等。
此外，为了说明安乐也是在今生中若无利他则不会生起，所以说'来世'等词。暂且不说来世若无利他则不会获得安乐，因为这是极其隐蔽的。
至于现世可见、已成之事，所欲求的所证相不能成就圆满，因为无有错误认知，还有什么可说的？
为何不能成就？所以说'仆从'等词。主人是指主宰者，仆从是指领受业果、依靠主人生存的人，若不作其事业，二者在现世中都不能成就，这是显而易见的。

།དེ་ཡང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྙེན་བཀུར་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་ལས་ བྱུང་བའི་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཤེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་རྨོངས་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕན་ཚུན་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་ལྟ་ བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན།མཐོང་དང་མ་མཐོང་བདེ་འགྲུབ་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བདེ་བ་འགྲུབ་པ་སྟེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ། བདེ་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་དགའ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བོར་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་མི་འདོད་པ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་ སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལེན་ཅིང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་བཟད་པས་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱས་པའི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། རྨོངས་པའི་དབང་གིས་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་ པ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ།ཡང་ན་རྨོངས་པ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྨོངས་པ་འདི་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ སྙིང་བརྩེ་བར་མཛད་དོ།།འདི་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཉེར་གནོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་རྒྱུ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ ཚོར་བ་རྣམས་སོ།།འཇིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་སྐྲག་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བདག་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་དོར་བ་འདི་ཉིད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཏུ་ འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་དོར་བ་དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་རྗེས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་སྲེག་པ་མི་འདོད་ཅིང་མེ་ ཡོངས་སུ་མ་དོར་ན་དེའི་སྲེག་པ་ལྡོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་ལ་ནུས་པ་དེ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་ འདོད་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ ཉིད་གཞན་ལ་གཏང་བྱ་སྟེ།བདག་ལ་གཞན་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་བདག་ཉིད་གཞན་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའམ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཏེ་དེ་བརྟེན་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཕ་རོལ་པོ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བདག་བཞིན་ དུ་གཞན་ལ་བདག་གི་དངོས་པོར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།འདི་ཉིད་བདག་ཡིན་ལ་བདག་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་བདག་ལ་ཡོངས་སུ་ངལ་བས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱད་ལ། ད་ནི་གཞན་རྣམས་དང་བདག་གི་ ལུས་ཡོངས་སུ་བརྗེ་བ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་གཞན་ལ་སྔར་སྤྱད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗེས་པས་ན་སྤྱད་པར་བྱའོ།

此外，按照次第，其所成办的承事供养的安乐等，以及由此所生的饮食衣服等。虽然如是了知，但对自他所具有的颠倒行为是愚痴的力量，为显示此义故说'见与'等。
互相生起安乐即是成办安乐。如何成办？见与未见成办安乐，即在见与未见的世间成办安乐，是广大性，具有安乐喜宴之喜悦者即称为如是。
舍弃此而互相作不悦意事故生痛苦，因此造作痛苦，即是取受痛苦。由不可忍故，即在地狱等中所作极为可怖的自性故。愚痴即是贬义，由愚痴力故不见利与不利，或者愚痴一词在此是因的词。
由于是愚痴故，此等是颠倒趣入，如是则此愚痴即是对诸有情作害，论师以此表示悲悯。由作意此义，亦为显示不应执著我执故，说'世间中近害'等。近害即是不悦意因的损害。
诸苦即是身受。怖畏即是对诸苦因的恐惧。此一切之因即是我执。由如是故，执取此苦因有何用，全无少许义利。
如是，我执是一切苦因故，若有彼则于苦无有止息，故说'世间中'等。我即是我执，舍弃此我即是舍弃我执。如是，未舍我执即是我执性。
因此应知未舍我执则于苦无有止息。此中相顺喻如说'如火'等。若不欲烧而未舍火者，其烧亦不会止息。因若有功能，果不生不应理，因为是其果性故成相违，以及会成一切种皆不生故。
因此欲止息苦者不应我执。'如是'等是归结当前语境，由于此我执于自生一切苦，于他亦生苦故，应将自身施予他人。
即应执自为他，自身是他非他，或者应随他力故依止彼。如是，应领受所取的他者，如自身般应执他为我体，即此是我而我非我。
此是此处摄义，如前由遍不知故以自身疲劳而行持以生利益安乐，今当行持与他众及自身互换，如前对他行持般，由与自成他性互换故当行持。

།ཅི་སྟེ་ཅི་ལྟར་བདག་མེད་པས་བདག་ལ་བདག་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པར་ ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེ་ན།འཁྲུལ་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་མར་མེའི་འོད་ལ་ནོར་བུ་ཞེས་ཞེན་པས་དེའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན་ནོར་བུ་དང་ཕྲད་པ་མེད་ལ། ཡང་གཞན་དུ་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡིད་ལ་ བྱས་ནས་དེའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པས་ནོར་བུ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་གཉི་ག་ལ་ཡང་འཁྲུལ་བ་ཞེས་པ་ཡོད་དེ་འཁྲུལ་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མར་མེ་ནོར་བུའི་འོད་དག་ལ། །ནོར་བུ་བློ་ཡིས་མངོན་རྒྱུག་པ། །ལོག་པའི་ཤེས་པར་ཁྱད་མེད་ པར།།ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ལ་ཁྱད་ཡོད། །ཅེས་གང་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་གང་དུ་བརྒྱུད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དེར་ཐོབ་པ་ཡོད་ལ། གང་དུ་ཤེས་པ་དང་དངོས་པོ་ལ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ན་དེར་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐོབ་པར་ བྱ་བར་ཐོབ་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དཔེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་ཁྱད་པར་མཐོང་སྟེ། འདི་ ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་འཁྲུལ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱབ་པ་དྲན་པ་ཙམ་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེའི་ཆོས་དང་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པར་ནི་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དཔེ་དང་མཐུན་པ་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡང་དཔེ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་འཁྲུལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ལ། འགའ་ཞིག་གི་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་མེད་པར་རང་གི་དོན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར། བྲན་གཡོག་ལས་བྱེད་མི་བཏུབ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཅུང་ཟད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཁྲུལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་གིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་འཚམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐར་ཐུག་པའི་བསམ་པས་ བསྐུལ་ནས་རང་གི་སེམས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས།བདག་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ཁྱོད་ངེས་པར་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ ལས་མ་གཏོགས་པར་རང་གཞན་དེ་རང་གི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་རང་གི་དགོས་པ་ཡང་བསམ་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་དོན་ནི་རང་གི་ དགོས་པའོ།།མིག་སྟེ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

正如由于无我而对我产生错觉一样，对他人也是如此。由于他人也无有我，那么对他人怎么会有错觉呢？如果错觉无差别，为何果报有差别？
即使错觉无差别，难道不是也能见到果报的差别吗？比如对灯光执著为宝石，前往其处时未能遇见宝石；而在另一处见到宝石光芒时认为是宝石，前往其处就能遇到宝石。这两种情况都有错觉，虽然错觉无差别，但果报却有差别。
如同所说：'对于灯光和宝石光，心识皆认为是宝石而奔赴，虽然错误认知无差别，为何在实际效用上有差别？'
因此，只要有相续存在之处，心识与事物有关联之处就有所获得；而在心识与事物即使通过相续也无关联之处，就无所获得。获得与所获之间有差别是合理的。
在此情况也是如此，由于二者都无差别，因此这个比喻不相符。对此回答说：这是不合理的。虽然错觉无差别，但可见果报有差别。仅凭这样的差别就与比喻相符，因为这里只是想要表明并非所有错觉都有共同的果报这一普遍性。也不需要与比喻的所有性质都相符。
即使与比喻不相符，只要有某些方面与比喻相符就无过失。对于极其隐蔽的义理，具有证悟的人们应当依据佛陀的教言而趣入。
因此，在此虽然错觉无差别，但对于成就如是果报有些人有能力而非所有人都有能力，这应当通过经教来理解。这也是因为缘起不可思议的缘故。
如果没有利他，自利也无法成就。如同'奴仆不堪做事'等所说，这是显示了现见法的一些道理。
在此世俗谛中，对于因果的存在丝毫没有错觉，因此与颠倒世俗所作无有差别。瑜伽行派的论典也说一切因果的名言都是错觉，因为依于外境的缘故，以及'一切所缘皆是错觉'的教言。
因此，虽然错觉无差别，但由于原因有差别，所以一切都相应。如是，以究竟意乐驱使而应当专注于自心所作，所以说'我已成他人之奴'等。
'心意你当确信'是说此处不应怀疑和颠倒。从今以后，除了为了一切众生的利益之外，你不应思维自他及自利等，意思是连想都不应想。
为什么连自利都不应思维呢？因此说'他人'等。自利即是自己的利益。眼即是能见，等字也包括听等。

།དེའི་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡིན་ལ་མིག་ལ་སོགས་པས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་གཟུང་ངོ་། །ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །གང་གིས་གཞན་དང་ འབྲེལ་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་ངེས་པ་ན་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ།སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེའི་དགོས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་གི་ལུས་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་གོས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་མཐོང་ཞིང་ རྟོགས་པ་དེ་དང་དེ་ཞེས་ཟློས་པའི་ཚིག་གིས་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡིན་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་ལུས་ལས་ཕྲོགས་ཤིང་ཕྲལ་ནས་ཕན་ཞིང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྦྱར་རོ། །ད་ནི་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་ཀྱི་སྡིག་པ་བསལ་བར་བཞེད་ནས།དམན་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ང་རྒྱལ་དང་། མཉམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲན་པ་དང་། མཆོག་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྲག་དོག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་བྱིས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་སྔར། མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་ མཉམ་ལ་འགྲན།།ཞེས་གསུངས་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ཉིད་རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ ཚོམ་མེད་པས་སོ།།བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཕྲག་དོག་བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཞུང་གིས་སྟོན་པ་ནི། འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པས་བདག་ཏུ་མཐོ་བ་དང་གཞན་ནི་དེ་ དང་བྲལ་བས་དམའ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་བྱས་པས།བདག་ལ་འདི་ནི་བཀུར་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཕྲག་དོག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་ལ་ང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ གཞན་དང་བདག་ཏུ་བརྗེས་ནས་ཡོད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བསྟོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པའོ། །བདག་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་པ་ནི་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །ལས་རྣམས་བདག་གིས་བྱེད་པ་ནི་དམན་པའི་ལས་ཁུར་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ པའོ།།བདེ་བར་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བདེ་བར་གནས་པའང་ཡིན་ནོ། །འདི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ནི་འདིས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་གོམས་ཤིང་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁྱོད་དང་འདྲ་བར་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གོང་མ་གོང་མ་མཐོང་ བས་ན་ཁྱེད་ཆེན་པོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་དམན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བྱ་སྟེ། གྲགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདི་གཉི་ག་ལ་ཡང་བྱ་རོག་གི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཁ་བསྐང་ངོ་། །དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བདག་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་སྟེ། གང་གཞན་སུ་ལ་ཡང་འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ ཤས་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བས་ཕོངས་པས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །གཞན་ ཡང་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དག་ནི་ལྟོས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་མཐོན་པོར་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། བདག་ལས་ཤིན་ཏུ་ངན་པའི་དམན་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། གང་ལ་ལྟོས་ནས་བདག་ཀྱང་མཆོག་ཡིན་ཏེ་གང་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་ དམ་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་ནི་དམན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

其他的眼等也包括耳等其他。手等这里也包括脚等。当你确定与他人有关联时，以此为因，以有情为主，随顺其他有情的意愿而趋入其所需，此为语义。'于自身'是指依止于此，凡是见到并了知衣等安乐资具，以重复语词说明其特征，意为一切皆是而非少许。从自身夺取分离后给予有益所欲之物。
现为除去对下等等的慢心等意恶，而说'下等等'等。对下等生起慢心，对平等生起竞争，对殊胜生起嫉妒，此乃愚者之法。如前所说：'对高者嫉妒，对等者竞争。'虽然这一切是烦恼因，但通过自他相换转为清净之因。
如是，以'无分别'等来说明。'无分别'即无疑虑。修习即将如说明的方式。解说修习嫉妒，即以将要解说的论文来显示，说'此即'等。以戒律功德等见自高，见他人离此而为下，以'于我此当敬'等相而修习嫉妒。'此即'是自他相换，即以'我'来指他人。
在一切将要解说中，应当换作他人与自己来配合。'赞叹'即从功德宣说方面称赞。'于我诽谤'即从下劣方面诽谤。'诸事我所作'即担负下等事业等。'安乐住'即心安乐而住。
此于世间广为人知，此大性也应以串习努力来成办，如是他人也非如你难得。见到更上者时，你也不住于最胜大者之位，因为此边所见皆为下劣。如是，如何令我也成为具大功德者，我当如是而行。以名声词于此二者也显示应当以乌鸦视角来配合。
如是，我无功德有何用，应补充说应当成为具功德者。毫无意义地确定自身具功德，即为最胜。于此任何他者连功德分许也无，因我具足一切功德，其他有情则无，且于一切方面具功德，从'以见贫乏亦得功德'之语。
复次，高下是由观待而成，较此等为高的胜者不存在，较我更劣的下者也存在，较谁观待我亦为胜，较何者我亦为胜。如是，我非较一切为劣，此亦非较一切为胜。

།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱེད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་ཕོངས་པས་སྡིག་པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམན་པ་ཡིན་ལ། བདག་ལ་ནི་དེ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དམན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ལ་ལྟ་བས་ཕོངས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཕོངས་པ་ཡིན་ པའམ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྤྱོད་པས་ཕོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །འདི་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཁྱེད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་གསོ་བར་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ་ཁྱེད་ལ་གང་དང་གང་དུ་གསོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ།གང་གི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བློ་ཡོད་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ནུས་པ་ཅི་ལྟ་བར་བདག་གིས་གནོད་ཀྱང་དང་དུ་བླང་ངོ་ཞེས་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་ཏེ། བརྟུལ་ཞུགས་དང་ངེས་པའི་དཀའ་བའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའོ།།གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་བདག་གིས་གསོ་བའི་བློ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན་དེ་ཡང་བདག་གིར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཁྱོད་ལ་འདི་གསོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དགོད་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འདི་ལ་བདག་གསོ་བའི་ནུས་པ་མེད་ན་དེ་རྒྱུ་ཅིས་བདག་ནི་མཐོ་ལ་འདི་ནི་དམའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནུས་པ་མེད་པར་ཡང་བདག་ལ་བརྙས་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་གསོ་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཡིས་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་ བྱ་སྟེ།དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གང་ལས་བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བདག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་དེ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྙིང་རྗེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་ངན་འགྲོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོའི་ཁར་གནས་ པར་བརྗོད་དོ།།ཡང་ན་ངན་འགྲོར་གནས་པས་འདིར་ཁ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཡང་ན་ངན་འགྲོ་ནི་དམན་པའམ་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་བྲལ་བ་དེར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གདུག་པའི་ཁར་གནས་ཞེས་པ་ལ་གདུག་པ་ནི་སྦྲུལ་དང་གཅན་གཟན་གཏུམ་པོ་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁར་ གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འབད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་འདི་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོན་ཏན་རློམ་པས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནམ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བར་བསྔོ་སྟེ་ རྒྱལ་བར་འདོད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་བཤད་ནས། མཉམ་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་མཉམ་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པས་བདག་མཉམ་པར་བལྟས་ཤིང་གསལ་བར་བྱས་ནས། གང་དེ་ལས་ལྷག་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།གཞན་ལས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལྷག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདི་ལ་ལྷག་པ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལས་ཕྲོགས་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནའང་མི་སྟེར་ན་རྩོད་པ་དང་མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ནིང་གི་རྟགས་སོ།།བདག་གི་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་འདི་བཟུང་ནས་འདུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་མཆོད་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བྱའོ།

虽然如此，你因为缺乏戒律等而具有罪过的自性，所以是低劣的。而我没有这些，所以不是低劣的，如果这样认为的话。关于'以戒律见解'等所说的，缺乏戒律是指违犯了别解脱戒，缺乏见解是指身见等五种见解，这些本身就是缺乏，或者是被这些所缺乏。'等'字包括缺乏行为等。这一切都不是由烦恼的力量而随自己欲望所转。
如果你具有慈悲心，那时我就应该被治愈，就像你在各种情况下具有治愈能力那样，这是指如果有意愿使其远离过失的意思。或者，随着能力所及我也会接受你的伤害，这与后文相连，是指通过苦行和确定的难行等特征而受苦。
如果你对我有一点治愈的心，那也应该接受。即使如此，你单独也没有治愈这个的能力，因为具有所成就的过失，如果认为这是合理的话。关于'然而'等所说的，'然而'是安立另一种情况，如果这里没有治愈我的能力，那为什么在无能的情况下还要轻视我，说'我高而此是低'。
即使没有治愈能力，那么他人的功德对我有什么用呢？毫无用处，因为完全没有需要。仅仅就此而言，由此自己具有功德，而我一点功德也没有。即使如此，如果说因为具有慈悲功德，所以对他人也需要其功德的话。
为了显示慈悲也不是在事物上所见到的，所以说'恶趣'等。因为造作罪业者必定堕恶趣，所以说住于恶趣边。或者与'此边'相连，是指住于恶趣。或者恶趣是指低劣或缺乏必需品，住于其中。关于'住于恶者边'，恶者也指蛇和凶猛野兽。
对于住在这些边缘的众生，虽有慈悲心却不是真正的慈悲，因为不努力使其远离痛苦。不仅仅如此，还有这个特点：以功德骄傲，即认为功德殊胜，永远想要战胜智者们。
如此首先说明对高者的嫉妒后，为了说明对等者，所以说'对与我平等者'等。与他人一起观察并明了自己在功德等方面平等后，为了超越他们，即为了使自己的功德超过他人而努力。如果见到此人在利养恭敬方面超胜，那时就应该夺取。
即使如此，如果不给予，也应该通过争论和揭短等来达成。'我的利养和恭敬'是复合词，所以是中性。'我的'是指自己的所有，意思是'看他怎么抓住不放'。此外，如果见到具有利养等功德者受到供养，我也要这样做。

།གང་གིས་ རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འདི་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས།ཡང་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ནི་ཞེས་པ་ནི་བརྟག་པ་བཟུང་བའི་ཚིག་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ནུས་པ་ བརྟན་པར་བྱ་ཞེ་ན།བདག་གི་སྐྱོན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་ཅིར་འགྱུར་ན་བདག་ནི་མཆོད་འགྱུར་འདི་ལ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ནས་བདག་དེང་རྙེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གང་གིས་བདག་ནི་བཀུར་འགྱུར་འདི་ལ་མིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་དེས་བདག་གིས་ཐོབ་ཅེས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མ་རུངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པའི་མིག་དང་ལྡན་པའི་གདོང་དང་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བར་རེ་ཞིག་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པ་འདོད་པས་མ་རུངས་པར་བྱས་པ་རྙེད་པ་བཀུར་སྟི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱ་སྟེ་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནི་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་རོ། །ནམ་ཡང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་འདི ལྟར་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་པའོ།།འདིས་ཀྱང་མ་རུངས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པས་གཞད་གད་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་དེར་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །འདིར་ཡང་བལྟ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ད་ནི་ལྷག་པ་ཐོབ་ པར་གྱུར་པས་སེམས་རངས་པས་བདག་ཉིད་དམན་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉོན་མོངས་འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་དམན་པ་ལ་འདུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ་བདག་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲན་ཏེ་མཉམ་པོར་བྱེད་པར་གྲགས་སོ།།གྲགས་ཞེས་པ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་འདི་མི་རིགས་ཞེས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན། འདི་བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོས་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། རེ་ཞིག་འདི་དང་བདག་ མཉམ་མམ་ཅི་ཞེས་ཏེ།ཤེས་རབ་ནི་བློ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་རིགས་ནོར་གྱིས་ཀྱང་མཉམ་མམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་བཅུར་བསྒྲགས་པ་ཐོས་ཤིང་མཉན་ནས་སྤུ་ལྡང་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ལུས་ལ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ དང་ལྡན་པའོ།།དགའ་བ་ནི་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ་བདེ་བའི་དགའ་སྟོན་ནོ། །འོན་ཏེ་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་ནས་འདིས་བག་མེད་པས་རྙེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ལ་རྙེད་ཡོད་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདིའི་རྙེད་པ་ ལ་བར་དུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་ལ་རྙེད་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་འདིའི་སྐེ་ལ་རྡོག་པས་མནན་ནས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།བདག་གིས་འདི་ལ་སྟོབས་ཀྱིས་བླང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདིའི་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ངའི་ལས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།འཚོ་བ་ཙམ་ཞིག་ནི་རེ་ཞིག་སྲོག་འཛིན་པ་དེ་ཙམ་འདི་ལ་བྱིན་ནས་གཞན་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནམ་ཞིག་ངའི་ལས་ནི་བྱེད་ཅེ་ན་ཞེས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ཁོ་བོའི་བཀའ་ཉན་པ་ལ་སྦྱོར་ནའམ་མ་སྨྲས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་ འཚོ་བ་ཙམ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་ན་དམན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་འདི་བདེ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེས་པ་ནི་གང་ལས་ཏེ་བདེ་བ་ལས་ཡིན་ལ། ཉམས་པར་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བར་བྱའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་གཏོང་བར་ བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བདག་གིས་གནོད་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་འདིའི་སྤྱོ་བར་ཡང་དག་པར་བཞག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དེ་ལྟར་བྱའོ།

说到'以何因缘使得利养等这些因缘衰减'，又说'我的功德'等。'又'是表示考虑的词。如何使我的功德显明，我应当如此开始，我应当坚固我的能力。
说到'我的过失也'等，'也'如前。由此会如何呢？我不会成为受供养者。由此又会如何呢？对此疑问，说到'我今得'等。
我不会在此受到尊敬，以极好的获得，我已获得，这是显示对自己的赞叹，为了成就所应成就。为了再次明显地表现极大的欢喜，说到'这是恶劣'等。
暂且看那具有广大眼睛的面容和极其欢喜的心。如此因为贪求利养而造作恶行，应当远离利养恭敬，这是其义。'长久'即极长时间。从未因此而对我等生起如此欢喜。
为了说明'由此造作恶行'，说到'一切众生'等。以说其过失而嘲笑。'彼处'即一切方向。此处也与'看'相连。
现在由于获得殊胜而心满意足，应当修习自身卑下，为了显示这点，说到'这烦恼也'等。'这也'即在一切应当厌离处安住于卑下，正因如此是烦恼，与我一起竞争而平等，这是众所周知。'周知'即不欲求及不应理。
为何不应理呢？说到'此我'等。'闻'即闻论典等，暂且此与我相等吗？'智慧'即殊胜的智力，以相貌、种姓、财富是否相等为语尾词。
如此众人也听闻我的功德传遍十方而生起汗毛竖立，即身体具有汗毛竖立。欢喜即具有极其欢喜的意乐并受用，是快乐的欢宴。
然而若百中偶尔由此放逸而获得时，那时如何？说到'即使此有所得'等。如此为了阻碍其获得而努力，然而若无论如何此有所得时，那时应当踩住其颈部而夺取，我将以力量从此夺取。
难道一切情况下都要使其失去生命吗？说到'我的事业'等。仅给予其维持生命的程度，其余一切我应当全部占有。如此的话，何时做我的事业呢？即若此听从我的命令或虽未说也随顺而行时，那时应当给予其仅能维持生命的程度，否则则不然。
又如何使其处于卑下的状态呢？说到'从此乐中'等。'从'即从何处，是从安乐中，'应使衰损'即应当分离。不仅应当如此舍弃，而且我应当常常加以伤害，即一切时中确立此为我的痛苦重担，因此应当如此对待。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཁྱོད་འདི་ལ་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྡང་བའི་སེམས་ཅན་འདིས་སྔར་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ལ་ལན་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། བཅིང་བ་དང་བསད་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདི་བཟོད་པར་མ་ནུས་ཏེ་བརྒྱ་ལ་འདི་ལས་སེམས་ལྡོག་པར དོགས་ནས་ཐབས་སླ་བའི་རིམ་པས་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཡིད་ཁྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་བསྐལ་པར་རང་གི་དོན་བྱེད་འདོད་པས་ཏེ་གོམས་པས་ངལ་བ་ཆེན་པོས་དུབ་པར་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་ ཆེན་པོ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ།ལས་དེ་དང་དེ་ལས་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་རེ་ཞིག་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་ད་ལྟ་འོང་བ་ལ་ཅི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། དེ་ ལྟར་བདག་གིས་གསོལ་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་བསྙེན་བཀུར་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དེ་དང་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ལ་གོམས་པ་འདི་ལ་ཡང་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག་།དཔྱོད་ པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འདི་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐུབ་པའི་བཀའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱིས་ནི་དུས་ཕྱིས་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྟེ་བདག་གི་ཚིག་གིས་ ཞུགས་པ་འམ་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལས་སོ།།དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་དེར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཐུབ་པའི་བཀའ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡང་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ ཤེས་སོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདག་གིས་ལས་འདི་དུ་མར་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་དོགས་ནས་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་གལ་ཏེ་ལས་འདི་སྔར་བྱས་ནས་དེ་ཚེ་ཁྱེད་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་བོར་ནས་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྐབས་ངན་པ་འདིའི་སྐབས་མི་སྲིད་དོ། །ལས་དེ་མ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་ བའི་ཚུལ་གྱིས་རང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་འདི་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པས་དེའི་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་ བསལ་ནས་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་རྟོག་མཁན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་སྦས་ནས་དེའི་དགོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་བོར་ནས་སླར་ཡང་ཕྲག་དོག་ བསྒོམ་པ་ལ་རང་གི་སེམས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར།བདག་སྐྱིད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་གནས་པའི་ཕྱིར་སྐྱིད་པ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་པས་མི་སྐྱིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྲག་དོག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་རང་གི་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་གསུངས་པ། བདག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།བདག་ནི་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་ལུས་ལའོ། །གང་ཚེ་ཞེས་པ་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་ནའོ། །ཅི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་ནམ། གཞན་གྱི་དོན་ནམ། དམ་པའི་ལས་སམ། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སམ། ཐ་མལ་པའི་ལས་ཅི་བྱེད་ཅིང་གནས་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདིའི་ལུས་ལ་གླགས་ བརྟགས་ཏེ་བཙལ་ལོ།

若问为何如此对此生嗔恨，则说'由此'等。此嗔恨众生于往昔轮回中曾百次多次损害于我，以束缚、杀害、殴打等诸苦恼我。
今不能忍此苦，恐百次从此心退转，为以简易次第于彼修习故，近示说'心汝'等。于无始轮回中不可测量之劫，为自利而欲，以串习疲惫而生大劳苦，长时感受大苦之相而成就苦性，于彼彼业中未得少许所需。
纵使不能遮止彼彼已生，今来时如何应理耶？故说'如是我作祈请'等。祈请即以承事为先而说言，如昔入于自业彼彼，如是于此修习自他相换亦当入。
'无观察'者，离于观察极为隐密之义故。若无所证义之了解，如何能入此耶？故说'能仁教'等。后时当了知，由彼即我语而入，或由自他相换功德。汝修习已当成就。
云何知耶？能仁教为真实，能证真实无颠倒，以是世尊教故而知。虽尔，我虽多作此业，然未了知少许差别，故疑而说'若汝'等。汝非实语者，否则若先作此业，尔时于汝当生业果。
于此佛陀圆满安乐，舍非佛之佛乐不成轮回，此恶时位不可能。若不作彼业，果亦不生。今以结语方式为示自心故，说'是故'等。由此如是果从修习而生故如是作已成就。
故为所说果故，除厌其事而当修习自性，为示此义故说'他人'等。说'他众生思维者'等，极为隐藏而作其所需。
今舍自他相换，为修习嫉妒而调自心故，说'我乐'等。由住故为乐，由苦住故不乐。如是以嫉妒而对自心如是说'我者'等。
'我者'即于自身。'何时'即于某时。'何作'即自利耶？他利耶？胜业耶？非胜业耶？平常业耶？作何住耶？如是观察寻求此身之隙。

།འོན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་འདི་ལ་གླགས་མ་རྙེད་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ཉེས་པ་འདི་ཡང་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་འདིའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་མགོ་ལ་ བསྒྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་།ཡང་ན་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་མགོ་བོ་ལ་བསྒྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་དེའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཆ་ཉིད་དུ་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གང་། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང་། །དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་ཅིག་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱིས། །འགྲོ་བ་བདེ་ལ་གནས་པར་ཤོག་།ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་འདི་ལ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་སྦ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བདག་གིས་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆུང་ངུ་སྟེ་ལུས་འདིའི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཡང་ཉེས པ་རབ་ཏུ་ཤོགས་ཞེས་ཏེ་མངོན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་དེའི་སྤྱན་སྔར་རོ། །གང་གིས་འདི་འཇིགས་པས་སླར་ཡང་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་སྙན་པ་གསལ་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ན་དེ་ལ་གསུངས་པ། གཞན་གྱི་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིའི་གྲགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དེ་བས་ལྷག་པའི་གྲགས་པ་གསལ་བར་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དེ་རྙོག་པ་དང་བཅས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་དང་སྦ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བསྐྱེད་པར་ མི་བྱའོ་ཞེས་བདག་ནི་བྲན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ངེས་པར་དམན་པའི་བྲན་གྱི་ཐ་མ་ལྟར་གཞན་གྱི་དགོས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་བཀོལ་བར་གྱིས་ཤིག་སྟེ་ཁུར་ཁྱེར་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཅི་བསྟོད་པ་བྱ་བའམ་ཞེ་ ན།འདི་ནི་སྐྱོན་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྒྱ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོད་ན་ཡང་འདི་ནི་བསྟོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཉེས་པ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་བྱ་བར་ འགྱུར་ན་འདི་ཉིད་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་མང་དུ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་འདི་ལ་ཆད་པའི་ལས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ སྡུག་བསྔལ་བའམ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ།།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡང་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་ཁྱེར་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ན་དེའི་ཚེ་འདིར་ཅི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གིས་ངག་རྩུབ་གྱུར་ཚུལ་དུ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ངག་རྩུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕོད་པ་ ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་དུ་འདི་ལ་དེ་ལྟར་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བག་མ་གསར་བའི་འཇུག་པ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འཇིགས་དང་ཞེས་ཏེ་ཉམས་པ་ལས་སྐྲག་པའོ། །ངོ་ཚ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ངོ་ཚ་བའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་མི་ མཐུན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་ལ།དེ་ལྟར་གནས་པ་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཀའ་ཉན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱས་ནས་ལུས་འདི་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་སྟེ། རང་ལ་རག་ལས་པས་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། རྟ་དུལ་བ་བཞིན་ནོ། འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་དབང་དུ་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཆད་པས་གཅད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་འདས་ན་སྟེ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་བཀའ་ལས་འདས་པས་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་ཆད་པས་གཅད་པར་བྱ་སྟེ་སྤྱོ་བར་བྱ་བའམ། ཚར་གཅད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་བདག་གི་སེམས་དང བདག་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བརྟན་པས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱོད་འདི་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། བརྒྱ་ལ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་དེས་ཁྱོད་ཉིད་ཚར་གཅད་པར་བྱའོ།

然而，如果在这个时候找不到机会，那时应该怎么办呢？关于'他人'等所说的，他人所造的过失也是你自己的过失所为，凡是这样的行为，都要转到自己头上。或者说，他人所造的过失也是自己的，就是说过失也要转到自己头上，要使之成为业果的一部分。如同'愿一切众生的痛苦，无论是什么，都成熟于我身上。愿菩萨僧众，安住于快乐中'，这将要解释。
任何时候，即使见到微小的过失，也不要隐藏，所以说'我的过失'等。即使是微小的，这个身体最细微的过失也要完全显露，要在大圣者（即佛世尊）面前显露。由于害怕这些过失而不再造作，以此戒律而住。
如果见到他的名声显赫，对此所说：'他人'等，要使他的名声比其他人更加显赫的名声变得污浊，就是说要使之混浊，要隐藏的意思。
对此不要生起丝毫的慈悲心，所以说'我如奴仆'等。要像最下等的奴仆一样，为了其他众生的利益而如此使用，就是要承担重担。
如果见到他有一点功德，那时是否应该赞叹呢？所说'此乃有过'等，即使有百般俱生功德，也不应赞叹。为什么呢？因为此人本性具有诸多过失。而且，如果从了知功德的角度来赞叹，这本身就是完全的堕落，所以说'此之功德'等。
在此不需多说，总之要对此实行惩罚，为了显示这一点，所说'总之'等。'损害'是指痛苦或造作伤害。
如此，即使自己说'我无法承担痛苦的重担'，那时应该如何趋入呢？所说'若以粗语方式'等。凡是粗语的方式是大胆的，一开始就不应该给他这样的机会。然而要安置，要把握，如同新娘的趋入一样。这即是所说：'畏惧'是对堕落的恐惧，'羞耻'是对不当行为的羞愧。
在一切处要精进于远离不善，如此安住时也不能没有钩制，为了显示这点，所说'如是作'等。如是要趋入听从教诫，使此身得到控制，要以自主而安置，如同调伏的马一样。如果不能如此控制，就要以惩罚来制止，如果违越了，即如果你违背教诫而趋入，那时就要以惩罚来制止或者降伏。
现在，观察我的心与我是分离的，为了以坚固摄持而说：'然若如是'等，即使你已经趋入于此，百般退失，那时就要以过失来降伏你自己。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་ཐམས་ ཅད་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།རང་ཉིད་སེམས་ལུས་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེས་གང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ངན་གཡོ་ཅན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲང་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པའོ། །དེ་ནས་མི་བཟོད་པས་རང་གི་ སེམས་ཉིད་ལ་བསྡིགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསྡིགས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པའོ། །གང་དུ་འགྲོ་བ་ཁོ་བོས་བལྟ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་དུ་འབྲོས་པར་བྱེད་ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་ན་གླགས་རྙེད་པ་དེ་ལྟ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་རང་ བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་བདག་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྲོག་བླང་བར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་བཞིན་དུ་བདག་ལ་ད་ལྟར་ཡང་སྟོབས་ཡོད་དོ་ཞེས་སེམས་པ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་དུ་ཁོ་ བོ་བརླག་པ་སྟེ།ལམ་མ་ཡིན་པར་བྲིད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་གཞན་ཡིན་ལ། ད་ནི་དུས་འདི་གཞན་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ད་དུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཞེས་པའི་ སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་བསླུས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་བདག་ལ་ད་ལྟ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག་།འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིག་།སྐྱོ་བར་སེམས་ཏེ་དཀའ་བའི་བློ་བོར་ཅིག་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཁུར་ཁྱེར་བར་ སེམས་པ་ན།སྡུག་བསྔལ་བའི་བློས་དོར་བར་མ་བྱེད་ཅིག། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གིས་གཞན་ལ་ཁྱོད་བཙོངས་ཀྱིས། །ཞེས་ཏེ། སྔར་ཉིད་དུ་བདག་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་པ་ན། ཁྱོད་བདག་གིས་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ ཡང་བདག་ཉེས་པ་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་མ་མགུ་བ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཏང་བའི་བློ་སྐྱེད་ཅེས་དོགས་ནས།གལ་ཏེ་བག་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བག་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། བློ་སྟོར་བས་བག་མེད་པའམ་དྲན་པ་ཉམས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ ཁྱོད་མ་བྱིན་ཏེ།རང་ཉིད་ཀྱིར་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ཏེ། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་ལ་སྦྱར་བ་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་བྱིན་པར་ངེས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ཀྱང་ཁྱོད་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་གཏོང་ བའི་བློར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་གིས་ན་དེ་ལྟར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བརྒྱ་ལ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཏམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྤྱད་པ་ལས་ཏེ། ལན་གྲངས་དུ་མར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་གི་སྣོད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡུན་རིང་ བ་ནི་དུས་རིང་པོར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་བྱིན་ནས་སོ། །ཁོན་རྣམས་ཏེ་སྔར་གྱི་དགྲ་སྟེ་དགྲ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་དེ་རྣམས་དྲན་པར་བྱས་ལ་གཞོམ་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་བ་དང་བཅས་པ་བརླག་པར་བྱའོ། །རང་གི་དོན་ཏེ་ཁོལ་དང་བྲན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་སེམས་དེ་ལ་དྲག་ཏུ་བསྣུན་ནས་སླར་ཡང་ཞི་བའི་རིམ་པས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་བདག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཡུན་རིང་པོ་ངེས་པར་ལེགས་པ་འདོད་པའི་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ལ་ དགའ་བར་མི་བྱ་སྟེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།གཞན་དུ་ན་བདག་ཉིད་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྲུང་བའི་བློ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་འདི་བསྲུང་བར་རིགས་སོ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ལ་བརྗོད་དོ།

为什么呢？一切过失都依于你，自身虽成无心之身，也是由你的想法使一切趋入，由此在某些地方成为狡诈者。在那里你想着'这不是正直的'。
然后因不能忍受而对自心呵斥说'你'等，这个呵斥是世间的说法。'我要看看你往哪里去'，是说你要往哪里逃。
如同你不知时寻得机会那样是不可能的，现在因完全了知自性而自身具有力量，即说：'当摧毁一切傲慢'，是说要取你的命。
然而你不要这样想着'如同以前那样，我现在也有力量'，因为你在何处毁坏我，即引入非道，是因为以前是很久以前的其他时间，而现在是另一个时间，与以前不同。现在不是以前的时间。
如何知道呢？说'至今'等，以前是以'为自利'的心欺骗了我，你也不要认为那现在还存在。这样了知后，要精进于众生利益，要舍弃厌倦和艰难的心。
或者当想着担负众生利益的重担时，不要以痛苦心而舍弃。为什么呢？'我已将你卖与他人'，即在先前就已经与自他相换时，我已将你系于依他。
如此，恐怕会想'虽然我未造过失，你们不满意，为何生起舍弃之心'，故说'若放逸'等。即使如何放逸，由于失去觉知而放逸或失念，未将心给予众生而自作己有时，那时你必定会被给予地狱守卫们，即专事引生地狱痛苦的阎罗使者们，这是毫无疑问的。
虽然如此随顺而行，你却不随顺，因此对你生起舍弃之心。
然而，为何要如此说百次是否如此呢？说'如此'等。'如此'即是对你随顺而行，你多次使我成为痛苦的器皿，'长久'即是长时间。
做了什么呢？交给地狱后。怨敌们即是往昔的敌人，即成为敌人者，现在应当忆念他们而摧毁，应当连根除灭。自利即是奴仆，因为一直都在其控制之下。
如此，对自心猛力呵责后，为了再以寂静次第学习，故说'那时我'等。如果你长久希求决定善，那时不应贪著自身而应当舍弃，这是结语。否则就不会对自身生起贪著。
即使你有保护自身免于一切怖畏的心，那时也应当守护此身，这样对自心说道。

།ཅི་སྟེ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།ཅི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུས་སོ། །ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་ཏེ་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཅི་སྲིད་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དང་དེའི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་བསྒྲུབས་པས་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་ འདོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ནི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པར་གྱུར་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་སུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ལྷུང་ན་ཡང་ལྷུང་དུ་ཆུག་མོད་ཉམས་པ་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་པར་ འདོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པ་སྟེ་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་ནས་གཞི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཛམ་གླིང་འདི་ཐམས་ཅད་དོ། །འདོད་པ་ཆོག་པ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་མངོན་ པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ།ཆོག་པར་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བདག་པོར་གྱུར་པས་ངོམས་པར་མ་གྱུར་ནས་ཡང་གླིང་བཞིའི་བདག་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་ཕྱེད་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཆོག་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སུ་ཞིག་སྟེ་ དགང་དཀའ་བའི་ལུས་འདི་འདོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པ་ནི་མི་རིགས་ལ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མི་ནུས་འདོད་ལ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་མི་ནུས་པར་འདོད་དེ་མངོན་པར་འདོད་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་མ་ ལུས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།དེ་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་། བསམ་པ་ཉམས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རམ་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་སླར་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ལྷག་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པས་ བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་འདོད་པ་འཕེལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།སྲེད་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་འདི་ཙམ་ཞེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་གང་ཞིག་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐབས་མེད་པར་བྱས་ན་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གར་མི་ འོང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ལ་ཡང་འདོད་པས་ཚིམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་འདོད་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཡུལ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་སེམས་ཇི་ལྟར་ བཟློག་པར་མི་ནུས་ཤེ་ན།གང་གིས་ཡིད་འོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་འདི་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འགྲོ་ཉིད་ལ། །བརྟེན་པར་བྱས་ཏེ་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །གཞན་ཡང་གང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བསག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས། ཐ་མར་ཐལ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐ་མར་ཐལ པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ།མཐར་གཏུགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཤི་བར་གྱུར་པ་ན་ལུས་པོ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཐ་མར་ཐལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །མི་གཙང་ལུས་འདི་ལུས་ཀྱི་ རྣམ་པ་གཟུང་བ་ཡིན་ལ།མི་བཟད་པ་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བའམ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་བོང་བ་དང་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་འདི་འགྲོ་བ་དང་འཆག་པ་ལ་སོགས་པར་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ཡིད་ཀྱིས་བྱེད་པས་འདི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།

如果这样的话，对此应当给予摄受，这是合理的吗？为此说道'如何如何'等。'此'指本性颠倒的身体。'如何如何'即以种种方式，只要有可能就想要通过获得种种安乐资具而增长，这就是在养护。
如此这般极为年幼的本性就会堕落，对一切事业都会变得不堪任用。
即便堕落就让它堕落又有什么损失呢？这样一来也会从所有欲望中退转。对此说道'此即如是'等。'此'指身体，'如是'指追求安乐，从堕落开始，所有这些基础即是整个南瞻部洲。
无厌足的欲望即是贪欲和执著，不具足满足的能力。比如国王难生虽成为南瞻部洲之主仍不满足，又获得四大部洲之主位以及帝释半座，仍不知足。
因此，谁会贪求这难以满足的身体呢？不应该这样。
如果说过分是不合理的，那么稍微一点有什么过失呢？对此说道'不能满足欲望的执著'等。对难得且无法获得的事物生起欲望时，会产生烦恼即完全的执著，对获得障碍者生起嗔恨，心意也会退失。
由此会生起不悦，其意趣是：稍微随顺之后又会对更高更多的欲望趋入，因无法遮止而欲望增长。由于贪欲无有定限，不会有'欲望到此为止'的情况。
反之，如果从一开始就对一切境界完全断绝机会，其功德也不会减损，因为不会生起不悦，心也不会趋入其中。
由于即便对微小事物也无法以欲望得到满足，因此不应为身体的欲望增长开启机会。
如果问：如何能够从如此殊胜的境界中转回心意呢？对此说道'以何悦意'等。如前所说：'依止自身之行，当善观察。'
此外，不执著于所欲求的事物本身才是善妙之事，否则会增长巨大的痛苦蕴。
再者，你应当自己思维：'我为何要无理由地执著虚妄而积集痛苦呢？'因此说道'最终成灰'等。
'最终成灰'是指最后的阶段，'究竟'是指到达那个阶段，这是对此的称呼。死亡时此身最终成为灰烬，除此之外再无其他依处，这是其密意。
不净身即是身体的形相，'可怖'即是恐怖或令人恐惧，因为是一切恐惧的因。'不动'即如石头和木头一般。
如果自身无有作用，那么此身如何能行走漫步等？是由他者推动，由于意识的造作，显现为似乎具有作用。

།ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཅིས་ལུས་པོ་འདི་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གཞན་འདི་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཁྲུལ་འཁོར་འདི་སྟེ་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གསོན་པའམ་ཤི་བ་ཡང་རུང་སྟེ། བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བདག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིར་རང་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་གསུངས་པ། ཀྱི་ཧུད་ང་རྒྱལ་སེལ་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བརྟགས་ན་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདྲིས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་འཇིགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་ཡང་བརླག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་ པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་ནས། ལུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གི་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེས། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པར་བྱེད། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བོང་བ་དང་འདྲ་བའི་ལུས་པོ་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཞེ་སྡང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པས་བསྐྱངས་ཤིང་གསོས་པའམ། བྱ་རྒོད་དང་ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བ་ན་ཡང་ཕན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། གནོད་པར་བྱེད་པའི་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གང་ལ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཤིང་ དང་མཚུངས་པ་སེམས་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་པར་བྱེད།ཤིང་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། དེ་མ་བཟུང་བས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་བདག་གིར་མ་བྱས་ཤིང་སྤངས་པ་ལས་ཁྲོ་བ་སྟེ་ཞེ་སྡང་བ་འདི་ལ་མེད་པ་དང་གང་ལ་ ཡང་མཆོད་པ་སྟེ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་མགུ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་དགའ་བ་བདག་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངལ་ཞིང་དུབ་པས་གང་ལ་བྱས་པས་བདག་ ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་སེམས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའི་རང་བཞིན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ལུས་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཞེས་ པ་ནི་བདག་གི་སྟེ།འགའ་ཞིག་གིས་ལུས་འདོད་པ་སྟེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའམ། ཡིད་བདེ་བར་མཐོང་བའོ། །དེ་ཡང་བདག་གི་བཤེས་ཡིན་ཏེ་སྡུག་ཅིང་ཆགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པས་བརྟགས་ན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་གཞན་དང་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ལུས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཞན་པ་ གཞན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་རང་གི་ལུས་འདོད་དོ།།བརྗོད་པའི་རིམ་པ་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་རྣམས་ལ་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགའ་སྟེ། བདག་ལ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སྔར་ཉིད་དུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་དགའ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་བསྟན་ པའི་དོན་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་སྤོབས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་སྤངས་པས་སོ།

由于无有贪执的理由，为何对此身体执为我而生起追随？为了显示你也应当观察此理，故说'为何'等。此机关即身体的自性。无论是活着还是死亡，于我有何作用？因为与我是相异的，且于此处对自身无有作用。因此显示与土块等有何差别。
若说由执我的所依而有差别，此处说道：哎呀，不能除去我慢，如是观察时也因长久熟习的缘故。你为何不生恐惧且为何不毁坏之义。为欲显示彼义，说'身'等。由'此是我身'的我执妄念，你无理由地造作苦蕴我慢等。
又为何如是说呢？说'贪著等'。对此如同土块般的身体无理由地瞋恨即发怒，及贪著即妄念有何作用？丝毫无有。又为何如是？说'我'等。如是以摄受一切的方式养护滋养，或为秃鹫及豺狼等所食时亦无利益，却对之贪著。对作害的秃鹫等亦不生瞋恨。对如是与木相同无心者即生贪著。
显示与木相同后，为显示不执彼有果，故说'若有'等。由不执身为我所及舍弃，于此无有瞋恨即瞋恚，于任何恭敬即承事亦不生欢喜即极喜。因为于彼无心故不知，非是了知。依彼而发怒及贪著自性疲惫劳累，于何所作于我丝毫无有利益之义。如是汝当学习。
如是了知自心已，为显示总结自他交换自性，故说'若有此身'等。'此'即我所，某者欲求身即欲求利益安乐，或见为悦意。彼亦是我友即可爱贪著境之义。又字表非唯自身。'我'即以理观察时不真实性。纵使如是亦与他共同。
为显示邻近道理，故说'一切自身'等。若以贪著自身因缘，他即彼之外的有情亦欲求自身。所说次第因缘无差别故，于彼等我为何不喜？因为于我之因差别先前已遣除故，于彼等我亦应当欢喜之义。
今为总结所说义，故说'是故'等。因为未断我执则不能圆满成办众生利益无有勇悍，一切一切观待已断故。

།འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གང་ལས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་ན་ལུས་པོ་འདི་ལ་ཉེས་པ་མང་ཡང་སྟེ།ཉེས་པ་དུ་མའི་གནས་ཡིན་ཡང་ལས་བྱེད་པའི་སྤྱད་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། གཞག་པར་བྱ་བའམ་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ་དགོས་པའི་དོན་ལ་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་བཞིན་དུའོ། །གང་གསུངས་པ། བསམ་ པ་གཞན་ནི་ཀུན་བཏང་སྟེ།།བདག་གི་སེམས་ནི་མཆོག་གཅིག་པུས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཆོག་སྟེ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་དེའི་བསྟན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་ཏེ་དེའི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པོ། །ཇི་ ལྟར་ཞེ་ན།བག་ཡོད་གཏམ་ནི་དྲན་བྱས་ནས་ཏེ། ལེའུ་བཞི་པ་དང་བདུན་པར་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པའོ། །བག་མེད་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བག་ཡོད་པའི་དོན་དུ་བག་ མེད་པ་བཟློག་པའི་གཏམ་སྟེ།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་དྲན་པར་བྱས་ནས་ཏེ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། རྨུགས་པ་ནི་ལུས་པོ་ཞུམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལེ་ལོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉིད་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ སེམས་དམན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཟློག་པ་ན་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། བསལ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་སྤོང་བར་འདོད་པ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་ཞི་གནས་ལ་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། ལོག་པའི་ལམ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བརྗོད་ པའི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སོ།།ཡང་ན་ལོག་པའི་ལམ་ནི་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ལེ་ལོ་དང་། དམིགས་པ་ལ་བརྗེད་ངས་པ་དང་། བྱིང་བ་ དང་།རྒོད་པ་དང་། མི་རྩོལ་བ་དང་། རྩོལ་བའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ དང་པོ་བཞི་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོའོ།།འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་ལ། མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ ལས་སུ་རུང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཡིན་ཏེ། ལེ་ལོ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལེ་ལོ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། ཤེས་བཞིན་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་ པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དུས་ན་ཡང་མི་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ན་སེམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་གདུལ་དཀའ་བ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེའི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་ཏུ་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།

所谓利益众生，是为了成办利益一切众生之事，因此虽然此身有诸多过患，虽是诸多过患之处，但应当如同做事的工具一般执持，应当安置或守护，如同所需之物一般。如所说：'舍弃其他一切想，唯一殊胜我之心'等，为了总结此义，故说'是故'等。若无等持心，则不能断除烦恼，因此世间行为即可，毫无必要。因为世间行为是无义之因。
因此智者即通达真实义的佛陀与菩萨们，以及其他住于彼教法者，应当追随并学习其学处。如何学习呢？忆念精进语，即第四品和第七品所说，以及《学处集要》等所说。放逸即是身心散乱，与此相反即是不放逸。为了不放逸，应当忆念遮止放逸的教言，即将宣说此义的论典记在心中，不会错乱于所修之义。
应当遮止昏沉睡眠，昏沉是身体萎靡，即懈怠的异名。睡眠是被睡眠降低心力，遮止此等时，应当追随智者。如是断除等持的违品后，应当专一趣入等持，为了显示此义，故说'因此'等。障即烦恼等，断除即如将要宣说的方式断除彼等，应当与等持即止观相应。以何种方式呢？
说'从邪道'等。即从前述贪欲分别等。或者邪道是指懈怠等烦恼。如何简要而言，一切三摩地的过失有六种：懈怠、忘失所缘、昏沉、掉举、不作功用、作功用。应当修习对治这些的断行，即信、欲、精进、轻安、正念、正知、思维、舍。其中前四者是对治懈怠。
如是，由于对三摩地功德生起确信相的信心，瑜伽师对此生起希求，从希求生起精进，由精进力成办身心堪能，由此即是身心轻安，能遮止懈怠。因此应当修习信等以断除懈怠。忆念所缘是对治忘失，正知是对治昏沉与掉举，因为能显示真实功德。当昏沉掉举寂静时，不作功用也是过失，为对治此，当昏沉掉举寂静时应当修习思维。当心难以调伏时，作功用是过失。
现在为对治此，应当修习舍，具足此八种断行的三摩地将成为最极堪能，如是广说。

།དེ་ལྟར་འདིའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ལམ་ལས་སེམས་བླན་ཏེ་བཟློག་ནས་སོ། །འདིས་ནི་དམ་པའི་ལས་ཀྱི སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་དམིགས་ལ་རྟག་པ་སྟེ། གང་ཅུང་ཟད་དམིགས་པ་མདོར་བསྡུས་པས་སམ་རྒྱས་པས་སེམས་ཀྱི་ངེས་པ་དེ་ལ་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་བར་མ་ཆོད་པར་ཏེ་དེའི་བར་ཆོད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།འདིས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་དོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་འདི་ཡང་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལས་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། དེར་བརྗོད་ པ་ནི་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་གནས་ནས་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས།སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡང་བྱས་ཏེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གདོན་པའི་བསམ་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རེ་ཞིག་གང་དངོས་པོ་དེ་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་གང་གིས་མདོར་ན་དངོས་པོ མཐའ་དག་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་བྱའོ།།ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ལས་དང་པོ་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་ པར་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དུལ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཏེ་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལས་ངེས་པར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྡམ་པར་ བྱའོ།།གང་གི་ཚེ་བར་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེངས་པར་ཚོར་བར་བྱས་ལ། མྱུར་དུ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞི་བར་བྱས་ནས་མྱུར་དུ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཕྱིར་ཞིང་འཇུག་པར་ བྱའོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཉེས་པར་མཐོང་བས་ཀྱང་མི་དགའ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ་རྒྱུ་བ་མི་ གསལ་བས་སེམས་བྱིང་བའམ་བྱིང་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མྱུར་དུ་བྱིང་བ་ཞི་བར་བྱས་ལ།ཡང་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་སྔོན་ དགོད་པ་དང་རྩེས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་པས་བར་སྐབས་བར་སྐབས་སུ་སེམས་འཕྱར་བའམ།རྒོད་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ། གཡེང་བ་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པར་འབད་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་མཉམ་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་གློད་དེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་མཉམ་ པར་ཞུགས་པ་ལ་བརྩལ་བར་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་གྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཞི་ གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ།



如是为此从邪道中摄心转回。此说明了正法事业的修行。
若问其本质为何？即是专注于正确所缘，凡是略摄或广说所缘，心于其中坚定，不被违品之心间断，即是远离其间断之意。
此说明等持的本质。由于是专注一境心的本质，故也说明了相续不断的修行。
此修习止观的次第，在莲花戒的《修次第论》中明显宣说，其中所说如是：住于戒等止观资粮，于适意处所，礼敬诸佛菩萨等。
忏悔罪业并随喜功德，以度化一切众生之心而现前大悲心，坐于舒适座垫上，身体正直，结跏趺坐，修习三摩地。
其中首先应当观察彼事物，直至以何相略摄一切事物，于彼坚定其心。
又略说之，一切事物以色与无色之分为二种，其中为断除初学者散乱过失，首先应当缘于略摄。
若心调伏，尔时以蕴界等差别清净，亦应缘于广说。直至确定彼等摄集一切事物，于彼亦应摄持心续。
若于中间由贪等令心向外散乱时，应觉知散乱，速以不净观等令散乱寂静，迅速令心再次趣入彼处。
当见心对彼不喜时，应修习见三摩地功德而生欢喜。以见散乱过患亦应令不喜完全寂静。
若见为昏沉睡眠所压，行相不明而心沉没或疑虑沉没时，应以光明想、佛功德等极喜事物作意，速令沉没寂静，复应极为坚固执持彼所缘。
若时因忆念往昔嬉笑游戏，于其间心掉举或疑虑掉举时，如前以无常等令生厌离之事作意，令散乱寂静，复应于彼处令心无功用趣入。
当远离沉没掉举而平等趣入，心自然趣入彼真实性时，应放松精进而保持舍心。
若于心平等趣入时用功，则彼时心将散乱。又当于所缘无功用趣入而随欲转时，应知止观成就。
此亦是一切止观的共同特征，因为是专注一境心的本质。止观所缘亦即是彼不定性，如是广说。

།འདིས་དམིགས་པ་ལ་བར་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའམ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བ་ ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་དག་ གོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཀུན་སྤངས་བླ་མེད་གོ་འཕང་ལྡན།།ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཚིག་གིས་བརྗོད་དེ་ཟག་པ་མེད། །གང་ཞིག་ཡང་དག་རྟོགས་པས་དྲི་མེད་བློ་དག་མྱ་ངན་འདས་མཆོག་བརྙེས་དེ་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ ཚིག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ།།ཡོན་ཏན་གཏེར་གྱུར་སློབ་དཔོན་ཞི་བའི་ལྷ་འདིས་གང་དུ་གསལ་བར་ནི། །གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕ་རོལ་སོན་པས་བརྗོད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་རྨོངས་པ་བདག་གིས་དེ་དོན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ནུས་དེ་ལྟ་ནའང་། །ཤེས་རབ་གོམས་པས་ལེགས་བྱས་ གང་ཕྱིར་མཉམ་མེད་དེས་ན་དེ་ལ་འཇུག་།ཡོན་ཏན་ཕྲ་བ་འགའ་ཡི་བག་ཆགས་བློ་གྲོས་མེད་པ་སྟེ། །བདག་ལ་སྤོབས་པའི་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསྟེན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ངག་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས། ། དེ་ལ་གང་ཞིག་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ལས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སྲོག་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལས་གདོན་པའི་བསམ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ།དེ་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འདི་ལྟར་བསམས་ནས། དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་སྟེ།དེ་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ན་ཞི་གནས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པས་བདག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསམས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ འདོད་པས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་མིང་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་འཁོར་ཏེ་རིས་ཡིན་ལ ཚོགས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བརྗོད་པ་དང་རྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་གཞན་ཡང་སྟེ། ཤེས་རབ་དོན་དུ་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ་ དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་གང་གི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་དགོས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་བདེ་འགྲོ་བརྒྱུད་པར་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

这是对修持无间断的解释，也是对违品的遣除的阐述。这是《入菩萨行论难解》由智慧源智所造的第八禅定品。
顶礼圣文殊童子。
对于那些以无染污而远离一切戏论、具足无上果位、以世俗语言宣说般若等波罗蜜多、无漏、以真实证悟而获得清净智慧、证得殊胜涅槃的圣者，
我顶礼后将以极为明晰的语言依次作解释。
具德上师寂天此人已明显地到达了如海般浩瀚佛经的彼岸而作此论。
虽然我愚钝的智慧难以解释其义，但因为以智慧修习而作善业，故而趋入无与伦比的此论。
我这个无智者虽有些微细功德的习气，
并非积累了胜慢的功德，
然而因为依止善知识的
果报使我能如此广说。
其中，某人因为特殊种姓而依止善知识，为了解救三界中一切被痛苦所苦的有情众生脱离一切痛苦，不顾自身痛苦。
思维成佛是息灭痛苦的方便，因此为了获得佛果而发菩提心，为了成就如来这一伟大本性，为圆满二资粮而次第趣入布施等。
如是趣入时，由于具足止观，思维仅以离般若的布施等不能成办利生事业而获得佛果，因此为了出离轮回痛苦而精进修习般若。
如说：'由具止观故'等。
此处宣说止后，现在为宣说其后得胜观之名的般若波罗蜜多，故说'为此等支分'等。'此等'指此论中刚说的布施等性相。'此'是对现前性的观察。'此等支分'是眷属、类别的意思，是'聚'的异名。
所说和能说的行相等，与'为智慧佛说此'相连。智慧是以如实抉择缘起诸法真实性为相，即是义利，
因为它能正确引导菩提因，故布施等性相的支分是必要的，因此如是称说。在布施等波罗蜜多诸法中，择法性的智慧最为重要。
如是，布施是获得佛菩提的首要因，因为属于福德资粮。以此为戒律庄严，能次第生起善趣、圆满受用安乐的资具，是无上智慧生起的因。

།བཟོད་པ་ཡང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཁོང་ཁྲོའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་བདེ་འགྲོ་ཉིད་ ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཚོགས་ གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ རྣམས་གུས་པར་བྱས་པས་བསྒྲུབས་ན་ཡང་།ཤེས་རབ་དང་བྲལ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པར་བྱས་པ་ལ་བསྟེན་པས་དེ་ཡང་བར་ཆད་མེད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་འཇུག་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་དེའི་ རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ། གུས་ཤིང་བར་ཆད་མེད་པར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ གོམས་པར་བྱས་པས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་ཞིང་།།མ་རིག་པས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ གཞིར་གྱུར་པ།དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕལ་པར་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ འབའ་ཞིག་ཞོག་ལ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་གྱི་དགོས་པ་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མིག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ལ་འདྲེན་པར་བརྗོད་དེ།ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རམ།སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་གཉིས་པོ་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རམ། མི་སློབ་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐུབ་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་སྡུག་ བསྔལ་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་དགོངས་པས་གསུངས་ཏེ་གསུངས་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་རིམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གླིང་བཞིར་ལས་བྱེད་ཅིང་། གླིང་བཞིའི་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །གླིང་བཞིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔར་ལས་བྱེད་ཅིང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་བོ།

忍辱也是其不相顺的方面，以对治愤怒的方式，护持布施和持戒善行的自性资粮，为了获得善趣而精进。
从布施等三者所生的福德资粮，也是善业。从禅定等所生的是智慧资粮，这些若无精进则不会生起，因此是二资粮的因，为断除一切障碍而生起。
由心等持而如实了知，因此禅定波罗蜜也成为获得无上智慧的因。
如是若以恭敬心修持布施等，但若离开智慧，则不能成为获得无上果位的因，也不能获得波罗蜜的名称。依靠智慧清净，无碍趣入广大，随之趣入时获得其因，也将获得波罗蜜的名称。
如是以布施者、所施物、受施者等三者无所得的修持方式以智慧清净，恭敬且无间断地长期串习，将达到最极之处。
远离一切由无明所生的分别网，解脱烦恼障和所知障，通达二无我的自性，成为利益自他一切的基础，证得胜义谛本性如来法身，因此智慧是主要的，布施等是次要的。
若智慧较布施等为主要，成就菩提的因唯一安立彼者，而舍弃布施等，这是不应说的，因为已说明其他的必要性。
唯布施等是无目的，以具足智慧眼使其趣向所欲的善逝地，因此说智慧为引导。但唯智慧也不能成就正等菩提。
因此布施等眷属是为智慧而成就。
为断除一切分别，或为不说增益和损减二边，或因与无学身语意业相特征的三寂默相关，故寂默即是佛世尊。
以救护一切被三苦所苦众生的意趣而说，具足所说的意思。
在般若波罗蜜多等经中，为智慧而次第宣说布施等眷属。
如圣般若波罗蜜多十万颂中说：'须菩提，譬如日轮月轮于四洲作业，随行四洲，随顺四洲。须菩提，如是般若波罗蜜多于五波罗蜜多作业，随行五波罗蜜多，随顺五波罗蜜多。若离般若波罗蜜多，五波罗蜜多不得波罗蜜多名。'

།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་ བྲལ་ན།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མིང་མི་འཐོབ་བོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་བོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གང་ཅི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་གངྒཱ་ གང་ན་བ་དེར་འདོང་ངོ་།།དེ་དག་ཆུ་ཀླུང་གངྒཱ་དང་འགྲོགས་ཤིང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འདོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་འདོང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དམུས་ལོང་བརྒྱའམ་སྟོང་ངམ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཡང་རུང་སྟེ། དམིགས་བུ་མེད་པར་ལམ་དུ་འཇུག་པར་ཡང་མི་ནུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བར་ལྟ་ག་ལ་ནུས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམུས་ ལོང་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ན་དེ་དག་ལ་དམིགས་བུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་ལྟ་ག་ལ་ནུས། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མིག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་པོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འདིར་མདོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོ་བར་ བྱའོ།།འདི་སྐད་དུ། དྲི་མེད་སྨད་པ་མེད་ཁྱོད་ལ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྗེས་འབྲང་སྟེ། །ཟླ་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱུ་སྐར་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་དག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའི་ ཞི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ།།ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་སམ་གཞི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དོན་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཡིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ དག་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་ཞིང་ལས་འབྲུ་སྐྱེ་བ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བསྡུས་པར་ཡང་ཞི་གནས་འདིའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཉམ་ པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཐུབ་པས་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་སྟེ།བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐུལ་བས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རམ་ཞི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་ སྦྱར་བར་བྱའོ།

如是，善现，譬如若离转轮圣王，七宝亦不得转轮王名。善现，如是五波罗蜜若离般若波罗蜜，亦不得波罗蜜名。善现，譬如所有诸河，皆向恒河所在之处。彼等与恒河相会而入大海。善现，如是五波罗蜜若为般若波罗蜜所摄，则趣向一切种智所在之处。'如是广说。
复次如说：'憍尸迦，诸菩萨摩诃萨之般若波罗蜜，能胜伏布施波罗蜜、持戒波罗蜜、忍辱波罗蜜、精进波罗蜜、禅定波罗蜜。憍尸迦，譬如百千盲人无导引者，不能入路，何况能至城邑。憍尸迦，如是此五波罗蜜如盲，若无般若波罗蜜，以无导引故，尚不能生菩提道，何况能入一切种智城。憍尸迦，五波罗蜜若为般若波罗蜜所摄，即得具眼，此五波罗蜜若为般若波罗蜜所摄，即得波罗蜜名。'如是广说。
如是复次，此中应随顺他经如实了知。如说：'无垢无可诃，一切诸波罗蜜，悉皆随顺汝，如星随月行。'如是所说。
或者如是等所说。如是复次，所谓'彼'即是刚刚过去的止的自性相续。'支分'即是由于能引发智慧故是其因缘或基础。'为智慧'即是前说之智慧即是所需，以是所成就故，由止所清净之心相续中生起智慧故，如从善治之田生谷。
如《学处摄》中说：'此止之殊胜性云何？能生如实知，以故诸佛说由等持能如实了知。'此复如《圣法集经》中说：'由等持心能如实见。如实见之菩萨于诸有情起大悲心，我当为一切有情成就此三昧门。由彼大悲所激励，圆满增上戒学、增上心学、增上慧学，当证无上正等菩提。'如是广说。
'即'是由于何故，布施等眷属或止的自性眷属是为智慧故，诸佛如是宣说，是故应当生起智慧，应当如是配释。

།བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའམ། བསྒོམ་པར་བྱ་བའམ། བསྟེན་པར་བྱ་བའམ། མང་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །རྒྱུར་གྱུར་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མོས་ པས་སྤྱོད་པ་དང་།ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ གོམས་པས་ས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ས་གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པའི་སྦྱོར་བས་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བྱེད་དེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འདོད་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་རིས་ལྔས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ནད་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་རང་བཞིན་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། འདོད་པ་ཚོལ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་འདུན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་མི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་གི་བར་འཛིན་པར་འཇུག་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་ མོངས་པའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ནི་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་ནད་དང་རྒ་ཤི་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་འབའ་ཞིག་ལས་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་དེ་ལྟར་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱེད་པས། ཡང་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། རྨི་ལམ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མ་རིག་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། མ་རིག པ་འགགས་པས་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འགག་གོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་འགགས་པས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་འགག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་ མི་བདེ་བས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་ལ་འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་དེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་ རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་ཅིང་།སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་འགགས་པ་ནི་འགོག་པའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་དོ། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ལམ་གསུམ་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྦྱོར་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་འགག་པའི་སྦྱོར་བས་འགག་ པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་ལ་སྨྱུག་མའི་ཚིགས་དང་འདྲའོ། །འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།

所谓'应当生起'即是'应当修持'或'应当现前'，或'应当修习'，或'应当依止'，或'应当广大'。智慧也有两种：作为因的和作为果的。作为因的也有两种：信解行地和已得地的菩萨。作为果的则是以无相加行具足一切相中最胜，通达一切法空性的本质。
其中首先作为因的是以闻思修次第熟习而入地的智慧生起，这也是以获得其他诸地的加行而最胜增长，乃至断除二障，断尽一切分别网，圆满佛陀智慧的本质。
因此说'欲求息苦者'。苦即是轮回五趣所摄众生蕴体中所具有的生、病、老、死的本质，以及爱别离、怨憎会、求不得的特征，总之即是取蕴的本质。寂灭即是涅槃，以不再生起的寂灭法性而究竟断绝的意思。其中'欲求'即是希求、意乐的同义语。
如是以颠倒想者，以执著增益非真实义的力量而趣入我所执，从非如理作意而生起贪等烦恼聚。由此有业，由业有生，由此又有病、老死、忧、悲、苦、恼的疲惫。如是唯从此生起广大苦蕴。
从此如是以逆顺方式以正确智慧缘起缘起，又见彼即无我、无主、如幻、如阳焰、如乾闼婆城、如梦、如影像等相，以胜义无自性而如实了知，并遮遣其违品愚痴自性的无明有支。
以无明灭故，因其为缘故行灭。如是前前因灭故，应知后后果灭，乃至生灭故老死、忧、悲、苦、恼疲惫亦灭。如是唯此广大苦蕴灭。
其中无明、爱、取分为烦恼道，行与有分为业道，其余支分为苦道，前后际灭为灭道。如是三道非无我，无我我所，以生起加行而生，以灭坏加行而灭，事物如竹节。此亦当以后来的理证教证广说。

།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་དོན་ དམ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ཇི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་དཔྱོད་པ་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་རྫོབ་དང་མ་རིག་པ་དང་རྨོངས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཡང་མི་བདེན་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཐད་དོ། །གང་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལས་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད མ་རིག་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།ཡང་གསུངས་པ། མ་རིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །ཡང་དག་མིན་པའི་དོན་སྣང་ཞིང་། །ཡང་དག་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལ་འཇུག་།མིག་སེར་གྱིས་ནི་གནོད་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དེ་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སོ། །གང་། གཏི་མུག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་བསྒྲིབས་པས། །གང་ཞིག་བཅོས་མ་ཁོ་ན་དེ་ཡིས་བདེན་པར་ སྟོན།།དངོས་པོའི་དོན་དང་བྱས་པ་ཡང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བྱར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་བརྗོད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དེ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ སོ།།འདི་ལྟར་ཡང་གང་ཅུང་ཟད་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྐྱོན་མེད་པའི་དབང་པོས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ལས་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་པོ་ ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་བ་དང་།ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རང་གི་གྲུབ་མཐས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པའི། །དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཡུལ་རྟོག་བྱེད། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་བདེན་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་ བརྟགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་བརྫུན།།ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དེ་གཉི་ག་ཡང་། ཡང་དག་པ་གཟིགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ བས་ན་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མི་སྣང་ངོ་།།དམ་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ལ། དོན་ནི་དམ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། མ་བཅོས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གང་གི་རྟོག་པས་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར མཐོང་བའི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རྗེས་ཀྱི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་ཡང་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ དེའི་རང་བཞིན་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས།རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

因此，当以智慧观察诸行如梦如幻等自性时，了知一切法无自性，从而通达胜义，则能断除带有习气的过失蕴，并生起能息灭一切痛苦的智慧。因为此智慧在以教证和理证观察时，能明显显示诸法的真实性而不颠倒。
世俗、无明、愚痴、颠倒是同义词。无明是对不真实义的自性进行增益，因为遮蔽了对自性的见解，所以称为世俗。如《青稻经》中所说：'对真实性的无明和错误认知，就是不知和无明。'又说：'由无明生起时，显现不真实义，遮蔽真实，如同黄眼病造成的损害。'
由此所显示的缘起法的自性即是世俗，这就是所谓的世间世俗谛，是由世间的世俗本身称之为谛的缘故。如所说：'愚痴是世俗因遮蔽自性，由此显示唯是虚假为谛。事物之义及所作皆是世俗，佛说此即是世俗谛。'
世俗又被世间人分为两种：邪世俗和正世俗。如是，凡是从因缘所生的事物，如青等自性，由无过失的根识所缘取者，即是世间所认为的真实；虽是缘起所生，但如幻术、阳焰、影像等为具过失根识所见者，以及如外道宗派所遍计者，即是世间所认为的虚妄。如所说：'若无根损坏，六根所观境，于世间为真，余计于世妄。'
如是二者，对见到真实的圣者而言都是虚妄的，因为在胜义中世俗谛是迷乱的缘故。这一点应当立即从理证上理解，因此对具有无明者而言，事物的自性是不显现的。
'胜'是最上，'义'是胜义，即是未经造作的事物自性，通过对此的证悟能断除与遮蔽习气相随的烦恼。
一切法无自性、空性、真如、实际、法界是同义词，一切缘起义无自性是胜义的本质，因为所显现的世俗是不合理的。如是，首先以所见的本质而言，事物并非有实在的自性，因为在其后时不住故。自性在一切时都不是暂时的，因为是不变动的自性故。若某法是某物的自性，则永远不会改变，否则其自性将有所损减，从而成为无自性。

།དེ་སྐྱེ་བ་ན་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་འགའ་ཞིག་ནས་འོངས་པའམ། འགགས་པ་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེའོ། །དེ་མ་ ཚང་བ་ལས་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཚང་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ཇི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་གང་གི་དོན་ཡང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྲིད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་ཚོགས་པ་གཞན་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གང་ཞིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་རང་རང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ།གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ། སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་དང་། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་སྤྲུལ་པ། །དེ་ནི་གང་ལས་འོངས་གྱུར་ཅིང་། །གང་དུ་འགྲོ་བ་བརྟག་པར་གྱིས། ། གང་ཞིག་གང་ནི་ཉེ་བ་ཡིས། །མཐོང་འགྱུར་དེ་མེད་ན་མིན་པ། །བཅོས་བུ་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པ། །དེ་ལ་བདེན་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་པ་དང་། ཡང་བརྗོད་པ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར བཤད།།གང་གི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་སོ། །རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་རང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གལ་ཏེ་ཡིན་ན་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡིན། སྐྱེས་པ་ནི་རེ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་འདི་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པར བྱ་བ་ཡང་འདི་ལ་མ་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཅིག་པོ་འདི་ལ་ཆ་ཤས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གཞན་འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་ བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་རང་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གང་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་མ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་ནུས་ པ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ནི་རང་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྲོ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་བོང་བུའི་རྭ་ཡང་རང་རང་གི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་ལས་ཀྱང་མུན་པའམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་འདོད་པ་དག་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་གཅིག་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ དངོས་པོ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མ་འོངས་པའི་ཆོས་གནས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་གནས་པ་རྣམས་ལ་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ལྟོས་པ་ནི་ས་བོན་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ བརྟགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འགེགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

当生起时，并非以实有的体性从某处而来，灭时也并非去往某处，然而如幻般由因缘和合的自性而生。由于缺乏这些而灭，从因缘和合中产生并依赖他者而获得自体，即成为影像，如同其自性一样，其义也非胜义，从因缘和合中产生是不可能的，这也是由于依赖他者，从其他和合中产生的自体而获得体性者，皆无自性的缘故。
同样，其他任何从前前而生，从各自因缘和合中产生，应当观察为无自性。对于承许因果相应者，如何承许从无事物中生起事物的自性。如将要解说的：'幻化所幻化，及因所幻化，彼从何处来，去向何处去，且当观察之。若由何近故，得见彼非有，如同假造像，彼有何真实？'
又说：'从缘所生者未生，彼无生起之自性，依缘者说为空性，知空性者不放逸。'又说：'唯从空法中，空法得生起。'
从自生、他生、共生相关，及无因相关中产生事物是极不合理的。如是，若诸事物以自体为生起因，是对已生或未生而言？已生者首先不应理，因为若自体为因，则其一切自体皆由自身产生故。
于此亦无所作业，所生亦无未生之他性，因为此一具有支分故。后当生起之他者不应是其自性，因为已成与未成非其自性故。因此，从自体所生者毫无可能。
复次，自生之立场亦不应理，因为对已成之自性会有相互依赖之过失故。从未成中亦不应理，因为如同虚空之花，以一切功能皆空者，不应成为自成之因事物。否则，驴角亦应成为能生自体之因故。
他生之立场亦不应理，因为会有从日光生黑暗或一切生一切之过失，以及对于不欲成能生所生者，于所欲果上观待，无他性差别故。所生能生因同一各别决定，于未生果时以分别故于事物不应理。
依未来法住而言，果等名言非事物，因为将观察事物自性存在故。观待种子安住者有芽，观待种子为他性之分别是不存在的，因为将遮遣因中有果故。

།གང་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ན་དེར་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྲིད་པའི་བསམ་པའང་ཅི་ཡོད། གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་ སོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པས་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་གཉི་གའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་བྱར་མེད་པས་གང་ལ་གཉི་གའི་ངོ་བོའི་རྒྱུའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མེད་པ་ ལས་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མེད་པར་དགག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ དང་།ཐབས་ལས་བྱུང་བ་འདོད་པས་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཐབས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་འདི་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་ པོ་རྣམས་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་དང་ བྲལ་བ་དཔྱད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་ཉིད་འདི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་གཞག་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ གྱུར་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག་།ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་ སོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉུག་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུའི་དགོས་པའི་མཆོག་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་ཡང་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པར་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ལོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པ་ནི་རང་བཞིན་ མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལོག་ པའི་ངོ་བོ་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་མེད་པར་བསྟན་པ་ན། དེ་གཉིས་འདྲེས་པའི་བདག་ཉིད་དམ་གཉི་ག་བཀག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་ དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པ་ན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་དགག་པ་གཅིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་དང་། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཞེན་པའོ། །ཚོར་བ་སྟོང པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ།།འདུ་ཤེས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ།

如果现见的事物经过观察分析而不成立，那么对于未来等事物的存在之想又有什么意义？也不是二者的方面，因为对各自方面所说的过失也会成为二者方面的过失。
在果未生时，二者的因的本性胜义谛中也不存在。对于已生的果也没有丝毫可生，那么对何者具有二者本性的因的作用？
也不是无因之分别，因为以无遮自性而言'从无因'是不合理的，因为若无因则诸事物的处所和时间的决定将成无有，或将成为恒常有和恒常无，
即使是希求方便所生者，也不会修持各别决定的方便。因为这将遮破主宰天等为因性。从无因不能获得事物的自性。
因此，诸事物从自生、从他生、从二者生、从无因生都不合理。如是说道：'非从自他生，非二非无因，任何诸事物，生起皆非有。'
通过观察离一多性，一切事物离自性，故非是有事。因此，如同梦境、幻化、影像等相似，仅是缘起，未经观察则可安立为悦意，若执著为一切痛苦之因又有何用？无有必要。
因此，这是真实义，如说：'自他所说诸事物，真实中离一与多，自性故无如影像。'
如是，无自性即是诸事物的本性，不住于胜义自性。对此称为殊胜的士夫利益。对此也不应执著。
否则，与执著事物没有任何差别，因为二者都是以分别自性所障。以无遮所分别的自性，自体丝毫也不存在，事物的否定也非无事，因为否定即是无自性。
即使事物不存在，若否定是某种自性的自性，则遮遣自性也将成为无事。这即是显示事物无自性。因此，事物否定的本体称为无事，丝毫也不存在。
当以说事与无事的次第显示为无时，彼二者混合的自性或遮遣二者的自性也不存在，因为事物的分别即是一切分别的因，遮遣它时，这一切即由一个遮遣而遣除。
因此，对于有、非有、亦有亦无、非有非无，都不应执著为对境。
如《圣般若波罗蜜多经》中说：'须菩提说：具寿舍利子，于此，菩萨乘的善男子或善女人若以不善巧方便而如实了知色空是执著，如实了知受空是执著，如实了知想空是执著。'

།འདུ་བྱེད་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ ཀྱི་བར་དུ་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཡང་། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟོན་མཛད་ལ། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ཞེན་གྱུར་ན། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་ མིན།།གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མེད། །མཐའ་བཞི་དག་ལས་ངེས་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མར་མཁས་རྣམས་བཞེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང་། བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་གནས་མེད་པར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །ཞེས་འོག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དོན་དམ་པ་སྟེ་བདེན་པ་གཞན་ཡིན་ལ། དང་གི་སྒྲས་ནི་བདེན་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་བདེན་པ་ནི་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས པ་ནི་ཁྱད་པར་རོ།།དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་བས་ཀྱང་དང་གི་སྒྲ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཉིས་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཞེས་ པའོ།།དེ་ལ་གཅིག་ནི་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་མིག་ཅན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་བརྫུན་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ན་ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་ཞེན་ཏོ། །གཞན་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཐུར་མས་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་ བསལ་བས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་མིག་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཉིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འདི་དག་ལས་བྱིས་པ་བརྫུན་ པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ།གང་ཡང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་རིགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གང་གསུངས་པ། ཡང་དག་དང་ནི་བརྫུན་པའི་དངོས་མཐོང་བ། །འཐོབ་ པས་དངོས་ཀུན་ངོ་བོ་གཉིས་འཛིན་ལ།།ཡང་དག་གཟིགས་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་བསྡུས་པ་ལ་གཉིས་སོ་ཞེས་རིགས་སོ། །འདོད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་བཞེད་པའོ། །གང་རྣམས་ཤེ་ན། སྒྲིབ་པ་སྤངས་ པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།འདི་ཉིད་བདེན་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། གཞན་བདེན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་གི་སྒྲ་ངེས་པར་གཟུང་ བའི་དོན་དུ་ཡང་འཐད་དོ།།དེ་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་མཁས་པའི་བདེན་པ་འདི་ གཉིས་ཏེ།།ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལས་མ་གསན་རང་གིས་གཟིགས། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་དང་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

如果如实了知'行是空'则是执著。如果如实了知'识是空'则是执著。如是乃至眼、耳、鼻、舌、身，直至法是空，如果如实了知则是执著，如是广说。
如所说：'为断一切分别，开示空性甘露，若有执著于彼，即为您所呵责。'
非有非无非有无，亦非具有二性，永离四边戏论，诸智者许为中道。
如是解脱四边，本来寂静，无生无灭，无常无断等自性戏论，犹如虚空，应当观察一切众生无所执著、无所住。
'此许为二谛'，何谓二谛？'世俗谛与胜义谛'，应如是结合下文。世俗是一，谛是不颠倒。又胜义谛是另一谛，以'及'字表示同为谛之集合。
其中世俗谛是世间不颠倒的本性，胜义谛中的谛是不欺诳。'真实性是诸圣者所证'是其差别。由见到如是义的差别，'及'字也是合理的。
当如是说：外在与内在自性的一切事物，由执持二种自性而真实生起，即所谓世俗与胜义。
其中一者为无明翳障所覆的眼，是凡夫见到非真实自性的境界，虽见虚妄却执著为真实。另一者是以择法慧眼药棒除去无明翳障，具真实智慧眼的证悟真实性的圣者们，以其为真实智慧境界而安立自性。
如是，此等一切事物皆执持二种自性。在这些自性中，见虚妄的凡夫之境是世俗谛，而真实状态中证悟真实性者之境是胜义谛，此为论理所安立。
如所说：'见真实与虚妄事，获得诸事二自性，真实所见境即是真如，虚妄所见说为世俗谛。'
如是摄为二故，说为二者是合理的。'许'是明确承许。由谁承许？由断除遮障、具足智慧的诸佛世尊及其随行的圣者声闻、缘觉、菩萨们。
此即是二谛，除此之外别无他谛，'及'字表示决定义亦是合理的。
如是说：'依止于二谛，诸佛说正法，世间世俗谛，及胜义谛。'
《父子相见经》中亦云：'世间智者谛有二，您非从他闻而自见，彼即世俗谛与胜义谛，更无第三谛。'

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་བདེན་པ་བཞི་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་ མཚན་ཉིད་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་དབང་གིས་གཉིས་པོ་ཉིད་བཞིར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་གཉིས་པོ་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ལམ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་འདུས་ལ།འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ནི་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲོ་ བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེན་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། དེའི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དེ་ཉིད་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་སུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དངོས་པོ་ལ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་གཅིག་པུ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མི་བསླུ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད ནི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པས་བསླང་བའི་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་མ་ ཤེས་པས་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །བློ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་ ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཇི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་ནུས། འདི་ལྟར་ཡང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད དང་བྲལ་བས་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་ནུས།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡང་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཅུང་ ཟད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་མཐུས་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྲ་ཤད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེར་གདོང་སྒྱུར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་རབ་རིབ་མེད་པས་རིག་ནས་འདི་ཅི་བྱེད་ཅེས་དེའི་གན་དུ་སོང་ནས་དེས་མཐོང་བའི་སྐྲའི་ཡུལ་དུ་མིག་ཕྱེ་ནས་ བལྟས་ཀྱང་སྐྲའི་གཟུགས་ནི་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ལ།སྐྲ་ཤད་དེ་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

世尊在《阿毗达磨》中不是已经宣说了四圣谛：苦、集、灭、道的特征了吗？那为什么说只有二谛呢？
确实如此，但是根据所化众生的意乐和习气的缘故，将这二谛分为四谛来宣说。因为这些都可以归纳为二谛。
如是，苦谛、集谛和道谛都是世俗谛的自性，归入世俗谛中；灭谛则是胜义谛，这丝毫没有矛盾。
如果这样的话，世俗是由无明所显现，是虚妄分别的自性，经过百般观察都会破灭，那怎么能称为'谛'呢？
对此虽然如此，但是依世间人的执著而称为世俗谛。世间人认为这就是世俗谛，世尊也随顺他们，搁置了真实义而称之为世俗谛。
正因为如此，论中阿阇黎特别说道：'世间世俗谛'。
实际上，唯有胜义谛才是真实的，因此丝毫不会破灭。
如世尊所说：'比丘们，这是唯一的胜义谛，即是不欺诳的涅槃法，一切有为法都是虚妄欺诳之法。'
这就是所说的二谛。其中，由无明所引发的心的自性是世俗谛。
至于胜义谛是什么样的、有什么特征、什么自性，因为不知道，所以这时要说明其特征。如说：'胜义非心行'。
心即是一切知，超越一切知的境界，所以不是行境，即非境界。一切心的任何形相都不能作为对境，这是其含义。
如何能显示其自性？如是离一切戏论的自性、真如即是胜义谛的真实性，因此任何分别都不能见到，因为离一切差别相。
超越思维的自性也不是言语的行境，因为言语是由分别产生的，而对于非境，分别心是不会趣入的。
因此，离一切分别言说，无有增益，非世俗，不可言说的胜义真实性怎么能这样显示呢？
即便如此，为了摄受具器的听闻者，取譬喻而略说世俗谛。
譬如眼翳者因眼翳力而见虚空中遍满毛发，东张西望。无眼翳者见到后问：'你在做什么？'走到他跟前，在他所见毛发处睁眼观察，却既看不见毛发的形状，也不能了知以毛发为基础的有无诸差别。

།གང་གི་ཚེ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་འདི་ནི་སྐྲ་ཡོད་དོ་ཞེས་རང་གི་བསམ་པས་སྟོན་པར་ བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་དེ་ལ་འདི་ན་སྐྲ་ཤད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།།རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་ངོར་དགག་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན་ཡང་ དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པར་བྱས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྲ་ཤད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་རིབ་མེད་པས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་བྱིས་པས་གང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གང་གིས་རབ་རིབ་མེད་པས་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། བསྟན་བཅོས་མཁྱེན་པས། གང་ཞིག་རབ་རིབ་སྣང་བས་རྣམ་བརྟགས་པ། །སྐྲ་སོགས་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།མཐོང་དག་གང་གིས་ཡང་དག་མཐོང་དེ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་།དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་བཟུང་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་དེས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡི་གེ་ མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ།།ཉན་པ་པོ་གང་སྟོན་པ་གང་། །དོན་གང་ཉན་ཅིང་སྟོན་བྱེད་པ། །སྒྲོ་བཏགས་པས་ན་ཡི་གེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐ་སྙད་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་རྟོགས་པས་ཀྱང་དོན་དམ་ པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་དེའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མེད་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་ པ་ཡང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་རིག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྒྱ་ལ་ཡང་བློ་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་ བཞིན་འཛིན་པར་དོན་དམ་པར་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་བློའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ འཇུག་པ་དེར་ཡང་།ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ན་དེ་དོན་དམ་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།

当有眼翳者向无眼翳者说'这里有头发'时，为了断除他的这种分别，就如实地向他指出'这里确实没有任何头发'。
这是针对眼翳者所见而重在否定的言说，当他们这样说时，既非否定也非肯定。
眼翳者所见的毛发真相，无眼翳者是看不见的。
同样，为无明眼翳所染而未见真实的凡夫，所缘取的蕴界处的自性并非真实。佛世尊已断尽一切无明习气，以无眼翳者的方式所见到的蕴等诸法的世俗本性，那才是它们的胜义谛。
如论典智者所说：'凡是眼翳显现所分别的毛发等体性，那就是颠倒。清净见者所如实见到的，那才是真实，在此应当如是了知。'
如是，虽然胜义不可言说，但是依据见到胜义真实的角度而作假立，是为了显示世俗。舍弃一切世俗言说者，是不能说诸法自性的。
如说：'于无文字法，何人为能闻，何人为能说，何义可闻说，假立故无字。'
因此，依世俗谛而显示胜义，通过了解所显示的胜义而现证胜义，因为这是证悟的方便。
如论中说：'若不依世俗，不得第一义，不得第一义，则不得涅槃。'
如是，显示胜义是方便，证悟胜义也是从方便而生，否则就无法显示胜义。
若问：如果这样的情况也是这样的心识境界，为何不是胜义呢？对此说：'心识是世俗。'
一切显现与不显现于心识者都是分别的自性，一切分别都是无明的自性，因为执取无实法的缘故。
如说：'此分别本身即是无明的体性。'无明是世俗，因此无论如何，心识执取胜义自性在胜义中是不合理的。
否则，由于世俗是心识所取境，胜义自性就会失坏，因为事物的胜义不应是世俗智的对境。
世尊在《圣入二谛经》中也广说：'天子，若胜义谛成为身语意的行境，它就不属于胜义，而成为世俗谛。天子，然而胜义谛是超越一切言说、真实不生、不灭、离能诠所诠、离所知能知，乃至超越具一切种最胜的一切智智境界，这才是胜义谛。'

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ། རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། བདེན་པ་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡབ་དང་སྲས མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པ་འདིར་ཟད་དོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གཟིགས། རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་དུ་མཛད་པས་ དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། །དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། མ་བསྟན་པ། རབ་ ཏུ་མ་བསྟན་པ་ནས་བྱ་བ་མེད་པའི་བར་དང་།བྱེད་པ་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། མ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་པ། སྙན་པ་མ་ཡིན་པ། མི་སྙན་པ་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་ནུབ་པ་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཡངས་པ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གསལ་བའི་ནང་གི་བདག་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་འཕགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བར་བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་ནས།དེ་ལ་དབང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དེ་དག་ལ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དབང་བར་གནས་ པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ལ་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དག་གོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིའི་ཚིག་ཡིན་པ་དེས་ན་ཕུང་པོ་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བ་ནི་ ལུང་དང་རིགས་པས་རྟོགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཤེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་ཕུང་པོ་རྣམས་ གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕལ་པ་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པ་ཉིད་ཕལ་པ་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་པས་དངོས་ པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཉི་གས་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་མཐོང་བས་གང་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའོ། །ཡང་འདི་དག་ལས་གང་གིས་གནོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཚིག་དང་དམིགས་ཀྱིས་དགའ་བ་ལ་བདུན་པའོ།

正因为如此，不是分别念的对境。凡是有实无实、自他实体、真与不真、常与断、常与无常、乐与苦、净与不净、我与无我、空与不空、一与多、生与灭等差别，在胜义中是不存在的，因为这些都是世俗法。
这也如世尊在《父子相见经》中所说：'如是如来通达世俗谛和胜义谛二者，所知也唯有世俗谛和胜义谛。世尊于空性彻见、通达、善证，因此称为一切智者。其中世俗谛是如来所见的世间行为。所谓胜义谛是不可言说、不可知、不可识、不可遍知、未说、未详说乃至无作、无为，直至非得非未得、非乐非苦、非悦非不悦、非色非无色等。'
如是，一切世俗差别消融，远离一切差别，于无边广大遍满智慧光明中显现的内在本性，世尊说此为胜义谛。这是诸圣者自证的本性，故为各自自证，因此这才是此中的量。世俗谛是依世间言说而宣说的。
如是如实了知二谛的分别，则能生起无颠倒的择法。如是以世俗和胜义的区分而建立二谛后，为显示依此的世间也有二种，故说'其中世间'等。其中即于彼等，即安住于世俗谛和胜义谛的二谛能证者，此为词义。
世间是指众生，二即是二种，即通达世俗谛和胜义谛者。'世间'是总称，故意为二类。见即是通过教理而证悟。
云何分为二种？瑜伽师和凡夫。瑜伽即是三摩地，具无缘一切法之相，谁具此即是瑜伽师，世间即诸蕴合一。
同样，凡夫即是轮回之因无明和有，从此所生即是凡夫，凡夫性即是凡夫，世间是第二。其中瑜伽师是主要的，因为是无颠倒见。凡夫见事物颠倒，因为迷乱。
如是二者皆见自己的真实性，何者是无迷乱者？即是被他所破者。又此等中何者能破？故说'其中'等。'其中'是第七词尾的总说词和特指词的第七格。

།དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི་ཕལ་པའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ནས་ཀྱང་གནོད་ཅེས་པ་ནི་ གནོད་པར་བརྗོད་དོ།།གང་ལས་ལྟོས་ནས་ཤེ་ན། རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །དེས་གནོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློར་རྣམ་གཞག་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བློ་ཁྱད་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་ སྟེ།རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོར་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་མིག་ཅན་གྱི་མི་བདེན་པའི་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཛིན་པ་རབ་རིབ་མེད་ པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གནོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་མི་གནོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་དྲི་[(]མིའི་[,]མའི་[)]རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱས་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཕལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆུས་བཀྲུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་མིག་དག་གིས་དངོས་པོ་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་ལ། སླར་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་རབ་རིབ་མིག ཅན་གྱིས།།རབ་རིབ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནོད་མིན། །དེ་བཞིན་ཤེས་པ་དྲི་མའི་དབང་གྱུར་པས། །དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཕལ་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ལ་གནོད་དོ། །འོན་ཏེ་ཅི་ཕལ་པ་ཉིད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་དམ། འོན་ཏེ་རྣལ་ འབྱོར་པ་ལ་གནོད་ཅེ་ན།གོང་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གནོད་དེ། ཕལ་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། གོང་མ་གོང་མའི་ཞེས་ཏེ། གོང་མ་ལས་ཀྱང་གོང་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ སོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་གོང་ནས་གོང་དུ་གནས་པའི་དབྱེ་བས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་སྟེ་ལྷག་ཅིང་ལྷག་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོན་ཏན་ཆུང་བར་གྱུར་པ་འོག་མའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བློ་ཁྱད་ཀྱིས་ཏེ། བློ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེས་སྒྲིབ་པ་དེ་དང་བྲལ་བས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བར གྲགས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་ན་དེའི་གོང་མ་དྲི་མ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ས་གཉིས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་གོང་མ་གཞན་ འཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གོང་མ་གོང་མས་གནོད་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློའི་ཁྱད་པར་ལས་ ཕལ་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་ནུས་ཤེ་ན།གཉི་ག་ཡང་ནི་འདོད་པའི་དཔེས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པ་གཉི་ག་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དཔེ་སྟེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དེས་སོ། །གང་འདིར་མདོ་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་དང་ སྨིག་རྒྱུ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་།གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གཉི་ག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于瑜伽师和世间凡夫这两者中的世间凡夫，是从凡夫类别中特别区分出来的。特别区分之后所说的'损害'是指造成损害。对于什么而言呢？关于'瑜伽世间'等所说的，瑜伽师本身就是世间，即瑜伽师的世间。他们造成的损害是以颠倒的心识进行安立。怎样呢？应当配合'以智慧差别'来理解。世间人并不能损害瑜伽师。这里的意思是：就像被迷乱所生的事物中，被眼翳所损害的人看到不真实的毛发的认识，会被如实了知事物真相的无翳之眼的认识所损害。同样，无翳眼的认识不会被有翳眼的认识所损害。如此，被无明垢染的眼翳损害了智慧之眼的人，颠倒执取事物自性的是凡夫的认识，而以智慧之水清洗、具有离垢无漏眼特征的瑜伽师能了知事物本然真实，他们的认识能损害世间人的认识，反之则不能损害瑜伽师的认识。
如同所见的有翳之眼，不能损害无翳的智慧，同样，受垢染影响的认识，不能损害无垢的智慧。因此，凡夫的认识是迷乱的，会受到损害。那么，是瑜伽师们损害凡夫，还是损害瑜伽师呢？如所说'上等'等，瑜伽师也会被其他更高的瑜伽师所损害，不仅仅是对凡夫而言，这是'也'字的含义。
怎样的情况呢？'上上'是指，由更上更上等的瑜伽师。'功德差别'是指由层层上进的区分而获得的殊胜，即越来越殊胜的意思。相对而言，功德较小的下位者会受到损害，会被具有殊胜智慧等的瑜伽师所胜伏。怎样呢？以智慧差别，智慧即是般若，以该智慧的殊胜性远离障碍而成为最胜，这也只是举例，还包括禅定、三摩地、等持等的差别。
例如，获得闻名的欢喜地第一地的菩萨的智慧等功德，相比之下，获得离垢地第二地的菩萨的智慧力等功德更为殊胜。同样也应当了知其他更高地的获得者。同样，对于获得初禅等的人，也应当配合上位上位所造成的损害来理解，直至有漏被无漏所损害。如此虽然为真，但如何能够了知由瑜伽师的智慧差别而知凡夫的认识是迷乱的呢？
如说'二者皆所许的比喻'，即瑜伽师和凡夫二者都认可并期望的比喻，即所引用的比喻。在诸经中世尊所说的幻术、阳焰、乾闼婆城、影像等比喻，这些对二者来说都证成无自性，以此相应之法来显示一切法无自性的缘故。

།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་དག་གིས་འདི་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་དེ་རྣམས་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པ་མེད་དོ།།ཡང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་དུ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་འདོད་པ་འདིར་འགེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་ ཀྱང་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་དེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་འོག་ནས་རང་རིག་པ་འགེགས་པར་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡང་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་དེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོའི་རང་ བཞིན་འཛིན་པ་ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་པ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་པའི་བསམ་ པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དགོས་པའི་དོན་དུ་མ་དཔྱད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།དགོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བླང་བྱ་དང་འབྲས་བུར་བརྗོད་ལ་དེའི་དོན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུའོ། །མ་དཔྱད་པ་ནི་མ་བརྟགས་པར་དེའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་ལ་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདི་སྐད་ དུ།གལ་ཏེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་གོམས་པ་ན། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་ནི་འབྲས་བུར་རྟོགས་ཏེ་དེ་དེའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཐ་སྙད་བདེན་པ་དང་། །ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ དོན་དམ་བདེན་པ་དག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ངེས་པར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལམ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་རྟོག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དོན་དམ་པར་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཞན་དུ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་ ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་པའི་ལམ་ལས་གཞན་འདུས་མ་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་མཛད་དེ།གཞན་དུ་ན་དོན་དམ་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་བཀག་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བར་འདོད་པས་དགེ་བ་དང་ མི་དགེ་བ་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

如是，首先瑜伽师们自身了知一切众生所了知的色等诸法无自性，因为已证悟胜义谛。又有些人将这些观为如幻等，这些也成立于凡夫，因此对二者皆无颠倒认知，故譬喻之法无有过失。
又有些胜论派等认为：'彼等乃是其他时处本性之实物，如是显现。'彼等之主张因在他处已破除，故此处不予遮破。某些自部宗派亦认为心的实物于梦等中如是显现，彼等亦将如应在下文破除自证时予以破斥。以理成立者于二者皆成立。
因此，以此譬喻安立凡夫知觉执著颠倒事物自性为迷乱。如是对瑜伽师的知觉亦应如理了知。若一切事物无自性是事物的真实性，那么为救度一切众生而圆满布施等资粮的证悟真实性的菩萨又如何趣入，因为彼等亦无自性？
为此说'为所需义故未观察'等。所需即所成、所取及果，其义即其因。未观察即未详察而趣入其因，如是虽然，于此有缘起决定性，故因果无相违。
此说：虽然如幻等无自性故布施等亦无自性，然以三轮清净而修习恭敬等加行时，为证悟胜义，如是亦成为因事，因为是彼等之方便，且缘起不可思议。此应知为果，因为从其方便生故。
如是说：'方便即世俗谛，从方便所生胜义谛。'此确实如是，否则于有垢位若无道等，如何从有垢位至无垢住，从有分别位至无分别？因为胜义中即是其自性故。
此于他处亦相同，因为一切法胜义中无自性故。因性及其一切自性皆许为果。故从无自性的世俗亦生无自性之证悟即是果。如何从有为之道得其他无为涅槃？
如是，虽然布施等事物无自性，然为证悟胜义真实性，菩萨们以大悲摄持众生，否则胜义离分别故。故未遮止趣入布施等。因此欲得可意不可意果者，应趣入善业远离不善业，此亦将于后文明示。

།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པས་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་ཐོབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་སྒྲས་ནི་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་འདི་ནི་བདག་གི་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ལ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཇི་ལྟར་རྣལ་ འབྱོར་པས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཞེས་ཏེ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་སྤྱོད་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ རྟོགས་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་མ་རྟོགས་པས་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་འགེགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ གང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་གང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཉིད་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་བསླད་པའི་མིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ མཐོང་སྟེ།སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་གཉུག་མའི་གཟུགས་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གང་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་ ཚད་མས་མཐོང་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བསྙོན་པར་ནུས་ཞེས་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་ནས། གཟུགས་སོགས་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་ཡང་ངོ་། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ་ཚད་མས་མིན་ཏེ། ཚད་མས་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ སོགས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་རྟོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་གསུངས་པ། གང་ཞིག་།དབང་པོས་གང་ཞིག་དམིགས་པ་དེ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱུར་ན། །བྱིས་ལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་སྐྱེ་བས། །དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ཤེས་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར།རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྫུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་གཙང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དོན་དམ་པར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའི་ སེམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གཙང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་དེར་འཛིན་པས་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

如果这样的话，如果普通人也能了知瑜伽士所了知的如幻等相似事物的自性本质，那么为何如前所说会有错误的认知呢？为了回答这个问题而说'世间'等。世间人即普通人，认为诸事物依靠因缘而获得自性。如此，以'事物'之词即是说明以有的自性而无事物。不仅仅是见到，而且也会作为真实而执著，意思是说会执著所了知的自性即是胜义。
这是我所了知的境界之本质，执著那即是事物性，而不像幻化一样。又如瑜伽士见到如幻，即如幻化般见到胜义自性，而不是那样了知。因此这里说'于此'，即于此行持，是错误的了知，瑜伽士与世间人共同行持，意思是说瑜伽士与世间人一起。
由于世间人未了知他所了知的事物真实性，所以与世间人一起，瑜伽士对于如实义的了知会有障碍。意趣是这样的：一切事物都有世俗谛和胜义谛的本质，其中世俗谛是世间人所了知的，而胜义谛是瑜伽士所了知的。
譬如幻师所化现的象等形象，被咒语等力量所迷惑的眼睛的众生所见到，而幻师则见到其自性等本来的形象。同样，瑜伽士与世间人也是如此，应当如理了知。即便如此，对于一切众生共同以现量见到的事物自性，它能够起作用，对此怎么能够否认呢？为了迎接他人心中的这种疑虑，而说'色等现量'等。
即使是现量见到色等。'等'字包含声等和受等。这也是众所周知的，是世间人所共知的，而不是以量，意思是说以量所了知的现量色等是不存在的，这是相关的。因为现量等是世俗量的缘故。由此了知的色等也是世俗，世间人的量所如实了知的真实自性并不是真实性，因为会有一切众生都了知真实性的过失。
如所说：'若由根所取，即是真实性，愚者生真实，了知复何为？'因此虽是现量，但不是以量所了知。如果色等的真实性是现量，但若不是以量所了知，那么怎么会成为众所周知？既然众所周知，又怎么会是虚妄呢？为了回答这个问题而说'不净'等。
就像胜义中对女身等不净颠倒执著的心会对此生起清净想。'等'字包含对无常等生起常等想。那也因为执著非彼为彼而成为虚妄，意思是说是颠倒执著。

།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་དེ་མ་གྲུབ་ན་འོན་ཀྱང་ལུང་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་བསྟན་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ ཡང་བསྟན་ཏོ།།དེར་གསུངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་དང་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། འདི་ལྟར་ཡང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། ། མི་གནས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འདི་དག་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ནི། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་འདི་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ཡང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ བསྟན་པ་ལ་མི་དབང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཇམ་པོས་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མགོན་པོས་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་མཛད་ པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ། རྒྱལ་བས་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས། །དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས། །དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ དོན་དམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་དུ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ན། འོན་ཡང་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་ཡིད་ལ་བཞག་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཞེས་ལན་གྱི དོགས་པ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་འགལ་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གསུང་བས་སྤོང་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཉེས་མེད་དེ། །ཞེས་པ་ལ། འདི་ལ་རྟོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཏེ།དེས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་རྟོགས་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤོང་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །རྟོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

同样地，对于色等诸法也无差别。如果不能以现量成立，然而可以由教证成立，如是世尊在经中宣说蕴、界、处等自性存在，也宣说刹那等自性。其中所说是这样的：'婆罗门，一切一切是指五蕴、十二处、十八界'等，世尊如是宣说。又如：'一切有为法刹那，无住何有作用耶？此等生起即彼时，说彼即作彼作用。'对幻等自性，不应说有刹那与非刹那等法，因为无自性者毫无自性的缘故。
若问：这些如何不是胜义有？为了引导世间故等如是宣说。世间是指对事物执著的众生，以蕴等教法所调伏的众生，即暂时不堪能听闻空性教法者。为了引导他们趣入空性，次第以温和方式引导。'又'是理由，因为蕴、界等相的诸法于事物上无自性故。
救护者佛世尊了知众生欲求从地狱等苦中解脱、获得增上生决定胜乐等意乐，而作宣说开示，但非胜义，因此经教并无相违。如是说道：'如佛依需要，说我及我所，如是蕴处界，依需要而说。'
若问：若非胜义所说，则彼等如何是刹那性？即彼中说：'彼等非刹那性。'是就真实义即胜义而言，因无自性故亦非刹那性。彼等是指这些事物，为向所化众生显示刹那等自性故。若胜义中非刹那，则如何宣说？心中作此思维而说'世俗'。若说是世俗谛中宣说刹那性的话，则成相违。即世俗中是刹那性而胜义中不是，此成相违不相应，与了知非刹那性相违。世俗者了知非刹那性的真实义，与世俗自性说法相违之义。
以成就此宗义而遮破说：'瑜伽世俗无过失。'于此无有与了知相违过失。为何？因为是获得补特伽罗无我三摩地的瑜伽师们的世俗言说，彼能了知刹那性。其意趣是：虽然凡夫未能了知刹那性，然而是瑜伽师言说的境界，即使在瑜伽师的言说中也不舍离世俗自性，因为'说识是世俗'之句故。与了知相违也非能害，因为如是了知非是量故。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་གི་ཚུ་རོལ་ མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཞེ་ན་གསུངས་པ།འཇིག་རྟེན་ལས་ཏེ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་ཀྱང་འདིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འདི་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་བུ་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། བུད་མེད་མི་གཙང་བར་ངེས་པར་རྟོག་པ་ན་སྟེ་མི་གཙང་བར་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་འདོད་པར་བྱ་བའི་བུད་མེད་འདི་མི་གཙང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་རྟོག་སྟེ། བསྒོམ་ པའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ དུ།འདི་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱིས་མཐོང་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པའི་གཏན་ཚིགས་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལུང་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་ཏེ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ལྷའི་བུ་དག་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ ལྟ་བུའོ།།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ།

如果问：'为什么在世俗谛中，刹那性等唯有瑜伽师能见到，而凡夫却见不到？'对此回答说：这是因为世间凡夫的本性。那些瑜伽师是能见到真实性的，他们能见到超越感官的境界，这是一个论证的说法。因为他们能见到真实性，所以虽然世间人不能了解刹那性等的本质，但瑜伽师却能了解。
正因为如此，世间的认知并不能否定他们的见解。必须要接受这一点，否则如经中所说：'如果不接受这样的观点，那么你的主张就会被世间常识所否定。'在什么情况下呢？就是在观修女身不净时，当观想所贪恋的女身是不净的时候，世间认知就会产生矛盾，因为世间常识认为女身是清净的。因此，世间的认知并不能否定瑜伽师的见解等。
正如此处所说：'如同眼翳所见'等，这个殊胜的论证在此可以运用。通过经典也不能证成诸法的真实性。因此，可以确定一切法都如幻如梦等。
即便如此，如果说幻性遍及一切，那么佛陀也将如幻如梦。这在《圣母经》中有说：当如是说时，具寿罗睺罗对那些天子们如是说道：'诸天子，那些众生如幻，那些众生如梦。天子们，如是幻与众生无二无别。诸天子，一切法也如幻如梦。预流果也如幻如梦，预流果位也如幻如梦。同样，一来、一来果、不还、不还果、阿罗汉、阿罗汉果也如幻如梦。独觉也如幻如梦，独觉果位也如幻如梦。正等正觉也如幻如梦，正等正觉果位也如幻如梦'，乃至'涅槃也如幻如梦。'

།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ཤིང་དོགས་ནས།སྒྱུ་འདྲའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱལ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསོད་ནམས་ཏེ། མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་དང་ ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཇི་ལྟར་ཏེ།གང་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་ཏེ། འདི་ཡང་མཆོད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་སྡིག་པར་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་དང་།གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལས་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྔར་བརྗོད་པ་ཉིད་ལན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་གཞན་ལ་འདི་སྐད་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་ཡོད་ལ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཏེ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་པའོ། ། ཡོད་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཏེ་ཇི་བཞིན་དུ་ཞེས་གཉི་ག་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རྒྱལ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་དོན་དམ་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལས་སྒྱུ་མ ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ།ཁྱེད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་གཉི་ག་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ཁྱེད་ཀྱི་ལན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བདག་ཅག་གི་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་གྲུབ་པ་ དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་བ་ལས་བསོད་ནམས་སྐྱེར་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལ་ལན་འདི་ཇི་ལྟར་འདེབས་ཞེས། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དེ། ལྷའི་བུ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཡིན་ན་ཤི་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བའམ་མི་བཟོད་པའོ། །ཤི་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྟེ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་འདིར་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །འདི་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་རྣམས་ཏེ་རྒྱུ་རྣམས་ཡིན་ལ། སྔགས་ དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ན་དུས་དེ་སྲིད་དུ་སྒྱུ་མ་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་སྔར་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་མ་རིག་པ་དང་ལས་དང་སྲེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།གང་རྐྱེན་རྣམས་གང་ཡིན་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་མེད་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཡུན་ཐུང་བར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་ པ།ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྒྱུ་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ།

说'即使有胜过涅槃的其他法，那也如幻如梦'，这样说的话，对此有益和有害之事，如何生起福德和罪业呢？心生疑虑后，以'如幻'等来说明。
如果世尊也是如幻的本性，那么对如幻无自性的胜者即世尊，以供养、承事、顶礼等善行所生的福德将如何？这也仅是供养而已。对其造作损害而生的罪业又将如何？应当观察：对幻师所化的人作承事和损害，不应生起福德和罪业，这是他人的想法。
此处前述即是答案，同样在此应当这样问他人：对实有即如何？对真实存在的世尊也是如何？两者都应当如此理解。
意趣是这样的：譬如从胜义中存在的佛陀生起胜义的福德，同样对其他如幻之事也是如幻，你我之间没有丝毫差别，因为这仅是缘起，对两者都是共同的。因此，你的答案也是我们的答案，没有任何差别。已经以理证成立了胜义中丝毫没有实有的自性。
即使从如幻的佛陀生起福德，对此如何回答呢？因此说'若众生'等。或者另作解释：如果佛陀也如幻，那么对轮回众生如何说呢？他们也同样说，从'天子，彼等众生亦如幻'等词句中可知。如此将成大过失，故说'若众生'等。
如果如幻如幻性的法是众生有情，死后如何转生？'如何'是询问或不忍。死是同类相续的灭失，如何转生即如何再生起，此处说明这个理由是不合理的。
幻化人灭后不会再生，因此应当承许是胜义中存在的实法。不应承许这点，故说'乃至'等。只要因缘，即因和咒语、药物等聚合种种成为因的时候，幻术就会持续，不会提前消失，之后也不会继续。
同样，只要无明、业和爱的自性聚合，众生相续的幻相就会生起，因为诸缘存在故而持续。如果胜义中无众生，轮回中众生相续如何持续？不会像幻术那样短暂生起。对此回答：'乃至因缘聚合时，尔时幻相当生起。'

།གཞན་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། རྒྱུན་རིང་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུན་རིང་སྟེ་དུས་རིང་པོར་གནས་པའི་ རྒྱུད་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཙམ་འགའ་ཞིག་དེས་ཇི་ལྟར་ཏེ་རྣམ་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོད་ཅིང་བདོག་ཅེས་འདྲི་བའོ།།ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་གང་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ཡུན་རིང་པོར་ འཇུག་པ་ཡིན་ལ།གང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དེ་རྗེས་སུ་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་མེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་པ་སོགས་ལ་སྟེ་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདི་ལ་ མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་སེམས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ལ་མེད་པ་སྟེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་མེད་དེ་མི་དགེ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་བསད་པའི་བསམ་པས་བརྒྱབ་པ་ལས་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་སེམས་ཡིན་ལ་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ་ལྡན་པ་ལའོ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དང་འབྲེལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ནིའི་ སྒྲས་ནི་སྔར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ།།བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་སྟེ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གི་ཉེས་པར་དཔྱད་པ་དང་ལེགས་པར་དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྕི་བ་དང་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ མྱུ་གུ་དག་རྣམ་པར་མཚུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་སྒྱུ་མའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་ཏེ། བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སེམས་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་གཞན་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྲུབ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ལན། སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའམ་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་དེ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་ཡང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་དུ་མ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་སྒྱུ་མ་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་ན ཡང་དེའི་རྒྱུ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་པ་རྒྱུ་གཅིག་པས་འབྲས་བུའི་སྒྲ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྲ་ མཚུངས་པ་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

又说'仅以长时'等，意为不仅是长久住世就可以成为真实存在的原因。长久即长时间存在的相续生起，仅仅如此，怎样以及以何种方式有情存在呢？这是在询问。所谓存在是指胜义谛中。由于有如此差别，凡是有长久住世的因缘差别者即是长久相续，凡是没有如此因缘者即是随后消失，仅仅如此并非是真实与虚妄。因此，即使是幻化的本性，也并非不再生起。
那么，如同杀害幻化人等没有杀生过失一样，对其他人的杀害等也应当如此，因为本性无差别的缘故，对此说'幻化人'等。对于杀害幻化人等即夺其性命等。'等'字包括不与取等，虽然在无自性这点上相同，但因为心识在幻化人相续中不存在即不可能的缘故，故无罪过即不生不善。即便对其以杀害之心击打也只是成为不善，并非杀生。
若问对于除幻化人之外的其他人如何成为杀生？说'幻化心'等。心即是幻化即幻化心，与此相应。意为与幻化本性的心相连。'即'字表示区别于前文的意思。福德与罪过即福德与罪过二者，从利益与损害的过失观察与善妙观察而生，是从聚合的差别而成为果报，譬如从粪便与其他生起的苗芽虽然相同，但由因的差别而有本性的差别，如是于此亦无过失可说。
当说'对于具有幻化心者'时，有人说'于彼将成他人的衰损'等。'咒'等字包括药物等，对于发心无有能力即不能作用，故幻化中不生心，幻化的本性也不会成为心，譬如对于其他愚痴者，幻术师以咒语等力量变现大象等形相，如是并非有心，这是他人的想法。
对此回答说'种种缘'等。'又'字表示决定或另一层次的安立。幻化即是种种性即各种形相，且从极其种种缘而生，凡是从多种不同缘起而生者即称为彼。意趣是：即使幻化有'幻化'这一相同名称，但其因并非无差别，因为即使是幻化本性，也是种种果的本性。不应认为由于果相同因相同而名称相同就在一切处都是同一性，而是即使名称相同，某些也因为有某些能力的本性差别的缘故。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གཅིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་གི་ནུས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གཅིག་སྟེ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་ ཡོད་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ཞེས་བྱས་ནས་གང་ན་ཡང་སྟེ་དུས་འགའ་ཞིག་གམ་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བའམ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་འགའ་ཞིག་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དང་འགའ་ཞིག་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ ནས་འཇུག་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལས་མ་བཟོད་ནས་གཞན་ཡང་སླར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གདོད་མ་ནས་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་ཏེ། བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འཁོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་འགལ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ནི་འཁོར་འགྱུར་བས་ཞེས་བརྗོད་དེ།འདི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ན་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དེས་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་པའི་ཆེད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞིང་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཆོས་མ་ལོག་ན་བསྒྲུབས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་ཡང་ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སླར་ཡང་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུན་ནི་མི་ཆད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་རྣམས་ཏེ་རྒྱུ་རྣམས་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་མ་ཉམས་ནའོ། །ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་སྒྱུ་མའང་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བ་འགའ་ ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ལ།འང་གི་སྒྲས་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་རྣམས་ཏེ་རྒྱུ་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དེ། ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་ཡང་འཁོར་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་ མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཇི་ལྟར་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་འདི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

为了阐明此义，说'由一缘'等。某些单一的功能，见到一个缘即因，一切因的功能对一切果有功能是不可能的。说'于某处见'，即于任何时或任何处都不见或不许。因此，有些幻化由咒语等力而成就的自性，有些则从无始轮回以来，由具大性的无明所生而转起。因此，并非一切都由咒语等有功能。这一切都随顺世间言说，依于分别所现的世俗事物之真实而生起，并非胜义。因为在胜义时无有生死、生灭、因果、有无等分别，故一切法自性还灭。
对此不满，又说其他过失，即'若胜义'等。涅槃因自性空故，离生灭等，胜义即胜义谛，因为自性本来寂灭故。若世俗即世俗谛，由分别故。成为轮回即具有生老死等，尔时成大相违，故说'佛亦成轮回'。如是承许时，离一切障的涅槃佛陀也成为轮回，具有生等分。
因此，菩提行有何用？为菩提即为佛陀而行，施舍手足头颅等为先导的诸多痛苦相有何用？毫无意义，因为所说无自性故。彼亦依止摄集一切功德以遮止一切轮回法，为获得佛果而正依止，如是若轮回法不遮止，修行有何用？如是思维。
此亦如'乃至诸缘聚'等所遮，为复说差别故，说'诸缘若相续'等。诸缘即诸因相续不断且不坏。'尼'即因为，幻化亦是，某些轮回则非，'亦'字表示摄集，不断且不还灭。诸缘即诸因相续断故还灭，则世俗亦是常，即使在言说中轮回也不可能。诸缘相续断，亦应知由修习真实，无明等渐次违逆。如是，如稻芽经中如是说：'慈氏菩萨摩诃萨对具寿舍利子如是说。'

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གང་ འདི་སྐད་དུ།དགེ་སློང་དག་གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །གང་གིས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་སྡུག བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་ པ་དང་།འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། །གང་གིས་འདི་ལྟར་རྟག་པ་དང་སྲོག་མེད་པ་ནས་རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་ པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་གོང་མ་བཞིན་དུའོ།།དེ་ལ་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་གང་གཅིག་པུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བརྟན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཤེད་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་དང་། བདག་གི་བར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ། མི་ཤེས་པ་ལ་མ་རིག་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་པས་ཡུལ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡུལ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གང་ཡིན་པ་འདི ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། གཟུགས་གཅིག་པོ་ནི་གཟུགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་ མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་མིང་སྟེ།དེ་དང་དེ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །ཆོས་གསུམ་འདུས་པ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལ་ཞེན་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །སྲེད་པ་འཕེལ་བ་ནི་ལེན་པའོ། ། ལེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་སྲིད་པ་སྐྱེས་པའི་ལས་ནི་སྲིད་པའོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་ཕུང་པོ་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེས་ནས་ཕུང་པོ་སྨིན་པ་ནི་རྒས་པའོ། །རྒས་ནས་ཕུང་པོ་འཇིག་པ་ནི་འཆི་བའོ། །འཆི་ཞིང་མྱོང་སྟེ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་ནང་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། ། མྱ་ངན་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་མི་བདེ་བ་མྱོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ གང་ཡིན་པ་ནི་འཁྲུག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་མུན་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའོ།

世尊法王一切智者如是说：'比丘们，谁见缘起，谁即见法。谁见法，谁即见佛。'对此，什么是缘起？即是：以无明为缘生诸行，以行为缘生识，以识为缘生名色，以名色为缘生六处，以六处为缘生触，以触为缘生受，以受为缘生爱，以爱为缘生取，以取为缘生有，以有为缘生生，以生为缘生老死、忧愁、悲叹、痛苦、不悦及烦恼，如是唯有此大苦蕴生起。其中，无明灭则行灭，乃至如是大苦蕴灭，此即称为缘起。
如前所述，此是缘起，以恒常、无命、离命、如是性、无错乱、无生、无起、无作、无为、无障碍、无所缘、寂静、无畏、不夺、非寂灭自性而见者，即见一切法。若如是见恒常、无命乃至非寂灭自性者，即见无上法身佛，如前所述。
其中，何为无明？即于此六界中，执为一体、整体、常恒、坚固、永恒、快乐、我、有情、命、生者、养育者、人、我慢、我所等种种不知，称为无明。由有无明，于诸境生贪、嗔、痴。其中，于诸境的贪、嗔、痴，即是'以无明为缘生诸行'。
分别了知诸事物即是识。摄持四大种，唯一色即是色。与识俱生的四取蕴非色取蕴即是名，此等即是名色。依于名色的诸根即是六处。三法和合即是触。领纳触即是受。耽著于受即是爱。爱的增长即是取。从取所生复有生起的业即是有。从彼因所生蕴即是生。生已蕴成熟即是老。老已蕴坏灭即是死。死时领受并具有执著的内在热恼即是忧。从忧所生言语即是悲叹。与五识聚相应所受不悦即是苦受。与意行相应的意苦即是不悦。其他如是等烦恼即称为烦恼。
其中，因为是大黑暗故为无明。

།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རློམ་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །རེག་པའི་དོན་གྱིས་རེག་ པའོ།།མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བའོ། །སྐོམ་པའི་ཕྱིར་སྲེད་པའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའོ། །ཡང་སྲིད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའོ། །ཕུང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རྒས་པའོ། །འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཆི་བའོ། །མྱ་ངན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ནོ། །ཚིག་ གི་སྨྲེ་བའི་ཕྱིར་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ།།ལུས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུག་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུན་མ་ཆད་ན་འདུ་བྱེད་ཉམས་པ་མེད་པར་ འཇུག་སྟེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་འབངས་བཞིན་རིམ་གྱིས་རྒྱུན། །སྐྱེས་ནས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་འགྲོ། །སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མ་མེད། ། དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བའི། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཆ་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམས་ཡང་རྒྱུན་ཆད་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྒལ་བ་བསལ་ནས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་དེའི་ལུགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། གང་ཚེ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དབུ་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པ་ན་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡང་ཁྱེད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་གང་གིས་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་འཛིན་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་ པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཡང་རང་གི་སེམས་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ བསལ་བའི་དོན་དུ་གང་ཚེ་ཁྱོད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཁྱོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་སེམས་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་དམིགས་ཏེ།དེའི་ཚེ་འདིར་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་འགྱུར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྣང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

由于造作故为诸行。由于了别故为识。由于执著故为名色。由于生门故为六处。由于触对之义故为触。由于领受故为受。由于渴求故为爱。由于取著故为取。由于再有生起故为有。由于蕴生故为生。由于蕴熟故为老。由于坏灭故为死。由于悲伤故为忧。由于言语悲叹故为哀号。由于身体受害故为苦。由于心受害故为忧。由于烦恼故为恼。如是广说。如是所说诸缘若无间断则诸行无坏而转，以彼十二缘起支即是造作故。如师云：'如随次第相续，由业及烦恼生，往诣于他世，轮回无始际，此即缘起支，十二分三分。'若诸缘断绝，则一切轮回皆无，以因不具足故。是故佛亦应成轮回者，然实不然。如是首先遣除经部等诸诤论已，为除瑜伽行派邪执，故说彼宗过失：'若时迷乱'等。当诸中观师许一切众生如幻自性皆空时，如外境般，执持如幻世俗之心于汝亦无，尔时谁能缘取幻相？谁能了知？除实有能取之识外更无少许。此为其义。若谓自心于胜义中虽非有，然由外境自性迷乱而如是显现，于此则无过失。为遣除如是说故，云'若时于汝'等。以象等相貌所取性，若时幻相于汝，即唯识论师汝等皆无，以许众生唯心而无外境故，尔时何所缘？此中何所显现？以无外境故，境等差别显现不应理。此为其义。

།དེ་ལ་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པས་གལ་ཏེ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་ གི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཉིད་དུ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན།གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ལ།རྣམ་པ་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཞེས་པ་ནི་ནང་གི་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ནི་བདོག་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རིག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ་གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་རིག་པ་པོ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཚེ་གང་ཞིག་གང་གིས་མཐོང་། །ཞེས་ཏེ། གང་ཞིག་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་མཐོང་བར་བྱ་བ་ནི་མེད་ལ། མཐོང་བར་བྱ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མཐོང་བར་བྱ་ བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལོང་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་བསམ་པའི་དོན་དམ་པས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོས་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་ རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གང་གི་ཚེ་རིགས་པས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ།གང་གིས་གང་གི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་གང་ཞིག་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ དབེན་པ་དང་།རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོས་ཀྱང་གསུངས་ཤིང་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། མགོན་པོས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱབས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་སོ།།ཅི་ཞིག་གསུངས་ཤེ་ན། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ཞེས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རལ་གྲིའི་སོ་ནི་རང་ལ་རང་། །ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤིན་ ཏུ་རྣོ་བའི་རལ་གྲིའི་སོས་གཞན་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་ལུས་མི་གཅོད་ཅིང་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དེ།བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱང་རལ་གྲིའི་སོ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་རིག་ པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་།རིག་པའི་བདག་ཉིད་གསུམ་མི་རིགས་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་ལ་རང་བཞིན་གསུམ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། དེ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ན་སེམས་ནང་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་ མཐོང་།སེམས་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཁམས་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་ མཐོང་ངོ་།།དེས་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས། སེམས་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀུན་དུ་ཚོལ་ཞིང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡོད་པ་ལས་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ།

对此，由于他人的思维疑虑，如果说执著于实体等，自心因迷乱而显现为外在的大象等形相，如是所说。如果这样说的话，所说确实如此，然而心即是识。'彼'是指以所取境等为对境而具有显现，形相即是显现。'他'是指内在能取心的其他形相，'有'是指存在，即是真实的事物。'若又'是指承许所说，即便如此，这也不相关，为了显示这一点，故说'当心即幻化'等。心即是识，承许为能了知者，当幻化之外别无能知者，心与幻化无别，也无所谓幻化这一事物存在，因为是彼之本性，故承许如是显现。
'尔时谁为谁所见'，即是说谁被谁所了知，仅有见而无所见，无所见则见亦不存在，因为见依赖于所见。因此，丝毫也无所见，如是一切众生将成为盲者，此为密意。
即便如此，若知的本性不成为所经验，然而以自证性经验自性，则也了知与彼无别的幻化等。即便如此，也毫无损减，为显示唯识宗所思维的胜义，故说'世间怙主亦'等。当以理证显示众生本性为空性时，谁以何者了知何者之自性实体？世尊说一切法皆空，空性相即是心，一切法皆远离，远离相亦即是心。
复次，世间怙主亦如是宣说开示，世间即是一切有情，怙主即是救护者，即佛世尊。说了什么呢？'心不见于心'，即心的本性不为心所知，虽然事物真实存在，但对自身起作用相违故。如何相违？'剑刃不自割'，如同极其锋利的剑刃不能如割其他般割断自身，对自身起作用相违故。如是，意亦如剑刃，心不能见自心。
于彼一个认知中，所知、能知及知的本性三者不合理，因为无分一体中不应有三种自性。关于这点，在《圣宝髻经》中说：'彼寻求心时，不见心在内，不见心在外'，又说：'于蕴中亦不见心，于界中亦不见心，于处中亦不见心。由彼不见心故，思维心从何生，而作是念：缘于所缘而心生起。'

།དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་གཞན་ལ། སེམས་དེ་ཡང་ གཞན་ནམ།འོན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ཡང་གཞན་ལ་སེམས་ཀྱང་གཞན་ན་ནི་སེམས་དེ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མཐོང་བར་མི་ རུང་ངོ་།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་བཅད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་རེག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་ སྨྲ་བས་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་བསལ་བར་འདོད་ཅིང་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དཔེ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རང་གི་དངོས་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེ་བཞིན་དུ་སྟེ་མར་མེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ ངེས་པས་མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མར་མེ་འདེགས་པར་བྱེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མར་མེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ནི་མར་མེ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱང་གསལ་ བར་བྱེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་རང་རིག་པ་ལ་ཡང་གོ་བར་བྱ་ཞིང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མར་མེ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།མར་མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མར་མེ་མུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་མེད་དེ་མུན་པས་གཡོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སེལ་བ་ནི་ གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ནི་དེ་རྣམས་སྔར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་མར་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་གསལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མར་མེ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མར་མེའི་དཔེས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མར་མེའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་དུ་ བྱས་ཏེ།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེལ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེལ་རྡོ་རང་བཞིན་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པར་ཡོད་པ་ཡོན་ཏན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་འདབ་མ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཞེས་ཏེ་རྣམ་པ་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཞིག་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ གཞན་ལ་ལྟོས་པས་གསལ་བ་མཐོང་ལ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རང་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ།འདི་ཙམ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ ལ།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སྔོན་པོ་ཉིད་རེ་ཞིག་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། སྔོ་ཉིད་མིན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེ་འདི་ཡང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཡང་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཤེལ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

又这样想道：所缘是一个，心是另一个吗？还是说所缘即是心？如果所缘是一个而心是另一个的话，那么心就成为二了。如果说所缘即是心的话，心怎么能见到心呢？心见心是不合理的。
譬如剑刃不能自割，指尖不能自触，同样地心也不能自见。这里唯识宗为了消除自作用的矛盾并成立自宗而举例说：如灯等。自体即是自性，如同灯一样能正确地照明和显现。
如此确定，为了了知被黑暗遮蔽的瓶等事物而举灯，同样地为了照明灯而不需要另一盏灯，然而能照明瓶等的那个灯也能照明自身。同样地，对于当下的自证也应当理解，毫无矛盾。应当处处运用，因此如同灯一样无有矛盾。
若如此认为，则不应如此说。为什么呢？说如灯等，不是所照明的对象，如同瓶等一样确实不是所照明的。因为灯不被黑暗遮蔽，不被黑暗覆盖。照明是消除所遮蔽的。
因此，瓶等的照明是因为它们本来存在，而灯则不然，因为它之前不存在。不存在的也不应该被照明，因为是不存在的缘故。因此如此，灯不是所照明的对象，因为这样不相同的缘故。
灯的比喻不能成立所立。即便如此，如说灯等，灯的自性是能照明被黑暗遮蔽的，不是这样说的，而是就其自性而言，仅仅是不依他的意思。为了说明这一点，说如水晶等。
所谓'尼'是因为，如同水晶本性非蓝而存在，生起蓝色性质需要依靠其他因缘的特殊性如蓝色花瓣等的邻近，同样地事物自身虽然是蓝色，但成为蓝色不需要依靠其他特殊性。
如是，见到某些瓶等事物依靠灯等他物而显现，而见到某些灯等不依靠他物而自身即是显现的本性，这就是所要表达的。
同样地，对于唯识宗所说的特殊性，为了破斥宗派论者以比喻说明青性暂时不依他的观点，说'非青性'等。这个比喻也不相同，因为青色成为青色时也不像水晶那样不依他，因为成为那个本性时需要依靠自因缘。

།འདི་ཡང་ནམ་གྱི་ཚེ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ན་ཡང་དེར་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོའི་ བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་ན་སྟེ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགེགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་སྟེ་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།སྔར་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཡང་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཤེལ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེལ་རྡོ་ཡང་དངོས་པོ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་ པར་གཞན་དང་ཉེ་བས་སྔོན་པོར་བསྒྱུར་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་ནས། ཤེལ་རྡོ་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པར་ནི་འདི་དག་ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་མཛའ་བོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་བཟློག་གི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་བ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ལ་རང་རིག་པར་བརྗོད་དེ།འདི་ཉིད་ནི་ཁོ་བོས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་དཔྱད་པས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཙམ་ ཉིད་ཀྱིས་མར་མེ་ཡང་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ལ།ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་ཐ་དད་པས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་གཅིག་ལ་ལས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བྱ་བ་ཐ་དད་ པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སུན་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་རིག་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བརྗོད་པ། རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་ པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ།།བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །གཅིག་ལ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་མི་འཐད་ཕྱིར། །འདི་ཡི་རང་བཞིན་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པོའི་དངོས་པོར་མིན། །ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་དང་ བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པས་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།རང་རིག་པའི་སྒྲས་དེའི་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཉེས་པས་འཇིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཡོངས་སུ་སྤོང་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པོར་ འགྱུར་ལ།འདིས་ཀྱང་རང་རིག་པ་དོན་དམ་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། དེ་ལྟར་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ བཞིན་མེད་པར་ཡང་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤ་ལའི་བདག་ཉིད་རང་རིག་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དབུ་མར་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་གིས་བེམས་པོའི་ལས་བཟློག་པ་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་དོན་དམ་པར་གང་ཞིག་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འདི་སྨྲ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།

如果问及此时何时会依赖于他者？如果从自己的因中产生非蓝色性，也会变成那样，但不依赖他者而自身成为蓝色的本性，这也是不存在的。因为非蓝色即不离蓝色功德，这是遮遣。'彼'是指认为是蓝色的事物，具有蓝色即具有蓝色功德，自性即自体，不以自性而作，如前不能作，因为自性作用相违。因此蓝色成为蓝色性时如同水晶一样不是不依赖他者，如是水晶也是由实际存在的本性与其他特性接近而转变为蓝色。
然而一切都是从自身所取的刹那和蓝色特性的俱有缘中，前者自身灭去后，水晶被蓝色功德转变而生起另一个，这是宗义。对此，功德的产生依赖因缘是这些共同的，同样在当前所要成立的内容上也没有任何差别。那么，友人已成立了可意，因为从自因缘中产生与无情本性相反的自性，即了知明显性不依赖他者而自身明显的自证，这也是我通过观察蓝色自性而成立的。
仅此而已，灯也作为比喻，而我等以业、作者和作用差别，了知的自性明显性是不存在的，因为一个存在中不合理有业等三种本性。即使从作用差别的角度指出过失，我也丝毫未被破斥，因为从自因所生的自性明显性未失坏。如是，对自证指出过失无有过失。如说：识从无情本性中，生起完全相反性，非无情本性即是，自身了知之本性。一中无分之本性，三性本质不应理，此之本性了知性，非是所作能作事。
对此当说：从作用和作者差别的言说中成立的声义理解而指出过失，因为以自证声说其义故。即使因畏过失而舍弃世间共许的声义，那时你将为世间所害，此亦不成立胜义自证，如是从因缘所生的影像说为无自性，如是自证知识更是完全不存在，因为胜义中无本然自性故。无自性如同虚空莲花的自性自证也不应理。
就中观论师而言，无情的本性不存在，由此无情业相反的非无情自证在胜义中也都不存在。因此，就其他实事论者而言，说此是应理的。所以由无自性故永远不成立自证。这也将在后面念住品中广说。

།ད་ནི་ མར་མེ་རང་ཉིད་གསལ་བར་ཁས་བླངས་ནས་བློ་ལ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་མར་མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མར་མེ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་རང་རིག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་འདྲ་བའི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །མར་མེ་གསལ་ བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཏེ།ཤེས་པས་གོ་བར་བྱས་ནས་བློས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། མར་མེ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ གསལ་བ་ཉིད་ཅེས་པར་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེས་ནས་ཏེ་གོ་བར་བྱས་ནས།བརྗོད་ཅེས་གཞན་ལ་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་བློ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཤེས་པ་སྔ་མས་ནི་དེ་རྟོགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་དུས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་སོ། །དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕན་མི་འདོགས་པ་ ཡང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །རང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་དེ་ཇི་ལྟར་དེས་རྟོགས་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བློས་མ་རྟོགས་པ་དེའི་རང་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས། གསལ་ བའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གསལ་བའམ་སྟེ། མར་མེ་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དམ། མི་གསལ་བ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་མི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འམ་གྱི་སྒྲ་གཉིས་སོ། །བློ་ནི་གང་ཆེ་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་པོ་ འགའ་ཡང་མེད་ལ་རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་རང་དང་གཞན་གཉི་གས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཚེ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་དེ་ཚེ་ཞེས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་མོ་གཤམ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཡིན་ལ། དེའི་བུ་མོའི་རོལ་པ་ནི་སྒེག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ཀྱང་སྟེ་ བསྟན་ཀྱང་ངོ་།།དེ་དོན་མེད་པ་ནི་སྟེ་དོན་དང་བྲལ་བའོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རོལ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་ལྟ་བུ་ནི་བློ་ཡིན་ལ། མ་རྟོགས་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་རོལ་པ་དང་འདྲ་སྟེ།རང་རིག་པ་དེས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་ཀྱང་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་མེད་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་རིགས་ པས་སྟོང་ཞིང་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་རིགས་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་རང་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱིས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ལ།ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ནི་དྲན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་དུས་ཕྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་དཔག་པར་བྱའོ། །འདི་ཡང་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པས་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་དྲན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ན། མེ་དང་དུ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པས་རང་རིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མས་རང་རིག་པ་མ་གྲུབ་ན་དྲན་པ་དེའི་འབྲས་བུར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ནི་གཉི་ག་རྟོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

现在，承认灯能自明之后，为了说明心识并非自证，而说'灯'等。灯虽然成为极其明亮的自性，但是不能作为证成心识自证的相似比喻，这是总义。
'灯能照明'是说不依赖其他照明者而自身明亮，经了知后，心识能表述并完全了解，因为灯是知识的对境。心识是知，而所说的'明性'也是由谁了知后而说的，这是对他人的质问。此处也毫无了知心识的理由，'不可能'这个词是表示不存在。
首先，前一刹那的知不能了知它，因为当时未生故无。后一刹那的知也不能，因为当时由于刹那性而所取已过去。同时的知也不能，因为它对彼无所助益，而无所助益者也非对境事物，因为有'非因者非对境'的说法。自身也不能，因为对自身颠倒了知，如何能了知不可知。心识完全未被了知，其自证更不应理。
因此说'明或'等。明或即如灯般明性，或不明如瓶，为相互摄故用两个'或'字。心识为任何人都未见到，即无任何了知者也无少许了知，自他二者皆非。
'何时'一词引出'尔时'，其时石女是不生法的女人，其女儿的游戏是妩媚，如是说明。
其无义即离义。因石女之女不存在故未了知，故其游戏更不能了知。或者，因未生未灭的自性故，心识如石女之女，因未了知的自性故如其游戏，因自证未了知故其了知亦无。那是自证，如是说虽然离理唯是言词故无义，因非所取故无必要。
虽然如此，此非空无理趣唯是言词，因为此有此理趣而说：'若无'等。'若无自证'者，若无自证分别识而不存在时，识如何能忆念？因识无自证故后时不能忆念，未经历者不能忆念，因为会有太过之失。因此，由经历的果后时见到忆念，故应推知有自证知。
此亦是能立，故非此所立，因为若确定忆念是自证的果，则如烟与火般，忆念能成立自证，若量未成立自证，则不执彼忆念为其果，因为一切因果了知非无二者了知。

།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ཡང་དྲན་པ་དེའི་འབྲས་བུར་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་མེད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་འབྲས་བུར་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །དྲན་ པ་ནི་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་པར་དྲན་པ་ནི་དེ་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་བས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།རང་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ནི་གཞན་གྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ནི་རང་རིག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་མ་ གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་སོ།།གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་དྲན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེས་སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བས་ན་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་སྔར་ ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་སོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ན་ཡང་དེ་ལ་ངེས་བྱེད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་འཛིན་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཁས་བླངས་པ་ན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་མ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ ལ་ཡང་རང་རིག་པ་མེད་པར་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན།གཞན་མྱོང་བ་ན་འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་མྱོང་བས་གཞན་དྲན་པ་ནི་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་དྲན་པ་ན་འབྲེལ་པ་ལས་ཤེས་པ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། འབྲེལ་པ་བདེན་ཡང་འདི་མ་མྱོང་ན་གཞན་དྲན་པ་ནི་བསླད་པའི་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཕྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་པས་ཤེས་པ་དྲན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡུལ་སྤངས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་གཞག་པའི་དྲན་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པར་ཕྱིས་དྲན་ པ་སྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།བྱི་བའི་དུག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། བྱི་བའི་དུག་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པར་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་བྱི་བའི་དུག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ལུས་ལ་འཕོས་ནས་ཡང་དུས་གཞན་དུ་འབྲུག་གི་སྒྲའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ལས་རང་རིག་ པས་གཞག་པའི་དྲན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པར་ཡང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཐོབ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

虽然没有像眼等的识那样被看见，但是记忆并非是其果，因为没有眼就没有蓝等的认知，通过遮遣的方式推知是其果。将要解释说即使没有自证知识，记忆也会生起。因此，记忆并不确定是自证的果，因为没有自证也会生起记忆，所以自证不成立。因此应当说，记忆也是识，怎么能成立呢？
在自身没有成立能相时就不能了知他者，而记忆不是通过现量来执取自证，因为彼此是不同的。识不是其他识的对境，因为如同外境一样会有关系不成立等过失。由于无差别地是他性，因此也会以记忆执取其他因的事物。
若说因为之前未曾经历过所以不会记忆，那么同样会有相同的过失，即使是同一相续也未曾经历过。在因果方面也不应该确定，因为胜义中没有因果性。虽然一切识都有它，但是因为究竟是了知自身，以及不能执取它。
如同承许世俗时是假立的，当是假立时，由于一切世俗都是分别所变现，所以是世俗所成，就不会成立胜义。如是，记忆不能成立自证。
如果问：你们也没有自证，记忆如何成立？说到'经历他者时从关系'等。此处，当经历识之外的所取事物成为对境时，就会对识生起记忆。
若说经历他者而记忆他者是不合理的，因为会有太过之失。说到'从关系'，当忆念对境时，从关系而记忆识。识也是它的能取性，所以与它有关系，因此识是记忆，不是其他。
若说即使关系是真实的，若未经历此者，则忆念他者将成为错乱的记忆。不是这样的，因为当后来随念先前所经历的对境时，正是忆念那个特殊的经历，因为执取被它所限定的。正是识经历对境而非其他，所以从忆念所经历的对境，由于关系而说记忆识。
因为不是仅仅忆念离开对境的识，所以无过失。如果问：没有经历识所安立的记忆习气种子，后来如何产生记忆？说到'鼠毒'，意思是：如同鼠毒后来会相续生起一样，记忆也是如此。
如是，鼠毒在一刹那传到身上后，在其他时候遇到雷声等缘时，即使没有由自证安立的记忆习气种子，也仅仅因为遇到缘而在其他刹那获得变异。同样，对于此处所说的内容也无过失，这是其密意。

།སླར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་ པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་དག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྐྱེན་གཞན་ནི་དུས་གཞན་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བའི་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་ཉིད་གསལ་ཏེ་རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བརྒྱ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར ལས་གཞན་གྱི་སེམས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལས་རང་གི་སེམས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།འདིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་རིག་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མིག་སྨན་ཡང་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་ནོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའམ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལས་མཐོང་བ་ནི་བུམ་པའམ་གཏེར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་ལྟར་མིག་སྨན་ཉིད་འགྱུར་མིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མིག་སྨན་དུ་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ།གང་ལས་རྟོགས་པ་དེ་དེར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོའི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་བུམ་པ་ལ་སོགས་ལྟར་མཐོང་ན་རེ་ཞིག་དེ་རིགས་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མཁོ་བའི་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རིག་པའི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་ན་དོན་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན་མ་ཤེས་པ་ནི་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མ་རྟོགས་པ་ལ་དོན་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་རིག་ པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་གྱིས་གཞན་འཛིན་པ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་གཞན་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མཐོང་ཐོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་དོན་དམ་པའམ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་བདག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་དམ་པ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་ཡིན་ན་དེའི་ ཚེ།ཇི་ལྟར་མཐོང་ཐོས་ཤེས་པ་ཀུན། །འདིར་ནི་དགག་པ་བྱ་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཟག་གཞན་ལས་དང་ལུང་ལས་སོ། །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་ པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ངེས་པའོ།།དེ་ཉིད་འདིར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཏེ་དགག་པར་བྱ་མིན་ཞེས་པ་མི་བཟློག་པའོ། །གང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་དཔྱད་པའི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ ཤེས་པའི་རིག་པ་མེད་པས་དོན་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་པའི་ཉེས་པ་དོན་དམ་པའི་ཕྱོགས་སྨྲ་བ་ལ་འདིར་གླགས་མི་རྙེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འགགས་ཤེ་ན། འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་ནི་དོན་ དམ་པ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ནི་སླར་གྱི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་འདིར་སྤྱོད་པའམ་གྲུབ་མཐའ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

再者，唯识论者为了证成自证，为了显示其他形式，故说'其他缘等'等。其他缘是其他时，由于具足见的了知等和他心智等神通，故见到与其聚合相关的心，因为显现的缘故，识自身明显，自性明显而有了知，此为其义。
若一切处皆是隐蔽的自性，则如何从聚合的差别中百次也不能缘取，因此如同从聚合的差别中缘取他心一样，从等无间缘和所缘缘等中也能缘取自心，此为所思。
为了显示此亦不能成立知的了知，故说'成就眼药'等。既是成就又是眼药，故为成就眼药。其加持即是遍加持或善加持。从彼所见是瓶或宝藏等，如是眼药本身并非如此，瓶等不会成为眼药，从何了解彼即成为彼亦非如此。同样，以具足见者的了知等的智见他心如同瓶等，暂且不能成立为了知。因此，这不是所立所需的能立。
若知不是了知的本性，则不会不能了解对境，因为无知是令不明显变得明显的缘故，对境是不明显的，于未了解时如何能了解对境？如是因为已遮破自证，且他者了知他者亦不应理，若承许后后能执取，为了令未了解成为了解而追求其他知，将成无穷过失，故如何皆不能了解对境。因此，所说'他者领受'等不应理，因为无有领受对境，故世间所有见闻等言说将成无有。
如是说'如见闻'等。若说将无有见等言说，是就胜义无有还是世俗无有？若说就胜义无有，则此非我所欲，因为世俗中不能趣入胜义的观察。若是世间共许，则'如所见闻了知一切，此中不应遮破'。'如所见'即是以眼等识现量所见，'闻'即是从他人和教典中得知。'了知'即是从具三相因所生的比量决定。此即于此一切言说依止而不应遮破，即是不破除。如同世间所共许，承许其未经观察的本性即是世间共许，而非胜义。
因此，说因无有知的了知而无有了解对境等过失，于胜义分主张者此处不能寻得过失。若如是承许，则遮破何等真实？故说'此中苦'等。谛即是胜义，了解非增益，此义是后义。彼亦是此中所行或应遮破的宗义，即是应破除。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞེས་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱུའི་ཚིག་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ་བྱེད་ པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པས་གཞག་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལྟ་གནས་སྲེད་པའང་དེ་དག་ཉིད། །ཅེས་པའི་ཚིག་ལས་དེ་ལྟར་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོགས་པ་རྟོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་ཙམ་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་གཅིག་ནི་འདིར་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་ བྱ་རྟོགས་བྱེད་རྣམ་པའི་སེམས།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་པ་མེད། །གང་དུ་རྟོགས་དང་རྟོགས་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དེར་ཅུང་ཟད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། སེམས་ལས་སྒྱུ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ལས་སྒྱུ་མ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ། གཞན་མ་ ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ།གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའམ། གཉི་གའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྟག་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཡང་འགྲོ་བ་སེམས་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་གང་གི་ཚེ།ཁྱོད་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་མེད་ན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བརྟག་པ་བཞི་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉེ་ བར་བཟུང་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།སེམས་ལས་སྒྱུ་མ་གཞན་མིན་ཞིང་། །ཞེས་པས་གཞན་ཉིད་འགེགས་སོ། །འོ་ན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་མིན་པར་ཡང་མི་རྟག་ན། །ཞེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡིན་པའང་འགེགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་གཉི་ག་ བཀག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པ་གཞན་བྱེད་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅིག་བཀག་པ་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་བཞི་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཡང་དངོས་ ན་ཞེས་ཏེ་གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་དེ་གཞན་མིན་ཏེ་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་གཞན་མིན་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དངོས་པོར་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་འབའ་ ཞིག་ཡིན་པ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཚེ་ཁྱོད་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད། །མེད་ན་དེ་ཚེ་ཅི་ཞིག་དམིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ཡོད་མིན་ཡང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པར་བྱ་ བའི་སྒྱུ་མ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའམ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཇི་ལྟར་བལྟ་བྱ་སྟེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་ལྟ་བྱེད་ཡིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་སྒྱུ་མ་དེ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་། ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བའི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན། གང་ཚེ་འཁྲུལ་པའང་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་གྱིས་གང་བརྗོད་པ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏོ།

为什么呢？'苦'这个词是表示原因的词，意思是因为是苦的原因和作用，所以如此。
取蕴的有无等观察所建立的生起原因即是轮回，如'苦集世间和见处及贪欲即是彼等'这句话所说，如此执著为真实是苦的原因。
因此，此处仅是要遮遣非真实的假立执著的妄念，而不是要否定某些事物。所以如此，自证知识丝毫也不合理，如说'所知能知相的心，如来未见；何处有所知和能知，彼处无菩提心'。
世尊在彼处所说唯心存在的一切，如同蕴处等一样，将解释为是权宜之说。
现在已完成附带内容，为了契合当前语境，说'从心幻化'等。即是说，幻化是否异于心，或非异于心，或具有二者的自性，或不具有二者的自性，这是四种观察。
其中首先第一种观点是不对的，若承认异于心，则与主张众生唯心的宗旨相违。第二种分别也有过失，如'若于你幻化本无'等所说。第三种也不合理，因为一法中相互矛盾是不可能的。
若是第四种观察，那也无关联，应当依此而说：'幻化非异于心'这句话否定了异性。若说那么就是非异性，则'非异亦不成'，这是否定同一性，如此则是遮遣二者的立场。
若作其他分别，那也不合理，因为相互排斥的关系若无一遮一立则不会产生，因为它们不可能在一法中存在，所以第四种观察也不合理。
'若是实有'意思是，如果幻化是实有，怎么会不异于心呢？若说非异，则心即是幻化，此时非实有，因为是胜义无的自性。
'唯心'这个说法即是由此而来，如说'若于你幻化本无，尔时何所缘？'
在阐明了当前所要证明的内容之后，为了总结，说'如幻化非有'等。所缘的幻化象大象等一样是无实或无的自性，如此也是如何能见到，如同所见境是幻化一样，能见的心也是如此。
无实的幻化即是所见，见也如是即是心，虽是胜义无的自性，却能显现为见。
因此，'若时迷乱亦非有'等对方所说的话，已总结了所要证明的内容。

།གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་ གྱིས་འབད་པའི་བསམ་པས།གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དངོས་རྟེན་ཅན། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གཉིས་ཡིན་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ པའི་སེམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་བའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་དང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ཏེ་ དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གློ་བུར་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གློ་བུར་བའི་ཉེས་པ་ལས་ གྲོལ་བ་གནས་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་སེམས་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སེམས་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ལ།སེམས་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིང་སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས། གལ་ཏེ་ཞེས་ཏེ་དངོས་རྟེན་ པ།ཞེས་འཁོར་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཁའ་འདྲར་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུའོ། ། འདི་སྐད་དུ་གང་འདི་སེམས་ལ་རྟེན་པ་ལ་འཁོར་བ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ཅི་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན། དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་ཡིན་ནམ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་འཁོར་བ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སེམས ཉིད་ཡིན་ནོ།།སེམས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ་སེམས་ལས་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་མཐའ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁའ་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རྟགས་སུ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་འཁོར་བ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མཁའ་འདྲར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་ པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དངོས་མེད་དངོས་ལ་བརྟེན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་བརྟེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གང་གི་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ནམ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

此外，为了证成另一种胜义有的识，其他人以勤勉心说：'若轮回有实依'。如是，应当如实了知染污和清净二者是应断和应取的自性。其中，被贪等垢染所覆盖的心称为染污，由于是以不真实的遍计力所生，故依托暂时的心而转。由此所生的业和相续的生，产生轮回。
彼即是心，胜义中自性光明，非暂时，从非真实分别而生，空离能取所取二相妄执习气，无二自性，解脱暂时过失，转依称为清净。
因此如是，若无实有之心，则不能安立染污和清净，这样认为。因为轮回和涅槃都是心的法性，且从'心即染污，心即清净'之语。如是，这是确定他人的主张，即依托实有之心。
若说'若'即实依，则破除轮回时，轮回将成他性，将异于心。若异于实有，则成无实，因为心即是实有。如何呢？如虚空。
此说：若说此依托于心称为轮回，则此是实有还是无实？若是实有，是心还是异于心？其中若是实有即是心，则轮回不异于心，因为所依即是心自身。
又因为彼心自性光明，故是清净自性，非所断。若异于心，则由于承许异于心的他性，将违背宗义。若是无实，则轮回丝毫不存在，如兔角。
因此说'将如虚空'。譬如虚空仅有名相，无实之法丝毫不能作用，如是你们的轮回也将如是。或者'将如虚空'意即因为无自性，故契入我等的宗义。
即便如此，纵使是实有，依托实有之心也将能起作用，对此说：'无实依实故'等。无实自性不应依托于任何，因为能依所依之事是因果体性。
无实非任何之果，因为无差别皆非所生。纵使如此，依托实有，即依托实有之心，无实体性如何能具有作用？永不应理，此为其义。

།གཞན་དུ་ན་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། ། ད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་ན་ཁྱེད་ལ་ཅི་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ནི་གྲོགས་མེད་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་འདིའི་གྲོགས་ཡིན་པས་གྲོགས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནི་ཞེས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བས་སོ། །ཁྱེད་སེམས་གཅིག་པུ་དོན དམ་པར་སྨྲ་བས་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ།གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་བརྗོད་པ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་སེམས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གང་ཚེ་སེམས་ནི་གཟུང་བྲལ་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་ བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་མེད་ན་ཡང་དེས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ མེད་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་སེམས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཐོབ་ལ། འགའ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་ལ་མ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་ནས།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་ཕྲད་སྡུད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དོན་འདི་ ལ་ཡང་ཞེས་ཏེ་འང་གི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྟགས་པ་ལ་སྟེ། རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ ཡིན་ན་ཡང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱེད་དབུ་མར་སྨྲ་བ་དང་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ན་ཡང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ སྟེ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་འགྲོ་བས་ཤེས་ན།ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་འདྲིའོ། །འདིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་གང་ཞིག་འདྲི་ན། གང་ ཚེ་སྒྱུ་མའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདིར་མི་སྤོང་བའི་འཐད་པའི་ས་བོན་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་སྟེ་གང་ཞིག་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཞེན་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་ཏེ། གང་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་སྤྲུལ་པ་ དེ་རྣམས་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡང་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།

否则，它将成为实有，因为功能是实有的性相，而远离一切功能是无实的性相，这是从此语而来。现在若详细观察，于你将安住何者呢？故说'你的心无伴侣'等。无即是远离实有，是此之伴侣，故无伴侣，以'ni'字表示确定。你说心唯一胜义，故是唯一性，即是非二性。
若说所诠是远离所取能取相的无二相之心，如是若成立心唯一性，我等亦毫无不许。然此非理，为断烦恼而说实有性，即使如是心唯一性存在，亦未脱离能害，故说'当心远离所取时'等。'所取'是近喻，应知亦远离能取等。
或者，依赖所取等即是能取，故远离彼故无能取，若无能取，则无彼所假立的言说，故无所诠，为显示此义而说'远离所取'。当一切众生之心是远离所取等的无二自性时，彼心摄入一切众生相续中，故轮回中一切众生皆成如来，即得佛世尊果位，无一成为凡夫。
因此，为断烦恼而修习他法将成无义，然实非如是。故虽有远离所取能取，然实执如是安住，不能断烦恼，思及此义而说'如是亦'等。'如是'是连词，若如是则于此义亦是'亦'字之义。
如是承许亦有何功德？毫无功德。'唯心'即是唯识性之观察，观察时虽与通达无二真实性相关，然一切众生相续中贪等遍住故。若说你与中观师相同而指出过失相等，故说'虽知如幻等'。
幻即是幻性，若众生亦知此，'如何能转烦恼'，即问如何能断贪等烦恼。此中若问断烦恼有何不应理因，故说'当幻'等。此中见不断之正因，即当幻化女，即幻师所化之女，生贪着，即生执著心。
'彼作者亦然'，即不仅生于为所惑而化现者，亦生于幻化女之作者。如是，此是'亦'字之义。

།གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་དེའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ལ་མཁས་པའི་སྒྱུ་མ་མཁན་པོ་འགའ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་ བཟང་མོའི་བུད་མེད་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུས་སྤྲུལ་པའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལང་ཚོ་གསར་ལ་བབ་ཅིང་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ ཁ་དོག་ཅན་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པས་མཛེས་པར་གྱུར་པ་སྤྲུལ་པ་མཐོང་བས་དེའི་ཚེ་གཞན་འབའ་ཞིག་ལ་འདོད་པའི་ལྷའི་མདངས་བསྣུན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བདག་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདི་སྤྲུལ་ལོ་ཞེས་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པ་དེས་ཀྱང་གནོད་པར་བྱ་བའི་ མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་པའི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཆགས་པའི་ལུས་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ།འདོད་པའི་བྱ་བ་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ཡང་སེམས་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་ངེས་ན་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གཅོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཉེས་པ་འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བྱེད་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་སྤྲུལ་པ་པོ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མ་སྤངས་ཤིང་མ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་མ་སྤངས་ཤེ་ན། ཤེས་བྱ་དང་། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས ཏེ།ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའམ། དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་དབང་གིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པར་གོམས་པ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལན་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཙམ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་། གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་ནི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྒྲིབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་ པ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མ་སྤངས་པ་དེས་ན་རྒྱུ་འདི་ལས་དེ་མཐོང་དུས་ན། དེ་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དུས་ནའམ་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་དེ་མཐོང་བའི་དུས་ན་སྟེ་དམིགས་པའི་དུས་ནའོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་མཐོང་བ་པོའོ། །སྟོང་པའི་བག་ཆགས་ཉམ་ཆུང་ཞེས་པ་ལ། སྟོང་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ངོར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་བསུབས་ནས་སྟོང་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བག་ཆགས ནི་འདུས་བྱས་པས་གཞག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཟློག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།བག་ཆགས་ནི་དེས་གཞག་པའི་ཤུགས་ཡིན་ཏེ། གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་འགལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་གྲང་བའི་རེག་པ་བཞིན་ཟློག་པར་བྱེད་ དེ།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དངོས་པོའི་བག་ཆགས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་གོམས་པས་དངོས་པོར་འཛིན་ཅིང་ཞེན་པ་ནི་བག་ཆགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ནི་བརྫུན་ པ་ཡིན་པས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

当某位精通幻术的魔术师为了引起他人迷乱心识，示现出某个地方的美丽女子时，他以咒语和药物的力量变化出具有完整四肢百节、年轻貌美、容色殊胜、清晰悦意、肤色柔美的幻化女子。见到这幻化女子时，不仅其他人会生起欲望天神般的心苦，而且即使是精通其本性、知道'这是我所幻化'的魔术师本人，也会幻化出具有圆满美貌、善于欲事的贪著之身。当获得最胜欲事之际，他也无法控制自己的心识。
那么，即使确知是幻术，如何能断除轮回相续呢？为了断除这个过失而说'彼作者'等。我等不会有此过失，因为'彼作者'是指幻化女子的变现者，由于未断除、未遮止。未断除什么呢？所知障和烦恼习气，即对所知和烦恼的本性执著等或增益实有，这就是所知障的意思。
由于其力量，从无始轮回中相续转生所熏习的邪分别而生起，以及以此为种子的心识相续所造作。因为未断除这些。若说此答复对唯识宗也同样适用，因为即使他们有不二真如，但由于未断除暂时的烦恼习气，故一切众生不能成为如来。这并不相同，因为已经说过'无自性的垢染离开果的聚集就不应成为障碍'。
对我等而言，无自性正是所生和能生，故是相同的。因为未断除彼故，从此因见到彼时，见到彼为所知的本性而缘取，其时或见到幻化女子之时，即缘取之时。'彼'指未断除烦恼习气的见者。关于'空性习气微弱'，空性即事物的真如或空性，简略语言为适应韵律而省略'事物'词缘，而说'空性'。习气是由造作而安立，其微弱即失去力量，因为见到所分别的体性故。因此彼时事物具有力量。
那么，如何能遮止它呢？为此说'空性'等。空性即幻术的无自性，习气即由此安立的势力，意思是由串习力而得以依止。因此由对治缘而得以断除，如同接近火能遮除冷触一样。断除什么呢？事物的习气，即从无始轮回以来串习执著实有的习气，因为是真实义故，因为是事物的本性故，其他是虚妄故，是暂时的缘故。

།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འམ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་མངོན་པར་ཞེན་པར་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ ལས།།ངེས་པར་འབྱིན་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་གསོ་བྱ་མིན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་སྤང་བར་འདོད་ནས་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོའམ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མེད་ པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པས་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གོམས་པས་བག་ཆགས་དེ་སྤངས་པ་ཕྱི་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།ཐབས་ལས་བྱུང་བ་རྟོགས་ནས་གང་གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱང་ཕྱི་ནས་སྤང་བར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་བསྟན་པ་ཡིན། ། གང་ཞིག་དེ་རུ་འཛིན་པ་ཡང་། །འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་སྤངས་པ་ལགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་གོམས་པས་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ།དེས་ན་ལྦ་བ་བཅུག་པ་ལས་མིག་འབྲས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཡང་དཔྱད་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་ དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོག་ཅིང་གང་གིས་དངོས་པོ་འགེགས་པར་བྱེད་ན་དེ་གང་གི་ཚེ་རྟོག་པ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲའི་དོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མི་རྙེད་དེ།མི་འཐོབ་པོ། དེ་ཚེ་རྟེན་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ། གང་གི་དངོས་པོ་འདི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པས་བསྟན་པའི་ལུས་ཇི་ལྟར་བློའི་མདུན་ན་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདི་བརྟགས་པས་བློའི་མདུན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། དངོས་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞག་ པས་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་ལྡོག་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་དེ་ལ་འགེགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་གིས་ལྡོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།གང་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བར་བརྗོད་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་ཕྱི་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བས་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་དུ་མ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མར་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་དུ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདི་ལྟར་རྟོགས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ།

难道对事物的执著或对空性的执著，这两种执著之间没有丝毫差别吗？这也是因为未超越分别，如同所说：'诸佛说空性见，能出离一切见，若人执著空性，说彼不可治。'为了断除这种疑问而说'丝毫也不存在'等。'丝毫'指事物或空性。'不存在'即是不有，而'也'字是承接前文的连词。
因此，如是修习便能断除这些习气，之后也能断除空性的习气而得以遣除。其意趣是：通达空性是对执著事物的对治，因此成为断除的方便，了知从方便所生后，由于如同筏喻，方便也应在之后舍弃。如说：'为断诸分别，说空性甘露，若人执著此，汝亦应舍离。'
即便如此，若由修习'丝毫也不存在'的作意而能断除空性的习气，但由此修习却不能遣除无事物的分别念，因此如同用针刺眼球一样，你的过失仍然存在。为此说'何时'等，表明这种观点经过观察也不成立。
当某人思维'无事物'并否定事物时，如同有眼翳者所见毛发的疑惑一样，在观察时找不到自性，不可得。此时'离所依'是指，当观察此事物时，由于无有与之相关的事物，故不可得，即是不存在。分别所显的体性如何能住于心前？如何能通过观察而显现于心前？事物将自行转为无事物。
或者另作解释：即使依靠空性的力量能够遣除事物的习气，但由于对此无有遮止，那么是什么能遣除对无事物的执著呢？为此说'何时'等，其余一切如前。
这是此处的总义：对事物的执著是由一切法空性所断，而空性本身也将在现证空性之后得以断除。若生起任何形式的事物分别，也将立即经由观察而得以遣除。正因如此，为了遣除众多分别，世尊在《般若波罗蜜多经》中广说内空等十八空性。空性不异于事物，因为是事物的自性。
否则，若空性异于诸法，诸法就不会成为无事物，因为如前所证成，无事物是其自性。这也如《般若波罗蜜多经》所说：'复次，须菩提，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，以具一切相智相应作意如是通达：非以色空性故色空，色自性即空，空性即是色。'

།ཚོར་ བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོར་བ་ཉིད་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོར་བའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་འདུ་ཤེས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་སྟོང་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདུ་བྱེད་ཉིད་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །ཡང་། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་ ཀྱིས་སྟོང་པར་བཞེད།།དངོས་པོ་རང་དབང་ཅན་མེད་ཅེས། །ཁྱེད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྒྲ་མཚུངས་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཚེ་དངོས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཚེ་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ནི་བློ་གྲོས་ཡིན་ལ་མདུན་ནི་སྔུན་ཏེ། ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན་ ནོ།།དངོས་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཚེ་བློའི་མདུན་ན་གནས་པ་དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་ཤེས་ཏེ། དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་འདི་ བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ལ་དེར་འདུས་པས་ཀྱང་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ ཕྱིར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ།མེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནས་འདོད་པའི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་པ་ནི་བསམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་རོ། །དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཞེས་པ་ནི་བསམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་ བའི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ།དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་སྣོད་ཇི་ལྟ་བར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞིང་འདོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་སྐུར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །རྒྱལ་བ་ནི་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རམ་སྡིག་ པའི་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་ལུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་རྣམ་པ་དེས་སྣང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་རྟོགས་སོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གདུལ་བྱ་སྨོན་ལམ་དག་གིས་ནི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེའི་དབང་གིས་སོ།།སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པ་དུ་མས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་དེས་འཕངས་པའི་དབང་གིས་རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་བའི་ཚུལ་ གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཇུག་པས།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།

受的空性并非使受为空，受本身即是空性。空性即是受。想的空性并非使想为空，想本身即是空性。空性即是想。行的空性并非使行为空，行本身即是空性。空性即是行。识的空性并非使识为空，识本身即是空性。空性即是识。如是广说。又说：'凡是缘起所生法，即是您所说的空性。无有自主的事物，此乃您无与伦比的狮子吼。'如是，空性与诸法不相异。因此，对空性也不应执著。如是，由于一切分别念息灭，为显示从一切障碍中解脱的众生故，说'当时事物'等。当时事物胜义中无有自性，'慧'即智慧，'前'即前方，是真实安住。
也非无事物，即非离事物相的无事物。当时慧前安住时，无有他相可知，因为无有其他遮遣与成立，因为二者与非二者这两边皆是成立与遮遣的本性，故除此之外皆摄于此二者中，摄于其中故亦无所依，因为离有无所缘故。慧极寂静，因一切分别念寂灭故为寂静，如火息灭非为过去之义。
若问：如何以离一切分别念，经无数劫所愿求的利他圆满方便之佛果，世尊如何成办他利圆满？此说'如意宝'等。如意宝即赐予所愿果的殊胜珍宝。如意树即赐予所愿果的殊胜树木。如彼虽无分别念，随器世间众生愿望皆得圆满获得所欲，'如是现为胜者身'相连。胜者即因战胜四魔或胜恶法而为胜者，即世尊。胜者佛世尊之身即以三十二大士相庄严之身。如是即以此相显现，虽无一切分别念，能成办利他安乐之义。
又问：如何仅以意愿而得成就？说'所化众生愿力故'。依所化而有，即依诸佛世尊所化众生获得殊胜果报之因善业异熟力故。依愿力，即依世尊于菩萨位时以种种方式成办众生利益之愿力所引，如陶轮旋转之理，以任运而行，于一切众生成办利益安乐是为应理。

།གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་ མ་གསུངས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཡི་གེ་དང་དབྱངས་དང་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་དང་མཛོད་སྤུ་དང་། གཙུག་ཏོར་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།ཡང་། ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་མཉམ་གཞག་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་གནས། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་རྩིག་སོགས་ལས། །སྒྲོན་མའི་སྒྲ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་དག་ཤེས་པར་འདོད་དོན་རྣམས། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་རྟོགས། །སྐལ་བ་ བཞིན་དུ་ཕན་པར་ཡང་།།མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟོད་པ་བཞི་པ་ལས་ཀྱང་། །གཙོ་བོ་ཁྱེད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ། །ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་གྱིས་གདུལ་བྱ་ཡི། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཚིམ་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བཤད་ནས་ཡང་གཞན་དུ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཉིད་གང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ལྡིང་གི་ནི།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ནི། །ཞེས་ཏེ། དུག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོབ་པས་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ནམ་རྡོ་བའམ་གཞན་གྱི་ཡང་རུང་སྟེ། མཆོད་སྡོང་བསྒྲུབས་ན་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྦྱངས་ཏེ། ཁོ་བོ་མེད་ཀྱང་འདི་ཉིད་དུག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ སེལ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནས་འདས་པར་གྱུར་ཏེ།རང་ཉིད་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །མཆོད་སྡོང་དེ་ལ་དེས་སྔགས་བཏབ་སྟེ་མཁའ་ལྡིང་ཅན་དེ་འདས་ནས་ཡུན་རིང་ལོན་ཡང་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་བྱ་བ་དང་བྲལ་ཡང་དུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ ནི་གདོན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དོན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཞེས་པའི་སྒྲས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། ཆད་པ་མེད་པ། རྟག་པ་མེད་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ནམ་ མཁའ་དང་མཉམ་པ།ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྲགས་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྩམས་ནས་བརྗོད་དོ། ། འདི་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་བལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པས། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་། མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ། །ངག་གི་ལམ་ནི་འདུས་མ་བྱས། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ བྱང་ཆུབ་སེམས།།བྱང་ཆུབ་གཉིས་མེད་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་གི་བསམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ དོན་དམ་པ་ཞི་བར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་།།རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ལོག་ཅིང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཉི་གར་ཡང་རྟོག་པ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

从如来证得圆满正觉的那个夜晚直至涅槃期间，如来未曾说过一个字。为什么呢？因为世尊恒时安住于等持中。所说的一切文字、音韵、声音都是从如来的面部、眉间白毫、顶髻发出的声音，众生们听闻到。又说：'安住于彼等持中，如同如意宝珠般，如同从墙壁等发出灯光的声音。众人能了知一切所欲知的义理，并能随缘迅速获得利益。'
《四赞》中也说：'尊主您于某处，未说一字，却以法雨令所化众生无余满足。'
如是说明了不共因后，又为显示其他因位中，由任运成就而能成办他利的功能果报生起之理，故以两偈颂显示。譬如说'空行'等。
'譬如空行'者，谓获得毒性真实咒力后，无论是木质或石质或其他材质的咒柱，经咒语加持净化后，即使本尊不在，此柱亦具有消除一切毒害等的功能，而后离去，自身远离作用。彼咒柱虽经空行持咒者圆寂多时，即使长久无有作用，仍能息灭毒害等，'等'字表示也能降伏鬼魅等的变化。
如是显示比喻后，为配合义理而说'菩提行'等。'譬如'之词引出'如是'之义。如是菩提即菩提因，为佛陀而行即是菩提行。'菩萨虽已圆寂'者，菩提即是佛性，离一多、无生灭、无断常、远离一切戏论、等同虚空、称为法身的胜义谛真如。此即以般若波罗蜜多、空性、真如、实际、法界等词，依世俗谛而说。
正因此义，故说：'诸佛观法性，导师即法身，法性不可知，故彼不能识。'又说：'无相且无生，言路皆无为，等同于虚空，菩提心二无相为性。'
其中，菩萨者，谓以彼为所求者名为菩萨。虽已圆寂。'又'字表示另一次第，谓以无住涅槃而证得胜义寂灭。意为因位消失而得果位。如是显示于二者中虽离一切分别，利他事业亦无衰减。

།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་བསྔགས་ཞེས་དོགས་ནས། སེམས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་སྟེ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་རོ།།ཇི་ལྟར་འབྲས་བུར་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ སུ་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་ནི་གང་ཕྱིར་བཞུགས་པའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ་ལུང་ལས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཞུགས་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལའང་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཞུགས་པ་ པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ལ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། གཏོང་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་ གཏོང་བ་ཉིད་ལས་གང་སྐྱེས་པའོ།།ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་གང་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལེན་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བསོད་ནམས་སུ་མི་འགྱུར་ ཡང་གཏོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་པ་གང་གིས་བཟློག་པར་བྱ།ཅི་སྟེ་ཡོངས་སུ་མ་བླངས་ན་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ལེན་པ་པོ་ཡོད་ན་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་ལ། མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། ཡང་ཅི་སྟེ་ལེན་ པ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། བསོད་ནམས་གཞན་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་ན་བྱམས་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྒོམ་པ་ལ་བསོད་ནམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རང་གི་སེམས་ ཀྱི་མཐུས་གཞན་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་བསོད་ནམས་ཡོད་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འདས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལ་གུས་པར་བྱས་པས་རང་གི་སེམས་ལ་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ ཡོད་པ་དག་ལ་ལུང་དབང་པོ་ཉིད་དུ་ལུང་ལས་བཤད་ཅེས་ཏེ།འདིར་འཐད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ལུང་ལས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ལས་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ཁྱད་པར་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཡང་འབྲས་བུ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལྟར་དཔྱད་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ ནས་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་བམ་དེ་ཉིད་དུའང་རུང་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཁྱེད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་བརྩེགས་པའི་ གཟུངས་ལས།སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཆོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱའོ། །སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་གང་ལ་ ལ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཀྱང་རུང་།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་། མཆོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ།

如此这般，即便世尊已远离一切分别所缘，超越一切心与心所的作用，那么为何称赞供养如来有大果报呢？因有此疑问，故说'无心'等。对离开世俗心的世尊作供养，即是从供养中了知的殊胜。
如何获得果报，即如何获得果实？对于无受用者，施主和布施者如何获得福德呢？对此回答是'由于住世或'等所说。平等而一致地解说，由经典所示。由于住世或涅槃，于彼亦将获得果报。
住世者是未入涅槃，涅槃是指已入无余涅槃，福德并无差别。其意趣是：福德是行相，与布施相关的是从布施本身所生。与受用相关的是从受用所施法而生。
关于此，即便世尊涅槃后无受者，虽不成为受用福德，但又如何能遮止与布施相关的福德？若无受用，于任何情况下如何成为与布施相关的福德呢？若说有受者则成福德，无则不成，这是什么原因？
又若说因为完全没有受者，这并非理由。因为若福德唯由他人受用而成，则修习慈无量等和正见也将无有福德。因此应当承许，即使无他人受用，仅依自心力也有福德。
因此，对已逝去的具德者，以恭敬心供养，于自心成为福德并无相违。再者，一切福德与罪业之存在，经中说为根本。此处何需其他理由？依经典即佛陀教言，果报即是由供养世尊而获得大受用等相。
关于此，即对已涅槃或未涅槃的世尊作供养的这些差别，有人认为有些是世俗果报，有些是胜义果报。
如此观察后保持中立而应当特别说明：无论是世俗还是胜义，造作福罪的果报是从世尊教言中了知的，对此你我无有争议。
关于此，世尊在《华积陀罗尼》中说：'狮子游戏啊，如来应供正等觉具足无量功德资粮，因此供养彼之异熟果报亦当无量。狮子游戏啊，若有人于如来住世或涅槃后作供养，彼等一切皆当由三乘中的一乘而般涅槃。'

།སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་གང་གིས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་ནས་སེམས་དང་བར་འགྱུར་ལ།དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྙེད་པ་དང་། ན་བཟའ་དང་། ཞལ་ཟས་དང་། གཟིམས་ཆ་དང་། སྙུན་གསོལ་དང་། ཡོ་བྱད་དང་། བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཤིང་ རི་མོར་བྱས་ཏེ།མཆོད་ཅིང་རྗེད་ལ་རིམ་གྲོར་བྱས་པ་དང་། གང་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིང་བསྲེལ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་གམ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་མཆོད་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་བཞུགས་ལ་མཆོད་པ་དང་། །མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །སེམས་ནི་མཉམ་པར་དང་བ་ཡིས། །བསོད་ནམས་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད། །ཡང་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་སེང་གེ་རྣམ་པར་ རྩེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལོ་བརྒྱ་འམ།ལོ་སྟོང་ཡང་རུང་སྟེ། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་། གང་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ ཟིན་པས་མེ་ཏོག་འགའ་འབུལ་ལམ།ཆུ་སྙིམ་པ་གང་ཙམ་འཐོར་རམ། བྱུག་པའི་ཐིག་ལེ་འདྲིའམ། མེ་ཏོག་གི་ཉལ་ཉིལ་འཕྱག་གམ། བྱུག་པ་འབུལ་ལམ། མར་མེ་འབུལ་ཞིང་ཕུལ་ནས་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གོམ་པའི་གནས་སྐབས་འགའ་བོར་ ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཙམ་ལ་སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་བསྐལ་པའམ།བསྐལ་པ་བརྒྱར་རམ། བསྐལ་པ་སྟོང་དུའམ། བསྐལ་པ་འབུམ་དུའམ། ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་གནས་མེད་དེ། འདི་ལ་དོགས་པའམ་ ཡིད་གཉིས་སམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས། དཔེར་ན་བདེན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནའོ། །འབྲས་བུར་བཅས་ ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ལུང་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལས་གོ་ བར་བྱའོ།།སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་མི་བཟོད་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ནི་དེའི་ ཐབས་སུ་འདོད་པས།བདེན་པ་མཐོང་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ།།མཐོང་བས་ཤེས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། བདེན་པ་མཐོང་དང་བསྒོམས་པ་ལས། །ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཞུགས་པས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པ་ ལ་ཞུགས་པ།མི་གཙང་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་གྲུབ་པའི་རིམ་པས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ སྟེ།དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཕུང་པོ་སྤངས་པས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་གྲོལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

狮子游戏者见到如来、应供、正等正觉后生起净信，以净信心以所获得的、衣服、饮食、卧具、医药、资具、安乐等一切供养恭敬承事供养，以及有人对如来涅槃后芥子许大的舍利塔作供养，其果报应知是相等的，对如来的供养无有差别或区分。如说：'供养住世时，以及入涅槃，以平等净心，福德无差别。'
又说：若有人对狮子游戏如来百年或千年以一切安乐资具承事供养，或有人对如来涅槃后的塔，以菩提心摄持而供养些许花、洒一掬水、画一点涂香、扫除花屑、供养涂香、供养灯明，并以欢喜心行几步而说'顶礼彼佛世尊'，狮子游戏者，于一劫或百劫或千劫或十万劫中，不会堕入恶趣邪道，于此不应怀疑或犹豫。
应当确信此义，如说'真实'等，即对真实佛陀即胜义中存在的世尊作供养。'有果'即有福德，'如何'即如实显示譬喻。此处除经典外无他譬喻。因此，应从经典中了知世尊供养的果报确实存在。
对于所说'由空性习气熏习'等，毗婆沙师等认为一切法空性不能断除一切障碍，故以见修四圣谛为其方便，故说'见谛'等。四圣谛即苦、集、灭、道之相，'见'即所缘，意为现见。见所知是譬喻，应知修所知亦然。如说：'由见谛及修，说能断烦恼。'
于此，具闻思者入修，以不净观、入出息念、念住修习次第，以无常、苦、空、无我等十六行相见苦谛等，由暖等顺决择分，以苦法忍等十五刹那为见道相，其后得修道，由见修所断三界烦恼及近蕴断除，生尽智与无生智。如是是圣谛现证次第略说。此说由见圣谛而解脱。

། དེ་ལྟ་བས་ན་གྲོལ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་པས་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པ་མཐོང་བས་ཏེ་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །རེ་ཞིག་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པའི་ཐབས་དེ་ལས་གཞན ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐབས་གཞན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཉིད་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཉིད་དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་མ་བཏགས་པ་ཞེས་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལ་གང་མ་རིག་པས་འཕངས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལ། དེ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་མི་འཐད་དེ། གཞན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། མི་ཤེས་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང པ་ཉིད་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྔར་བརྗོད་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་སྟན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འདིར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི།མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་ཅེས་ལུང་ལས་གསུངས་ཏེ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གཟུགས་དངོས་ པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ།།ཚོར་བ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ། །འདུ་ཤེས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ། །འདུ་བྱེད་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྒོམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་མེད་དོ། ། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན པོ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སྒོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནས། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དངོས་པོ་ལ་འདི་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ལ་འདི་ནི་བདག་གོ་ཞེས་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ།

因此，仅仅以此解脱就足够了，见到空性又有什么用呢？空性即是见到一切法无自性，也就是通过证悟和现前体验。暂时也没有任何必要，因为有其他解脱方法。对此，如经中所说等，因为没有其他方法，这是词义。这就是真实义，如是一切法分为增益实有和未增益两种自性。
其中，由无明所引起的增益自性，不是一切众生所共有，不应断除缘于此的烦恼，否则如前所说会导致一切凡夫众生都成为如来的过失。因此，通过不缘未增益的真实性的修习而通达，为了断尽无知和漏而获得能力。
当以智慧分别时，通过了悟一切法无所缘的特征，应知唯有一切法空性具有断除一切迷乱障碍的能力。如是前述的道理，后面还会继续阐述。此处也应通过经教来理解其义，因为经中说'无此道则无菩提'。
如《般若波罗蜜多经》中，世尊告诉须菩提：'须菩提，此中菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，不修色有实，不修受有实，不修想有实，不修行有实，不修识有实'乃至'不修道相智有实，不修一切相智有实，不修断除随眠烦恼有实。何以故？须菩提，有实想者无般若波罗蜜多修习'乃至'有实想者无布施波罗蜜多修习，有实想者无内空修习'乃至'有实想者无无性自性空修习。
有实想者无六神通修习'乃至'一切三昧、一切陀罗尼门、如来力、无畏、无碍解、大慈、大悲、佛不共法皆无修习'乃至'无断除随眠烦恼。何以故？如是于实法中执著我见，而于两边执著布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧，执著这是我的两边。

།ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཞེས་པ་ནས། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ སྤངས་པ་ལ་འདི་ནི་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པས་དེ་ལ་ནི་ཐར་པ་མེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱང་མེད། ལམ་ཡང་མེད། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད། ཐོབ་པ་ཡང་མེད། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ ཡང་མེད།མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་མེད། གཟུགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད། ཚོར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནས། བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་ བུ་དང་།གང་ཟག་དང་། ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་དང་། ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནས། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ན་དེ་ཐར་ པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་འོང་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ།།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བ་དང་།ཆོས་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་སོ།།འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱོན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །འཐོབ་ བོ།།འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །འཐོབ་བོ། །འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པའི་དུས་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་རང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །འཐོབ་བོ། ། འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྟེན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟེན་པའི། །ཐར་ལམ གཅིག་པུ་ཁྱོད་ལགས་ཏེ།།གཞན་དུ་ངེས་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

从'内空性'等乃至'无实体性空性和六神通'等，乃至'断除随眠烦恼'，若执著于'这是我'的两边，则于彼无有解脱。何以故？须菩提，于有事物想者，无布施，乃至无智慧，无道，无智，无得，无现证，无随顺忍，无遍知色，无遍知受，乃至无遍知缘起，乃至无遍知我、众生、命者、生者、养育者、士夫、补特伽罗、意生、摩纳婆、作者、受者、知者、见者之想，乃至无遍知断除一切随眠烦恼，彼如何能得解脱？
复次，世尊告曰：'憍尸迦，如是如是。过去世所有如来应供正等觉，皆依此般若波罗蜜多，现证无上正等正觉。未来世所有如来应供正等觉，亦将依此般若波罗蜜多，现证无上正等菩提。现在十方无量无数世界中所有如来应供正等觉，住世养护宣说正法者，亦依此般若波罗蜜多，现证无上正等菩提。'
过去世诸如来应供正等觉之所有声闻，及未来世诸如来应供正等觉之所有声闻，以及现在诸如来应供正等觉之所有声闻，彼等亦依此般若波罗蜜多，得预流果，已得、当得，乃至得阿罗汉果，已得、当得。过去世所有独觉，乃至依此般若波罗蜜多得独觉菩提，已得、当得。何以故？此般若波罗蜜多广说三乘。彼等亦以无相之理、无生之理、无灭之理、无烦恼之理、无清净之理，乃至世俗名言故，非以胜义理。'
如说：'诸佛及独觉，声闻众所依，解脱唯一道，更无余确定。'

།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་འདི་མ་བཟོད་ནས། གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བཀའ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་པ་མ་ ཡིན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དེ་བརྗོད་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཞན་དང་ལན་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ཏེ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་བཀར་གྲུབ།དེར་ལུང་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ལྷག་པ་འགའ་ཞིག་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ལན་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དེ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་ལུང་འདི་ལུང་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁྱོད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་གཉིས་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ ལུང་ལ་ཁྱེད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གང་གིས་ནི་ལན་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དང་པོ་ཁྱོད་ལ་འདིར་མ་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་ལུང་ཉིད་དུ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ལ་འདི་ལུང་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། དང པོར་ཏེ།དེ་ཁས་ལེན་པ་ལས་དང་པོ་སྟེ་སྔོན་རོལ་དུའོ། །ཁས་བླངས་པ་ལས་དང་པོར་ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་མ་གྲུབ་ན། འདི་ལྟར་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཉིད་དུ་བླ་མ་དང་སློབ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གང་ཡང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་།འདུལ་བ་ལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་བླང་བར་བྱ་ཞིང་གུས་པར་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུང་ལ་ཡིན་ ལ་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྐྱེན་གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྐྱེན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་དུ། གང་གིས་རྐྱེན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བླང་བར་ བྱ་ཞིང་གུས་པར་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེར་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུང་ལ་ཡིན་ལ། རེ་ཞིག་ཡིན་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་འབའ་ཞིག་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་བྱོས་ཤིག་ཅེས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་བརྗོད་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བའི་མཚན་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ་གཞན་ཡང་རྒྱུ་བཞིས་ནི་སྤོབས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ འདི་ལ་སྤོབས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕན་ཡོན་སྟོན་ པ་ཡིན་གྱི་འཁོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་།ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་སྔར་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གང་སུ་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་སྤོབས་ པས་སྤོབས་པའམ།སྤོབས་པར་འགྱུར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་བུ་མོ་དད་པ་ཅན་དག་གིས་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་། སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བྱས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

不能容忍这大乘之语，若说'大乘'等，对空性论者说：'大乘不是佛陀教言，这于我等未成立。不应说此非所欲求之能立。'
此处为了以与他人相同的方式破斥，故说'你的教言'等。若大乘未成立，你的教言如何成立为佛陀教言？此处未见有任何殊胜量能成立为教言。
他人回答说'因为何故'等。因为我的教言成立为教言，这对你我二者都是确定的。对我的教言，你们也不会有大乘随行者误认为是佛陀教言的情况，因此这是成立的。对大乘，我也没有正确的认识，那么这如何能成为答复呢？
宗派论者首先说'于你此处未成立'。若你的教言成立为教言是二者共许的原因，则不应说此，因为未成立。因为于你自身，此未成立为教言。何时？最初，即在接受之前。在接受之前于你如何也不成立。因此，说'二者共许'不成立，故非能立。
若二者共许不成立，则有如是能立：从上师与弟子相传而来即是佛陀圣教，凡是契合经典、显现于律藏的理由，应当接受并恭敬。
所说'于彼'是指自宗教言，不违法性者即是佛陀教言，其他则不是。对此说'以何缘'等。以何缘由而对此生信，即以何缘由而说应当接受并恭敬理由。
'于彼'是指自宗教言。暂且对此大乘也要有同样的信心，因为对大乘也有所说的信心。这是一切佛陀教言共同的无误特征。
如《增上意乐经》中说：'弥勒，复次由四因当知一切辩才皆是佛说。何为四？弥勒，此中辩才具义非无义，具法非无法，能尽烦恼非增烦恼，显示涅槃功德利益非显示轮回功德利益。弥勒，具足此四因者，如前当知。弥勒，若比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷，任何人以此四因而辩才或将辩才，有信心的善男子善女人应当对他们生起佛陀想，生起导师想而听闻正法。何以故？弥勒，因为任何善说皆是佛说。'

།བྱམས་པ་དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་དང་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤོབས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྤོང་ཞིང་དེ་དག་ལ་མ་གུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སྤོབས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་སྤངས་ནས་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དད་པ་ཅན་གང་ ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འདོད་པས།གང་ཟག་ལ་སྡང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྡང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཅིང་། །ཁམས་ གསུམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་གསུང་།།ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང་། །དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་བཟློག་པ་གཞན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གང་དང་པོར་ཁྱོད་ལ་འདི་མ་གྲུབ་ཅེས་ པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་བརྗོད་དེ།གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་འུ་བུ་ཅག་ལས་གཞན་པ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ལུང་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་དེས་ན་བླང་ བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་གཉིས་འདོད་པས་བདེན་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འུ་བུ་ཅག་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འུ་བུ་ཅག་ལས་གཞན་པ་གང་སུ་དག་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་དེ་དག་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་འདོད་པའི་བར་དུ་སྟེ་དེ་བདེན་ པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཡིན་ཞིང་ཁས་བླངས་པ་ན་རིག་བྱེད་སོགས་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ།རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར་ལ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལས་གཞན་གཉི་གས་འདོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ ཆེན་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ནས།ཐེག་ཆེན་རྩོད་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་ འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ལ།ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ལུང་དོར་བྱར་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་ལུང་ཡང་དོར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཏེ་དཔྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་འབའ་ཞིག་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་སྡེ་པ་དང་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་ དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་སྡེ་པ་བཞི་ལས་བཅཝ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྡེ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་དུ་མར་གྱེས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་པ་ལས་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་རྩོད་པ་སྲིད་པ་རང་ཞེས་ཏེ། རང་གི་སྡེ་པའི་ནང་གི་གྱེས་པའི་ཁྱད་ པར་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་གི་སྒྲས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དོན་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་བཅས་ཡིན་ཕྱིར་ལུང་དོར་བར་བྱའོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་ལས་གཞན་གྱི་ལུང་། ལུང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ ཡང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།

慈氏，对于因为厌恶某些人而说'这些不是佛说'的人，他们舍弃四种无畏，对此生起不敬，这就是舍弃了一切佛说的无畏。舍弃正法后，造作贫乏正法的业，将堕入恶趣。
慈氏，因此，具信的善男子或善女人，若欲解脱贫乏正法的业，不应因厌恶某人而厌恶正法。其中，不违背法性即是真实相。
若是具义且与法相应，能断除三界一切烦恼的教言，显示寂静功德者，此即圣者言教，其余则非。
此大乘法既然具足这些特征，为何不应接受？若说最初你不承认此法，而他人则说明其特殊性，当时你我二者都不说'这是成立的'。
然而，除我们之外的其他双方都承认的教法应当接受，而大乘则不然，因为与此相反，所以不应接受。
对此说道：'若因他二者所许为真实'等。如果因为我们有争议，所以除我们之外的其他双方所承认的，他们所欲、所愿、所求的，若承认那是真实义，则吠陀等也将成为真实，吠陀语言的劝诫相也将成为真实。
'等'字包括食米外道等的言论也将成为真实而非虚妄，因为这也可能为辩论双方以外的双方所承认，按照你们的说法就应当接受。因此，这里并无差别。
即便如此，我们的教法作为佛语是无争议的，而大乘则不然，因此前者应当接受而后者不应接受。为了打消这种疑虑，说道'大乘有诤'等。
'有诤'即有邪分别，有些人认为是以佛语本身作为趣入支分，有些人则认为是颠倒增益。因此，若说不应接受，则应舍弃教法，自宗教法也应舍弃，那也将不成为趣入支分。
为什么呢？因为与外道即胜论派等有诤，可能有邪分别，所以应当舍弃。
不仅与外道有诤，而且与自部也有诤，故说'自与'。世尊教法分为四部，又分为十八部，其中一部又可能分为多支，故自部之间也可能有诤，'自'即安住于自部差别中，'他'即安住于他部中。'与'字表示前后义的结合。
'因有诤故应舍教法'，这是关联。你所承认的教法之外的其他教法，这些教法的差别也因有诤故不应承认。你们的教法对他人而言也是有诤的，同理应当舍弃。

།ཡང་ན་རང་ཞེས་པ་ནི་གྱེས་པ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་། མངོན་པ་ཕན་ཚུན་དུ་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་ཆོས་མངོན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་རིགས་ཏེ། གྱེས་པ་གཅིག་ལ་གནས་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཞེས་པ་ནི་སྡེ་པ་གཅིག་ལ་གནས་པ་ལ་གྱེས་པ་གཞན ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་གང་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་མ་ཉམས་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་རྩོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་བཀའ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དང་། འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁྱེད་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ལན་དང་སུན་འབྱིན་པ་མཚུངས་པར་བརྗོད་ནས་ཡང་གཞན་གྱིས་བླངས་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་རྩ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ཉེ་བར་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་ མ་ཡིན་པ་ལེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་དགེ་སློང་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུང་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཞར་ལ་བསལ་ནས། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། བསྟན་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་འདི་ནི་བྱ་བའོ་འདི་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་ལ་གཞོལ་བ་ལ་དགེ་སློང་ཉིད་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཉིད་དགེ་སློང་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྩ་བ་བརྟན་པའི་ཤིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་སྡོང་བུ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ཡལ་ག་ཕྲེའུ་དང་། ལོ་མ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། གྲིབ་མས་གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ གྲགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། གཟུགས་ མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་མཐུན་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་། དགེ་སློང་གི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ ལ་སོགས་པ་སེལ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཉིད་རྩ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིང་གི་དགེ་སློང་དང་། ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་དང་། སློང་བའི་ངང་ཚུལ་གྱི་དགེ་སློང་དང་། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ པའི་དགེ་སློང་དང་།ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་དགེ་སློང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་གཉིས་ནི་མཆོག་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ནི་མི་མཚུངས་པ་ཙམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཉིས་པོ་ཡང་བསྟན་པ་གནས་པའི་རྒྱུ་ ཉིད་དུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།དེ་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདིར་བཟུང་ལ། དེའི་དངོས་པོ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་དེས། དེ་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

或者'自'是指住于一个部派的经部和对法相互争论，因此应当完全舍弃经藏、律藏和对法藏，因为住于一个部派的经部等相互之间有争论。'他'是指住于一个部派而属于其他部派。
由此应当了知，凡是通过上师传承次第而说是佛语的，就由此而遮破。具有不失正念教授的诸人，不应当相互争论。一切智者的教法之间不存在相互抵触。
经藏、对法藏和律藏之间相互不可能是完全一致的，因此如何说与经藏等相顺而称为佛语的理由，因此根本不成立。
如是说明答复和破斥相等之后，为了从差别门中说明对他人所取的破斥，故说'教基'等而开始。教法是指世尊宣说取舍利益与非利益的特征。其中比丘是根本。
或者，附带遮除对教法的邪解后，为了破斥所说'见谛得解脱，见空有何用'，故说'教基'等。教法是指依据教法而说'此应作，此不应作'，比丘即是根本，其中比丘的事相即是比丘，而彼即是根本。凡是根本者即如是称呼，因为依止于彼。
如同根基稳固的树木长久住世时所体验到的，树干、枝条、小枝、树叶、果实、荫凉能除热恼等有用之事具有能力，如是众所周知。同样，世尊的教法也是如同如意树一般，依止于比丘这一根本，能够修习念住、正断、神足、根、力、觉支、无色定等，随顺菩提分法，八支圣道，圆满比丘果位，神通变化等，能够遣除烦恼热恼等。
如是比丘性与根本法相同。其中有名字比丘、自称比丘、乞士性比丘、白四羯磨受具足戒比丘、以及断烦恼比丘，如是比丘有五种。其中第四和第五是最胜，其余诸者仅是不相等的所诠，故此二者也是教法住世的因。
其中又以断烦恼比丘为主要，此处即取彼义，其事相即是比丘性，而彼又以见圣谛者，如是不应理。比丘性即是断烦恼，即是断除烦恼。

།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་བཤད་པ་གཞན་སྡུད་པ་སྟེ་ཐར་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་ལ་གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དེ་ཉིད་དཀའ་བས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་མཐོང་བ་ཉིད་མེད་པར་འཚམ་པ་མ་ཡིན་ལ་བདེན་པ་མཐོང་བ་འབའ་ ཞིག་གིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་བས་ན་བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དཀའ་བས་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ནི་དམིགས་པར་བཅས་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་ དང་བཅས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇུག་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །གང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་ པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་ཞེས་ཁྱེད་འདོད་པ་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་དཀའ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སླར་ བརྗོད་པ་བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སྲིད་ལ། དོན་དམ་པའམ་ཀུན་རྫོབ་པོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བརྟག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་དེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ལ།ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མི་བཟོད་དེ། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ གྲོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ།འདི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནུས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་པ་ཡིན་ལ།ཇི་སྲིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཉམས་པ་མེད་པར་མཐའ་ཡས་པར་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་མ་རིག་པའི་ གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རྒྱུར་གཏོགས་པར་བྱས་ལ།བདེན་པ་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ནི་དམིགས་པར་བཅས་རྣམས་ཀྱི། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དཀའ་བར་གནས། །ཞེས ཏེ།།དགེ་སློང་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ལ་འོན་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འང་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་དཀའ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དགེ་ སློང་ཉིད་མི་འཐད་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་ འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

关于'ཀྱང'字的含义是说明其他的总结，即虽然趋入解脱，但因为比丘住于艰难，因为没有见空性就不合适，仅仅见到真谛也不合理。因此，见到真谛并不能解脱，所以不应该这样说，这是其中的含义。
如何是住于艰难呢？关于'心有所缘者'等所说的，有所缘即是对事物的执著而趋入是有所缘，那就是如此的心。瑜伽师们的那些，称为'他们的'。
因为你们认为即使通过苦等谛离开烦恼，仍然执著事物自性，所以对于有所缘的见解是住于艰难的。对于离开所缘的心则不是。
对于再次所说'见真谛而解脱'这一说法应当观察：见真谛有两种可能，胜义谛或世俗谛。其中如果是第一种观察，那么我们没有错误理解，因为这是我们的主要立场，因为我们承认一切法见到胜义。如果是第二种，那是不能接受的，因为违背正理，由世俗谛见而解脱是不合理的，将导致一切众生都解脱的过失。
如是通过教证和正理分别了真实与非真实，唯有胜义谛才能确定是为了断除烦恼，世俗谛则不是。而且那是一切法无所缘的特征，没有这个就不合理能够遮除烦恼。只要执著事物，就不会遮除分别，只要有分别，力量就不会减弱，烦恼相续心就会存在。
只要有烦恼，就会通过业所化的相续生存而安住，轮回也会无有穷尽地最极不衰退而趋入。因此，唯有一切法空性才是无明的对治，所以被归类为断除轮回相续的因，仅仅见到真谛则不是。这正是论师所说：'由见空性得解脱，其余修行为此义。'
如何圣谛都摄于二谛中，如是前面已经说明。如此详细阐述已足够。
另外，'心有所缘者，涅槃亦难住'，不仅是比丘，而且涅槃也是，这是'亦'的含义。涅槃离开烦恼的无余依是难住的，是不合理的。
首先对于比丘不合理，说'断除烦恼'等，如果由见圣谛而断除烦恼，则会产生解脱的本性，那么立即因为断除烦恼，就会立即成为解脱。

།སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པའི་ལུང་ལས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སྤངས་ན་ཡང་ འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་དང་།འཕགས་པ་སོར་ཕྲེང་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ནུས་པ་མཐོང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱིས་ཏེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱིའོ།།གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་མ་རིག་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤངས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་རིམ་པས་སྲེད་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་ནི་སླར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བྲལ་ བས་ཤུན་ཕྲགས་མེད་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་ལས་ཡོད་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ལོག་ཤེས་དང་ནི་ངེས་སྐྱེད་སྲེད། །བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ནི། །དམན་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དེ་སྤངས་པས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་ གསུངས་ཏེ།ཡང་ན་སྲེད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྲེད་པ་ནི་གང་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པས་དེ་དང་དེ་ ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་སྲེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་བླངས་ནས། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ་སྤངས་པས་སྲེད་པ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མེད་ཅིང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེ་ན་ཞེས་གལ་ཏེ་བསྟན་ཞིང་ངེས་པར་བྱེད་ནའོ། །དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་པ་རྣམས་ལ མ་རིག་པ་སྤོང་བ་ཉིད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་པས་སྲེད་པ་སྤངས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཡང་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྲེད་པ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ན་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ ལྡན་པའི་སྲེད་པ་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད་དེ་ཅི་སྟེ་མེད།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུའོ། །འདིས་ཀྱང་སྲིད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེག་ པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཡིན་ལ་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྲེད་པའི་རྒྱུ་ཚོར་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་ནུས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚོར་བ་མེད་ན་ཡང་སྲེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྲེད་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བས་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ ཡིན་ནོ།

任何人也不能说是其他的情况，为什么是这样呢？因此说'虽无烦恼'等。从所见所悟的经典中说，因为即便断除那些烦恼，圣者目犍连和圣者指鬘等人仍有能力，即产生果报的能力，因此并非立即解脱。
由何见到能力呢？由业，即具有善与不善的特征。是什么呢？即之前非圣者阶段时具有烦恼。为了显示'虽无烦恼'之义，故说'虽无烦恼'，即使远离俱生烦恼，也能见到业力。
即便如此，由见真谛而断除无明，由断除它而依次断除行等，也将断除贪爱，具有贪爱和颠倒者是再生的因，因此远离它们如同无壳的种子，即使有业也毫无损减。如是说：'由具邪知及定生爱，心之力故生于劣处，断除彼故无有生。'
或者，唯贪爱本身是后有之因，因为是集谛之因，世尊也说：'什么是集圣谛？即贪爱，于诸生起处欢喜贪著，于彼彼处欢喜，即是欲爱、有爱、受用爱。如是，于无贪爱者，因断除并无有集谛之因，故不可能再生。'
承接他人的想法，暂且说'取'等。若说由断除无明，贪爱也不是后有取的因，且不存在，如是若显示并确定。此时不应如是说，因为对于有所缘的见者们，断除无明本身不合理，因为有它故也无有断除贪爱。
即便如此，也应如是说，关于'此贪爱'等所说，若有无烦恼，即不与烦恼相应的贪爱，于你们的瑜伽师们怎么可能没有，为何没有？如何呢？如同愚痴，即如同无烦恼的认知。
由此也不能断除有，故说'由受缘'等。由触缘生受，由受缘生爱，贪爱的因即是受，彼受也非无有，因无损减之因存在，怎能说其果不存在？若说无无过失的受则无贪爱，对于执著事物者，无过失性本身也不成立。
因此，即便承认有无烦恼的不知，若不承认贪爱，如是也因远离见空性，是由理力所得。

།འདིར་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྒྱུད་གྲོལ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ལས་འབྲས་བུས་སྟེར་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་ཡང་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ན་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་ ངེས་པར་བྱ།དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་དགེ་སློང་ཉིད་ལེགས་པར་གནས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །གང་། སེམས་ནི་དམིགས་པར་བཅས་རྣམས་ཀྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པའང་དགའ་བས་གནས། །ཞེས་པ་དེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་དང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་ནི་ཞེན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ལ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལའམ། དེ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཞེན་པ་སྲིད་པས་ ཡང་སྐྱེ་བ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ མེད་པར་སེམས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ།།འགགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཞགས་པས་བསྡམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་ལོན་ན་ཡང་སླར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གང་དུ་ ཡང་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་ཤེས་མེད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་དུས་རེ་ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལོག་ན་ཡང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་ ཤེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ ཇི་སྲིད་འགགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སླར་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་དགེ་སློང་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་གཉི་ག་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྒྱུ་གང་མེད་པ་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ སྤངས་པ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་སྙམ་མམ།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གཟུགས་ ལ་ཡང་མ་ཞུགས།སྒྲ་ལ་མ་ལགས། དྲི་ལ་མ་ལགས། རོ་ལ་མ་ལགས། རེག་བྱ་ལ་མ་ལགས། ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་སྙམ་ དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ།

此处是总义，即当相续解脱时，仍见业果具有给予能力，贪爱也是有受的，此时于断烦恼也生疑惑，如何确定解脱？因此，无空性则比丘善住亦不显现。
如'心有所缘者，涅槃亦喜住'所说，为说明此义，故说'所缘'等。
有所缘即是有所近缘之心。住即是执著。于某些圣谛等所缘境生起执著，或于修习彼等之果生执著，则有再生，不能遮止。
对于可能再生者，如何不疑惑其涅槃？为此，说明空性是涅槃之因，故说'离空性'等。
无空性则心即有所缘之识。灭即为所缘执著之绳索所缚。将再生，即使以三昧力暂时安住，仍将再生。
又问于何处见如是？故说'如无想'等。譬如入无想定时，暂时心心所法虽灭，仍将再生，如是于他处亦然，此为所知义。
此是譬喻，应知亦如入灭尽定。或者入无想定后生于无想天，虽灭百劫，定之异熟圆满时，心心所法仍将再生，如是。
由于无空性则比丘性与涅槃不成立，故求二者者应修空性，因此说'是故空性'等。
无有何因亦将生起与空性相应之心，因此求涅槃等者应修空性。修习彼即能断烦恼及得涅槃，而非唯修真实等，此为其义。因为有所缘故。
如《般若波罗蜜多金刚经》中说：'须菩提，于意云何？预流果者作是念：我得预流果耶？'须菩提白言：'不也，世尊。何以故？世尊，以无所入故，名预流果。不入色，不入声，不入香，不入味，不入触，不入法，是故名预流果。世尊，若预流果作是念：我得预流果，即为执著我见。'

།སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགྲ་བཅོམ་པ་ འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་སྙམ་མམ།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དགྲ་ བཅོམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན།དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པར་བསྒྲེ་བར་ བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་ པར་བྱའོ།།སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་ཚིག་།ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ ནི་འགའ་ཞིག་གིས་བསྣན་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ།སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་སྤྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་རྣམས་ལ་རྩོད་པ་ལས་སྐབས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ བརྗོད་པར་རིགས་སོ།།འདིས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རྩོད་པ་ཡང་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་མི་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྐྱེན་གང་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བརྗོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྲུངས་ཆེན་ པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཞུང་རྩོམ་པ་པོས་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་བཅུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཞེན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ ལ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་ག་སྤངས་ཏེ་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་པར་རིགས་སོ་ཞེས། ཆགས་འཇིགས་ལས་ནི་མ་གྲོལ་བ་ལས་ཞེས་ཏེ་ཆགས་པ་ནི་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། འཇིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པས་སྐྲག་པ་སྟེ། དེའི་ དོན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་འཇིགས་ཞེས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་འཁོར་བ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པའི་རང་བཞིན་འགྲུབ་སྟེ། གནས་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ནིའི་སྒྲས་ནི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་གྲོལ་བས་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་གསུམ་པ་སྟེ། ཐར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཞེས་ཏེ། འགྲོ་བ ལྔའི་འཁོར་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པར་གྱུར་པས་གནས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན་དུ་ཞེས་ཏེ་དོན་གྱི་ཡུལ་ལའོ། །རྨོངས་པས་ཞེས་ཏེ་མ་རིག་པས་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་ཞེན་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་ བུ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་སླར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་འཁོར་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ།

执著为有情、执著为生命、执著为补特伽罗。世尊说道：'须菩提，你怎么认为？阿罗汉会这样想：我已证得阿罗汉果位吗？'须菩提答道：'世尊，不会。为什么呢？因为所谓阿罗汉的法，实际上是不存在的。世尊，如果阿罗汉这样想：我已证得阿罗汉果位，那就是执著于我，就会执著为有情、执著为生命、执著为补特伽罗。'
世尊说道：'须菩提，因此菩萨摩诃萨应当如是生起无住之心。于一切法都不住而生心，于色也不住而生心，于声、香、味、触、法也不住而生心。'因此，空性即是菩提之道。
关于'入经之句'等三个偈颂，似是后人所加，因为与上下文不相应，这是在解释经文错误理解的场合。'比丘是佛教根本'等这些经文的诤论属于其他场合，应当在前面论述。
刚才所说的诤论，如果在此处论述，则显得造论者对应当论述的内容不精通，因为前面已用'以何因缘'等两个偈颂说明过了。'大迦叶'等文句因不相连贯，可以确定不是造论者所加。因此这是后加的。
即便如此，如同执著于有所缘的心无法获得解脱一样，对空性也会生起恐惧。因此，舍弃这两者而住于轮回才是最殊胜的。'未离贪执与恐惧'中，贪执即是执著，恐惧是指听到空性之名而害怕，这是因为不了解其义。'贪执恐惧'是复合词。
因此，舍弃这两边后，轮回即三界的自性得以成就，住于此状态。'尼'字表示为了断除过失，这是说承认空性会有过失，是不共的过失。为什么呢？'未解脱'是理由的第三项，意思是因为没有解脱。
这是什么意思呢？'具苦'是指在五道轮回中，因为被生等痛苦所逼迫而住。如何呢？'于义'即是对境。'愚痴'即是无明，意思是执著所缘。因此这是空性的果报，即再次从涅槃返回住于轮回。

།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་བདེ་བའི་སེམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་[(]ཀྱི་ ཀྱི་[,]ཀྱི་[)]སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ།སྡར་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་མཆོག་གོ་ཞེས་སེམས་པས་ཞི་བའི་བདེ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབས་ཞེས་ སོ།།གཞན་དག་གིས་ནི། ཆགས་དང་འཇིགས་མཐའ་ལས་གྲོལ་བས། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སེམས་པས་འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དེ། ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ནི་ཞེན་པའི་གནས་སོ། །འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་གནས་སོ། ། དེ་དག་ཉིད་མཐའ་ཡིན་ཏེ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པའི་གནས་ཡིན་ལ། རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཆགས་པ་དང་། ཆད་པའི་ལྟ་བ་སྐྲག་པ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ནི་གྲོལ་བས་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ གསུམ་པའོ།།གང་ཞིག་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་སྤངས་ཤིང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སྤངས་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་རྟོག་པ་འདི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཁོར་བར་གནས་པ་གྲུབ་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག བསྔལ་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་འཁོར་བ་པའི་དོན་དུ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གདོན་པར་འདོད་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་འཁོར་བ་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨོངས་པས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པས་སོ། །འདི་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་དོན་དུ། །འབྲས་བུ་རྨོངས་པ་བཟློག་མི་བྱ། །ཞེས་འདིར་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བར་གནས་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད མཐོང་བས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་མེད་ན་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གནས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ བསྒོམ་པར་བྱའོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ཡིན་ལ། ལྟར་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པས་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཆད་པར་འགྱུར་བས་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་དང་ བྲལ་བ་དང་།སོམ་ཉི་དང་བྲལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །འདིས་ནི་གང་ལམ་འདི་མེད་པར། །ཞེས་པའི་མཇུག་བསྡུ་བར་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་ཅེས་པའི་སྒྲ་ནི་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ།ཤེས་བྱ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

思想是这样的，如同没有空性的有所缘执见不能解脱，同样，对境贪著乐心，对一切法的空性感到恐惧畏惧的愚童，认为住于轮回才是最好的，因此背离寂静安乐，经历生等痛苦后又再次住于其中，这有什么可成就的呢？
其他人则思维'远离贪执和恐惧二边'这句话是这样的：因为是执著的因，贪著是执著之处；因为是恐惧的因，是恐惧畏惧之处。这些就是边际，即贪著和恐惧之处，也就是常见和断见的边际的意思。如此，从常见生起贪著，从断见生起恐惧。从这些解脱即是解脱，如前所说是第三。
若以胜义谛观察而断除常边，以接受世俗谛而断除断边，由于断除增益和损减二边，故当显示此中观见解。如此将获得什么呢？'成就住于轮回'，即以智慧不为轮回过患所染，以悲心随顺他人而成就轮回，住即是真实安住。为什么呢？为了苦恼众生，即为了从轮回苦恼中解救受苦的轮回众生。
若说轮回众生胜义中并不存在，那如何安住呢？是由于愚痴即颠倒，缘于众生世俗谛。这也如'为息灭痛苦，不应遣除愚痴果'所说，此处将会明显阐释。因此，空性的果即是：虽以悲心住于轮回，但因见空性而不为轮回过患所染。
这就是无住涅槃，是空性的果，若无空性则无此果。因此，凡是欲求尽轮回际而利益众生者，当修空性。
为总结这一切而说'如是'等，即是这样，'如'是依所说次第，'对空性恐惧而住于轮回的特征'这种破斥空性的观点是不合理的，因为将要解释并予以回答。
这样应当配合最初的观点，由于如是故，即毫无疑虑地应当修习空性，无疑虑即远离疑惑，远离怀疑。如此安住而应当修习即应当熟习。空性即是一切法无自性，以无自性的修行故。这是对'若无此道'的总结。
又对'见空性有何用'之说，阐述空性的殊胜性质说'烦恼所知'，烦恼即贪等，所知有五种，'障'字与二者相连。烦恼本身即是障，对所知则是能障碍的诸障，应当如此分别配合，因为是对所知增益的自性故。

།སྒྲིབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་མུན་པ་ལྟར་མུན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མྱུར་ཞིང་མགྱོགས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་གིས་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་འདོད་པས་ཞེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདོད་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་མི་བྱེད་ཅེས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་དེ་གོམས་པར་མི་བྱེད། འོན་ཀྱང་འབད་པ་ཆེན་པོས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་བརྗོད་པ། སྐྲག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར།དངོས་གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་སླར་ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དང་པོ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་ སྐྲག་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དངོས་གང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་གདུང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་སྟེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སླར་ཡང་སྡུག་ བསྔལ་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེས་ཏེ་མི་འཇིགས་པའི་གནས་ལས་སྡར་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་འཇིགས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་ངར་འཛིན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རིག་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་བརྟགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་ པའི་ངོ་བོ་ཞེས་ངར་འཛིན་པ་ཡང་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཅི་ཡང་རུང་ལས་འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་པའི་གནས་ལས་ཏེ་འཇིགས་པར་འགྱུར་མོད། ནམ་གྱི་ཚེ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ང་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་ངའོ་ སྙམ་པའི་བདག་ཅེས་པའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པ།བདག་ཅེས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་རིགས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འཇིགས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དཔྱོད་པར་ན་བདག་ཅུང་ ཟད་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གཞན་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་བདག་གང་ཞེས་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་འདི་ལྟར་དཔྱད་པས་འཇིགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བདག་ཡོད་མ་ཡིན་འབྱུང་ འགྱུར་མིན།།བདག་གི་བ་མེད་ཡོད་མི་འགྱུར། །འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སྐྲག་འགྱུར་ཏེ། །མཁས་པ་ཡི་ནི་འཇིགས་པ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བདག་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བཤད་པས། སྐྲ་ དང་སེན་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སོ་དང་སྐྲ་སེན་བདག་མིན་ཏེ། །འདི་དག་སོ་སོ་ལ་བདག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རུས་པ་ཁྲག་མ་ཡིན་ཏེ། རུས་པ་དང་ཁྲག་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །སྣབས་མིན་བད་ཀན་བདག་མིན་ཏེ། སྣབས་དང་བད་ཀན་བདག་མ་ཡིན་ལ། །ཆུ་སེར་ནི་རྨའི་རློན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣག་ནི་རྨར་ཁྲག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་ཞག་དང་རྡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལ། ཞག་ནི་ལུས་ཀྱི་སྣུམ་ཡིན་ལ། །རྔུལ་ནི་རབ་ཏུ་རྔུལ་བའོ། །ཚིལ་ནི་ཁམས་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་དག་ཀྱང་བདག་མ ཡིན་ནོ།།ནང་ཁྲོལ་ཡང་ནི་བདག་མིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ལ། ནང་ཁྲོལ་དང་ནི་གྲགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་ཕྱི་ས་གཅིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ནོ།

那个障碍就像黑暗一样是黑暗的，因为它遮蔽了事物的真实性。它的对治是断除的对治。'自性'是因为，由于是空性，所以迅速而快速地成就一切智即佛果，对此有欲求和强烈希求的，称之为如是。由于欲求一切智故，即是欲求一切智。
怎么不修持呢？即是怎么不修持、不熟习那个空性。然而应当以大精进来修持。又所说：'由于恐惧而不趣入空性'这也不合理。'何物生苦恼'等如是说。对第二方面再次如是配合：空性有这样的利益，然而最初由于恐惧而不趣入，若问如此，则说'何物生苦恼'等。
若对能生痛苦及折磨的事物生起恐惧和畏惧，然而空性却能息灭那个痛苦，能断除一切轮回者的痛苦。对此即对那个空性，怎么会从无畏处而生起恐惧的众生会产生恐惧呢？因为是一切功德的源泉，应当对此生起欢喜，如是思维。
从我执而生，从我见而起的恐惧，会在不了解真实性的人们中产生。又由于我执分别所增益的自性，即我见也于此不存在，为了显示非处所，故说'若有我'等。从任何处生起的恐惧即从恐惧处而生恐惧。何时呢？若有少许我想，即我的对境所说，我即我执心所了知的唯一，若有少许存在时则应当恐惧。
当观察我体少许实有时，除了名言和分别外，若有我存在，则因无有此我故而生恐惧。如是以观察而息灭恐惧，如是思维。如是说：'我非有非生，我所无不生，如是愚者惧，智者恐惧尽。'
如何仅以我知的对境所了知而显示故，如是显示无有，为说明此义，故说'发与爪'等。'牙发爪非我'，此等各自不成为我知对境。'我非骨与血'，即骨与血二者也非我。'涕非痰非我'，涕与痰非我，而黄水是疮的湿液，脓是疮血成熟。彼等也非我。
'我非脂与汗'中，脂是身之油脂，汗是极度出汗。脂肪是第四界，此等也非我。'内脏亦非我'中，内脏即是众所周知，那也非我。脂也非我。'我非粪与尿'，即众所周知的那些也非我。

།ཤ་དང་རྒྱུས་པ་བདག་ཡིན་ཏེ། རྩ་རྒྱུས་ནི་རྒྱུས་པ་ཡིན་ལ། དྲོ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མེའི་ ཁམས་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ནོ།།རླུང་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ནི་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་དབུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །བུ་ག་དགུ་ཡང་བདག་མིན་ཏེ། །བུ་ག་དགུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ དྲུག་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་ཀུན་དུ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོར་རམ་འདུས་པ་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ལ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ བདག་ཏུ་ཤེས་པས་རིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བདག་ཏུ་ཤེས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་བསྡུས་ པ་ལ་ཡང་གཅིག་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་མ་བསྡུ་བ་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དུ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། སྟོང་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ། །འདི་ཡང་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། སོ་དང་། རྡུལ་དང་། དྲི་མ་དང་། པགས་པ་དང་། ཤ་དང་། རུས་པ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། རྩ་དང་། མཁལ་མ་དང་། སྙིང་དང་། མཆིན་པ་དང་། གློ་བ་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། གཉེ་མ་དང་། ཕོ་བ་དང་། སུལ་མངས་དང་། ལོང་ཀ་དང་། མཆེར་བ་དང་། ཕྱིས་དང་། མཆི མ་དང་།མིག་རྡུལ་དང་། སྣབས་དང་། ངར་སྣབས་དང་། ཞག་དང་། ཆུ་སེར་དང་། རྐང་དང་། ཚིལ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། རྣག་དང་། ཁྲག་དང་། གླད་པ་དང་། གླད་རྒྱས་དང་། གཅིན་དག་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ པའོ།།དེ་ཡང་ལུས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མཐར་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ངར་འཛིན་པ་ལ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངར་འཛིན་པའི་རིག་པར་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ནི་ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནང་ གི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ངར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདོད་དོ་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ནི་དཀར་ཤམ་དང་སྐེམ་པ་དང་། རིད་པ་དང་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ དུ་ཤེས་པ་འདི་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་ལ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་པའི་ཤེས་པས་གཞན་འཛིན་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་གྱིས་རྟག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་དང་། སེམས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་པ་དང་འབྲེལ་པས་སེམས་པ་ཅན་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱུའི་རྟེན་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་། དེའི་ འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ་གཏུགས་པར་བདག་འདོད་དེ། རིགས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་འདི་ལྟར་བདག་འདོད་དེ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་རྟེན། །རང་ཉིད་སེམས་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ རྟག་དང་ཀུན་དུ་སོན།།དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་བྱེད་དང་། །དེའི་འབྲས་ལ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སེམས་དང་འབྲེལ་པས་སེམས་ལྡན་ཏེ། །རང་གི་ངོ་བོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ།

肉和筋脉是我，脉络是筋脉，暖性是身体的火大，这也不是我。风也不是我，风是出入呼吸的特性，那也不是我。九窍也不是我，九窍是眼等诸根，那些也不是我。六识即眼、耳、鼻、舌、身、意识，那些也在一切时、一切方面都不是我，无论是分别还是和合都不是我。
对于牙齿等和合的自性执为我，而那也不能被分别执著为我而了知，因为它们不是分别执我之识的对境。对于其他的发等每一个也不能被执我之识所了知，而仅仅是它们的聚合，如前所说。对于它们的聚合也不可能是一，因为那将被遮破。多法的聚合也不应理为一识的对境，对于多法也不应理有无错乱的一体执著之识。
对于错乱也不应理有真实性的安立。因此，所谓'我'仅仅是假立，确定是空无实体的。这也是在《集学论》中不净观章节中所说的，即：此身中有发、毛、指甲、牙齿、尘垢、皮肤、肉、骨、筋、脉、肾、心、肝、肺、肠、胃、脾、胆、痰、脓、血、脑、脑膜、小便等，菩萨对这些事物作遍观察的自性。
这也将在身念处的最后显示。如是，我执是无有对境的。即便如此，如果声等诸法成为我执所了知的对境，如是也不会成为无对境，因为内在具有作用的补特伽罗是我执的对境，这是我们所承许的，如是正理派等诸论师所说。
这也不合理，因为我是以白净、消瘦、行走等相貌显现于此了知中，外道们不承许这些为我，而以其他相的识执著他法是不合理的，因为将有太过之过。如是，他们说具有彼性的此即是此的定义。
对此，正理派认为我是常住、遍一切、各别有情各异、无思、与思相应故有思、安乐等功德因之所依、善不善业的作者、其果报的受者、往他世者。如同正理派，胜论派也如是承许，其他论师如是承许我：欲等诸法所依，自身无思维，如是常住遍行，作善不善业，受用其果报，与心相应故有心，非由自性。

།ཡང་རྒྱལ་དཔོག་པས་ནི་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། བློའི་གཟུགས་སུ་ཡོངས་སུ་ འགྱུར་བ་དང་།སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོར་བདག་ཉིད་འདོད་དོ། །སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་བློའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཁྱིལ་བའི་སྦྲུལ་ལོག་སྟེ་དྲང་པོའི་ གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་སྦྲུལ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། གཞན་གྱིས་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། །ལྡོག་དང་རྗེས་འགྲོའི་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ལྡན་བློ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །སེམས་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོར་འདོད། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་ནི་འཁྱིལ་པའི་ སྐབས།།དོར་ནས་དེའི་རྗེས་དྲང་པོ་ཡི། །གནས་སྐབས་སུ་ནི་འགྱུར་སྲིད་དོ། །སྦྲུལ་ཉིད་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་བདག་གི་རང་བཞིན་ཡང་། །རྟག་པ་དང་ནི་སེམས་ལྡན་དང་། །གཟུགས་ནི་མ་ལུས་དང་འབྲེལ་དང་། །ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའང་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་དེ་འདི་ ནི་ཁྱད་པར་རོ།།གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །རྒྱལ་བ་པས་རྒྱལ་དཔོག་པའི་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བཅས་པའི་བདག་ཏུ་འདོད་དེ། རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་། རྒྱལ་དཔོག་པ་བཞིན་རྒྱལ་བ་ པས།།སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་དང་ནི། །རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་ངོ་བོ་ཡིས། །ལྡོག་དང་རྗེས་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེར་སྐྱ་པས་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་དང་། རང་ཉིད་སེམས་པ་ཅན་དུ་བདག་འདོད་དེ་བློ་དང་འབྲེལ་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ། བློ་ནི་ རང་ཉིད་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའམ་འགའི་ཡང་རང་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ ཏེ།བདག་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྟོབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་འདི་ཉིད་ལ་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྐྱེས་བུ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་བློ་ཞེན་པར་བྱེད་ དོ།།དེ་ནས་བློ་ཞེན་པའི་དོན་ལ་སྐྱེས་བུས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཞན་དག་བློ་ཡི་རང་བཞིན་ ལས།།སེམས་པ་ཅན་ནི་ཐ་དད་འདོད། །བདག་གི་གཉུག་མའི་གཟུགས་ཉིད་ནི། །སེམས་པ་ཅན་དུ་དེ་རྣམས་རྟོག་།གཙོ་བོ་ཡིས་ནི་གཏད་པ་ཡི། །འབྲས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ཡིན། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དེ་ལ་མེད། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཡོན་ ཏན་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་འཇུག་པ་ལས།།སེམས་པ་ཅན་ལ་མུན་བསྒྲིབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།རྩ་རྩེ་འགུགས་པ་ཙམ་ལ་དབང་མེད་ཀྱང་། །བདག་གིས་བྱས་ཞེས་མི་ཤེས་ན་ཡང་སེམས། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བར་སྨྲ་བས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་མ་ལུས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ པ་དང་གཅིག་པུ་ཉིད་དང་།ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པའི་ཤེས་པར་འདོད་དོ།

另外，胜论派认为自我具有遮遣和随行的本质，以及转变为智慧之相和具有思维的本性。具有思维的本性也是智慧的自性，而这并非进入和遮遣二者，因为是随行于这两者的自性。
就像盘曲的蛇转变为伸直状态时，蛇性随行于两种状态。如所说：'他人认为自我的特征，具有遮遣和随行的本质，以及具心智慧的特征，承认为具有思维的本性。比如蛇在盘曲状态，舍弃后随即可能转变为伸直状态，蛇性并不会遮遣。同样，自我的自性也是常住的、具有思维的、与一切形相相关的、随行于一切的。'这是其特点，其余一切与前相同。
胜者派如同胜论派一样承认具有思维的自我，随着实体和异名的本性而适当地随行和遮遣，如是说：'胜者派如同胜论派，具有思维特征的因，以实体和异名本性，具有遮遣和随行的本质。'
数论派认为自我是常住的、遍满的、离于功德的、自身具有思维的，并非由于与智慧相关，因为智慧自身无有认知。因为说其自性是具有思维的本性。不是任何果报的作者，也不是其果报的享受者，因为远离作用。自性才是作者，将果报赋予那个自我。又由颠倒力故而增益此为彼。
如是，当补特伽罗的声等是对境受用相的欲望生起时，自性了知补特伽罗的欲望后使补特伽罗相应。然后发出声等。由意加持的听等行为所完全把握的声等境，智慧执著。然后补特伽罗对智慧所执著的义进行思维。如是，因为是具有思维的本性故离于功德，因为遍满故无有作用，这是数论补特伽罗的特征。
如是说：'他人认为离于智慧自性的思维者是相异的，他们认为自我的本来面目即是思维者。仅是受用最胜性所赋予的果报，其中无有作者性，认为作者性在于自性。'
又说：'这些功德从自性运行，思维者为暗障所蔽而颠倒，虽然连摇动草尖也无能力，却认为是我做的，虽然不知却仍思维。'
吠陀末密说者也承认遍于一切众生相续中的、唯一的、遍满的、常住的知识。

།དེ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་འགྲོ་བ་འདི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཆ་ཤས་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ ཟད་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ།རྟག་དང་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་འདི། །ས་དང་མེ་དང་ཆུ་སོགས་ནི། །བདག་ཡིན་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅེས། །གཞན་གྱིས་ཡང་དག་བརྗོད་པ་ཡིན། །གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ། །འདོད་ན་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་ཡོངས་གྱུར་ཏེ། ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མཐོང་། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་པའི་བདག་འདོད་དེ། གཞན་དུ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར རོ།།འདིར་ཡང་། བདེར་གཤེགས་པ་འགའ་ཁ་ཅིག་ནི། །གཞན་ཡང་བདག་ཏུ་རབ་རྗོད་བྱེད། །ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བདག་ངར་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ངར་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ བདག་སྣང་བར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་སྣང་བར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ་ཡུལ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་བདག་འགེགས་པ་མ་བཟོད་ནས་བརྗོད་པ། སྒྲ་ ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་དེ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདིའི་འདོད་པས་འགེགས་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་བསམ་པ་བླངས་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཤེས་པ་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཚེ་སྒྲ་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དུ་ན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཉིད་ནི་བདག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན། སྒྲ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པས་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ པའི་དུས་ན་ཤེས་བྱ་མེད་པ་སྟེ་ཡུལ་མེད་པ་ན་ཤེས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཅི་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ།གང་གི་སྒྲས་ནི་མེད་པའི་དུས་ལ་འདྲི་བའི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་གོ། །གང་ཤེས་པར་བྱ་བས་སྟོང་ན་ཡང་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དེ། མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད། ཤེས་བྱ་ཤེས་པས་ནི་ ཤེས་པར་བརྗོད་ལ་དེ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་སོ།།དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཤེས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཡུལ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤིང་ཡང་ཤེས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གིས་ན་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེས་ཉེས་པ་བྱས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དཔེར་ན་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གིས་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དེས་ནའོ། །ཤེས་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་ཡུལ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་མེད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་ པ་ནི་གཅིག་ཏུ་འདི་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些变化的地水火风等一切显现的诸法，其本性即是自我，而非外境。有分别的和极微等丝毫都不是所取境，恒常和意识的变化，地火水等，是自我，是其本性，这是他人所如实宣说的。
具有所取相的特征，若执著则丝毫也不存在。这是识的转变，因此见到一切皆是真实。
又，主张补特伽罗的内道外道们认为蕴与补特伽罗我既非一也非异不可言说，否则就会成为执著外道宗义的见解。对此也说：'某些善逝，也说其他的我。'
因此，怎么会成为我执识的对境呢？因为以各自的本性在其中不显现，那么怎么会在我执识的对境中显现为我呢？因此，这只是显现的分别而已，是无境而生起的。
数论等主张心性我的宗派对六识遮遣我不能接受而说：声等识是心的自性，我们说是自我。如果问：怎么能以此主张来遮遣呢？为了说明采取他人的想法会导致宗派主张的过失而说：'若是声识'等。
若是声识的自性，由于是常住的缘故，声识将成为常住，那么在声音存在和不存在的时候也将常时执取，因为执声的自性在声音存在和不存在时都恒常运行的缘故。否则，其常住性就会失坏。
若说是这样变化的，则说'若无所知'等。所知性即是安住为我，声是间断性的缘故，不是在一切方面都被现量所破除。因此，在它不存在的时候无所知即无境，那时该识将了知什么？将知道什么？
'何'字是针对不存在时的特殊询问。若离开所知，怎么能说是知呢？怎么能称为认知？由所知而有能知的说法，若无所知怎么会是知呢？
对此说'若无知'等。若不知对境却仍说是知，那么无知性的木头也将成为知。因为不知而成为过失的丝毫也不存在。因此，如同无有完全了知对境且不成为知一样，其他也不会成为知。
因此说'故'等。由于无境不成为知的原因。所知不近住即不存在，不亲近是指不住于相应的境，所知即是所取境，对此说无有知，即是不存在。决定是因为唯一依赖于此。

།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡུལ་མི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་ལ་མི་འཛིན་པ་ནི་གསལ་བ་རེས་འགའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་ པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དེར་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་བརྒྱ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་བོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་མི་ཉེ་བ་འདིས་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པོ། །གང་གི་ངོ་བོས་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། སྒྲ་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཞུང་ མངས་པའི་འཇིགས་པས་མ་བརྗོད་དོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཤེས་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཟུགས་ལ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཟུགས་འཛིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཤེས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཐོས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་མིན། དེའི་ཚེ་སྟེ་གཟུགས་འཛིན་པའི་དུས་ན་ཅི་སྟེ་ཐོས་པ་མ་ཡིན། སྒྲ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མི་འཛིན་ཏེ། སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་མི་ཉེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཤེས་པ་སྟེ་ སྒྲ་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་དེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་འཛིན་རང་བཞིན་ནི་སྒྲ་འཛིན་པའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་འཛིན་པ་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཞིག་ཤེས་པ་དེ་སྒྲ་འཛིན་པ་གཟུགས་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་ལ་གཟུགས་གཉིས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དཔེར་ན་གཅིག་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ཡིན་ ལ།འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་གཉིས་པོ་དག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཅིག་ནི་ཕ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཁོ་ན་ཕ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་བུ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ཞེས་ པ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་བརྟགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་ཉིད་མིན་དེ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཐ་དད་པས་ཡང་གཅིག་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པར་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ནོ།།དངོས་པོ་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ནམ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་གཉིས་ཡིན་པ་ལ་དཔེའི་ཆོས་ ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་བརྟགས་པས་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་སྙིང་སྟོབས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ བླང་བར་བྱ་སྟེ།གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཡང་ཞེས་ཚིག་ཕྲད་བསྡུས་པ་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་གནས་པ་ ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་རམ་བསྡུས་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཕ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་གཅིག་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

如是，由于声音并非常有，因此声的认知并非不近于对境。由于明显是偶尔才不能把握百次，所以并无过失之说。若说如此，这是不存在的。因为凡是由认知所要遮遣的本性称为明显，而对于常时不近的对境，应说是非能取的认知。
声音并非认为是常有或常无，由'认知并非百次能取'这一点即可成立所立。因此，由所知不近这一点证成认知非能取。由于认知所取境的本性并非常时接近，怎么会没有过失之说？由于害怕文字繁多，未说声音如何非常有。
复次，若声知即是我，则彼时由于是能取的本性，它不会取色。这是不存在的。因为认为它能取色故，对此说'由彼自身'等。彼自身即是声知，若欲知色，则彼时何不闻声？彼时即取色之时为何不闻？为何不取声？因为是声知故。
若由于声不近故，则彼之认知即声之认知亦无且不存在，如是其义为彼不成为声知自身。复次，若是声知，则彼时不应理为取色之本性，为显示此义而说'取声'等。取声自性即是取声之自体，即是声之能取者之义。
彼认知是取声者，如何成为取色之本性？丝毫不可能，因为无分一体上不应有二相故。若如有人对某者为父，对某者即彼为子，如是于此处二相亦当成一，则说'一即父'等。唯一即是父即是能生者，子亦是所生，'即是此'是假立。
彼依待亦应安立为假立，非真实即非胜义，一之自性被分别为二者之自性是增益，由形相差别故一性如是不应以种种声说。
实有之自性二者应合为一，而彼永不应理。由自性二者相异故，事物应成二。是故如何于一事物为二之有法无有譬喻。
若是由假立而有，则于此处无用，此毫无意义。为显示此故非胜义，故说'如是勇识'等。此亦汝当承许，数论宗派说众生具三德自性，故勇识、尘性及暗性之词缀略说是总摄义。
如是，由于此等功德以自体而住，或各别或总摄。是故胜义中非父亦非子，一切处唯一功德而有。

།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བུའི་གནས་སྐབས་ན་གང་ཞིག་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ ཡང་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་དག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་དང་བུ་རུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཟུགས་འཛིན་པའི་དུས་ན་ཡང་སྒྲ་འཛིན་པའི་ ཤེས་པ་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་དམིགས་པར་འགྱུར་ན་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྒྲ་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ་ནིའི་སྒྲས་ནི་ཁྱད་པར་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་དེ་ནི་གཟུགས་འཛིན་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་སྒྲ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་སྒྲ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུར་ཆོས་མཐུན་པས་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གར་མཁན་ལྟ་བུ་ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གར་གྱི་དུས་ན་གར་གྱི་ས་གཞིར་སོང་སྟེ། གར་མཁན་གཅིག་པུ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། དེ་ཡང་རྟག་པ་མིན་ཏེ་ཞེས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ་སྔ་མའི རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ངོ་བོ་གཞན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གར་མཁན་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེའི་གཟུགས་གཉིས་པོ་ཡང་གཅིག་ཏུ་སེམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སླར་ཡང་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་དེས་ན་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གལ་ཏེ་ཚུལ་གཞན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་བདག་གམ་གར་མཁན་ནོ། །ཚུལ་གཞན་ནི་རང་བཞིན་ གཞན་ཡིན་པར་གལ་ཏེ་བརྗོད་ནའོ།།དེའི་ཚེ་གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་སྔོན་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་སྔར་མ་མཐོང་བ་འདི་ལྟ་བུའི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་གཞན་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་ཐ་མི་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་གཅིག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་འགྱུར་བ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་དེ་དག་མི་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐ་མི དད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གི་དངོས་པོ་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བདག་འདི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་བདེན་ པ་ཡིན་ན་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་སྟེ།འོན་ཀྱང་འདིའི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་བོར་ནས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོགས་པས། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་གཟུགས་དེའི་ ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེལ་གྱི་རྡོ་བཞིན་དུ་འདི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གལ་ཏེ་ཟེར་ན།དེ་ལྟར་ན་དེའི་རང་བཞིན་སྨོས་ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་གཉུག་མའོ།

意思是这样的：在儿子的阶段，某物以勇识、尘性和暗性的特征，成为产生彼等功德的事物，因此在前后时中是无差别的事物。因此依此而说为父与子，其中并无差别。因此这是常性的言说。
即使在取色之时，取声的意识若是同一，则此时应能了知其自性，然而并未了知。因此为显示非彼取之自性故，说'彼取声'等，取声相应是关联，而'尼'字表示差别。
彼自性是取色者，彼识并未见到，未了知。因此当知彼时无取声之自性。若如是，即使未了知，然彼即是彼，则如何能取色？故说'彼即'等。彼即是声识，而他的色自性是取色自性的取色，此为余义。
此如何由法相同而为法相同？如舞者，犹如他人于舞蹈时至舞台，一个舞者以种种形相而行，如是于此时亦无过失。对此回答：'彼亦非常'，是无常，舍弃前自性而得另一体性。
前后二者非一自性，因为舞者有种种形相故。否则，彼二形相亦应在心中显现为一。因此是无所立的似喻。
若说如是，彼事物以彼性之自性再次生灭于种种中，故无此过失。对此说'若说以他方式'等。彼即是我或舞者。他方式若说是他自性。
尔时此一即是前所未有，此是先前未生、未见如是之一性。当其他事物生起时，若仍是一性且为无差别之自性，如是说'此即是彼'及'又是他体性'，若说彼即是他性，此二相违法于一处不应理。
以何生灭时，于事物彼等亦不变，事物即自性体性非他。彼无差别自性于生灭诸事物之阶段亦不应理，因为将导致无差别性不存在之过。于差别中关联不成立，此为所思。
如是，若此我有二自性为谛实，则有此过，然此舍弃本自性而非即是他体性故，因此无所说过失之疑虑，故说'若方式'等。
若说如水晶般，此一以他形相为境之差别，则说其自性，即本自性。

།དེའི་བདག་གི་ངོ་བོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྗོད་ཅིང་སྨྲ་བར་གྱིས་ཤིག་།དེའི་གཟུགས་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན་ ཞེས་ཏེ།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དུས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་དེའི་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། གཞན་ནི་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། དེའི་གཟུགས་ཀྱི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་གཟུགས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ན་ཡང་ཤེལ་བཞིན་དུ་འདི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གལ་ཏེ་ཟེར་ནའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་སྒྲ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་དེའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་བདག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ།དངོས་པོ་ཐ་དད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་སྤངས་ནས་རྣམ་པ་ཅུང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ནས།དེའི་ཚེ་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་དང་སེམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་སོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཉེས་པ་གཞན་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཅིང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ ཞེ་ན།སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཡོད་པ་སྟེ། བདོག་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉུག་མའི་གཟུགས་སུ་མཚུངས་པ་སྟེ་གཉིས་པོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་ན་ཡང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།གང་ཚེ་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉེས་པ་གཞན་བསལ་བར་བྱེད་པས་འང་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ནི་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པ་མེད་པས་གང་གི་ཚེ་ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་མི་བདེན་པ་གཉུག་ མའི་གཟུགས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདྲ་བའི་རྟེན་གང་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་བརྟེན་ནས་འདྲ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད། ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དང་བ་མེན་དག་ལ་ཁྱད་ པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་བ་མེན་བ་ལང་དང་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།འོན་ཀྱང་བ་ལང་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཉིད་འདྲ་བའི་རྟེན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུའང་གཞན་དག་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་འདྲ་བས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་སེར་སྐྱ་པ་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པོ།།རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བར་སྨྲ་བས་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པས་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པའི་སེམས་མེད་པའི་བདག་གི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་མེད་པ་ཡང་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་དང་ལྡན་པའི་བདག་རེ་ཞིག་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་མི་འཐད་ལ། སེམས་མེད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་མིན་ཏེ་ཞེས་ཏེ། མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་མེད་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་མེད་པ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

请说明阐述其本性的真实性。其形相是存在的，那是什么呢？如果说是意识的话，意识的本性在前后时间中相续，这是其本然的自性，还有什么可说的呢？如果说在前后形相中与其他形相相连时，如同水晶一样是同一的。
如此则一切人将成为一体，因为意识性是共同的法性。譬如前后时间的声音和形相的意识，虽然因其行相不同而有差别，但仍是一体，如此一切众生，即所有属于有情相续的都将成为一个自我，虽然事物有差别但无区别故。
为了说明如此也将导致这种过失，所以说'心等'等。如果抛开中间差别的因相而依据某些行相说为一体，那么有心的人的法和无心的自性法。'及'字是总摄其他过失，那些也将成为一体无差别的事物。
怎么说呢？有心和无心这些以何因由，即以何理由而存在，那也与诸法的本然形相相同，即与二者相似。如果对此也说虽然事物有差别，但由相似的理由而成一性，如此则成立所欲事物便无过失的话。
当说'若时差别'等，也是遣除其他过失的'亦'字。差别即一切差异事物无有决定，当其颠倒而不真实是本然形相时，何有相似所依，依何而安立为相似？
若有差别则仅由少许共同法而成相似。若无差别则成为彼性，而非相似，如牦牛与普通牛若无差别体验，则牦牛不会与普通牛相似，反而会成为普通牛本身。因此差别性即是相似的所依，当其于胜义中不成时，何有相似，即表示连同一性生起的行相也无少许可作为依他之因。
因此事物将成为一性，不是由你们的相似所作，如此对已成立作证成，怎能说无过失？如是，数论派和胜论派所遍计的心性的我不成立。
对吠檀多密意论者的遍计也当如理作出破斥。现在为了破除正理派等所计无心之我的存在言说，故说'无心亦'等。有心之我且不应理，无心也非我，为显示此义故说'非'，即不应理是'亦'字的意义。
为什么呢？因为无心，即不具有心故。无心是谁的呢？那就是无心。因此说'因为无心'的意思。

།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྣམ་སོགས་བཞིན་ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣམ་བུ་དང་། ཤིང་དང་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་སྟེ ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་དེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་པ་ཡང་དེར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏོ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདིའི་རང་ཉིད་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ ཡང་བློའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་དེ།དེས་ན་ཉེས་པ་འདི་མེད་ཅེས་གཞན་གྱི་བསམ་པས་སྲིད་པས་འོན་ཏེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བའོ། །འོན་ཏེ་བདག་འདི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་དང་འདུལ་བ་ལས་རང་ཉིད་སེམས་དང་མི་ ལྡན་པ་ན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་ནའོ།།ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན་མི་ཤེས་འཇིགས་པར་ཐལ་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་ར་རོ་བ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལོག་པ་ན་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་ཤེས་ པ་དེའི་ཚེ་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།སྔར་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ཡོངས་སུ་འཇིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་དུས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོའི་ དགོས་པས་ཅི་སྟེ་བདག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཅི་སྟེ་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་པས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། སེམས་པ་དང་བྲལ་བ་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ན།བདག་འདི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་བློ་དང་འདུ་བས་ཅི་ཞིག་བྱས་ལ། ཁྱད་པར་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབས་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་དང་འདུ་བ་ཡིན་ན་ཡང་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཉམས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པས་བདག་ནི་སེམས་དང་བཅས་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གནས་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས། དེ་ལྟར་སེམས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཤེས་པ་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱ་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཕྱིར་ བཅོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་།བྱ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའམ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡིན་ པ་ན་བདག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་རང་གི་འདོད་པ་ལ་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ དོན་ནམ།གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཡང་གཞན་དུ་བདག་འགེགས་པར་བྱེད་པའི་གནོད་པ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དགོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ ནི་ཡོད་མིན་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་བདག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་ན་ལས་འབྲས་འབྲེལ་པར་མི་རིགས་ཏེ། ལས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་དེ་ཉིད་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པའམ་ལས་བྱས་པ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཅིས་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་ཤིང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

怎样呢？如同毛毯等，就像毛毯、树木和山等，因为离开心识所以不是我，同样所希求的也是如此，因为承认是业和作者等。否则，它一点用处也没有。无心识者也不应该如此，例如毛毯等。即使它自身不具有心识，但是以智慧心使其具有心识，因此别人认为没有这个过失，因为具有心识。
如果知道，就说'假如'，'假如'是疑问。假如这个我具有心识，因为有智慧和调伏，即使自身不具有心识也会了知。因为能了知所以是知者。如此承认时会导致不知就灭亡的过失，因为当处于醉酒、昏迷等状态时，心识消失时自我不知，一点也不知道时就会灭亡，因为舍弃了先前与心识相连的自性而导致完全灭亡。
如果说因为有心识和无心识时自性是一样的所以没有过失，对方为此说'假如对我'等。假如具有心识的生灭是无变化的，即未生未灭的自性就是我。如果这样的话，心识对它有什么作用呢？如果离开心识在一切时中都无变化地安住，这个我具有心识的智慧和结合有什么作用呢？能成就什么特殊的功德呢？什么也没有。
即使与智慧结合，也是不失坏先前那样自性的状态，所以我是有心识的。如此安住时你又成就了什么呢？因此说'如是无心'等。不知是对于有益和无益一点也不了知，离开作用是超越作用的，即无作用。它远离一切改造，对一切所作都无差别。或者说离开一切身体的能力，或空无行走等作用，因为对虚空处不需要，所以如同虚空。
这样的话，我就是自性，安立并被安立。这也是对自宗作结论，即如何以无自性而空无一切作用，仅仅是假立如同虚空，我也是如此的意思。或者是他宗的观点，即如何在业和作者等中的体性是虚空，因为无心识，因为无作用。
现在为了显示其他遮破我的过失，想要安立他宗的观点，说'若我实非有'等。如果没有任何后世，那时我去往后世是不存在的，若无则业果相连不合理。业是善与不善，果是可欲与不可欲。与彼相连或所作业与果相连。谁造业谁得其果，而非他人，这怎么合理呢？不合理且不应理。

།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ནི་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལ་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་རྣམས་དང་ཡང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར། དགེ་སློང་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་ནི་སའི་ཁམས་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། ཆུའི་ཁམས་ལ་མ་ཡིན། མེའི་ཁམས་ལ་མ་ཡིན། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མ་ཡིན། ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འདི་ཉིད་ལ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གསུངས་པ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་ཚོགས་དང་དུས། །རྙེད་ནས་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་དག་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་བདག་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་འདི་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཞེས། ལས་བྱས་ནས་ནི་ཞེས་པ་ལ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ནིའི་སྒྲས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་བྱས་ཏེ། ལས་བསྐྱེད་ནས་ཞིག་པ་ན་ཞེས་ཏེ། ཞིག་ཅིང་ལས་བྱེད་པ་འགགས་པ་ན་འབྲས་བུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་སེམས་ ཀྱི་སྐད་ཅིག་མས་བྱས་པའི་ལས་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་བྱས་པའི་དུས་ཉིད་ན་འགགས་པའི་ཕྱིར་ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོའམ།ངན་འགྲོ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་རྟེན་པ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེ་བར་ཏེ། གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་ཞིང་། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ངེས་པ་དང་། རང་གི་བཅོལ་བ་ལེན་པ་དང་། མཐོང་བའི་དོན་ལ་ངོ་མཚར་དང་བྲལ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྟེ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན། དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ། འབྲས་བཞི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་དང་ཁོ བོ་ཅག་གཉིས་ལ་སྟེ།བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་དང་། བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ངེད་ཅག་ལ་གྲུབ་ཅིང་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་གྲུབ་ཅེ་ན། བྱ་བ་འབྲས་བུ་བཞི་ཐ་དད་པར་གསུངས་ཏེ། ལས་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ལའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་དེའི་འབྲས་བུའོ། །གཞི་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ལ་སྟེ། རྟེན་ སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ལ་གྲུབ་པོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ལུས་ངག་གིས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ལས་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་བྱེད་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞི་ཐ་དད་པ་ལ་ བྱ་བ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ་འདི་ལ་ཡང་འུ་བུ་ཅག་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདག་དེའི་བྱ་བ་མེད་པར་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་དེར་བདག་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པ་ ནི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ལས་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལའོ། །བདག་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བརྗོད་པ། ཤེས་པ་ཙམ་སོགས་གང་འབྲེལ་པ། །དེ་ ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་བརྗོད།།བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རིགས་པ། །འདུ་བ་ལས་ནི་ཟ་བ་པོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་དག་ཏུ་མི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

来世业果相连也是所承认的。对此诸如来也无诤论。如是经中也广说：'此所造业如何能由他人感受？诸比丘，所作已积集之业，不成熟于地界，不成熟于水界，不成熟于火界，不成熟于风界，而是成熟于此所取蕴界处。'又说：'诸业纵经百劫，亦不失坏，聚集时节，得已定当于诸有情，成为果报。'
因此，业果相连你们也不能舍弃，所以必须承认有我，否则这一切都不合理。若无我，业果相连如何能成立？故说'作业已'等。'已'字表示因为，即造作善恶性质之业已，业生已灭时，即业已灭尽作用已息时，如何能有果报？因为无我时无有任何人能往来世。
由心刹那所造之业是刹那性的，因此在造业时即已灭尽，所造业之果报善趣或恶趣之苦乐世间属于谁？不属于任何人。来世也因为所造业本身具有果报而生起其他某者。如是则成所作失坏，与未作相遇。
此仅是举例，也将无有忆念、认知、疑惑、决定、领受自己所托付、于所见事无有惊奇、因果性及证知彼之量、束缚、解脱等。若如是承认，则不应理。故说'四果'等。
于你我二者，即说有我者你们与说无我者我等，成立并确定。成立何者？宣说作业四果各异。业是作用，在此世间。来世是其果报。在彼等不同基础上，即在彼等各异所依上成立。
如是，并非以身语在此生造业，而是以彼于来世受用果报。因此，造业者是他，受用者也是他。所以在不同基础上成为作业与果报，对此我等也无诤论。
如是，若无我之作用，彼本身不成为作者与受用者。对此回答说'彼中无作我'等。无作即离作用，'彼中'即于造业与受用果报。我无作用是因为无思维及常住故，于任何事都无有作用能力。
如所说：'凡与唯识等相连，说彼即是作者性。苦乐等合理，由聚集成受者。'彼依说法次第，于前后时中不动之自性不应理。

།རྒྱུ་དེས་ན་འདིར་ནི་བདག་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྩོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྩོད་ པ་ཡིན་ལ་གང་དོན་དེ་ཁས་བླངས་ལ་ནི་དོན་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་བོད་པའི་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་རྩོད་ པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་རྒྱུ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འཆི་ བ་གཞན་ཉིད་ལ།།སྐྱེ་བ་ཡང་ནི་གཞན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱས་པའི་ལས། །གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།རྒྱུད་གཞན་དང་གཞན་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་བརྒྱུད་པའི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དུ་མ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེན་པས་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།གཞན་དུ་ན་སྐྱེ་བོས་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆད་པར་སེམས་ལ་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་གཉི་གའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དེ་ཉིད་དུ་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འདི་ཉིད་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པའི་ལས་ཀྱིས་བསམས་པས་བསམས་པའི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ། །ལས་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། ། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་བསྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། །སྣ་ཚོགས་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །ལས་ནི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཡོད་མིན་དང་། །འགྲོ་བ་མ་ལུས སེམས་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས།།ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་འགག་པ་ན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་པའི་ བག་ཆགས་འཇོག་གོ།།དེ་ཡང་དེས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་གཞན་དང་གཞན་དེས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དང་གཞན་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་འཇུག་པ་ན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་སྐྱེའོ། །ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དཔེར་ན་དེ་ནི་ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྐད་ ཅིག་མ་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་གྱུར་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ཐོབ་བོ།།ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སཱ་ལུ་དང་། ཀོ་ཊ་བའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡང་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་མ་ཏུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བཏབ་པས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་རྒྱུད་པས་འཇུག་པ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམར་པོར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མིའི་དུས་སུ་གཅིག་འཇུག་པ་ནི་མ ཡིན་ནོ།

因此，在此处对我来说是无作者性，而争论是完全的争论，若承认该义则无义且无果，因为对此并非必需。'难道不是吗'是对他人的呼语。若无我，那么如何不成为所作虚耗等过失？因此争论并非无义。对此说'具因'，凡具因即具业，彼即具果，因为具有果故。如是所见非是存在且非所缘，为何？
'世间死亡是他性，出生也是他性。'因此具因不具果。那么'此所作之业，他人如何能感受？'如何理解此说？对此说'于一相续'等。依止仅仅以多相续及多刹那相续为特征的果与因之事物运行，对诸多者以世间执著增益为一性的缘故而说作者与受者。
所说'造业者即是受用者'，这是世尊依所化众生意乐而说，否则凡夫会认为业果断灭，暂时未说众生随顺两世间。因此说'即此所取的蕴界处将成熟'。同样由说'思业所思即是业'。如是所说：
'业生种种世间，业即思及所作，思是意业，彼所生身语业。'又：'有情世间器世间，种种唯由心所化，业除心外无所有，说诸趣皆从心生。'
因此除心之外别无其他业，彼善不善心生起灭时，于从自取所生的心刹那中，安立善不善等造作习气。彼由所立习气之其他与其他，由彼所造作的其他与其他刹那相续不断运行时，生起遍转差别。
与业差别相顺如是行相乐等自性心体性之果于后世中生起。譬如由地与种子等互相和合缘之差别所得差别，由初刹那所生自取果成为第二刹那的和合，生起随顺生果之差别后，后后差别生起相续遍转差别，从而获得最后刹那之殊胜特征生起。
生起与种子相顺的稻谷及小麦苗，如以红花汁浸润的茉莉等种子，由彼所造作相续运行，花等生起红色。其中前后时分毫无一性相续。

།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། གང་གི་རྒྱུད་ནི་འདི་ཉིད་ལ། །ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གཞག་པ་ལས། །འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་ཏེ། །རས་བལ་དམར་པོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ས་ བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་སྐྱེ་བ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་གཅིག་པུ་གཅིག་མེད་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འདུས་བྱས་པའི་རྒྱུད་མ་ཆད་པར་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པར་མི་འཐད་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བདག ཡོད་པར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་སྤྲོས་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས།འདིར་རྒྱས་པར་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། བདག་མེད་ཕུང་པོ་ཙམ་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས། །སྲིད་པ་བར་མའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ནི། །མར་མེ་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་འཇུག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་ ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་འགེགས་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དགག་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ནི་འདི་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་དགག་པ་ནི་གཞན་སྤངས་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁུར་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་དོན་འདི་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོས་བླངས་པ་ན་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་བཀག་པ ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ལས་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་དམིགས་སོ། །ཕུང་པོ་འདི་བོར་ནས་ཕུང་པོ་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཆོས་ཀྱི་བརྡར་བྱས་པ་ལས་གཞན་ནི་མེད་ དོ།།འདིར་ཡང་འདི་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། འདི་སྐྱེས་པས་ན་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ ཡང་རྒྱུན་ཅིག་ཅེས་པས་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ཉིད་དེ།རྒྱུད་ཀྱི་[(]ཚིགས་[,]ཚིག་[)]གིས་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་རྒྱུད་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ པའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནུས་པ་མེད་ཅེ་ན། །ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནུས་མཐོང་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ། །འདོད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་མེད་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དབང་གིས་དྲན་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ཡུལ་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡང་འདིར་དྲན་པ་པོ་ མེད་ན་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་དྲན་པའི་ས་བོན་གཞག་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཏེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་དྲན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ ན་ཤིན་ཏུ་མངས་པས་འཇིགས་པས་སོ་སོར་འདིར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བསྒྲུབས་པ་ནི་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་དེར་གོ་བར་བྱའོ།

虽然善与不善以及相等的事物也是由分别念安立的，所以不应该安立。如是说：'于此相续中，由业习气安立，其果即成就，如染红棉花。'因此，虽然种子等无我，但果报是各自决定的，由此也是次第生起。
同样，在此情况下，虽然没有单一的前往他世者，但由于因果事物的决定性，果报是决定的。由业和烦恼所造作的相续不断运行，说是将在他世获得果报。因此没有未作而遇到和已作消失的过失。所以虽无我，因果关系并非不合理。
至于我如何不合理，若详述则会过于广泛，此处不作详述。如是说：'无我唯蕴中，烦恼业显现，以中有相续，如灯入胎中。'
那些主张补特伽罗的人，由于承许遮遣即是与异的观点，自身就否定了实体，因为实体不出即是与异的差别。相互对立的一方若无另一方则不存在。
担负重担等经典也明显阐述此义。因此，不了解世尊密意的人们遍计执此，实际并非实有。即使承许实有，由否定我即已遮遣'非他'。因此此处并未特别遮遣。
如是世尊说：'诸比丘，有业则有果，但作者不可得。舍此蕴而取他蕴，除法之假名外别无他法。此亦是法之假名，即此有故彼生起，此生故彼生。'
如是，世尊自身已说明缘起性相即是因果事物。此亦以'相续'之言说，显示如世俗言说般未经观察的本性，因为以相续词句承许唯缘起性。否则相续本身将不存在。因此不为实有中成立的因果事物之过失所染。
此即是上师所说：'若说一切无功能，见种等于芽等中，有能若许是世俗，如何能成彼？'
由因果事物各自决定性也已遮遣无记忆。因为无有一个相续的我，此处也无任何忆念者，然而仅是由增益而有记忆。即使无忆念者，所缘境的记忆在此也不会失坏。
由于经历事物在识相续中安立记忆种子，之后从成熟因中生起名为记忆的果。同样也应观察认知等。如是，因畏繁多，此处未一一详述。其成立在他处已广说，应于彼处了知。

།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བདག་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདག་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བརྗོད་དོ། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ལས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་རྣམས་མ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ། དེ་ལྟར་འགག་པ་ཡོད་མིན་ཞིང་། ། དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་མིན་དེའི་ཕྱིར། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །རྟག་ཏུ་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ཉིད། །འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་རང་དབང་ལས་ཀྱང་ནི། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས། །ཕན ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ནི།།གཉིས་པོ་དེ་དག་བཞེད་པ་ཡིན། །བྱེད་པོ་མེད་ཅིང་ཟ་བ་མེད། །བསོད་ནམས་ཡོད་མིན་རྐྱེན་འབྱུང་བ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་སྐྱེས་ཤེས། །ཚིག་གི་དབང་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ།རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཆོས་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ ལྡན་པ་ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ།མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ནས་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ ལུས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ།ངག་གིས་རྣམ་པ་བཞི། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ན་དེ་ཡང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཟད་ཅིང་འགགས་ལ་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། ནུབ་ ཕྱོགས་དང་།བྱང་ཕྱོགས་དང་། འོག་དང་། སྟེང་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་མ་ཡིན། ཕ་གི་ན་མ་ཡིན། བར་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཞན་ན་འཆི་བའི་དུས་དང་། ཚོད་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཚེ་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་ཏེ། ཚེ་ཡོངས་ སུ་ཟད་ཅིང་དེ་དང་སྐལ་བ་འདྲ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་ནས།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་འགགས་པའི་ཚེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཉལ་ཉལ་བ་ལས་སད་པས་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།

这一切是从世俗谛出发而建立的。胜义中一切法无自性的缘故，以及一切分别念断灭的缘故，丝毫也没有生灭、因果、有我和无我。经过观察，业果是不存在的，此世他世丝毫也不存在，因为是分别所幻化的。
因此这一切如同影像，无自性而生灭，说有因果、有我和无我、常与无常。如同梦中，有业和作者，以及受用其果报者，此世他世，以及往生善趣恶趣，这是因为未断除分别念的缘故。
如是一切皆善安立，如将要宣说的：'如是无有灭，事物亦非有，是故一切众，常时无生灭。众生如梦幻，如芭蕉无实。'等等所说。'作用从自在，世俗中您说，互相观待成，此二是所许。无作者无食，无福德缘起，缘起无生知，语自在您说。'
如何一切法无我而业果相续不相违，且无自性，如何所见法不相违，如是在父子相见经中所说：'世尊告曰：大王，如是凡夫异生无闻者，以眼见色时对舍受也生执著，执著已极其愚痴。极其愚痴已生烦恼。生烦恼已，由无明所生之业，身造三种，语造四种，意造三种而造作。
造作业已，彼从最初即灭尽、消失、离散、变异，不住于东方，亦不住于南方、西方、北方、下方、上方及诸方隅。非此处，非彼处，非中间，到临终时分，命根断绝，寿命耗尽，与之同分诸业亦尽，最后识灭时，譬如从睡眠中醒来，意缘美妙境界。'

།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་ མའི་དབང་དང་།ལས་དམིགས་པ་དེ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་དེ་འབྱུང་བ་སྟེ། དམྱལ་བའམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ནམ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་སམ། མི་རྣམས་སམ། ལྷ་རྣམས་སུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་དེ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་བར་མ་ཆད་པར་གང་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མངོན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྐལ་བ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་འགགས་པ་དེ་ནི་འཆི་འཕོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་ སུ་འགྱུར།གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འཕོ་བ་ཡང་མེད་ལ། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བར་མངོན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་དེ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་།འགག་པའི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ། །ལས་དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་། འགག་པའི་ཚེ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་། འགག་པའི་ཚེ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་མ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་སྟོང་། ལས་ནི་ལས་ཀྱིས་སྟོང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོས་སྟོང་། འཆི་འཕོ་ནི་འཆི་འཕོས་སྟོང་། སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བས་སྟོང་ལ། ལས་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཡང་མངོན་ཞིང་རྣམ པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་མངོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ།དེ་ལ་མིང་གི་བརྡ་ཙམ་གཏོགས་པར་བྱེད་པ་པོའམ། ཟ་བ་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་པ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ གཞན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་མི་རྟོགས་ཤིང་ལོག་པར་ཤེས་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པའོ།།དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམ་གསུམ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་ འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་དག་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་མི་གཡོ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མིང་དང་གཟུགས་རྣམ་པར་ འཕེལ་བས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ལས་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་རེག་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུར་ ཚོར་བ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་མྱོང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འདུག་པ་དེ་ནི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱོང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ འདུག་པ་ལས་བདག་སྡུག་པའི་ངོ་བོ་དང་།བདེ་བའི་ངོ་བོ་དང་འབྲལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་ཕྱིར་ཞིང་སྨོན་པ་འདི་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྨོན་ཅིང་ཡང་སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་ལས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ།

大王，对于那最后的识和业所缘以及二缘所生的初识生起，即在地狱、畜生、阎罗世界、非天众、人类或者诸天中生起初识。初识生起之后，无间断地生起与异熟果报相应的心相续。
其中，最后识灭时称为死亡，初识生起时称为出生。大王，如是，虽然没有任何法从此世间转移到他世间，但是有死亡和出生的显现。
大王，最后识生起时不从何处而来，灭时也不往何处而去。彼业生起时也不从何处而来，灭时也不往何处而去。初识生起时也不从何处而来，灭时也不往何处而去。
为什么呢？因为无自性的缘故。最后识为最后识所空，业为业所空，初识为初识所空，死亡为死亡所空，出生为出生所空，而业不会无果，显现有异熟果报的感受。其中除了名言施设外，没有作者和受者。
同样，由嗔恨和愚痴所造的诸业也应如是了知。
如《青稻经》中又说：不了解真实义，颠倒认知而不知即是无明。如是有无明时，成就三种行：福行、非福行和不动行。
其中，由福行生起福行识，这称为'无明缘行'。由非福行生起非福行识，这称为'行缘识'。由不动行生起不动行识，这称为'识缘名色'。
名色增长而从六处门中生起诸作用，这称为'名色缘六处'。从六处生起六触聚，这称为'六处缘触'。
如何生起触，即如是生起受，这称为'触缘受'。经历、欢喜、执著、住于执著彼等受的差别，这称为'受缘爱'。
由经历、欢喜、住于执著而想'愿不离开可爱的自性和安乐的自性'，如是不舍而再度希求，这称为'爱缘取'。如是希求而以身语意发起再有之业，这称为'取缘有'。

།ལས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་ནས་མངོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ལའང་ འདྲེའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །ལས་ནི་ཞིང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ལ་ལས་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞིང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །སྲེད་པ་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརླན་པར་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདེབས་ཏེ། རྐྱེན་འདི་དག་མེད་ན་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱང་ འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞིང་གི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།།སྲེད་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརླན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མ་རིག་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གདབ་བོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། ། ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་རྐྱེན་འདི་དག་གིས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱི་ཞིང་ལ་བརྟེན་པ་སྲེད་པའི་རླན་གྱིས་བརླན་པ་མ་རིག་པའི་ལུད་ཀྱིས་བྲན་པ་སྐྱེ་བ་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མའི་མངལ་དེ་དང་དེར་མིང་དང གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ།མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉི་གས་མ་བྱས། དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས། དུས་ཀྱིས་མ་བསྒྱུར། རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང་། བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕ་དང་མ་ཕྲད་པ་དང་། དུས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྐྱེན་གཞན་ཡང་ཚོགས་ན་བདག་པོ་མེད་པའི་ཆོས་བདག་གི་མེད་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ། སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མའི་མངལ་དེ དང་དེར་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ།།གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་མི་འཕོ་མོད་ཀྱི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཞན་ ལ་ཡང་བསྒྲེའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་མི་འབར་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་པོ་མེད་པའི་ཆོས་བདག་གི་མེད་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་མས་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མའི་མངལ་དེ་དང་དེར་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ།དེ་ལྟར་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ།ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆད་པར་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕོ་བར་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དུའོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཐ་མ་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ གཞན་ལ་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཏེ།ཐ་མ་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཡིན་གྱི། ཐ་མ་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགག་པ་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由彼业所生的五蕴，即是以有为缘而有生。生已现前成就的诸蕴的增长圆满及坏灭，即是以生为缘而有老死。其他也类推。其中，识以种子的自性而作因。业以田地的自性而作因。无明和爱以烦恼的自性而作因。其中，业和烦恼生起识种子。其中，业作为识种子的田地之作用。爱令识种子润湿。无明播下识种子。若无此等缘，识种子则不能现前成就。其中，业也不作是念：'我当作识种子的田地之作用'。爱也不作是念：'我当令识种子润湿'。无明也不作是念：'我当播下识种子'。识种子也不作是念：'我由此等缘所生'。然而，识种子依止业田，被爱水润湿，被无明肥料滋养，生起时，于彼彼结生处、入胎之母胎中，名色芽得以现前成就。此名色芽非我所作，非他所作，非二者所作，非自在天所作，非时所转，非从自性生，非依作者，亦非无因而生。然而，父母和合，具足时节，其他诸缘聚合时，无主宰之法、无我、无执取、如虚空、如幻相自性者，由于因缘具足无缺故，于彼彼结生处、入胎之母胎中，具有感受的识种子现前成就名色芽。其他也类推。其中，虽无任何法从此世间转移至他世间，然由于因缘具足无缺故，业果显现亦是存在。其他也类推。譬如，火若因缘不具足则不燃，因缘聚合则燃。如是，无主宰之法、无我、无执取、如虚空、如幻相自性清净者，由于众多因缘具足无缺故，于彼彼结生处、入胎之母胎中，由业和烦恼所生的识种子现前成就名色芽。如是，应观内缘起与缘相关。其中，内缘起应从五个方面观察。何为五？非常、非断、非转移、从小因生大果、及相似相续。云何非常？谓最后死蕴亦异，属生分者亦异。最后死蕴即非属生分者，最后死蕴灭，属生分蕴生，是故非常。

།ཇི་ལྟར་ཆད་པར་མ་ ཡིན་ཞེ་ན།ཐ་མའི་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྔོན་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། མ་འགགས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི་ཐ་མའི་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགགས་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་ བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཆད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཕོ་བར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བས་ན་དེ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བར་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞེ་ན། ལས་ཆུང་ངུ་བྱས་པ་ ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བའི་ རྒྱུད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་མ་ཉམས་པར་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གཅིག་པུ་ཞིག་གཉི་གར་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡང་བདག་མེད་ན་འོ་ན། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བ་ཡིས། ། མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། སེམས་ཉིད་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བདག་གི་སྒྲར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་དུ། སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་འདུལ་བས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། ། ཅེས་སེམས་འདུལ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ལ་གཞན་དུ་བདག་འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་དྲང་བའི་དོན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ལ་བདག་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར གཤེགས་པར་གསུངས་པ།གང་ཟག་རྒྱུད་དང་ཕུང་པོ་དང་། །རྐྱེན་དང་རྒྱུ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་གཞན་དུ་གང་ཟག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་བསྟན་པ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱང་ངའོ་སྙམ་ནས་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་དེ་ངར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྲིད་དེ། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ འདས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་ནི་ཞིག་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སེམས་ནི་བདག་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སེམས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ འདས་པ་དེ་ནི་ཟད་ཅིང་འགགས་ལ་བྲལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།གང་མ་འོངས་པ་དེ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་བདག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས། འོན་ཏེ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་བདག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞིག་ནའང་བདག་མེད་དེ། ཡང་འདི་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཞིག་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འདས་ན་ཡང་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡང་ཕྱི་ནས་སྔར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གནས་པར་དམིགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།

如何不是断灭呢？最后死亡的诸蕴并非从先前灭去的蕴中产生属于投生部分的诸蕴，也不是从未灭的蕴中产生，而是最后死亡的诸蕴灭去时，同时如同天平高低般产生属于投生部分的诸蕴，因此不是断灭。
如何不是转移呢？由于众生种类不同，所以已成立投生于同等福报的生处，因此不是转移。
如何从小因生大果呢？从造作小业而感受大果报成熟，因此从小因成就大果。
如何是相似相续呢？如何造作将要感受的业，就会如是感受其果报成熟，因此是相似相续。
如是广说内缘起有五种相。因此，虽无我等，但业果关系不坏，这是经中佛陀亲自所说，应当如是显示。
如是，同一者往来两处是不存在的，这也毫无矛盾。
若问：如果确实无我，那么'自己是自己的怙主，谁人能作怙主？由于善调伏自己，智者得生天界'这个偈颂如何解释？
因为心是执我的所依，所以在此称为我。在其他经中说：'调伏心为善，由调心得乐'，因为说调伏心的缘故。
这也是对执著我见者，为了断除分别执著他处为我的想法，以权巧义在世俗谛中显示心为我，并非胜义谛。
由此，《楞伽经》所说：'补特伽罗、相续、蕴、缘及因如是，主宰作者等，我说唯是心'，这也得到成立。
因为这也是为了遮遣执著他处为补特伽罗而说的，并非说心胜义谛中确实存在。
同样，在蕴等上显示我也是权巧义。因此，实际上连心也不是'我'的认知对象。
即使心在胜义谛中存在，实际上也不是执为我的行境，为了显示这一点，所以说'过去'等。
详细观察，心有三种可能：过去、未来、现在。其中过去和未来是已灭和未生，彼心是我，但不是见我的对象。
为什么呢？这是其原因：过去和未来的心并非如是存在，因为是已灭和未生的缘故。
凡是过去的已尽、已灭、已离、已变异。凡是未来的是未得。
如是，现在心成为我，所以说'若生'等。如是已生的现在心是我，这也不应理。
因为若灭则无我，又此现在心灭去，在第二刹那成为过去时也无我，而后前执著的心也将灭去，现在心不被观察为安住。

།དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གིས་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངར་འཛིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་དེ་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དུས་གསུམ་དུ་ འབྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་སྟེ། ཆུ་ཤིང་སྡོང་བུའི་དུམ་བུའོ། །ཕྱེ་ཞིང་སོ་སོར་ཆ་ཤས་སུ་ ཕྱེ་སྟེ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་བྱས་ན་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡང་མི་རྙེད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ དང་འདྲའོ།།འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཙལ་ཞིང་བརྟགས་ཏེ་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ནའོ། །གཞན་ཡང་བདག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་དང་། བདག་དང་གང་ཟག་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་མིན་ཏེ། མེད་ན་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཞིང་བརྩེ་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་མེད་པར་གང་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར། སྙིང་ རྗེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཚོགས་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་ པར་སྡུད་པ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་མི་བགྱིའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གཅིག་རབ་ཏུ་གཟུང་ཞིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བགྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་ གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གང་དུ་མཆིས་ པ་དེར་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཆིའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་དུ་མཆིས་པ་དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྲོག་གི་དབང་པོ་མཆིས་ན་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་འབྱུང་ བར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཆིས་ན་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་ག་ཡ་མགོ་རི་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ལ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་། གང་ལ་ བརྟེན་པར་བྱ།འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་དང་པོར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ བའི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ།།སེམས་ཅན་མེད་ན་དེར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་ནའོ། །དེའི་ཚེ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགོས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ དོན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པས་སྟེ། དེས་ན་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

因此，能缘的心如何成为所缘？因此，心的所缘也是不存在的，而执着无所缘性便会生起。同样地，无我即是我不存在，因为三世所生的心即是其境。
在证明心非我执的对境之后，为了总结，故说'譬如芭蕉'等。譬如芭蕉树干，即芭蕉茎的部分。分解并分析其各个部分时，找不到任何实在之物。同样地，我也不会存在，如同芭蕉一般。我也不是我执知识的对境所成的存在，如同不存在的石女儿一样。
此中毫无差别，此为其密意。如何呢？经过寻求、观察而确定思维时。又为了遮破对我的损害而说此应成：'若心'等。
若于一切方面观察众生、我与补特伽罗时不存在，若不存在，则诸菩萨当如何修习慈悲？若无众生，缘何而入？慈悲是成就正等菩提的因，因为以此为先导而趣入布施等资粮道故。
因此，以慈悲为先导而趣入一切佛法。如是《圣法集经》中亦说：
于是大菩萨圣观自在向世尊如是启白：'世尊，菩萨不应学习众多法。世尊，菩萨不应学习极多法。世尊，若菩萨善持并善证一法，世尊，则一切佛法皆在其掌中。何为一法？即是大悲。世尊，以大悲故，一切佛法皆在诸菩萨掌中。'
'世尊，譬如转轮圣王之轮宝所在之处，一切军队皆随之而至。世尊，如是菩萨大悲所在之处，一切佛法亦随之而至。世尊，譬如有命根时，其他诸根方得生起。世尊，如是有大悲时，其他成就菩提之法亦得生起。'
《圣伽耶山顶经》中亦云：'文殊，菩萨行当依何而修，依何而住？'文殊答言：'天子，菩萨行依大悲而修，依众生而住。'如是广说。
因此，必定应首先承许缘众生的慈悲，因为依于苦恼众生而得生起故。若无众生则不会如此，若如是思维。
若说此时不应说此，则说'为求果'等。所需即是所欲成办之事，称为士用。为此而承许，故应承许。

།རྨོངས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་དེ་ལའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་ནས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གུས་ཤིང་བར་མ་ཆོད་པ་ཡུན་རིང་པོར་ གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྩོམ་པ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྩོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་རྨོངས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་གི་ སྒྲས་བརྗོད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་བདག་ཅེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་སེམས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། གང་གིས་ཤེས་རབ་དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཐུགས་རྗེ་བསྟེན་པར་བཞེད། །ཁྱེད་ནི་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་དོན་ལ་འཇལ་བར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ན་སྟོབས་བཅུ་སྐྱེད་པར་མཛད་མ་ཐུགས་རྗེ་དང་ ལྡན་པ།།དེ་ཚེ་ཁྱོད་ནི་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕ་བཞིན་འགྲོ་ལ་བརྩེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟོད་པ་བཞི་པ་ལས་ཀྱང་། མགོན་ཁྱོད་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཇུག་མ་ཡིན། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ལ། །ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེའི་བདག་། ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་མེད་ན་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེས་ན་དེ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འགའ་ཞིག་འཇུག་པར འགྱུར་ཞེས་བསམས་ནས།སེམས་ཅན་མེད་འབྲས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་མེད་ན་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་མེད་ནའོ། །དེའི་ཚེ་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་ནས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སུའི་ཡིན། སུའི་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།བདེན་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཅེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་དང་པོར་ ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་ཅེ་ན།འདིར་ནི་ཞེས་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྨོངས་པས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་འདི་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པས་སེམས་ཅན་མེད་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་ པ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ། འདོད་པ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གཏི་མུག་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྨོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུའོ།

愚痴者于世俗中所执著的，即是增益执著，这是对有情的意思。如此远离一切分别，解脱一切障碍，是最胜士夫的意义，故此处应当成就佛果。此亦离一切法之所缘而不可得。此亦由殊胜智慧而得成就。此亦由恭敬且无间断长时修习而得生起。
其发起亦由悲心力而生起，此亦初时于苦恼有情趣入时，即开始积集资粮之因。如是为了果位而承许愚痴世俗谛之本性。因此，最初是缘于有情的悲心，其后是缘于利他，以及无缘。
意趣是这样的：一切种中无有情，而蕴等诸法于世俗中以我之名言表述。如世尊所说：'任何沙门或婆罗门，若以我见如实见者，即是见此五蕴。'因此，若以智慧观察，胜义中心不可得，如是于世俗中亦不遮遣。
如说：'以智慧通达胜义及世俗悲心，您如何衡量无自性众生之义？当您生起十力具足大悲时，您将如父亲般怜悯受苦的孩子。'
四赞中亦云：'怙主您于有情想，一切种中不趣入，于受苦逼迫有情，您是最极悲愍者。'
因此，于色等诸法如是以世俗谛之名言表述，故悲心非无所缘。若胜义中无有情，则为谁之果？思及此而说'无情果'等。'若无有情'即是当无有情时。尔时无一相续，故色等诸法生已灭故，果属于谁？谁亦非有之义。
承许为谛者，此即如是。'许'即是我等如是承许，些许亦非胜义中有果，以一切法无有主故。若如是，为何最初为成就彼而趣入？此中即是说，如是行为是为求果之愚者所为。
执著唯此为我之果，即使无有情亦是世俗中。除缘起外，以幻化自性于一切法中无有实执故。如说：'无欲即空性，如幻从缘起，怙主您宣说，诸法无自性。'
因此，唯于世俗中为果而有所作为。若愚痴无明之自性于一切种中不应取，为何复又承许彼？说'苦'等，愚痴有二种：轮回之因，及其寂灭之因。

།དེ་ལ་གང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །གང་གཞན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གདུང་བ་ལྡོག་པའི རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ།འབྲས་བུ་རྨོངས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། རྨོངས་པ་དེ་ཡང་བཟློག་པར་མི་བྱ་སྟེ། དགག་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ལ་མཁོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ ཏེ།དགོས་པ་དེ་ཡང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པས་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡང་ཐབས་སུ་ གྱུར་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་དོན་དམ་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ནི་རྨོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འདི་ནི་དགོས་པའི་དོན་དུ་མ་དཔྱད་པར་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སླར་ ཡང་འདི་སྤྲོས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་བདག་འགེགས་པར་ འབད་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད།དེ་ཡོད་ན་བདག་བསྒོམས་པས་ངར་འཛིན་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་བཟློག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་རྨོངས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡོད་པས་ན་ངར་འཛིན་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་བདག་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ང་རྒྱལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཕེལ་ བ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ངར་འཛིན་པ་ཟད་པ་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འདོད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ ཏེ།རྒྱུའི་ནུས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་མི་ལྡོག་གོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བདག་མཐོང་བས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་གོ་ཞེས་ཞེན་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་ བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པར་འདོད་ཅིང་།བདེ་བ་འདོད་པའི་ཉེས་རྣམས་བསྒྲིབས་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཡོན་ཏན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་དེ་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། ཁོ་བོ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ང་དང་བདག་ཅེས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གེགས་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་ དུ་འགྱུར་ལ།དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་རྒྱས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ཞིག་ ང་ཞེས་བདག་མཐོང་བ།།དེ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཆགས། །ཆགས་པས་བདེ་ལ་སྲེད་འགྱུར་ཞིང་། །སྲེད་པས་སྐྱོན་རྣམས་སྦེད་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྲེད། །ང་ཡི་ཞེས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལེན། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་བདག་སྔོན་ཆགས། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན། ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུའང་ཤེས། །བདག་གཞན་ལ་ཆགས་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཀུན་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པའི་ངར་འཛིན་པ་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བཟློག མེད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ལས།དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །བཟློག་མེད་པ་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའོ།

对于轮回的因就是应当断除的。其他的是为了息灭痛苦相续的缘故，是一切众生出生等苦恼止息的原因。果是愚痴，为了证悟胜义谛性相的缘故。这愚痴也不应遮止，不应否定，而是应当取受，因为是胜义所需。意思是这样的：这需要也不是大德们为自身求乐的缘故，而是为了断除一切众生究竟的一切痛苦，这也是方便的胜义证悟。其方便即是世俗谛，因为离开世俗就不能证悟胜义。如是，息灭痛苦的意义是愚痴的果。此果即是前面'为了需要的意义未观察'时所说的，这里又详细说明。
即便如此，如同因为是息灭痛苦的因而承许果愚痴的无明自性一样，我执愚痴也应当建立，因为是其因。那为何要努力遮止我？若有我，由修我而我执尽故轮回将止息，如此则修无我有何用？为此说'痛苦因'等。如同果愚痴是息灭痛苦的因一样，第二我执愚痴则不是。因为有此故我执不能尽。反而会增长我执愚痴，因为颠倒见无我故。我慢将增长，增长将近生。
如何增长呢？是痛苦的因，即是轮回痛苦三苦轮回的因，是能作因，也欲求从我执尽而息灭痛苦。若有我见，如何能止息此？因为因的功能具足而果不应止息。因此痛苦也不会止息。如此也由见我而于诸蕴界处执著'此是我'的念将生。因此欲除痛苦，欲求安乐，遮蔽过患而追求彼故增益为功德，趣入修习彼等，将生起'利益于我'的心。
由见我与我故生嗔恨障碍，因此一切痛苦之因烦恼及随烦恼一切将得以增长。如是由我执愚痴极为趣入故成为痛苦之因我执。如是阿阇黎说：'若见我与我，于彼恒生贪，由贪求安乐，由贪覆诸过。见功德普贪，执我求成办，故乃至先我贪，尔时即轮回。若有我亦知他，我他贪执嗔，由此等相连，一切过患生。'如是不能遮止执我之我执。若说从彼亦无遮止，'从彼亦'即是从见我亦。无遮止即是不能遮止。

།གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདག་མེད་དུ་བསྒོམས་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་པ་ནི་གོམས་པའོ། །མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མི་འཇུག་པ་ན་ངར་འཛིན་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་རེ་ཞིག་བཞག་ནས་ཕྱི་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན པ་ལས།མངོན་སུམ་དུ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལོག་ན་ཡང་གཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་དང་སྔ་མ་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ དང་བྲལ་བས་བདག་ལ་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡུལ་འགའ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ལེན་དུ་ གནོད་པ་བྱེད་པའི་གནས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་གང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་དགྲ་གཞན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དེས་ བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་དང་། གཞན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་དམིགས་པས་སོ།།འདི་ལྟར་ཡང་གང་ཟག་གིས་སྟོང་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལོག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ འདི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤིང་གི་རྩ་བ་བཅད་པའི་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་འདབ་མ་ཐམས་ཅད་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ ལྟ་བས་ན་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནི་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་དཔྱད་པས། བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་བདག་འཛིན་པའི་ཡུལ་ མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལུས་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལུས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཡང་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཉིད་འབའ་ ཞིག་མཐོང་སྟེ།ལུས་གཅིག་ཅེས་པའི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ལུས་པོ་ཡང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ནི་རྐང་པ་མིན་ཏེ། རྐང་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །བྱིན་པ་ཡང་ལུས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། བརླ་ཡང་མིན་ཏེ། བྱིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ ལུས་མ་ཡིན་ནོ།།རྐེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྐེད་པ་ཡང་ལུས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ལྟོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གསུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱབ་འདི་ཡང་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འདི་ནི་རྒྱབ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བྲང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྲང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ལུས་མ་ཡིན་ནོ། ། དཔུང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔུང་པ་དེ་ཡང་ལུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་དག་ལུས་མ་ཡིན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་འདི་ཡང་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྩིབ་ལོགས་དག་ཀྱང་ལུས་མ་ཡིན་ནོ། །མཆན་ཁུང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལག་པའི་རྩ་ཡང་ལུས་མ ཡིན་ནོ།།འཕྲག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ལུས་མ་ཡིན་ནོ། །མགྲིན་པ་ཡང་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། སྐེ་མ་ཡིན་ནོ། །མགོ་བོ་ཡང་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། མགོ་བོའི་ལུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བརྟགས་ པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果执著于我，那么此时修持无我是最殊胜的。无我就是远离补特伽罗等，修持就是熟习。殊胜就是最主要的，因为当不入我见时，是遮止我执的因。这也是暂时安立，之后会断除，因为是缘于实法。如是，由于修持达到究竟时，现见无我，因此与之相违的萨迦耶见会断除。
当其断除时，由于不见一性相续，故唯见前后自性空的刹那。因此，远离前后增益，不见任何能成办未来安乐的我。因此，对任何境都不会生起贪著。对与此相违的也不会生嗔，因为无有执著。
也不见损害者为可报复的对象，因为能害所害二者都无第二刹那。对他人造害，具智者以敌害敌是不应理的。对所害者也是如此。如是断除贪等，其他由此所生的烦恼和随烦恼也不会生起。
在事物上无有能害所害，因为缘于'此缘故此生'的缘起。如是，由于空无补特伽罗和断除萨迦耶见，不会有烦恼行，因为已断其根本。如圣者《如来秘密经》中说：'寂慧，譬如树根被断，所有枝叶悉皆枯萎。寂慧，如是由寂灭萨迦耶见，一切烦恼皆得寂灭。'因此，修持无我最为殊胜。
附带内容已完。此复入于我执之境行。虽然如此，若如是观察我，虽如驴角般无有我执之境，然而有支之身成为其境。对此说'身亦'等，显示以观察身亦全无少许一性。如是唯见手足等支分，不见所谓一身。除彼等外亦不知有身。
因为身非足，非双足。小腿亦非身，大腿亦非，小腿部分差别非身。腰部亦非。腰部确实非身。腹部亦非，肚子亦非。此背亦非身，此身非背。胸亦非，胸轮亦非身。
肩亦非，彼肩不成身。手亦非，双手非身。此肋亦非身，此之双肋亦非身。腋下亦非。手根亦非身。肩相亦非，蕴性非身。颈亦非身，脖子非。头亦非身，头不成身。足等亦将以所说观察，因微尘亦不住故。

།ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཞིག་བཅད་ན་ལུས་པོ་ཞིག་པས་ཤི་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་འདི་རྣམས་སོ་སོར་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་ལུས་འདི་རྣམས་ སོ་སོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་འདི་དག་བསྡུས་པ་ཙམ་ལུས་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ལུས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཏེ། ཡང་འདི་ལ་སྟེ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་མདུན་གནས་ཤིང་ལུས་སུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་ལུས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཀྱང་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ན་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ལུས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་དང་། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་འཇུག་པ་ན་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཇུག་གམ། དུས་གཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇུག་།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ལག་པ་དང་རྐང པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་འདི་སྟེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལུས་འདིའོ།།ཕྱོགས་རེ་ཡིས་ནི་གནས་གྱུར་ན། །ཞེས་ཏེ། ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ ཚེ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱོགས་རེ་རེ་ལ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཇུག་གམ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇུག་ཅེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་ལ་ཡང་སླར་ ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་དེ་ལ་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆ་ཤས་རྣམས་ཏེ་དུམ་བུ་རྣམས་ཆ་ ཤས་རང་རང་གི་གནས་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རང་ཉིད་གང་ན་གནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡན་ལག་ཅན་རང་ཉིད་གང་ན་གནས་ཞེས་པ་མི་རིག་གོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ན།དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇུག་པ་སྲིད་པ་ན་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གང་དུ་རང་ཉིད་གནས་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གེགས་མེད་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟར་ ན་ཡང་སླར་ཡང་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མ་ཡིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམས་ལ་ཡིན་ཏེ། གནས་ ཤིང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལུས་གལ་ཏེ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་སླར་ཡང་ཉེས་པ་གཞན་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལག་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཞེས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལུས་ཡིན་ལ། དེ་རྙེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གྲངས་ ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ཙམ་དུ་ཞེ་ན། ཇི་སྙེད་པ་སྟེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གྲངས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་དང་དེ་འབྲེལ་པའི་ཡན་ལག་ཅན་རྣམས་ ཀྱང་དེ་སྙེད་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་ལས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་དུ་མ་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྦྱར་ བར་བྱ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་། མ་བསྒྱུར་བ་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如果砍断手脚等其他部分，身体就会毁坏而死亡，且他人也未承认，因此这些身体各个部分不是我。同样，当这些身体不是各自的自性时，这些仅仅是聚合的身体。
在此，什么是身体呢？即在此，脚等部分的差别存在于前，作为认知身体的原因，在这些中什么是身体呢？一点也不是，而且确实观察时，任何身体的本性都不可得，这是其义。
然而即便如此，脚等各个部分不能称为身体，但是由于遍及所有肢体，故成为有支分者和进入所有肢体。对此，如果说'这个'等，当这个进入所有肢体时，是以一部分进入，还是同时以全体进入？
对此，如果手脚等所有肢体，这个身体即有支分的身体，以部分而住，即以某些部分遍及某些部分，而不是以全体遍及一切，这是其义。
此时不应如此说，因为当以一部分进入诸部分时，对于那些部分也是以各个部分，是以其他部分进入还是以全体进入的分别不会停止。对此，再次以部分进入的观察将无穷尽地继续。
另外，由于在此没有机会，故不进入诸部分。如说'诸部分'等，诸部分即诸片段，安住于各自的位置，因为诸事物是各自安住的。'它自身住于何处'是说，不知道那个有支分者自身住于何处。
如果是第二种分别，则说'以一切自性'等。当以全体进入成为可能时，由于在诸部分中没有空间，那么它自身住于何处的过失将无碍地进入。
如此，还要再说其他的，以一切自性即以一切事物，而非以一部分。遍及一切手等所有肢体。等字包括脚等诸部分，若说有支分的身体安住并相关，
此时再次会有其他过失，为了显示这点，说'手等'等。身体即是有支分的身体，获得的正是那个，即获得其数量的确定。
有多少呢？即手等那些，将成为手脚等肢体的数量，与其数量确定相关的有支分者也将成为同样数量，因为它以无分的全体圆满地遍及它们。
由于与多相关故是多，因此不会成为一。这个过失也应用于多个对境进入一处的情况。同样，对于转向与未转向、遮蔽与未遮蔽、动与不动等也应如理而说。

།དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ བརྗོད་མ་ཐག་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་མཇུག་བསྡུ་བ།ཕྱི་དང་ནང་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ནང་གི་ལུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། ད་ནི་ཡང་ཡན་ ལག་ཅན་དགག་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ས་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལག་སོགས་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་ཐ་དད་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་དོ། །ནང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐ་དད་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་ཏེ་ལུས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉིད་དུ་ཡོད་མིན་ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ལུས་མ་དམིགས་པ་ན་དེ་ཡོད་པ་མ་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲི་བར་བྱེད་ དོ།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་སོ། །ཀྱེ་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ། །ཡོད་ཅེས་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ། མེད་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་བྱའོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེས་ ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེས་ན་ལུས་མེད་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བརྗོད་པས་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མ་དམིགས་པ་ལས་ལུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་བློར་འགྱུར་ཞེ་ན།རྨོངས་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྨོངས་ལས་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་ལས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཅིག་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་བློར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཀྱང་གི་སྒྲ་ ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཇུག་པ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པར་ལོག་པར་གོམས་པ་བསགས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པས་འཇིག་རྟེན་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་འཇུག་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་གསུངས་པ། དབྱིབས་སུ་བཀོད་པ་སྟེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་ དབྱིབས་སུ་དགོད་པ་ལའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཐ་དད་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་འདོད་པས་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། མཐོ་ཡོར་ལ་ནི་མི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོ་ ཡོར་ལ་མིའི་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་དང་མཚུངས་པའི་གྱེན་དུ་འགྲེང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ན་རིང་པོ་ནས་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གི་འཁྲུལ་པས་སྐྱེས་བུའི་བློར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

如是，以现量等量所应了知的身体是不存在的。为了证成'因为有刚说的能破'之义而作结论，说'于外与内'等。因为内在的作者士夫已被遮破的缘故。因为对肉和血等进行了观察，所以'这不是内在的身体'。现在为了遮破有支分者，说外在即现量等的行境所成的外在不是地等。
如是，怎样安立身体于手等诸支分上？若说手等成为差别，则说'手等'等。不存在异于手等诸支分、具有所缘相的差别，因为不被缘取。唯缘取手等。如是，非支分等自性，亦无依彼之关联。内亦不存在。彼亦无差别。'彼'即身体。
'如何不存在'者，'如何'是以任何方式亦不见身体时，以其不可能存在而作询问。即以何种方式。'啊'是观察。'有'即安立其存在。当如是观察时不能安立身体之时，为了总结'应说彼为无'故，说'故此'等。
'故此无身'是因为以所说观察未见，故从具有所缘相的未见中，身体是不存在的。若无，则如何于手等生起身体之觉？说'从愚'等。'从愚'即从无明力。'且'是于离一实物的手等上生起身体之觉，胜义中则不然。
或者，'且'字是决定，如是，从无始轮回相续生起中，以积集颠倒习气力，即使通达如实安住的事物真实性，仍会生起与彼相违的增益分别。由与彼相关联，世间中此身等言说得以运行，但胜义中则不然。
若问何以不成为他？对此所说：形状安立，即于手脚等的形状安立。即彼之差别于他差别。'迷乱因'即唯于手等，非于一切，以境各别决定故。若问如何？'如于木偶生人觉'者，如于木偶虽无人之自性，与人相似而直立等形状差别。
当见到具有形状差别时，由长久未了知差别而以某种他差别的迷乱生起士夫之觉。同样，于此处亦是如此，此为其义。

།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་བློ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཇི་སྲིད་རྐྱེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཇི་སྲིད་དུ། གང་དུས་ཀྱི་མཚམས་སུ་བཅད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ཡིན་ལ། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དྲུག་དང་། རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅཝོ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་ལ་རག་ལས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱི་མཚམས་སུ་ལུས་ནི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན གྱིས་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་དོ།།འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་བཞིན་དུ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྔར་གྱི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉུག་མའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདི་དང་ཡང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་རྐྱེན་ཚོགས་པར་ཡོད་པའི་ལུས་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ སྣང་ལ།དེ་མེད་པ་ན་མི་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལུས་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་སྟེ། རྟོག་པའི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་སྣང་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་བློ་ནི་ཚོགས་པ་ཚང་བ་ལ་འགྱུར་ལ། དེ་མ་ཚང་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྨོངས་པ་ཉིད་ལས་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་འདི་དང་འདི་ཡོད་པ་ན་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་པོ་ནི་འཁྲུལ པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་དབང་གིས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཚོགས་པ་མ་ཚང་བས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་པོ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་ཞིག་གནས་སྐབས་སྤང་བ་ཡི། །ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྨྲ་བར་བྱ། །མེར་མེར་པོ་དང་ཐལ་བ་ལས། །དེ་མེད་ཕྲ་མོ་དངོས་པོ་ཡིས། །དེ་རགས་ སྤངས་པས་གནས་ཤེ་ན།།རང་ཉིད་བསྟན་དུ་མེད་པར་འཐོབ། །ལུས་སུ་བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། གང་གི་རྒྱུ་ནི་སྲིད་འགྱུར་བ། །རྐྱེན་ནི་མེད་ན་གནས་མིན་ཏེ། །རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་བྲལ་འགྱུར་ལ། །དེ་ཡོད་ཅེས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོག་།ཅེས་ གསུངས་སོ།།གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། ཇི་སྲིད་རྐྱེན་ཚོགས་དེ་སྲིད་དུ། །ཤིང་ནི་སྐྱེས་པ་ལྟར་སྣང་བ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡོང་དུམ་ལ་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡོང་དུམ་གྱི་རང་བཞིན་ ལ་སྐྱེས་པ་ལྟར་ཏེ་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ལུས་སུ་སྣང་སྟེ། རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ཉིད་ལས་ལུས་ཀྱི་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་མེད་ན་ཡང་ལག་པ་དང་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དགོངས་ནས། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་བརྟགས་ པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་སོར་མོའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ལུས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སོར་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་བསྡུས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སོར་མོ་རྣམས་ཞེས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟིང་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།

如是，虽然如此，依于此而由愚痴故为身体的认知，而非实体，为何如此呢？对此，'乃至因缘'等如是宣说。其中，乃至于何时，在时间界限中所确定的诸因缘，即诸因。地等六界，触等六处，以及意的十八种活动自性所依赖的集聚之成就，在此时限中，身体如同补特伽罗。譬如补特伽罗自性虽然胜义为空，但遍计所执的体性显现为补特伽罗的自性，并且也作世俗言说。
这仅是比喻而已，应当视如女人。非在前时的凝酪等位时，后时也非，因为已经分散。在灰等状态时也非，因为无有本性。为显示此处与彼相同故，说'如是'等。譬如因缘聚合时身体显现如补特伽罗，彼不存在时则不显现。如是，即如手等乃至因缘聚合时，身体显现为手等，由分别力而显现，然于胜义中则非。
是故，身体的认知在具足聚合时生起，不具足则不生。因此，由愚痴故对手等生起身体的认知，如是决定。此处总义即是：当有此此因缘聚合时，彼彼事物虽不存在亦可生起。见真实者由迷乱力生起此分别。由此力故，于形状差别中起女人、男人等身体的言说。
因此，在灰等状态时，由聚合不具足故而消失。是故，身体等言说非是实有，如是成立。如是亦说：'若说离开诸位时的身体自性，从凝酪位至灰位中，彼不存在，以微细事物，舍彼粗大而住者，获得自身不可说，如何能说为身体？'
如是说道：'若有因之所生，无缘则不住，由离缘故而离，彼有如何分别？'有些论典说：'乃至因缘聚合时，如树显现为人。'其解释是：乃至颠倒知的聚合时，如对木桩起补特伽罗的分别，即于木桩自性中分别为如人。若无彼则不然，如是于手等。
乃至因缘聚合时，于此手等显现为身体，极为明显，其后则非。是故由愚痴故为身体的认知，如是决定。若谓虽无身体，然手足等肢体为现量所见故不能否定，为显示手等是他所计度的自性故，说'如是手指'等。如观察时无有身体，如是手足等亦非有。因为是手指等的聚合，即积集，说'手指等'是譬喻，于脚跟等亦应观察。其事即是此。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྐང་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་བསྡུས་པ་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་དགོངས་སོ།།སོར་མོའི་ཚོགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནི་སོར་མོའི་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་ཏེ། ཚིགས་ཀྱང་སོ་སོར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཚིགས་ཀྱང་ཞེས་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆེ་ཕྱེ་བས་སོ། །རང་གིས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཤས་རྣམས་ཕྱེ་བས་ཏེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་སོ། ། ཆ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། ཆ་ཡང་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱེ་བས་སོ། །ཆ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ཆའོ། །ཡང་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱེ་བས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆའི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། རྡུལ དེ་ལ་ཡང་ཆའི་དབྱེ་བ་ཡིས་ཞེས་ཏེ།ཕྱོགས་ནི་ཤར་དང་ནུབ་དང་ལྷོ་དང་བྱང་དང་སྟེང་དང་འོག་གི་ཕྱོགས་རང་བཞིན་རྣམས་ཏེ་དབྱེ་བའི་ས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་དབྱེ་སྟེ་ཕྱོགས་རེ་རེ་སོ་སོ་ན་གནས་པ་ སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དེ་ལས་ཕྱེ་བས་དེའི་རང་བཞིན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དབྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ པ་གང་ཡིན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབུས་ན་གནས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནམ།གཞན་དང་གཞན་ཡིན། གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བསྐོར་བར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤར་ ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་དེ་མེད་པར་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཤར་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོའི་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་ན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཡུལ་གཅིག་ན་ གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་མེད་པ་ན་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རྫས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ ཡང་བསགས་པའི་ངོ་བོའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་གཞན་དང་གཞན་དྲུག་པོ་རྣམས་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པས་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་དེ་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་གཞན་དག་འབྲེལ་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། །དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བས་ན། །ཕྲ་རབ་ རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར།།དྲུག་པོ་དག་ནི་གོ་གཅིག་ན། །གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པ་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས། ཕྱོགས་ དབྱེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་ཆ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ན་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཕྱེ་བ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་དེས་ན་རྡུལ་ཡང་མེད་དོ།

因此，这就是'其自性'的含义。足又是什么呢？除了这些聚合之外，若详细观察，一点也不存在，如是思维。
关于手指的聚合也非一体性这一说法，'其又'等等，其又即是手指的聚合。详细观察时并非实有。为什么呢？因为是关节的聚合。
'是什么'与自性相关。关节也各自非实有，如说'关节也'即非实有。为什么呢？因为可分解。由自身即自体分解诸部分，即详细分解。
关于部分在胜义中也不存在的说法，部分也即极微分解。部分是聚合的部分。又即极微分解，因为分解为极微部分，所以假立的极微也各自在胜义中非实有，如说'极微'。
对此又以部分差别，即方位是东西南北上下方位自性等，因为是差别处的种种故。由于详细分解，极微成为六分。方位差别即各个方位处所的种种色法部分极微，由此分解故其自性不住。
凡有方位部分差别者，于彼不应为一，如是说。如是，对于住于东西等方位的极微所对向的极微，处于中间的自性极微是一还是异？若主张是一的立场，则此时环绕而住的一切极微应成为一。
因为若无东方所住极微的境，则西方等处所住的极微不会成为东方境中所住的对向体性的对向。否则应成自性差别，故也是住于一境。
若无所摄，则非住于东方。与其他诸极微，以及一切极微自体相关故，摄入其自性中，故成为唯实极微。若如是，则又不成积聚体性等。
因此，承许地等诸聚合者应当接受第二方面。此时也由与六种他者同时相关故，住于中间的极微成为六分。由与彼彼所住的其他诸极微相关故，因极微自性差别，如是极微也不应为一。
如是，亦如师云：'由六同时相合故，极微成为六分。六者若处一处所，则成团块极微量。'
彼等也是细微分。如是观察时，以无我性而了知为虚空自性，故说'方位差别也'等。方位差别也即方位差别诸极微的极微分也如前分为六分时将成何物，丝毫也非实有。前述一切皆当配合。
为什么呢？因为离开部分，即无分故。因此由显分及无自性性故是空性虚空。由此因故极微也不存在。

།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེས་ན་ལུས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་དངོས་པོ་ལ་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བདག་ཅེས་འཇུག་པར་འགྱུར་བས།ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་གང་ཡང་ཡོད་མིན་པས། །འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་སུ་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་ བས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གསུངས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་རྐང་པ་དང་། རྐང་སོར་དང་། བྱིན་པ་དང་། བརླ་དང་། བཅུ་དྲུག་མདོ་དང་། ལྟོ་བ་དང་། ལྟེ་བ་དང་། སྒལ་ཚིགས་དང་། སྙིང་དང་། རྩིབ་ལོགས་དང་། རྩིབ་མ་དང་། ལག་པ་དང་། ལག་ངར་དང་། དཔུང་པ་དང་། ཐལ་གོང་དང་། མཇིང་པ་དང་། འགྲམ་པ་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། མགོ་བོ་དང་། མགོ་བོའི་ཐོད་པ་འདུས པ་ཙམ་སྟེ་ལས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པས་བསགས་པ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །འདིར་རྫས་མང་པོ་འདུས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། སོ་དང་། རུས་པ་དང་། པགས་པ་དང་། ཤ་དང་། ཤའི་ཕྱི་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། ཚིལ་དང་། ཞག་དང་། ཆུ་སེར་དང་། མཆེར་བ་དང་། གཅིན་དང་། ཕྱི་ས་དང་། ཕོ་བ་དང་། ལོང་ཀ་དང་། ཁྲག་དང་། སྣབས་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། རྣག་དང་། མཆིལ་མ་དང་། གླད་པ་དང་། གླད་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྫས མང་པོ་འདུས་པ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ལུས་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་སྙམ་དུ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ།།དེ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལུས་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་ནས་དེ་ལུས་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ མཐོང་ངོ་།།དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་གང་དུ་ཡང་དྲན་པ་མི་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་མི་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་མི་འཕྲོའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་གསུངས་པ། ལུས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མི་འཕོ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་ མའི་མཐའ་ལས་ཀྱང་མི་གནས་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་མེད་པ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་དབུས་མེད་པ། རྩ་བ་གནས་པ་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ། ང་ཡི་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚིགས་ ཞེས་བྱ་བ་དང་།ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཕ་མའི་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་ལས་བྱུང་བའི་མི་ གཙང་བ་རུལ་པ།རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མི་ཞིམ་པ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལས་འཇིགས་པ་དང་། སྒྱིད་ལུག་པའི་རྐུན་པོས་དཀྲུགས་པ། རྟག་ཏུ་འཇིགས་པས་འབྲུལ་བ་བྲལ་བ། རྣམ་པར་འཐོར་བ། རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་ཆོས་ཅན། ནང་ཐ་དད་ པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཚང་ངོ་སྙམ་དུ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པས་བྱིས་པ་རྣམས་འཁོར་ཉེ་བར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ།

由于没有极微尘，因此应当观察手等也是通过分析而无自性。所以身体在胜义中也丝毫不存在，因为已说明离一多。如是，发等既非我也非心，身体实物也非我执的对象。因此，虽然由无明所引发的自性于我等中不存在，但仍会产生我的执著，所以知觉将成为无对境而生。由此即证成了'由于自身毫无所有，谁会成为恐惧者'之义。这一切都是在说明身念住。
如《正法集经》中所说：'善男子，复次菩萨如是观察此身，即是脚、趾、胫、腿、十六关节、腹、脐、脊椎、心、胁、肋、手、前臂、臂、肩、颈、颊、额、头、头盖骨的集合，由业所生的作用积聚，是百千种烦恼、随烦恼、分别、妄念的所依。
此处诸多物质聚合，即：发、毛、爪、齿、骨、皮、肉、筋、脉、脂、油、黄水、脾、小便、大便、胃、肠、血、涕、胆、脓、唾、脑、脑膜等。如是诸多物质聚合，于此称为身体是何意义？'如是安立身念住。
他如是观察时思维：'此身与虚空相等'，于是对身体如虚空般安立念住。他见一切如虚空。为遍知身体故，于任何处都不起念，不趣入，不散乱。
又说：'此身从前际不来，后际不去，不住于前际与后际。否则，从非真实的颠倒而生，无作者，无受者，无始无终无中，无根本住处，无主宰，无我所，无执取。所谓关节、身体、受用、处所、尸体、处，皆是暂时言说的假名。
此身无实质，从父母精血所生的不净腐败物，本性臭秽，为贪嗔痴所扰乱的盗贼所搅动，常被恐惧所分离破坏，是分散、毁灭的法，是百千种内部差别的巢穴。'如是安立身念住。
同样，当以观察时，若身体以空性的自性如虚空般于一切方面，则凡夫们由于增益颠倒性的事物真实性而生起贪等，轮回近于增长。为显示此义，故说'如是'等。'如是'即是依所说次第。

།རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་ལ་སུ་ཞིག་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ཞིག་ཞེན་པར་འགྱུར། འདི་ཡང་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སུ་ཞིག་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་ཞིང་སུ་ཞིག་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་རྣམས་ལ་མིག་དག་ གིས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་ནས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་རྣམས་ལ་མིག་དག་གིས་གཟུགས་རྣམས་སུ་མཐོང་ནས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ལ་མིག་དག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་གཏི་མུག་སྐྱེ་ བར་འགྱུར།།གང་དེ་དག་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་གཟུགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་དེ། དེས་འདི་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་དེ། དེས་འདི་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་མ་ཡིན། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པས་སྤྱོད་དེ། དེས་འདི་ལ་གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དཔྱོད ལྡན་སུ་ཞིག་ཅེས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་ལ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་། དབུས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་ པ་གཞན་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཡུལ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་ བུ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དཔྱོད་ལྡན་ཞེས་ཏེ། དཔྱོད་པ་པོ་མཁས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་སུ་ཞིག་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡང་ བའམ་རྨོངས་པར་འགྱུར།འདི་ཡང་རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེ་གསུངས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ལུས་མེད་ན་ཡང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཆགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྡུད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པས་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ལུས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིགས་པས་མེད་དེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ བུད་མེད་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ།ཆགས་བྱེད་མ་གང་ཞིག་ཆགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར། སྐྱེས་བུ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པ་པོ་གང་ཞིག་དགའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར། བུད་མེད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ བུད་མེད་ཅེས་བརྟགས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་ཆགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བརྟགས་ནས། བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་ཅེས་བརྟགས་ནས་ཆགས་པ་སྐྱེད་དོ། །ལུས་མེད་ན་ཡང་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་ཅེས་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་པོ་མེད་པ་ལ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པས་བྱས་པའི་ཆགས་པར་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་གཙོར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།

如同梦境一般，对于梦境所缘的事物本身，谁会对不悦之境生起贪著呢？谁会执著呢？这也仅仅是比喻而已，因此应当了知谁会生起嗔恨，谁会生起愚痴。
同样地，对于悦意之境，眼睛看见各种色相后会生起贪著。对于不悦之境，眼睛看见诸色相后会生起嗔恨。对于中性之境，眼睛看见诸色相后会生起愚痴。
凡是那些与意不相违的色相，随顺而行，由此对此生起贪著。对于与意相违的诸色相，则不随顺而行，由此对此生起嗔恨。对于既非随顺又非不随顺的诸境，以愚痴而行，由此对此生起愚痴。
同样地，对于声等诸境，以三种方式缘取并体验，如前所述。其中，何者是具有智慧者？实际上眼处以自性空。它不缘取前际，也不缘取后际，中际也不缘取，因为以自性空。同样地，对于耳等其他感官也应当了知。
同样地，实际上色处以色的自性空，如前所述。同样地，声等也应当如是宣说。如是，诸根如幻，诸境如梦，对于此等，怎么会生起贪等呢？
因此所说：'具慧者'，即智者如实以正确的智慧见到这真实情况时，谁会生起贪著、嗔恨或愚痴呢？这也如同世尊所说梦中所见境界的美女等比喻所显示的那样。
为了显示即使无身体，对女人等的分别念也不应生起贪著，所说'身体'等，其中'也'字是总结理由。因为对女人等的分别不会生起贪著。当以如是所说的理由无有此身体，即无自性时，因为无有身体，何者是女人呢？
能贪者是谁而对作为所贪对象的男人如何生起贪著？男人又是谁，即能贪者是谁而对作为所爱对象的女人生起贪著？女人也是对自身执著为'女人'后，对他人的男人执著为'男人'而生起贪著。
同样地，男人也是对自身执著为'男人'后，对女人执著为'女人'而生起贪著。若无身体，则女人非为女人，男人非为男人。任何以自性存在的都不存在，女人不存在，男人也不存在。
因此，对于无有身体者，以对女人等的分别而生起的贪著是不合理的。为什么呢？因为一切法离相。如同这里主要显示的那样，对于花鬘、旃檀等也应当如是了知。

།དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཡུལ་ཡང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་ཡབ་དང་ སྲས་མཇལ་བ་ལས་བསྟན་ཏེ།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པ། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཁོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྨྲས་ཤེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་ནི་འདི་དག་གོ། ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཁམས་དྲུག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ཁམས་དྲུག་པོ་ཞེས་གང་ངས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ སྨྲས་སོ།།སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ་ཞེས་གང་སྨྲ་བ་དེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྨྲ་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་འདི་དག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་མིག་གི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲ་རྣམས་ལ་ཉན་པའི་ཕྱིར་རྣ་བའི་རེག་པའི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་།དྲི་རྣམས་ལ་སྣོམ་པའི་ཕྱིར་སྣའི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རོ་རྣམས་ལ་མྱང་བའི་ཕྱིར་ལྕེའི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་ལུས་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་ པོ་དེ་དག་ནི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ།སྐྱེས་པ་འདི་ནི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཁོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཅི་ལ་སྟེ་སྨྲས་ཤེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཁོར་ བ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་འདི་དག་སྟེ།བཅོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བར་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ལ་ གང་དག་ཡིད་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་།གང་དག་ཡིད་མི་བདེ་བར་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་། གང་དག་བཏང་སྙོམས་སུ་གྱུར་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་ པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་ནང་གི་ཁང་ན་སྲ་བ་དང་། མཁྲང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཟིན་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྲ་བ་དང་མཁྲང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཉེ་བར་མ་གྱུར་པ་དང་། མ་ཟིན་པ་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནང་གི་སའི་ཁམས་འབྱུང་བའི་ཚེ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་། འགག་པའི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་སོགས་པར་མི་འགྲོའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བུད་མེད་ནང་དུ་བདག་ནི་བུད་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་ཅིང་། དེ་ནང་དུ་བུད་མེད་ཅེས་བརྟགས་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་རྟོག་གོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྟགས་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེས པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་དོ།།སྐྱེས་པ་ཡང་ནང་དུ་བདག་སྐྱེས་པ་ཞེས་རྟོག་སྟེ། དེ་ནང་དུ་བདག་ནི་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྟགས་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་ཅེས་རྟོག་གོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་ཅེས་བརྟགས་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པར་ འདོད་དོ།།ཕྲད་པར་འདོད་པས་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མེར་མེར་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་ཡོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། གང་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་དོ། །བུད་མེད་ལ་ནི་བུད་མེད་མེད་དོ། །སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་མེད་དོ།

同样地，对于嗔恨和愚痴的对境也是如此。如在《父子相见经》中所说：'大王，此人具有六界、六触处、十八意行。大王，所说此人具有六界是依何而说？大王，六界是这些：地界、水界、火界、风界、空界、识界。大王，这些就是六界，我说此人具有六界是依此而说的。'
所说此人具有六触处是依何而说？大王，六触处是这些：为见色而有眼触处，为闻声而有耳触处，为嗅香而有鼻触处，为尝味而有舌触处，为触所触而有身触处，为识诸法而有意触处。大王，这些就是六触处，我说此人具有六触处是依此而说的。
大王，所说此人具有十八意行是依何而说？大王，十八意行是这些：何为十八？当眼见色时，生起悦意、不悦意、舍心而缘于色。同样也应说耳等。大王，在这十八中，六种是悦意行，六种是不悦意行，六种是舍心行，这些合起来成为十八意行。
大王，这些就是意行。同样地，大王，何为内地界？凡是在此身内坚硬、粗重、所造、所摄的，即是发、毛、指甲等。大王，何为外地界？凡是外在坚硬、粗重、非所造、非所摄的，这就称为外地界。大王，当内地界生起时不从何处来，灭时也不往何处去。
大王，女人内心思维'我是女人'，如此内心执著为女人后，又向外执著男人。向外执著男人后生起贪著，想要与外在的男人相遇。男人也内心思维'我是男人'，如此内心执著为男人后，向外执著女人为女人。向外执著女人为女人后生起贪著，想要与外在的女人相遇。
由于想要相遇而相遇。由相遇的缘故，有时会生起羯罗蓝（胎儿最初形态）。大王，能执著的和所执著的这两者都是不存在的。女人中无有女人，男人中无有男人。

། དེ་ལྟར་མེད་ཅིང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྲད་པ་དང་། མེར་མེར་པོ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན པོ་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྲ་བ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།ཅི་ནས་སྲ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་གང་ལུས་འདི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མཐར་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་ཡོད་དེ། དེའི་སྲ་བ་དེ་འཇིག་ ཅིང་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྲོ།ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་དང་། བྱང་ཕྱོགས་དང་། སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་མི་འགྲོ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནང་གི་སའི་ཁམས་ནི་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སའི་ ཁམས་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡང་སྟོང་།སའི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སའི་ཁམས་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་གཏོགས་པར་སའི་ཁམས་ཉིད་མི་དམིགས་ཏེ། ཐ་སྙད་དེ་ཡང་བུད་མེད་མ་ཡིན། སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ།།དེས་ན་ཅི་ཞིག་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དཔྱད་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་ནས། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཚོར་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གསུངས་སོ། །ཚོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རབ་དགའ་ལ་མི་གནོད་དེ། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར། བདེ་བ་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་གདུང་ སོགས་ལ་སྟེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདོད་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། སྨྱོས་པ་ལ་སོགས་པས་གདུངས་པ་ལའོ། །ཞིམ་སོགས་ནི་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཡིན་ནའོ། །ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རོ་མཆོག་གི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མེ་ཏོག་དང་ ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་བཟུང་སྟེ།བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་དགའ་བར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བརྒྱ་ལ་ཡང་བཟློག་པར་སྤྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པས་ གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་སྟེ་རབ་དགའ་ལ་མི་གནོད་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ལན་འདེབས་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་ན། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་འཇུག་ པའི་བདེ་བས།མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ལས་ཡོད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཟིལ་མནན་ཕྱིར་ནི་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ཉེ་བར་བཅོམ་པས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཡང་བདེ་བ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཚེ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གང་ཞིག་ཉམས་མྱོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མྱོང་བ་ཉིད་ནི་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཏེ་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །བདེ་བ་བདེ་བའི་གསལ་བ་གང་ཞིག་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་མིན་ན་སྟེ། གང་ གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནའོ།།མྱོང་བར་བྱེད་པས་མྱོང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མྱོང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མྱོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

如是不存在且非真实的遍计执生起，而彼遍计执自性亦是空无。如同遍计执一般，接触及胚胎亦自性空无。若自性空无者，如何能生坚硬性？大王，如是了知遍计执已当证悟坚硬性，应知坚硬性生起时从何处亦不来。大王，如是此身将成为尸林之时，其坚硬性坏灭之时不往东方，不往南方、西方、北方、上方、下方及诸方隅，大王，内在地界应如是观。如前所说，大王，如是地界及生起亦空，地界坏灭及生起亦自性空。大王，地界除名言外不可得，彼名言非女非男，大王，如是应以如实智慧证悟。
因此何须观察，非观察之境。何以故？一切法离观察故。如是宣说身念住已，为宣说受念住故，说受之观察。受有三种：乐受、苦受及不苦不乐受。如色一般，受亦非胜义有。云何？若苦是非乐之感受，若彼即是胜义有者，则于极喜不应有害，何故具喜者不成苦？若乐亦胜义有者，则于忧恼等，等字包括贪欲、恐惧、狂乱等所恼。
美味等若是乐者。美味等即殊胜饮食等。等字包括花朵、旃檀等乐，因为是乐之因。若是乐者何不欢喜？若是实有自性，百次亦不愿转变。是故乐与苦之所感受唯是分别安立。此即所说'何故于极喜不害'。对此他人回答即说'具力'。极喜之时，并非一切种苦皆无，然因殊胜趣入之乐令不显现，虽有亦不感受。具力即极具力故。遮蔽故即完全遮蔽摧毁故。若彼存在亦不感受乐，说不应了知。
尔时此非正理故，说'何者感受'等。感受性即是受之自性。云何即以何种方式。乐之明显性若非感受自性，即若非能感受之自性。由能感受故说感受。感受即从感受之词。若非所感受亦成感受者，则成无有丝毫非感受之过。

། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་ཡང་ཕྲ་བས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྲ་མོ་ཉིད་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཅིང་བདོག པའོ།།འོ་ན་བདེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ཡི་རགས་པ་གསལ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་ན་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བདེ་བས་རགས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་འདི་བསལ་ཞིང་ཟིལ་ གྱིས་མནན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་འབོད་པའོ།།ཀྱེ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་འདོད་ན། ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན། ཅུང་ཞིག་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ཞིག་དེའི་ཕྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དགའ་ཙམ། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལས་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ལས་སོ། །གཞན་དགའ་ཙམ་ནི་གཉིས་པ་བདེ་བ་ཙམ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་བདེ་བའི་ཆ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གལ་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དེའང དེའི་ཕྲ་ཉིད་དེ།གཞན་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཙམ་བདེ་བ་འདིའི་ཕྲ་བ་ཙམ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་བདེ་བའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྲ་བ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ན་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ནི་ བརྟགས་པས་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། བརྒྱ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་གལ་ཏེ་འགལ་རྐྱེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་འགལ་བའི་བདེ་བའི་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་སྟེ་གང་རིག་པའོ། །དེས་སྐྱེས་པས་ཏེ། མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ ཡོད་པ་ནའོ།།ཡང་ན་འགལ་བའི་རྐྱེན་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེ་བ་ནའམ། འགལ་བའི་རྐྱེན་གང་གི་ཡིན་པ་ཞེས་པའོ། །དེ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་སྟེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་སྐྱེས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་པ་འོངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།ཅི་སྟེ་གང་དེ་ཉིད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་རྟོག་པས་བྱས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད། ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་ བའི་དོན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དངོས་པོའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའམ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ན་ཡང་གང་ཞིག་བདེ་བའི་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་ཞེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཞན་འདི་ལས་གཞན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་གང་ཉིད་གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གཞན་བདེ་འགའ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། གཅིག་པོ་དེའི་གང་ཞིག་ སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྲུལ་ནི་རྨ་བྱའི་བདེ་ བའི་ཆེད་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ།།དུག་ལ་གོམས་དང་ལྡན་པས་དུག་ནི་བཅུད་ལེན་ཡིན། །ཚོར་བས་རྔ་མོའི་ཁ་ཡི་ཟུག་རྔུ་ནི། །དགའ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ནི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཚོར་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་ནུས་སོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་འདིའི་གཉེན་པོ་སྟེ། འགལ་འགེགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

然而如此的话，也并非完全没有体验到，但是即便体验到时，也因为微细而如同未体验到一般，若有此说的话，就说'苦'等词，以其微细性而表示。苦是存在且具有的。
那么对于这具有力量的乐，应当如何对待呢？'此之粗显是否？'是说在极喜的状态时完全趣入。具有力量的乐以其粗大和具力而消除并压制此苦，难道不是吗？这是对他人的呼唤。
啊，如果你这样认为，所谓微细的苦在体验乐的时候，丝毫也不能被认知，那么怎么能说它是微细的呢？然而，'彼乃彼外乐少许'，'彼外'是指超胜的乐。'乐少许'是第二种仅仅的乐，即成为极小乐的部分，若认为这就是微细的苦的话。
如果那也是它的微细性，其他仅仅的极喜是这乐的微细性的话，就不是苦，因为喜乐是属于乐的种类。因此，可以确定在体验乐的自性时是没有苦的微细性的。
即便如此，苦是分析所得的暂时性的，如此因为因不具足，百分之一也不能被认知。
在此，若说'违缘'等，与苦相违的乐的缘是因，即所知。由此所生，即当现前趣向时。或者违缘乐因生起时，或者是违缘所属的。
当其生起时，即在极喜的状态时，因为远离因故苦不生起，这就说是苦未生起。
那时分别执著性的感受，难道不是已经到来了吗？如果那个就是我们所说的，现在已成就且到来，为何要分别执著且以分别造作执著？'性'是决定把握的意思。
那就是乐受、苦受及其他受，并非其他事物的乐等，或者乐等的因。如此也是，即便远离本性，某些被遍计为乐因的，从执著中体验到乐，这样产生，其他则不同于此。
否则，怎么会某者以苦来成办，而同一者又以某种乐来成办呢？同一个声音的听闻也会成为苦，而在其他时候见到则会生起欢喜的本性。
因此，乐等及其成办方便是遍计，非实有，如所说：'蛇为孔雀乐故生，习毒者中毒成甘露，骆驼口中之刺痛，成为殊胜喜之因。'
由于是执著感受的自性，故以观察性能够遮遣，为显示此义，所以说'故彼'等。由于执著感受的缘故，此观察即是分别，是乐等执著体性的对治，因为是违害的因。

།བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་དེའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདིས་ཀྱང་ཚོར་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རྟོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཡང་འབྲེལ་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཞིང་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། །བསམ་གཏན་ནི་འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་ བཅས་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཟས་ཡིན་ལ་ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྟེ། འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པས་སྤྲུལ་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་ཟས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་ལུས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་ནི་རྟོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཁས་བླངས་ནས་ཚོར་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་དབང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་དག་འདུས་པ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ཏེ། རེག་པ་དྲུག་འདུས་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་ ཉིད་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་གང་ལས་འགྱུར། འདིར་ཡང་དབང་དོན་བར་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའམ། དེ་བར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་པར་དང་བཅས་པ་སྟེ། བར་དང་བཅས་པ་གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ དེའི་ཚེ་ཕྲད་པ་སྟེ།འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་གང་ལས་འགྱུར། དབང་པོ་དང་དོན་འདི་དག་ཕྲད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་པ་ཡང་འདུས་པ་ལ་བརྗོད་ལ་བར་ཆོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བར་མེད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བར་མེད་ན་ཡང་བར་ཆད་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆ་ཆུང་ཞིག་གིས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེར་འདུས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་ཞིག་གང་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར། བདག་ཉིད་བདག་དང་ཕྲད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་ཕྲད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཆ་ཤས་དང་ལྡན་པའི་ཕྲད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཕྲད་པ་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད ཅིག་སུན་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ཕྲད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ། ནང་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་མེད་ཅིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་མཚམས་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་དེ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོ་བ་དང་དམའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆ་མེད་པ་ལ་ཕྲད་པ་ཡོད་དོ།

修习即是思维，若无其修持，则无其执著故。复次，为显示此亦是受之执著故，说'分别'等。'即是故'于此亦相关。分别即是田，因为是生处故。于彼所生即是生起。禅定即是离欲，以及离诸罪不善法，具有寻伺，以及由三摩地所生之喜乐等禅定是修习。三摩地即是等持。因为是从分别所生故。彼即是食，是令身满足之因故。凡是彼等者，即称为彼。是谁的呢？是瑜伽师的，此是因为，由分别所化现的喜乐之食所摄持的身是瑜伽师的。
因此，受是分别之执著已成立。如是承许因后，为显示受之执著故，为显示因本身不可能故，受于事物中存在不应理故。说'何者根境'等。此处摄义是：以触为缘而有受，境、根、识三者和合即是触，从'触六和合生'之语故。从三和合生之触本身亦不应理，由其为缘之受从何而生？此中根境亦当有间隔或无间隔。其中根与境即根境有间隔，若有间隔时，彼时相触即和合聚集从何而生？根与境此等相触不应理，触亦说于和合，若有间隔时如何能成彼，此是密意。
若是第二种情况，彼亦不应理，为显示此故，说'若无间'等。若无间即无间隔故是一性，根与境即是彼之本性。若连微小部分亦无间隔，如是则以一切本性无间而成。以一切本性于彼和合时亦即是彼性。如是则何者与何者相触？若是一性则无差别故，何者与何者相触？自性与自性相触不应理。如是则极微无分故于事物中有相触，彼有分之相触则非，因为粗性中有彼故。于彼中破除相触本身未破除些许，若作是念，为此说'极微'等。于诸极微亦如是不应有相触，因为一极微亦不入于他极微，无内入故。何故？彼是因为无间隙且极微无间际。平等即是相等，因为无高下故。是故如何于无分中有相触。

།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་འཇུག་པར་ མ་གྱུར་མོད།ཕྲད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཞུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ནི་ཕྲད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་པ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདྲེས་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཞུགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མ་ཞུགས་ཤིང་ཞུགས་པ་མེད་ པ་ཡིན་ན་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ལ།ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན། མ་འདྲེས་པ་ལ་སྟེ་འདྲེས་པ་མེད་པ་ལ་ཕྲད་ཅིང་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྲད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆ་མེད་པའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཆ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ལའང་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་པའི་གཞན་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲད་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྲད་པར་རིག་པར་འགྱུར། ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ངེས་པར་ཆ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བར་བྱའོ།།ཡང་གང་ལ་ཆ་མེད་པ་ཉིད་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་མེད་པ་ལས་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ལ་ཆ་ཙམ་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་པ་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ ཤེས་ལུས་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ནི་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ཕྲད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། འདི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ ཚིག་ཡིན་ལ།ལུས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྟེ། ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་ཕྲད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཡང་ལུས་མེད་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཕྲད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་གསུམ་ཀ་ ལ་ཡང་ཕྲད་པ་བཀག་ནས།ད་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འང་གི་སྒྲས་ནི་ཉེས་པ་གཞན་སྡུད་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པ་འང་སྟེ་འདུས་པ་ཡང་ངོ་། །རྟའི་རྭ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་དཔྱད་བཞིན། །ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ བཞིན་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་སོར་མོའི་ཚོགས་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསྟན་པའི་རིམ་པས་རེག་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། གསུམ་འདུས་པ་མེད་པ་ན་ཚོར་བ་མེད་ པ་ཡིན་ལ།ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གང་ལས་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ན་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཚོར་བ་མེད་པར་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཅིའི་དོན་དུ་ངལ་བ་འདི་ཡིན།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཆེད་དོན་དག་ཏུ་ངལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལྡང་བའི་དོན་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་སོ། །བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ངལ་བར་མ་གྱུར་མོད། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ བཟོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་ལས་གང་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གནོད་པའི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསལ་བའི་ ཕྱིར་ཚོར་བ་པོ་མེད་པའི་ཡིན་ནོ།།དགོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་མ་ཡིན་ནོ།

虽然如此，微尘并未进入微尘中，仅仅只有接触而已。因此，所要证明的并未成立。对此说道：'未进入'等。微尘以其整体性相连即为接触，否则将导致有部分之过。如此，其自性以整体遍及，因此其自性不混杂则无接触。其中的混杂性并非无进入。
此处若未进入且无进入则非混杂，若非各别自性，则于不混杂即无接触和聚合。为了说明无分者在任何情况下都不应该接触，故说'无分者亦'等。无分即是空性之事物，'亦'字表示其他过失等。
接触即是聚合，说'如何合理'是可能之词，即如何能成为接触。一切微细者必定要从一分而成。又若某者无分，则从其身体无分而得无性，此为意趣。为了说明此处连一分也不能被量所证知，故说'识无身'等。
'即'是极成立之词，识是了别境界，且接触不合理，不应理。为何？因无身故，此为因之语。识无身即是意思。相互关联即是接触，而这只存在于有身者。对于无身者如何能有接触？如此否定三者皆有接触后。
现在为了说明聚合性于事物中不存在，故说'聚合'等。'亦'字表示摄集其他过失。聚合亦即和合。如同马角一样因无实体，因离真实性故不应理为接触性，由于自性相关故无聚合性。
又如何是无实体性呢？'如前所观察'，即如前所确定。因此说'如是手指聚合'等。为了总结无因性，故说'如是'等。因此依教法次第无有触，三和合无则无受，受是乐等体性，生起即是产生，从何处能合理，无因则果不可能。
因此，胜义中无受，因无益与不益境，为何有此劳累？若为断除苦乐而作劳累，这为何像虚空跳跃一样不合理？虽然不为成办快乐而劳累，但因痛苦极难忍受。
若说为断除彼而作，故说'何者于何造害'。因观察受无自性故如何能有害，即由观察故。因先已破除我等故无受者。造作因也因分别所计故于胜义中不存在。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གང་ལས་འགྱུར་ ཏེ།དོན་དམ་པར་གང་གི་ཡང་གང་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་སྲེད་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཚོར་བ་པོ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་བདག་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་སྟེ།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལའོ། །གང་གི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་མཐོང་ནས་སྟེ། དམིགས་ནས་སྲེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ན་ཡང་། ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར། གང་ ཞིག་ད་ལྟར་ཡང་དེ་དང་བདག་བྲལ་ཞིང་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་དོར་བར་མི་བྱེད།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཚོར་བར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ཚོར་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་འདི་ལྟར་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་ཡང་གང་མིག་གི་དབང་པོས་སོ། །རེག་པ་ཡང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱིས་ཚོར་བ་པོ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་དོ་ ཞེ་ན།རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལན་ འགའ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་དེ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་དམ་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། གང་གིས་འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ། ཚོར་བ་དེ་ཡིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ཚོར་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས པོ་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དུས་ཕྱི་མ་ལ་འཛིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་སུན་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་སྔར་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་ ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་སྔར་ཏེ་སྔར་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་མར་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་སྟེ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེས་དྲན་པར་འགྱུར་གྱི་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་བ་མ་ཡིན་ལ་དྲན་པའི་ངོ་བོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ པ་དེའི་དུས་ན་དེ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདས་པའི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱོང་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་དྲན་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ནི་ རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། མྱོང་མིན་ལ་སྟེ། རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་སྔར་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此如此的话，由什么而造成损害呢？因为已经远离了痛苦的感受，因为已经远离了造成损害的因，从何而生呢？究竟来说，任何事物都不从任何处生起。因此，由于没有感受者，感受也是不合理的。由于没有感受，从其缘而生的贪爱也因为远离了因，究竟来说不应该生起，为了显示这个道理，
所以说'何时'等等。感受体验者即是感受者，当时我等丝毫也不存在，因为它不存在，因为刚才已经观察过了，感受是不存在的，那时，
在这种情况下，即在这种状态下。见到远离生起后，即观察到后，为何贪爱不会消退呢？即使因其痛苦而成为痛苦，为何不会无所依止地消退呢？现在也已经远离了它和我，为何不舍弃而消退呢？如此的话，如果没有感受者就没有感受，
那么为何会有见等言说在诸事物上建立安乐呢？对此说'见'等等。见即是以眼根。触即是由身根所生的心识所知。如果这样的话，心有感受者实有
则说'如梦如幻的自性'。自性如梦，自性如幻。是由缘起所生的心性，而不是胜义有。从未有异于彼的心所见，
因为是俱生的缘故，即与心俱生而见到它，因为聚合于一处，因为缘起不可思议的缘故。胜义中见是不存在的，由此而有见的言说，
彼感受非能见，由于建立安乐等言说所见也是他性的缘故，所以感受非能见，于事物上非能见。然而如此的话，俱生非能见，但说识以境相而生，后时能取
为了破除这个，说'前与识'等等。必定是俱生的感受，否则前即前生，后即后时，生即所生的识，彼能忆念而非经验，非经验而以忆念的体性作为对境，不应该是现量，
因为在彼识的时候它已经过去了。过去的自体不应该能经验，因为是无的缘故。经验即是体验自体，因此这只是忆念，于此经验自体是不合理的。感受不应该以安立自体为相，为了显示这个道理，
所以说'自体'等等。自体即自性，非能经验，即非能了知，因为已经破除了自证的缘故。

།དེ་ལྟར་ན་ ཤེས་པ་གཞན་དེས་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས།གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མཚུངས་པའི་དུས་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ཞེས་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོར་བ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཞེ་ན། ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མྱོང་བ་ལས་ཏེ། སེམས་སམ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཚོར་བ་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འདིར་ཚོར་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ པར་ཞེན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཚོར་བ་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། འོན་ཀྱང་ཡང་ཚོར་ བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།ཚོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་མྱོང་བ་རབ་བསྟན་ པ།།ཚོར་བ་པོ་ལས་ཚོར་བ་གཞན། །གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གང་གིས་དེ་ནི་ཚོར་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་དུ། །ཞི་ཞིང་དག་ལ་འོད་གསལ་བར། །ཚོར་བ་འདི་ལ་མཁས་པ་རྣམས། །དྲན་པ་དེ་འདྲ་ཉེ་བར་གཞག་།ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་པོ་དང་། ཚོར་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཅི་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། བདག་པོ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་སྤྲོས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་འདི་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བའམ སྡུག་བསྔལ་བདག་གིར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལ་གང་གི་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་པོ་མེད་པས་བདག་པོ་མེད་པའི་ཚོགས་འདི་ལ་གཅིག་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་འདི་ལ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བ།དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་མིག་འཕྲུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ན། རྨད་དུ་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ཅི་སྟེ་གནོད་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ། འདིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་མྱོང་བ་པོ་ འགའ་ཡང་མེད་པ་དང་།ཚོར་བ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་ན། དོན་དམ་པར་ཚོར་བ་འདིས་གང་ལ་གནོད་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བར་བྱ་ལ། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་དབང་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དྲུག་པོའི་མཐའ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པར་མཛད་ པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་གང་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དབང་པོ་རྣམས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གནས་ཤིང་། ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཉེ་བར་ གནས་པ་མ་ཡིན་ལ།བར་ནའང་མ་ཡིན་ཏེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་ཏེ། དབུས་ན་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཡང་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་ཡང་སེམས་མིན་ཕྱི་མིན་ཞིང་། །ཞེས་ཏེ། ནང་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་སེམས་མ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་མིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་རྙེད་མ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་གནས་རྣམས་ལས་ཡུལ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་མ་རྙེད་པ་ན། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་དུ་ཇི་ཞིག་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དགག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་ལུས་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་གང་ཞིག་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་ལུས་ལ་མ་ཡིན་ནོ།

如此，其他的意识体验感受，其他者也不是体验者，如说：'不是由其他自身，与其相应的时时生起'，既不是体验也不是了知，因为如同意识一样，其他意识无有体验。感受者也是不存在的，为何？因为丝毫未体验感受，无论是心或其他体验者都不存在任何感受者。因此，此因中无有感受，因为空于感受的特征。除了执著以外，此感受于真实中并不存在，胜义中也不存在。因为丝毫不存在能了知其自性本质者。如此在《圣无尽慧经》中说：'然而感受是执著，感受是执取，感受是取著，感受是所缘，感受是分别'等等。在《正法集经》中也说：'宣说感受体验，离开感受者的感受，别处不存在，何者成为感受？如同菩提般，寂静清净光明，于此感受诸智者，应当如是安立念。'因此，感受者与感受的自性是空性，如此则是缘起，无有作用，无有主宰，如幻化显现般成为所缘境的此身显现。因此，无有乐或苦成为我所，为显示此义，故说'如是无我'等。由于无我中任何我等的执持者皆不存在，故此无主宰的聚合中无有一性相随，因此唯缘起如幻性般，成为所缘境时，如幻觉般见到。说此稀有语：'此为何所害？'以此如所说次第，既无任何体验者，也无任何感受，则胜义中此感受于何造害，即造苦，观察时丝毫也不存在。因此，这是由颠倒分别念执著成为乐等的成立。如是，这是宣说感受念住。
现在为显示心念住，故说'意为诸根'等。其中第六意识为意识分别，如是此意识何处安住？首先，不安住于诸根，即不安住依止眼等诸根。不安住于色等诸境，也不在中间，即不住于根境之间的中央，因为不是一性决定的自性。'内非心外非'，即内部身体中央非心，外非即外在身体肢节中也找不到心。'他处亦未得'，即除前述处所外，于任何其他处所也不存在。于何处未得？不得分别所得。如是内部如何转变。如此，如何破除彼？故说'何者非身'等，心非身，即非外在与内在之身。

།གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་གཞན་ཕྱི རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདྲེས་མིན་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་གཉིས་པོ་དང་འདྲིས་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གང་ཞིག་གསུམ་པོ་ལ་སོགས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་དབང་ཅན་ཡང་ འགའ་ཡང་གནས་པ་མེད་དེ།སེམས་གང་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་སེམས་དང་སྲོག་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི ཕྱིར་རོ།།རང་ཉིད་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འགལ་བར་བཀག་པས་རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཡོངས་ སུ་མ་གྲོལ་བར་བརྗོད་དེ།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡིད་རྣམ་པར་དཔྱད་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དཔྱད་པའི་ཆེད་དུ། ཤེས་བྱ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་ཤེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་ པོ་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ།འོན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་འཛིན་པ་པོར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་བསམ་པ་དོགས་པར་བྱས་ནས་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་སྔར་འགྱུར་རམ། ཤེས་བྱ་དང་དུས་མཚུངས་པའམ། ཤེས་བྱ་ལས་ཕྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གསུངས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ལུས་ལས། སྔར་ཏེ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ སྐྱེས་པར་བརྗོད་ནས།དེའི་ཚེ་དེ་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ཏེ་སྐྱེས། སྔར་ཤེས་བྱ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཅི་ལ་དམིགས་པས་ཏེ། ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གསུངས་པ། ཤེས་བྱ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་སྟེ། དུས་ མཚུངས་པར་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ན།དེ་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ཏེ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་མཚུངས་པའི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དམིགས་པའི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཁས་ལེན་ན། འོན་ཏེ་ཤེས་ བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་ལས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་གྱི་ཤེས་པའོ། །ཕྱིས་ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་འགགས་པའི་དུས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གང་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཤེས་པའི་ དུས་ན་ཤེས་བྱ་འགགས་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་དམིགས་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་པར་གྱུར་པའམ། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བའམ། གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན་ཅི་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ སེམས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པའོ།།མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཕྱིན་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་གནས་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ནང་ན་ཡང་མེད། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད། གཉིས་ཀ་ན་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འོད་སྲུངས་ སེམས་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ།བསྟན་དུ་མེད་པ། རྟེན་མ་ཡིན་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་གནས་པ་མེད་པའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

不仅如此，也不在身体以外的外在事物上。'不混杂'是行为的差别。也不住于内外两种本性的混合。心不在三处等。也不是分别的。也没有任何自主存在，心在胜义中丝毫也不存在。此非实有，是分别所计。
只要轮回存在，心就如幻般显现，因为无自性。因此，由于这个原因，心和命都以自性涅槃，是解脱的自性，无自性相以自性涅槃常时存在于一切众生相续中。
自身虽非真实，但由于不真实的分别力而增益为真实，被烦恼习气所染的心相续被囚禁在轮回牢狱中，阻碍自在行动者完全解脱，这是就世俗谛而言，究竟义则不然。
如是观察意识时，为了观察眼等诸识，说'从所知'等。如是，识不住于任何有无实体中，然而说它是从眼等聚合缘起的色等所知的能取。如是理解他人的疑虑而作开示。
此又是在所知之前生起，还是与所知同时，还是在所知之后生起？对此，若是第一种分别，则所说'从所知'即从所取之身，在先即在前时所知未生时若说识生起，则彼时缘何而生？在先无所知所缘时以何为所缘，即依何而生起？
依第二种观点所说：若识与所知即所取境同时，则此缘何而生起？因为同时的所知非因，因为非所缘，从'境非因'之语可知。若承许第三种情况，则说'或所知'等。
'或'是疑问，'从识'是前识。'后'是其后，即在所知灭时识生起，则彼时识从何生？因为识时所知已灭故，缘何而成识？依何而生？因此，即使从境等和合中，识在胜义中也不成立。
此心念住如《宝积经》所说：如是寻求心：贪著、嗔恚或愚痴之心是什么？是过去、未来还是现在？其中过去心已尽，未来心未至，现在心无住。
迦叶，心不在内，不在外，不在两者之间也不可得。迦叶，心不可观察，不可显示，非所依，无显现，无了别，无住处。迦叶，心是一切佛都未见、不见、将不见者。

།ལོག་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ ཤེས་ལས་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས།མི་གཟིགས། གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་བ་ཅི་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་ སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་ཏེ། མི་གནས་པ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་འཇུག་པའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་རླུང་དང་མཚུངས་ཏེ། རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་གཟུང་དུ་མེད་པར་རླུང་རྒྱུ་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་མར་མེའི་འཕྲོ་ བ་དང་མཚུངས་ཏེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་གློག་དང་མཚུངས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མི་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཀུན་དུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །གང་དུས་ གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན།མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་ནས། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སྦྱར་བར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འང་གི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀུན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྔར་རམ། དུས་མཚུངས་པའམ། ཕྱི་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱོན་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཟློག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འགག་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངེས་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ། མ་བརྟགས་པ། ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བརྗོད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཡང་། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པ་དང་།གང་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད་པ་དང་། གང་ལ་ལམ་མེད་པ་དང་། གང་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་དང་། གང་ལས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ འབྱུང་བ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྒྱུ་མར་འདུ་ཤེས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་འདི་དག་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའོ།

除了从颠倒认知中生起诸法之外，一切诸佛也未见、不见、将不见，其行为应当如何了知呢？迦叶，心如幻术，由非真实的遍计而执取多种生起。
迦叶，心如流水，不住而生灭流转。迦叶，心如风，远行而不可执取如风游行。迦叶，心如灯光，从因缘而生。
迦叶，心如虚空，为暂时烦恼所染污。迦叶，心如闪电，刹那执取而不住。如是类推，迦叶，心遍寻不可得。不可得即是无所缘。无所缘者非过去、非未来、非现在，即是超越三世。
超越三世者，非有亦非无等等。如是宣说了心念住后，为宣说法念住，依照叙述次第而说：'如是'等。'亦'字表示'唯'义，即如所说方式，一切法即一切事物的生起，不应了知，不应证悟。
对于这些法从自因之前、同时或之后生起的过失，应当如理遮破。由离生故，灭亦不应理，因为从无生中生起不应理故。正因为如此，以无生无灭自性离戏论故，是一切法解脱门，决定为法界，遍及虚空界，无分别，离言说，不可言说，非所言说。
如是宣说法念住，于一切法生起无执著。修习一切法念住，如《圣无尽慧经》中所说：菩萨观察诸法随法而住，于其中不见无佛法、无菩提、无道、无解脱、无生起之法。
彼知一切法生起后，为令众生无障碍了知故，获得大悲三昧门。彼于一切法及一切烦恼获得幻化想，此等法无烦恼，此等非有烦恼。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་མེད། ཕུང་པོར་གྱུར་པ་ཡང་མེད། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད། ཞེ་སྡང་གི་དངོས་པོ་ཡང་མེད། གཏི་མུག་གི་དངོས་པོ་ མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཉིད། །དེ་ལ་མྱང་འདས་ག་ལ་ཡོད། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་ མར་གསལ་བའི་ཕྱིར།།དང་པོ་ནས་གཞི་འབད་མེད་པར། །གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །དེ་ལ་ཁྱོད་ནི་སྟོང་ཉིད་བཞེད། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དམ་ཆོས་ཏེ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོན་མེད་པའང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྫས་སུ་བཞེད། ། ཡང་དག་དེ་ནི་མི་སླུ་ལ། །དེ་རྟོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་ནས།རྒོལ་བ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ཀུན་རྫོབ་མེད་དེ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་མེད་པས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡང་ངོ་། །གང་བརྗོད་པ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་ ཡང་།།འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བཞེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ག་ལ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་དང་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་སོགས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་མེད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། བརྗོད པ་འོན་ཏེ་དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་གི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་འཇོག་ནའོ། །ཡང་ན་ཡང་གི་སྒྲ་ ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་།རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་བསྒྲུབས་ན་གཞན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ག་ལ་འདའ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ ཏེ་དོན་དམ་པར་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཡང་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་ན་གང་ཞིག་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་རྟོགས་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར ན།དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་གང་ལས་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལ། བློ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཉིད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན། དེ་ནི་གཞན་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཅན་ལས་གཞན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为什么这样说呢？如是，彼等依止了义之义，故无烦恼聚，亦无蕴之所成，亦无贪欲之事物，亦无嗔恚之事物，亦无愚痴之事物，为了证悟这些烦恼故为菩提；烦恼之本性即是菩提之本性亦复如是，如是安立正念而生。如是所说：'于何处无有生，彼处何有涅槃，由明了众生如幻故，从始即无需努力。若是缘起所生法，于彼汝许为空性，如是即是正法性，与彼相等即如来。彼即无有真实义，许为真如之实体，彼真实乃不欺诳，证悟彼即说佛陀。'如是宣说。如是宣说法念住后，显示一切法无生无灭，如是则世俗谛不应理，因此二谛安立不应理'而欲遍断，立论时说'若如是'等。若胜义中一切法是无生无灭之自性，如是则无世俗，无有故无言说，将成为唯一胜义谛。因此无世俗故无二谛，即世俗谛与胜义谛。如所说：'世俗及胜义，此许为二谛。'于此二谛何处有，如是不应理。由无彼故，亦不成往他世之业及作业果报相关之自性等，因无一切言说故。然若如是，若无亦如是，由于阳焰执为水性故，以世俗自性分别心安立，因此二谛应理'之疑问，答曰'然彼亦'等。'然'是问询，'彼亦'是世俗，一向非胜义谛之义是'亦'字之义。若以他世俗分别之体性安立。或者'亦'字表确定及差别次第，以他性结合'世俗'。如是则成立一者则他者衰损而显示故，说'众生何有涅槃。'若胜义中虽以其自性空，由成为心境故说为世俗，若如是证悟一切法无自性相胜义谛以无所缘加行，由离一切戏论故将得涅槃，则彼众生从何处般涅槃及解脱，实非如此，彼亦成为心境故，心亦一切是世俗分别之自性故，如说'心说为世俗。'故涅槃亦成世俗耶？对此回答，说'彼即他心'等。'他'即是异于涅槃众生之众生心之分别即是彼，即是将涅槃作为心境者，非由他心分别说他为世俗。

།དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་གྱི་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས། ཡང་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་ གི་ཀུན་རྫོབ་མིན་ཞེས་ཏེ།སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་རང་གི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། གཉུག་མའི་ཀུན་རྫོབ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེ་ཞེས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་རང་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གཞན་དུ་ཡང་གཞན་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྱིས་དེ་ངེས་པར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡོད་ན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། འདི་སྐྱེས་པ་ལས་འདི་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ ཙམ་ཀུན་རྫོབ་བོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་ཕྱི་ནས་བྱུང་བའི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱི་ནས་ངེས་པའི་ཆོས་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཨུཏྤ་ ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྐྱེན་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས། གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དམིགས་ན་ཡང་རང་ཉིད་འདི་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དང་།གདོད་ནས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཉིད་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ལས་ཡང་དམིགས་པ་ན། ཀུན་ རྫོབ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པར་བརྗོད་དེ། བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་མར་མེའི་འོད་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་མེད་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ལ ཤེས་པ་མེད་ཅིང་།ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་འདིར་གང་ཞིག་གང་གིས་འགེགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། རྟོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།རྟོག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་ཡིན་ལ། བརྟགས་པ་དེ་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །འང་ཞེས་པ་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པོ་འདི་དག་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། བརྟགས་ པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་པ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

因此，从他人的心识角度来说，这就是涅槃。为什么呢？因为这不是自己的世俗谛。相对于前者而言，自己的世俗谛是有差别的。本来的世俗谛，以自己的分别念，说那个不是涅槃，是不存在的，而涅槃是存在的，因为这自身远离一切分别念。
那么，在其他情况下，他人的世俗谛如何成为世俗谛呢？后来确定时所说的等等，若有此则成此，从此生起彼生起，这只是缘起的世俗谛。如是，诸法生起是后来所生的存在。因此，后来所确定的法若不存在，那时世俗谛就是存在的。若是不存在，那时世俗谛就是不存在的，如同虚空中的青莲花等，因为没有这个缘。
这样说就是：即使以心识作为涅槃的对境，也不仅仅是他人的分别念不能成为涅槃，这是因为自己的分别念戏论已经寂灭。有贪着的心所缘，自身烦恼障断除的离贪者，也不会成为非离贪者。因此，由于远离一切分别念，即使是他人世俗谛所缘，自身这个究竟涅槃就是存在的。
正因为如此，一切法自身远离分别念，故是无生无灭的自性，因此自性是涅槃，本来寂静。如是，又从如是等中生起如是法的生灭，如同幻化的自性。因此，又从自性分别念的力量所缘时，是世俗谛，因为无实体性故说无生无灭，如同驴角。
如说：'从空性诸法中，空性诸法生起。'《圣方广经》中也说：'诸行如灯光。'因此，虽然胜义谛中无生无灭，但不违背世俗谛，一切都是合理的。
若胜义中一切法无生无灭，那时岂不是无有能知所知？如此，这里何者能遮遣何法？观察也不存在，因此应当保持沉默。对此说：'分别'等。分别是增益的心识，所分别是被增益的对象。'又'字是总摄词，这两者互相依靠而存在。依靠分别有所分别，依靠所分别有分别，即依据世间共许的言说而观察的意思。
一切表述是明显的表述。'一切'是指无一例外。观察也是依据世俗谛而开展的，不是依据胜义谛，因为胜义谛超越一切言说，这是其意义。

།རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དཔྱད་པ་པོ་ལ་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་ནས། གང་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་། ངེས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཏེ། མི གནས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་དཔྱོད་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་འདི་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་བྱེད་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྒྱུས་སོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་ བ་ལ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཐུག་པ་མེད་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ན།དཔྱད་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱས་ནས་ཏེ། གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་གཏན་ལ་ ཕབ་པ་ཡང་དུས་ཕྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དཔྱོད་ཅིང་ཚོལ་བ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་དཔྱད་པས་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནི་རྟེན་མིན་ཏེ། ། ཞེས་ཏེ། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་དགག་པ་བྱས་ནས་དངོས་པོའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་ལ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན ལ།དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་དེ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བས་དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་དོ། །རྟོག་པའི་ཡུལ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་ པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས།གང་གིས་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཉིས་པོ་འདི་དཔྱོད་པར་དང་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་འདི་གཉི་ག་ཡང་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ ཉིད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུའོ། །དཀའ་བས་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དཀའ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཤེས་དབང་ལ་སྟེ། ཤེས་པ་ཚད་མའི་དབང་ལས་ཏེ་མཐུ་ལས་སོ། །དོན་ཏེ་གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་འཇོག་ན། དེའི་ཚེ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། ཚད་མ་ལས་གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ ཀྱང་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་ཡོད་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅི་ཡོད། །ཤེས་པ་ཚད་མ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ལ་ངེས་པར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ཚོལ་བ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྟེན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བརྟེན་པར་ བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་ཚོལ་བར་བྱེད་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལས་ཚད་མ་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་ནས། འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གཞལ་བྱའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་བྱེད་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན། ཤེས་བྱ་ཡོད་ལ་རྟེན་ཅི་ཡོད། །ཅེས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་བྱའི་དབང་གིས་ ཤེས་པའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ན།དེའི་ཚེ་ཤེས་བྱས་ཤེས་པ་ཡོད་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཚད་མ་གང་ལས་གྲུབ་ཅེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅིང་ཡོད་ཅེས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་ཚོལ་བ་ལས་ཤེས་པ་གཞན་ དེ་ཡང་གང་ལས་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如果说分别也应当如所分别的对象那样观察，因为是所观察的自性，对此回答：因为不能观察观察者，故而说'当分别时'等。即当以分别即遍计时，若以分别而作分别决定时，则成无穷过失，即成不住。为何？因为对彼分别也要分别，即当对此作分别时，为了分别的目的而现起分别，则由于对分别也要分别的缘故。
如同对所分别作观察时如何成为无穷，对此说'所观察'等。即对所观察即所遍计，对诸事物作分别观察后，决定即分别决定，后时也无分别的所依。依于何者而再作寻求分别亦非无穷，因为对所分别已作观察的缘故，故无所欲。因此说'分别无所依'，即因无所依故亦不作分别。遮遣一切增益后即是事物。由于已作了知真实性的事业，故无入行的还灭，于任何处亦无希求，于任何处亦非所欲。
彼即说为涅槃，因为一切言说已灭。因为于一切处无所作，故由自性寂静而说彼即是涅槃。对分别境普遍作决定观察，然非胜义，故说'若如是'等。若有人主张这两者即观察者与所观察在胜义中存在，则此二者是真实，即是胜义谛非世俗，对于说彼即是事物自性者则极难安住。极即最极。难安住即从苦门而住，因为是难行故。
为显示此义故说'若'等。若由智力即量智之力。若安立境即所量，尔时纵然如是，从量安立所量者，谁能遮止？然此应当观察：智慧存在依于何？对量智也存在者，于何处决定有？因为无自证故，寻求他量则成无穷过失，有何所依即所依止。如是若对智的存在寻求他量则成无穷，然而从所量安立量，彼如何成无穷？
为断此疑故说'或'等。或者是显示他人意乐。或由所知即所量之力而作安立。如是，'所知有何依'，即若由所知之力安立智，尔时所知成为安立智存在的因由，则彼复从何量成立？对所知存在寻求他智以成立所量，则彼他智复从何成立？

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན། ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་པ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་ཚོལ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཤེས་ པའམ་ཤེས་བྱ་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་ལྟོས་པར་གྱུར་ན་དེར་འགྱུར་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་གྲུབ་ན་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས། ཅི་སྟེ་ཕན་ཚུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ལྟར་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ཕན་ཚུན་དུ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ན་ནི། ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་བྱའི་དབང་གིས་ ཤེས་པའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེ་ན།དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཉི་ག་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅིང་གྲུབ་པ་མེད་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་གཉིས་པ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།འདིར་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཕ་མིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་བུད་མེད་དེ། བུ་མེད་པར་གྱུར་ནའོ། །བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་བུ་ འབྱུང་བ་ཡིན།གང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ཕ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུ་མེད་པར་ནི་ཕ་མེད་པས། །ཞེས་པ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུ་མེད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཕ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕར་མི་ འགྱུར་ལ།ཕས་ཀྱང་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྲིད་དུ་ཕ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྲིད་དུ་བུ་ལས་བུར་འགྱུར་བར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པས་ན་གཅིག་མེད་པས་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། གཉི་ག་ ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར།།ཞེས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་འདི་དཔེ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་ཕ་དང་བུ་དཔེར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་བྱར་ཡང་བརྗོད་དོ།།ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མི་གྲུབ་ལ། དེ་སྲིད་དུ་དེའི་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མི་འགྲུབ་ པས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི་ག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པོ་ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དེ་ལས་མྱུ་གུ་དང་ས་བོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གྲུབ་ཅེས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ དགོད་པའི་ཆེད་དུ།མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ས་བོན་གཤོང་དང་བུ་གའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ལས་ཏེ། ས་བོན་དེ་ཉིད་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པར་བརྗོད་ཅིང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཤེས་བྱ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ལས་སོ། ། ཤེས་པ་སྐྱེས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིས་སོ། །དེ་ཡོད་པ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་ཅིང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའོ། །ཅིས་མི་རྟོགས་ཏེ། འདིར་ཡང་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说是从所知而成立的话，那么所知从何而成立呢？如果为了成立它而寻求其他的认识，就会无有边际而成为无穷。如果这样的话，假如为了成立认识或所知而需要依赖其他认识，就会如此。然而，如果互相以一个成立另一个，那么怎么会有所说的过失呢？考虑到他人这样的想法，所以说'假如互相'等。
如果这样说的话，互相即认识和所知也是以互相的力量，以力量确定认识和所知都是存在的。认识依靠所知，所知依靠认识，这是词义。如果是这样的话，两者都将不存在，认识和所知两者都将不存在。如果一个不存在且不成立，由于互相依赖的缘故，一个不成立则第二个也不会成立。
为了在此显示符合自性的比喻，所以说'假如父名'等。父是能生者，如果没有女人即没有儿子。依靠生子而有此名称，那么从何处生子呢？因为没有父亲，怎么会有所生的儿子出生和产生呢？为什么呢？'因为无子则无父'，这是理由的词语。因为如果没有儿子即不存在，则父亲也不存在，不成为父亲。
父亲也不能生子，如果一直不能生子，则一直不会成为父亲。因为一直不可能从儿子成为儿子，所以由于互相依赖，一个不存在则另一个也不存在，即'两者都将不存在'，这是总义。
为了将此义从比喻应用于本义，所以说'如是'。如同这里举父与子为例那样，认识和所知二者也不存在，同样不是实在，这样也说所知的认识也称为所知。由于遍知所断故也是所知。只要认识不成立，则遍知不成立，只要如此，则以其遍知所断性故所知不成立，因此由于互相依赖的缘故，二者都将不存在，这是意趣。
即使如此，也不说依靠互相而成立，然而所知的果是认识，从那个认识如同芽和种子般认识成立，为了安立他人的这种想法，所以说'芽从种子生'等。种子落入凹处和孔中的作用，即从那种子生芽而说明使人理解，如同这样，此处从所知即所量。由认识生即成立。彼存在即所知存在且真实存在。为何不了解，因为此处也如同种子和芽一样，是因和果的实在。

།འདི་ནི་དཔེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས བསྟན་པའི་ཕྱིར།མྱུ་གུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱུ་གུ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལས་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་ན། དེ་འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་མཐུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་ཏེ་མྱུ་གུ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ལས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་ བུས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ས་བོན་ཉིད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་གཏོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྔར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ས་བོན་དུ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ས་བོན་ཡོད་དེ་ཞེས་ཞེན་པར་བྱེད་ དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་འདི་ལྟར་མྱུ་གུ་ས་བོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་གང་ལས་ཏེ། གང་གིས་ཤེས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཐུག་པ་མེད་པའི་ འཇིགས་པས་ཤེས་པ་གཞན་མི་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་དེ་ཡིས་གོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ལས་ཏེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་འབྲས་བུ་དེས་གོ་ཞིང་ཞེན་པར་འགྱུར། རང་ཉིད་མ་ངེས་པའི་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདི་ཤེས་བྱའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གྲུབ་པས་དཔྱད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ། །ད་ནི། རང ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན།།གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མཐའ་བཞི་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རེ་ཞིག་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ དགག་པའི་ཕྱིར།རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་པདྨ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་འདབ་མ་དང་ཡལ་ག་དང་།ཟེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཆུ་དང་འདམ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་དེ་ལྟ་བུས་སྤྲུལ་ པ་ལས་གཞོལ་བ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།གུས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རང་བཞིན་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །རང་ཉིད་ཀྱང་ནི་རྒྱུ་རུ་བརྗོད། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་རེ་མེད་པར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་། །པདྨ་ཉི་མ་གེ་སར་སོགས། །སྣ་ཚོགས་གང་གིས་ བྱེད་པ་ཡིན།།རྨ་བྱའི་མདོངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་གང་གིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི། །རྣོ་བ་ལ་སོགས་རྒྱུ་བྱེད་དམ། །གློ་བུར་ཡིན་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་ཉིད། །ཅེས་བརྗོད་དོ།

为了说明这不是比喻，故说'苗芽'等。如果从苗芽即果实推知有种子，这不仅仅是它自身的力量，而是从异于苗芽的其他认识中了知有种子。如是，仅仅以可能性就不能认知因果，否则种子除了生苗芽外也会成为能令人了知的事物。仅仅通过了知自性，也会导致能了知除此之外的果与因的事物，然而这只是无则不生的必然性。
因此，对于先前了知因果事物，之后在某处见到从种子生出的苗芽时，具有观察力的人会生起推断种子本性的比量。由此执著'有种子'。
因此，如是被认识所缘取的苗芽是了知种子的因，而认识的存在性，即认识存在于事物中，从何而知认识存在？因为无自证分，且为避免无穷过失而不寻求其他认识。
何者能被它了知？即所知通过能知而了知所知的果。自身不确定的因相不能令所证得以了知。此能知之因是所知的了知因。
因此，在事物方面无法以能知所知成立而加以考察，但在假立方面则可依世俗言说而有作用，这是确定的。
现在，为了成立'非从自生，非从他生，非从二生，非无因生，任何事物于任何处皆无生'之义，为了成立第四支无因生，首先为了破斥实事论者的主张而说'首先世间'等。
如是，他们说诸事物不依待自性与他性之因，而生起种种事物聚集。因为莲花等的根、叶、枝、花蕊等诸多差别相的种种形态，不能从无心识的水和泥等产生。
也未见从某些有心识者的如是变化而生起，也不恭敬，因为业无穷尽，且同时对无穷差别具有作用。
因此，'一切世间完全无因而生起种种相'是他们的宗义。如是亦说：'诸自性论者，自身亦说为因，一切不待因，诸事物而生。莲花日轮花蕊等，种种由谁所作？孔雀羽毛等，种种谁所化？如何荆棘等，锐利等为因？突然故如是，苦等无因性。'

། དེ་ལ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཞེས་པ་འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པའི་བྱེད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མཐོང་ལ། འབྲས་བུ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཡོད་ལ། དེ་མེད་ན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལས་རྒྱུ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ལས་གནོད་པར་ བྱེད་ལ།དེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་སྡོང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། པདྨའི་སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཏེ། ལོ་མ་དང་། འདབ་མ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ཟེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྒྱུའི་དབྱེ་བས་ཞེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཞན་ལས་མ་བྱུང་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ ཁྱད་པར་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་གང་ལས་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོགས་པ་འདི་སྤང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དབྱེ་གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་དོགས་པ་སྤང་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གིས་བྱས་ཞེས་པ་ནི་སུ་ཞིག་བྱས་ཤིང་། གང་ལས་བྱུང་ཞེས་པའོ། །རྒྱུའི་དབྱེ་བས་བྱས་ཤེས་ན། གང་གིས་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ནའོ། །སྔར་གྱི་རྒྱུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ལས་སོ་ཞེས་ཏེ། སྔར་གྱི་སྟེ། སྔ་མ་ཉིད་ ལས་ཡིན་ལ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབྱེ་བ་ལས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །དེའི་ཡང་རྒྱུ་སྔ་མ་གང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སླར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ ལས་ཞེས་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་ལ།ཐུག་པ་མེད་པ་མི་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་རང་གི་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱིས་དོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སློང་བ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་གང་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་མཐུ་སྟེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་རྒྱུའི་མཐུ་ལས་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཏེ། མཐུ་ལས་སོ། །གང་ གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱེད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ནི་གེགས་དང་མ་ཚང་བ་མི་སྲིད་ན།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པར་ཡང་རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

对于这样说的人，以世间的认知本身就能对因无作用性产生破斥。世间人即是一切众生，依靠现量感官的是认知，'现量'这一词是近似表述，因为是通过推理而了知的缘故，所以是现量和比量的意思。
一切是多种形态，因是世间各种各样的因，所见即是随顺和违逆的作用也见到能产生果，果即是若有则有，若无则无而了知的即是其因，这是确定的。
因此，以世间的认知本身对因的作用，能破斥无因的主张，为了显示这一点，故说'莲茎'等，凡是莲茎等，即叶、瓣、枝、蕊等，对它们如是称呼，因为它们是各种差别性。
由'因的差别'之因，即从因的差别而产生差别，生起而出现，其他则不然，因为会导致无确定而遍一切处生起的过失。因此，凡是了知随顺违逆的作用，即是彼之果，应当承许不从他生。
如是，由因各别确定性而生起差别各别确定性，因为是其差别的差别故，非无因。若说因本身虽成立此自性差别，然而此从何而有，应当回答说：从无差别不生差别，因为又会导致无因的过失，为了断除此疑惑，故说'由何因差别'等断疑之语。
'由何所作'即是谁作及从何生。若问由因差别所作，即是说由何因差别。从前因差别性，即是从前即从前者，从能生起的因差别，即从差别的差别。
若问其前因又从何差别，对此亦应答从因差别，如是对后后差别欲求者，应答从前前差别，无穷并非不可，因为承许轮回无始前际不可知故。
正因如此，为了显示颠倒果也非自作，故引他人疑问'为何'等。若问从何因生果的差别即生果的力用是因，则是从前因力用，即从前能生起的因，即从力用。
由何而生，即由俱生缘差别所生果的功德差别互相转变增上，于无障碍和无缺失时，以如是方式而生果。因此，不颠倒果的生起也是由自因的功能而生。
所以，从增上生和决定胜的成办因，如其次第能生增上生和决定胜的果。

།དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པ་བརྒྱ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་ངེས་པར་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་མི་འདོད་ན་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་དམ་འཆའ་བ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅས་ པ་ཙམ་གྱིས་དེ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ལ། བདག་གི་མ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པ་ལ་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ངོས་གཉིས་ཀྱིས་ཐག་པའི་ཞགས་པ་བཞིན་དུ་དོགས་པར་སྡུག་པ་འདི་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྒྱུ་ནི་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པར། །དམ་བཅས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། །འོན་ཏེ་ གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ལ་ལེ་ལོར་གྱུར་ན་ནི།།དམ་བཅའ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟ་བ་ངན་པས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་བསལ་ནས། རྣམ་པ་གཉིས་ པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཉིད་དུ་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་སློང་བར་བྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲས་པས་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་འདོད་པ་སུན་ཕྱུང་བ་ཐོས་ནས་ཁུར་ཕྱེད་ཕྱོགས་པར་བསམས་ནས། ཁྱད་པར་བརྗོད་ པའི་ཆེད་དུ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པར་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ། སེམས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཆུ་དང་འདམ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མཁས་པ་འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དང་པོར་གྱུར་པ་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའི་ མཐུ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་དབང་ཕྱུག་གི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་མཐའ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་འདི་མཐའ་དག་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་སེམས་དང་བཅས པ་ལས་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་ནུས་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བས་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།།དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ནི་བདེ་བྱེད་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྱིན་པ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ལུས་པ་འདི་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་ན་སེམས་མེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རི་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་ས་གཞི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སེམས་དང་ལྡན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་སླར་ཡང་འདི་རྣམས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱེད་ལྡན་གཞན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་རྗོད་པར་བྱེད། །རི་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པས། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་ནུས་མིན། །དབང་ཕྱུག་རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་ བྱེད་པར་མ་གྱུར་ན།།རི་རབ་འདི་ནི་འགྲུབ་ཅིང་ས་གཞི་འདི་མིན་རྒྱ་མཚོ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལྡན་འདིར་དགོད་པ་མིག་ཡུལ་འདི་དག་ཏུ་མི་འགྱུར། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་སྨྲ། །ཞེས་བརྗོད་དོ།

对于颠倒的事物，即使说百次是颠倒的也不是颠倒的。这也是必须承认的，即使不承认自性论者有因，否则如何能成立无因而对诸事物立誓无因呢？因为仅仅立誓，任何人都不能接受。
以因的作用来证成此事，自己又承认有因，就如同说'既是石女又是我的母亲'一样，立誓就被自己的话所破。因此，就像两端系着绳索一样，陷入了令人痛苦的困境。如是说道：'说无因的论述若有因，岂不是自己立誓就被破除了吗？若是懒于说明理由，仅仅立誓又能如何？'
因此，这是由邪见所幻化的，因为被量所破。如是破除了自性论后，为了成立第二种观点，为了显示自在天是众生的因，由此引出'自在天'等词。
由于听闻说自在天为因也破除了自性论的主张，认为已经完成了一半的任务，为了说明特殊性而说'你们做了助伴'。众生不会无因而产生各种形态，因为会导致处所等无有决定性，仅仅无心识的水和泥等这些也不能产生种种形态。
说这些是合理的。其中，世尊精通变化种种幻化，是众生唯一的导师，是一切众生的本初，以常恒的本性具足永不衰减的威力，通达一切事物因果等真实义，具有凡夫所不能及的自在天的伟大本性。
因此，除了有心识者外，谁能说这一切动与不动的众生都是有因的呢？如是正理派等人回家时说自在天是众生的因。自在天即是著名的湿婆，他就是众生，即是种种因，是产生、安住和毁灭的因。
因此，这一切种种将会生起，否则，若无心识的因，山川河流、大地和海洋等如何能依托而生？由具心识者加持，才能再次产生这些，因为由其作用而成立。如是说道：'具生性的一切他者，说自在天为因。山等无心识者，自身不能勤作。'
若自在天不如陶师般变化种种，此须弥山不成，此地非地，海非海。日月星辰具足安置于此眼境中不成。因为存在，故有人说自在天是众生的作者。

།དེ་ལྟ་བས་ན་འགྲོ་བ་ ཉིད་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཉིད་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་བརྟགས་པའི་གཞལ་ཡས་དགོད་པ་དང་། ཚིག་གིས་དགོད་པ་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་གྲོས་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཚད་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་འདི་གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་སུ་གདུང་བར་བྱེད།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གིས་བྱས་པའི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་དེ་ལ་གཏོད་པ་དང་། སེལ་བ་ལ་གང་ཞིག་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་ སྙིང་རྗེ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གིས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་འདིའི་ལས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ན་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན། དེ་སྐད་དུ། རང་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ། །མི་ཤེས་སྐྱེ་བོ་རང་དབང་མིན། །མཐོ་རིས་དང་ནི་གཡང་ས་རུ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་འགྲོ་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བརྗོད་པ་དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེའི་བྱེད་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་འབད་པས་གྲོགས་ཉིད་དུ་དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ བཏང་སྙོམས་ཅིའི་ཕྱིར་སྒོམ་པར་མི་བྱེད།འོན་ཏེ་བྱས་པའི་ལས་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དེས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱ་ཞེས་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་འདི་ལ་བྱ་བ་མི་བྱེད་ན་ངེས་པར་དེས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་འདི་ལྟར་ཆུད་ཟོས་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འབད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེས་འགྲུབ་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དེ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དེས་བསྐུལ་བ་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་གནས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཀྱེ་མ་དབང་ཕྱུག་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གཞན་དུ་ཆེད་གསལ་བར་འགྱུར་ན་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་དྲངས་པའི་བདག་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའི་འདི་ལྟར་དབང་ ཕྱུག་ལས་ཀྱང་ལས་ཉིད་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡང་གནས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་ལྷུར་ལས་ཉིད་རྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། སྐྱེད་ པ་པོ་ཡང་གང་རྣམས་ལ།།ནུས་མེད་ལས་བདེན་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཅན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མིན་ནམ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་བདེ་བ་སྟེར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

因此，如果你说众生本身无心，而大自在天是种种事物的因，对此我要说：他在自己家中安排想象的宫殿，以及用言语安排的繁多言辞如此说时，这只能让执著于自宗见解的愚钝者欢喜，而对于离开正理的智者们则不会生起欢喜。
如此，如果他具有慈悲心，为何要让众生在地狱等处受苦？如果是这样，那么具有慈悲心这一点就只能通过信仰来理解了。
如果说由于众生自作的不善业的果报成熟而导致，他只是安置和分配，怎么会变成无慈悲呢？为何不阻止他们造作会导致不悦果报的业呢？因为他也具有那样的作用，而且是一切有生者的因缘。
再者，他是否享受那些不作为的业的果报？如果是第一种情况，那么如何解释所说的：'对于自己的苦乐，无知众生无自主，上天堂与下地狱，皆由大自在驱使'？承认他对一切果报都有作用，这本身就会导致不确定的过失。
如果是第二种情况，那么如果他有慈悲心，若努力观察到他们的困境，为何不修习舍心？如果说为了不让所造的业白费，必须让他们经历其果报，那么如果他不作为，他们如何能体验呢？因为缺少条件聚合。
再者，即使业果消失了又有什么过失呢？应当由具慈悲者以努力来成办才对。如此，由于他随欲而行，因此业未成熟，这样反而成了大自在天所教导的了。
如果说众生的业驱使他，即使他有慈悲心也无法安住，唉！如果大自在天自己如此明显地转变，那么就会显示出业比大自在天更具有强大力量，因为有些被业牵引的自性无法获得自在。
当业力真实牵引时，连大自在天也无法安住，因此你们要专注依止业。所以这是无有过失的，应当以'对于诸多能生者，无力业谛我顶礼'来说明。
如果他不具慈悲心，那么他是离贪还是具贪？如果是第一种情况，那么即使因为离开慈悲而不给予众生快乐，为什么还要制造痛苦呢？

།སྡུག་བསྔལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདི་ལ་མེད་ལ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ བ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད།རོལ་པའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རོལ་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཇུག་པས་འདི་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཐུལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རོལ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་མ་ མཐོང་ན།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། ཤ་ཟ་གཏུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་རོལ་པ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྐྱེ་བོ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བར་ ཡོད་ན།ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཇུག་པའི་འགྲོ་བ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་དེ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་དང་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མཁས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱེད་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདིའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའམ། རང་བཞིན་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དོན་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་གནོད པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།འོན་ཏེ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལོག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་པར་ཡང་བྱས་ནས་ཡང་གདུང་བར་ བྱེད་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བསྟེན་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྨད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་པོ་ལ་ཆད་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །སླར་ཡང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་ན་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །འོན་ཏེ་རང་ བཞིན་དུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྨྱོན་པ་བསྟེན་པ་ནི་སྨྱོན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་བྱེད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ བུ་འདོད་པས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེར་བ་ལ་འཇུག་པས་དད་པ་བརྟན་པའི་དབང་གིས་སྨྱོན་པ་ལ་བརྟེན་ པས་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྨྱོན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དེ་བསྟེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་ལ་སྨྱོན་པ་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ། གང་གིས་ན་དེས་སྟེན་པར་མི་བྱེད། དེ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐབས་སུ་ བབ་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་ནུས་པའི་སྨྱོན་པ་ཞེས་པ་ནི་སྨྱོན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་སྨྲ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་གནས་པའི་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་བློ་གྲོས་ངན་པ་རྣམ་པར་གཡོ་བ་ལ་གུས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལེགས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྗོད་པ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འབྱིན་བྱེད་མེད། །གཞན་གྱིས་ཕྱུང་ཞེས་པ་འདི་བློ་ངན་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པས་མདུད། ། བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ང་རྒྱལ་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་གཞན་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པའི་རང་དབང་ཅན་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

痛苦也是由贪欲等的力量加于某些人的，而这个（大自在天）没有这些，那么怎么会无因地使众生痛苦呢？如果说是为了游戏而使其痛苦的话，（可是）为了游戏而趣入的是离贪者，所以这个（大自在天）一定是离贪的。连具有贪欲等的诸根未调伏者也未见为游戏而趣入，那么这个离贪者为何会趣入呢？除了罗刹凶暴等之外，他者以他人痛苦为游戏也是不可能的。
假如是未离贪欲的一方，那么此时这个（大自在天）与其他众生是共同的，怎么会不合理地认为不是大自在天呢？因为被贪欲等烦恼的绳索所控制而趣入的众生不是大自在天的缘故。否则，那时与此相似的其他（众生）也将成为（大自在天），这样就会有过失。
对于被束缚在轮回牢狱中且无自在的（众生），如同其他（众生）一样，也不应该善于变化种种幻化。若有人执着如此这般的大自在天，那么正是被他所欺骗。
若成为如此的作者，也是会变化的。那么，这是安住于自性中，还是不安住于自性？如果是安住于自性，为什么要无意义地使众生痛苦？未见安住于自性者会无故使众生痛苦。
假如说即使造作邪道的伤害也会使（众生）痛苦，（但）邪道也是他造作的，这样造作后又使其痛苦，这比信奉世间大自在天更应该被诽谤。那些（众生）因自己所造的过失而对有过失者实施惩罚。而这个（大自在天）是自己使其造作的，所以（过失）更大。
假如不安住于自性，那么此时追求天界和解脱的具智者们依止他是不妥当的，因为除了疯子之外，其他人依止疯子是不合理的。同样地，希求天界等果报的具智者们会趣入（修行），但那也是完全不确定的自性，所以不会从他（大自在天）而生。依止他的颠倒也是可能的。
由于坚信他能赐予（果报）而趣入，依止疯子也会显示自己成为疯子，否则怎么会趣入依止他呢？那么其他疯子造作了什么过失，以至于不依止他们呢？如果说因为他们缺乏殊胜的能力，但对于当下的情况也未见有殊胜的能力。
除了疯子之外，其他人说'一切众生都是具有殊胜能力的疯子'是不合理的。对此极为详细观察时，未能获得任何立足之处。因此，对于愚痴动摇有何恭敬可言？所以这是善加观察。如所说：
'苦乐无能生起者，说他人生起是愚痴，世间为自业索缚，执为能作徒自慢。'
因此，除了见到其他因之外，不存在任何具有思维的自在作者。

།འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་རེ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གང ཡིན་སྨྲོས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ལ་འདྲི་བ་ཡིན་ལ། སྨྲོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་ཅིག་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཁྱེད་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་གོ། །རེ་ཞིག་གི་སྨྲས་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་གང་ཡིན་ལ།མ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རུ་བརྟགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཉིད་འདོད་པས་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་མཁོ་བ་རྣམ་པར་གཞག་།དེ་སྐད་དུ། གང་དག་ཡོད་ན་གང་ཉིད་འགྱུར། །དེ་དག་ལས་ གཞན་རྟོག་པ་ན།།དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ན། །རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བསམ་པ་ལེན་པས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཤེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ་ ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བརྗོད་ན།དེའི་ཚེ་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཅེས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡོད་དུ་ཆུག་ཅིག་།འདི་ལ་ཁོ་བོ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ མིང་ཙམ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་ངལ་ཏེ།མིང་འགའ་ཞིག་དོན་གྱིས་དབྱེ་བ་སྟོང་པའི་མིང་ཙམ་ལའོ། །ཡང་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །མིང་ཙམ་ཉིད་ལ་འདིར་རྩོམ་པ་ཆེན་པོས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ངལ་བར་བྱེད། ངའི་ས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དེ་ཉིད་ ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ལ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ལྷག་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཞེ་ན། དུ་མ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་འཇིག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞིང་། གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། ལྷ་མིན་ཏེ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་བྱ་ཉིད་དེ་འདའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཙང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བཙོག་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དབང་ཕྱུག དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནམ་མཁའ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་མཁའ་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཡོ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་གྱི་འདོད་པས་ཀྱང་བྱ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་མིན་ཏེ། སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྔར་ཉིད་དུ་རྒྱས་པར་བདག་བཀག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བའོ།

为了广泛阐述这个道理，论师说：'且说大自在天是什么？'这是对主张大自在天为因者的提问。'说'是指请说出来。'是什么'是指你们所承许的大自在天。'且'字所说的意思是：对于地等诸法，从随行和返遮中所见到的果，你们称之为大自在天的是什么？而对于未被观察到的随行和返遮的作用具有的因，不应该认为是合理的，因为这样推论太过了。因此，应当承许所见到的随行和返遮的特性。
从地和种子等之外看不到有别的随行果。如此，怎么能建立它对果的需要？如说：'若有某物生某果，推测彼外他因时，一切皆成彼之因，诸因将成无穷尽。'
若他人认为地等诸大种即是大自在天而说'诸大种'，如果说地等诸大种是大自在天的话，那时就是承许了。'就这样吧'的意思是且让它如此存在。对此我并非错误理解，因为见到地等具有随行关系的果。何必徒劳于仅仅是名称呢？某些名称只是缺乏实质区别的空名而已。'又'是确定词。为什么要以巨大努力来成立仅仅是名称的东西呢？
我说是地等，而你说是大种大自在天，实际上毫无差别。对于这种缺乏错误认知内容的东西，根本看不到任何果。如果有实质差别，那么这就不应该是大自在天。为了说明这点，说'然而'等。'然而'这个词表示：具有殊胜智慧的人们，你们不应该认为地等是大自在天，因为不具备其特征。
怎么说呢？多样，即具有各种自性；无常，即是坏灭之法；无动，即离开知性的作用；非天，即非应供养的自性；是所修，即是应超越的；因为不值得恭敬。也是不净的，因为污秽的缘故，地等诸法也可能成为地等。地等诸法即是地等的水、火、风等，对它们如此称呼。大自在天不会有这样的自性，因为这六种相是颠倒的。
如果地等不是大自在天，那么虚空是大自在天吗？说'大自在非虚空'等。虚空也不会成为大自在天。为什么呢？因为无动，即离开自性故无动，因为按照他人的观点也无作用。那么是我吗？不是我，因为已经破除过了，因为之前已经广泛破除了我，所以无自性，这如同兔角一样。

།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་འདི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་འདི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། བསམ་མིན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ ཏེ་འདི་བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་བསམ་པ་ཡིན་པ་ཡང་བསམ་པའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་བསམ་མིན་པ་སྟེ། དཔྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པ་ཅི་ དགོས་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་འདི་ཤིན་ཏུ་མཚོན་པར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།དེས་སྐྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་གིས་ན། །དེས་སྐྱེད་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་ཅིང་སྤྲུལ་པ་འདོད་དོ།།མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན། གཞན་གྱི་དོགས་པ་དགོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་དེས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་འདོད་ན་དེ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཀྱེ་འདི་རྟག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཁྱེད་རྟག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་འགྱུར། གཞན་དུ་ན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །གཞན་ལ་ཡང་དེའི་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འདིར་ས་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་ཡིད་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་རྣམས་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རགས་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ ནི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིས་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་སྐྱེས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། ཤེས་པའང་ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེས་པ། །འང་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེས་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།བདེ་སྡུག་ལས་ལ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ལས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ ན།དེ་ཡིས་གང་ཞིག་བསྐྱེད་པ་སྨོས། །ཞེས་ཏེ། ད་ནི་དབང་ཕྱུག་དེས་ཅི་ཞིག་སྤྲུལ་ཅིང་སྤྲོས་པ་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་ལྟར་ན་དེའི་ནུས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའི་སྐྱེད་པ་པོར་བརྗོད། ད་ནི་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱོན་རྒྱུ་ལ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་འགྱུར་བ་ཡིན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་ཐོག་མ་ག་ལ་ཡོད་ དེ།དེ་ལ་འབྲས་བུའི་དང་པོ་ག་ལས་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ག་ལས་འགྱུར་ཏེ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་སྟེ་དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

然而即便如此，如果说不应观察，由于是大我性故，此乃现见之事，如是这般，因此不能分别其自性，对此说道。对于'非思议'等如是宣说。若此乃超越思维之大我性，则彼时思维亦超越思维道路之自在作者，同时生起者亦非思议，不应观察，说此何用，何须言说，因为此作者本身亦不可思议故不应言说。虽然如此，因为此极难表达之自性故不能思维，其果为一切生者共同了知故不可思议，依此所说。
对于'彼生'等如是宣说。其果虽是不可思议，然而如此，由何彼生所欲为何？即自在天不可思议大我性欲生何果及幻化。显然欲求亦是，以他人疑问方式立为我者，若说我由彼生，则遮遣此说，此非是常耶？诶，此非是常，若汝许为常，则如何不作？否则其常性将坏。有而无因即是常之定义将成相违过失故。
为显示于他亦未见其生起作用故，此说'此地等'等。等字所摄应取水、火、风、空、时、方、意等。彼等自性是常，然彼亦非彼所作，因许地等极微是常故。于粗色亦遮其作用故。虚空等亦是所观察故。功德等亦是所观察故。'自在'者，因自在亦是常故，此不作自身。
'智生于所知及'者，智亦从所知生。'亦'字表示乃至轮回期间缘所知而趣入故，彼亦非彼所作。'苦乐从业生'者，业即善与不善，如何于有中成为乐与苦。从所欲与非所欲异熟所生，于彼亦无其作用。如是故，'彼生何者说'，即今自在天彼幻化宣说何事。如是则其力用于任何处亦不可得，如何说彼为众生之能生者？
今说'因'等一切共同过失。如是亦成为众生之因是常抑或无常？诸说常者如是遍计，其中若是常者，则因即作者无有始。尔时果何有始，彼中果之最初从何有？因其果之所生永时趣入故何有始？即非有之义。从常时近住成就自性之因，果亦即其所生相续不断而生。因此其无碍力用之果当常生起。

།དེ་གང་གིས་ན་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་བརྒྱ་ལ་ཆད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་ན་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ཞིག་པའི་རྗེས་ལ་དང་པོར་འདི་ཆགས་པའི་ཆར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱུ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མ་སྟེ།སྔོན་གྱི་མཐའ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་པོའི་རྩོམ་པ་གང་ལས་ཡོད་དེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་ཤིང་ཆགས་པ་དང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདེ་སྡུག་ལས་ལས་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིར་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ལས བསམས་ནས་རྒྱུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་དུས་ན་ཡང་དེའི་ནུས་པ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེས་བྱས་པའི་ཆགས་དང་འཇིག་པའི་ཐོག་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དང་པོར་ག་ལས་འགྱུར། རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་པ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེར་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་མར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་བྱ་བར་འགྱུར། གཞན ཡང་འདི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་ཅེས་ཏེ།འཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་འཆགས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དུས་གཅིག་ཏུ་འམ་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་ཡིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་རྟག་ཏུ་ནུས་པའི་ རང་བཞིན་གལ་ཏེ་ཡིན་པ་ལྟ་ན་ཡང་བརྒྱ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མིན། །ཞེས་ཏེ། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུའི་དབང་ཕྱུག་དེའོ། །ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། རྟག་པ་ ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེའི་ལྟོས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་བྱར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པའམ། ཁྱད་པར་གཞན་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་ པར་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་དེ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འབྲེལ་པར་སེམས་པ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་།ཡོད་ན་གཞན་ ལ་ལྟོས་འགྱུར་ན།།དངོས་གང་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་ལ། །ཅི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས་ལྟོས་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། རེ་ཞིག་གང་རྣམས་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཡོད་པའི་ དངོས་པོ་མ་ཚང་བ་མི་སྲིད་དོ།།དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཉེ་བ་རྣམས་ཉེ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་རག་ལས་པས་སྐྱེ་བོའི་ཉེ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེས་ ན་འདི་འདིར་ལེན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེས་བྱས་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་སོ།

为什么不经常做呢？不能产生一切果。如此，怎么会被某些人断定为百果呢？或者另外解释，如果大自在天不是众生的造作者，那么在毁灭之后最初是如何形成这个世界的呢？对此说'因'等。是无始以来的轮回，因即业和烦恼等的特征的开始，如果没有前际，果即有情世间和器世间形成等特征的开始最初的造作从何而有？意思是没有。无始轮回也是众生由业力而住，具有形成和毁灭的自性诸法运行的缘故。这就是所说的，以'苦乐由业所生'来说明。或者在此也是考虑大自在天而说'因'的，如果因大自在天没有开始，那么在毁灭时由于其力量未减弱而承认具大我性，怎么会有其所作的形成和毁灭的最初特征的开始呢？因为是常住，其因永远具有能力，所以形成等也将成为常住。因此，常住具有能力者不会有形成等的开始。因此，如何成为形成等的作者？
再者，如果是作者，那么因为是常住，为什么不经常造作呢？'形成等'是余下的内容。如此，如果造作形成，那么因为其因的本性是造作，将永远造作。同样，住和灭也应如是说，将在一时或成为形成等的作用。因此，因无间断，其果也将无间断，前者是其他。即便如此，如果这是永远具有能力的本性，由于远离俱有缘而不造作，对此说'彼不待他'。那个具有能力本性的因即大自在天。'尼'是因为的意思，不依赖其他俱有因，因为若常住具有能力的本性存在，其依赖是不合理的。
由于常住性而无法增益，'依赖他'或产生其他差别，将导致对它而言有不同本性从彼所生的过失。由差别的不同性而生果，则彼将不成为因。当思维'此是彼之差别'的关系时，将成为无穷及关系不成立。如是说：'若有少许作用，则应待他，何法都无所作，为何待某物？'虽有俱有作用，那么它是常住还是无常？首先，若是常住，微尘等事物不可能缺少。依赖它的接近不会远离。无常者也依赖它而生的接近，所说由于远离俱有因而不造作，为何说是不具足？因此这里不接受此说。所以说'非彼所作'等。'彼'即大自在天。

།མ་བྱས་པ་སྟེ་སྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ དེས་ན་དེ་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་བྱེད་པ་པོ་འདི་ལྟོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ལྟོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བརྒྱ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྒྱ་ལ་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་འདུ་བའི་རྒྱུ་དང་འདུ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ལ། དེ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་ བུ་མེད་པ་ན་བརྗོད་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བསམས་པའི་དོགས་པ་བླངས་ནས།གལ་ཏེ་ལྟོས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་འདི་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ ཡིན་ཏེ།ཚོགས་པ་མེད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ནུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣམ་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྣལ་མ་དང་། འུལ་བུ་དང་ཐག་བཟངས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྣམ་བུ་འབྱུང་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ ཡང་འགྱུར་བར་གལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཡང་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས་བྱེད་ལ་དེ་མེད་ན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་ཕྱུག་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་འདིའི་སྔར་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་ཞིག་ན་བྱེད་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར། གང་ཡང་ ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྒྱ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྔར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཡང་ཕྱི་ནས་ཐག་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་ལས་སྔར་མེད་པའི་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་ སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ན་དེ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་ བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བརྒྱ་ལ་འདི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ། ཚོགས་ན་མི་སྐྱེད་དབང་མེད་ཅིང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་བྱེད་པ་ལ་དབང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་སྟེ་ ཚོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་འདུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེད་པ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་ནི་སྐྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྐྱེད་པ་ལ་ ཡང་ཚོགས་པ་ལ་དབང་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚོགས་པ་མེད་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ འཆད་པར་འགྱུར་བ།བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་། །དངོས་པོ་མེད་ལ་རྒྱུ་རུ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ན་བྱེད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་མི་འདོད་ཀྱང་དྲངས་ནས་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདོད་ནས་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་ བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོགས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་མི་འདོད་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྟེ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འདོད་ནའོ།

未造作即具有生起，彼为未造作，彼即非有，是为非有。其他即是其他趣。
因此，依彼而转起的诸助缘恒常接近，故此作者如何观待，如何具有观待？即使百次亦不会无果。如是，即使百次亦无观待故，恒常作果时成故。
若如是，则亦有和合因、非和合因及理由因，从此三因生果，此为彼之理由因故，观待聚合则无果时所说过失不存在，如是他人思维之疑虑。
若观待等如是宣说，即使此恒常能作一切果如是，亦观待聚合，若无聚合而有，则有能力作者亦不能生果，如同虽有织毯之能力，无经线、梭子及织机等则不能生毯，如是于此时亦成。
又非自在天，若许由有聚合而作，无则不作，尔时自在天不成因，从聚合生故。亦非从彼生故，从彼有无二者见有果无果故。
非由自在天有无，聚合时亦以他体作者体，此前即有能力。何时作用断绝？
又如织工等百次作用之所说亦不应理。因为织工等先无能力，后得经线等聚合，得先前未得之聚合，作毯等聚合果。
否则，彼等亦先有其能力时应作，不能遮止此过失故，譬喻成空。
复次，若由聚合生，则彼即是因，彼一切处近之自性故，如何此于百次离聚合？
故为显此义，说'聚时不生无自在'等。于不作无自在，即不能作。聚合即聚合境于一切果作中离能力故，于聚合生亦不能住于舍。
若谓生时如是是聚合，说'无彼则不生'。于生亦观待聚合。
何故？以无彼故，以无其聚合故。于无之自性如石女子般全无作用能力，以无自性故。
如将说'以百俱胝因，于无事无因'。若有聚合时有作用可尔，然是否由聚合力牵引而作虽己不欲，抑或由欲为之，当观察。
其中对第一分别之疑虑，说'自在不欲'等。不欲即非欲，若许为自在天。

།འབྲས་བུ་བྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཐལ་ཏེ། གཞན་ ལ་རག་ལས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཐལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་པའི་དབང་གིས་མི་འདོད་ན་ཡང་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ཉིད་དོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། འདོད་ནའང་འདོད་ལ་རག་ལས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ནས་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་འདོད་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་གང་ལ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ན་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་དབང་ཕྱུག་ཡིན། འདིས་ནི་གང་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་ཉེས་པ་འདི་མེད་ལ།བློས་སྟོང་པ་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རིམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་ལ། བློ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བྱེད་པ་ལ་དབང་བ་ལ་ཡང་མི་འདོད་ན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་ བྱེད་ཅེས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འདོད་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀླན་ཀ་དེ་ཉིད་སོ་ན་གནས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་མི་བྱེད། ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། ལྷན་ཅིག་པའི་རྒྱུ་ཚང་བས་ནུས་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་པ་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལ་འདི་ཅི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་གཉུག་མའི་ནུས་པ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་མཁོ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གློ་བུར་བའི་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །ནུས་པ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ འདི་ཡང་འདི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་དགའ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཡང་རྒོལ་བ་དེ་རྣམས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཡང་གཞན་མཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ས་དང་། ཤིང་དང་རི་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་དག་ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བ་ནི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །རྒོལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྔར་ཆ་ཤས་ཡང་རྡུལ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་དེ་བཀག་པས་བཟློག་པའི་ཡིན་ཏེ།བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་འགྲོ་བ་འདིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

而且是产生果报并修行，落入他人掌控中，依赖他人并落入他人掌控中而完全堕落。如果不愿意依靠众缘，但仍然造作，就会落入其掌控中。
也不是受他人掌控的体验，因为会导致失去自在性。
依第二种分别而说:'即使想要也会依赖欲望。'
如果承认'想要才做'这一立场，那时也会依赖欲望，因为有欲望就有果报的产生，并且依赖于此。
因此，何来大自在天？如此造作并成办果报，怎么会是大自在天？从何而成为大自在天？这表明有人说由于具有智慧而大自在天没有这个过失，而对于无智者，仅仅因为自身存在就能产生，由于非次第性而产生果报。对于有智者，即使有能力造作也不会违背意愿而造作。因此，为什么要对此进行辩论和观察？这也被破除了。
如此，这种欲望仅仅因为自身存在就是理由，为什么不造作？因此，这个过失仍然存在。
此外，如果不是俱有因，为什么离开这些就不造作？即使离开俱有因，在产生果报时也完全在其掌控之下。
如果说是由俱有因，那么为什么存在也不产生一切果报？由于具足俱有因而有能力，单独无能力者难道不是作者吗？
对此，这是否由他性而成为作者？如果是这样，就不是作者，因为所谓作者不会不由自性而造作。
如果说这自性也是本具能力的所诠，是对果报所需要的。这是无意义的，因为这是相对于那些没有暂时能力者而言。
如果说这种有能力者若不自然接近俱有因就不是作者，那么既是母亲又自然是石女，这也如此令诸天欢喜地说。
因此暂且搁置。那些论辩者也不承认是无常的。即便如此，与他共同的自性怎么会是大自在性？如此则成立各种众生非大自在天的果报。
如果不是有情众生的作者，然而有些人说众生是微尘聚合，以自性微尘第二等次第成为地、树、山等事物。
某些胜论派等论辩者说微尘是常住的微细尘。说是各种众生的因。这些论辩者也在前文'分析微尘成分'等中在观察微尘时被遮破而退却了。
因此常住微尘的自性也不是此众生的因。

།དེ་ལྟར་དེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་བར་སྐབས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ ཡང་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསལ་ཏེ།རྣམ་པ་བཞི་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་བསལ་བར་འདོད་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དགོད་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ཅན་ནི་སེར་སྐྱ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ ཞེས་མིང་གཞན་གཟུང་བ་ཡིན་ལ།འདོད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །རྟག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཏེ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོས་རྒྱུ་རུ་འདོད་དོ། །གཙོ་བོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན།སྙིང་སྟོབས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་འདི་མཉམ་པར་གནས་པ་རྣམས་མཉམ་པར་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གཙོ་བོ་ཞེས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་རྣམས་རེ་ཞིག་རང་ བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ།མི་མཉམ་འགྲོ་བར་བརྗོད་ལ། མི་མཉམ་པར་གནས་པ་ཐོབ་པས་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་འགྲོ་བས་བརྗོད་ལ། སྣ་ཚོགས་ཤིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས།སྐྱེས་བུ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པའི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ལས་ནི་ ཆེན་པོ་དེ་ལས་ནི།།ངར་འཛིན་དེ་ལས་ཚོགས་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡིན། །བཅུ་དྲུག་པོ་ཡི་ནང་ནས་ལྔ་པོ་རྣམས། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་ཡིན། །འདི་ཡི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ལས་ཆེན་པོ་ནི་གཙོ་བོ་ལས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཞེས་ཏེ་ཆེན་པོ་ལས་ངར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ངར་ཞེས་པའི་ཤེས་པའོ། །ངར་འཛིན་པ་དེ་ལས་ཚོགས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བཅུ་དྲུག་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་དེ་ཙམ་ལྔ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་ཁ་དང་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ དང་གཅི་བ་དང་བཤང་བའི་ལམ་རྣམས་སོ།།བློའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་རྣ་བ་དང་ལུས་དང་མིག་དང་ལྕེ་དང་སྣའོ། །གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་ཙམ་ལྔ་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲིའོ། །ལྔ་པོ་རྣམས་ལས་འབྱུང་ བ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་སར་གྲགས་པ་རྣམས་སོ། །དང་པོའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་དང་ངར་འཛིན་པ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་འབྲས་བུ་ ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་ཡང་གཉི་གའི་རང་བཞིན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྗོད་པ། རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ནི་འགྱུར་བ་མེད། །ཆེན་ སོགས་བདུན་པོ་རྒྱུ་དང་འགྱུར་བ་ཡིན།།བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཞེས་སོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མ་ལུས་ནུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལས། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འཇུག་པ་ནི། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ ཡི་བདག་ཉིད་ལ།།ནུས་པའི་ངོ་བོར་འབྲས་མེད་ན། །དེ་ཉིད་བྱེད་པར་ནུས་ཡིན་ཏེ། །མེད་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན། །ཞེས་སོ།

如是，彼自在天为因，中间以半偈遮除微尘常性亦为众生之因，为成立第四种性故，欲遮除主性变异自性，为陈述数论师之主张故说'数论'等。数论即迦毗罗，主性即自性，是异名之所取，主张即思维。常即是世间之因，彼亦是常不坏之自性。世间即动与不动一切众生，因即以变异体性许为因。
若问此所谓主性是何？说'勇识'等。勇识、尘、暗即此三德平等安住时，获得平等安住之状态时称为主性，说为主性。此等暂时是自性之状态，说为不平等运行，获得不平等安住故，又说此等德性为运行，说为种种及种种相之变异。
如是彼等之因，当生起补特伽罗受用境相之欲求时，由自性遍知补特伽罗之欲求后，与补特伽罗相应。尔时亦由发出声等之体性变异而趋近。其次第是此：'从自性生大性，从彼生我执，从彼生十六聚，从十六聚中之五，复从彼生五大。'
此义是：从自性生大性即从主性生大性，大性是暂时之说。'从彼'即从大性生我执，即我之觉知。从彼我执生十六聚。十六聚即十一根与五唯。其中五作业根即口、足、手、小便道、大便道。五知根即耳、身、眼、舌、鼻。二者之本性即意，如是成十一。又五唯即声、触、色、味、香。
从五生五大即从声等五生五大，五大即所知之虚空、风、火、水、地。最初之自性唯是因非果。大性、我执与声等五是果亦是因。十一根与虚空等五唯是果非因。补特伽罗则离二性。如所说：'根本自性无变异，大等七者因与变，十六唯是诸变异，士夫非性非变异。'
彼主性亦以具足一切果之功能自性，唯以三德自性成办果，否则，如何能生非彼所有之种种果相？如是亦云：'一切功能聚，唯从某自性，果之差别转，是彼事自性。若于因体性，无功能性果，彼不能作彼，如无空中花。'

།འདི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སེར་སྐྱ་ཟེར་རོ། ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་སྤྲས་པའི་རི་མོ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བསམས་ནས། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སུན་དབྱུང་བར་བཞེད་ནས། གཅིག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གསུམ་ཉིད་ནི་ཞེས་ཏེ། རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རིགས་པ་མིན་ཏེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེས་ན་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་དེ་ཡོད་མིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར དེ་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།མ་གྱུར་མོད་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ཡོན་ཏན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་གཙོ་བོ་བཞིན་དུའོ། ། ཡོན་ཏན་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡོད་མིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསུམ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། སོ་སོར་ཡང་ཡོན ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་ གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་མེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མེད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་པ་གཞན་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སོགས་ པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། འདི་དག་བདེ་སོགས་དང་ལྡན་པ། ། གསལ་བ་གསལ་པོར་མཐོང་བ་ཡིན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམས་སོགས། །རང་བཞིན་གཅིག་པོ་དམིགས་པ་ལས། །ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འང་གི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་བཞིན ཡིན་ཏེ།སེམས་མེད་པ་ནི་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལའོ། །གོས་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པའི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །བདེ་སོགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། བདག་ཉིད་གཅིག་པོར་སྲིད་པའང་མིན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་ དང་མུན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའི།འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་དོགས་ནས་དེ་དངོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་གལ་ཏེ་འདོད་ནའོ།།དངོས་པོ་རྣམས་དཔྱད་ཟིན་ནམ་ཞེས་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་ བརྟགས་པ་ན་རིགས་པས་དངོས་པོ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，胜论派说唯独主宰以果的形相使众生趣入和退出。如是，思维彼等一切如同显现于虚空的图画，为破除实事论者的宗义，故说'于一'等。若是一者，则三自性即是，尘、暗、勇德性三种差别之体性不应理，不合理。由此因故，三德之主宰不存在，是无。'一与多之自性'，此是相互矛盾。因此，当破除彼时，其一切果也将被破除。
若谓虽非如此，一之自性是三德之体性，是彼德之自性所存在者。故说'如是'等。如是，即如主宰。德即勇、尘、暗之自性是不存在。彼亦有三，因为彼等诸德各各亦有三，即三种。如是，对于说一切是三德之体性者，各各亦以三德之自性获得三德之体性。如是，其德亦以三德之体性而一之自性不存在。
当如是观察时，诸德不存在，尔时，从彼所生之声等亦不应理。说'若无德'等。德即勇等，无即不存在。'亦'字表示其他过失等，声等，等字所说摄取触等。存在性即存在是事物。极远即于一切方面不应理，因为无因中果之存在性不应理故。又：'此等具有乐等，明显清晰可见。乐与苦及舍等，观一自性所缘。'而说。
为显示彼亦不应理故，说'无心'等。'亦'字如前，于无心即是无情之体性。衣等无心之毛毯等。乐等亦是心之体性，体性一者亦非可能，即不存在。因为勇、尘、暗之体性说为乐、苦、舍，于彼等亦无德，如何于彼成为乐等？若如是，则因是乐之体性故，不说毛毯等是乐之自性。
然而，怀疑乐等从彼所生，故说'彼事'等。彼即是乐等，因之体性即作者之自性成为外境，若许毛毯等亦尔。'诸事已观察耶'即毛毯等此等非支分者之体性，亦无极微之自性，且无三德之体性，如是观察、思维事物时，以理显现诸事物亦如幻，因无自性故。

།དེ་ལ་དངོས་པོ་འདི་ཇི་ལྟར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོར་འགྱུར། གཞན་ཡང་གསལ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ པ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྣམ་བུ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ཁྱོད་ཅག་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལས་སྣམ་སོགས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སླར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣམ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ལ།བདེ་སོགས་ཡིན་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ན་སྟེ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་སོགས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གང་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་སོགས་ ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱང་ངོ་། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཉེས་པ་ལྷག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། ནམ་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ ཏན་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་རྣམས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་གསལ་བ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཞེས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ནམ་ཞིག་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བའི་བདེན་ཡོད་ཉིད་ ཡིན་ན་ཡང་བདེ་བའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ན་གྱུར་པའི་བདེ་བ་རྟག་པ་ཡིན་ན།མྱོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བའི་མྱོང་བར་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཐམས་ཅད་དུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ནམ་ཞིག་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་ཡང་དེ་ཉིད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མངོན་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས། དེ་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་ གནས་པར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ཕྱི་ནས་མི་དམིགས་པའི་དུས་ན་ཕྲ་མོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་རགས་ པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་ཕྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པས་གཅིག་པུ་ནི་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་ གཅིག་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་གྱི་ཆོས་ལོག་ན་ཡང་ཆོས་གཞན་སྐྱེས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས། རགས་པ་དོར་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རགས་པ་མངོན་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དོར་ནས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བོར་བར་གྱུར་ན་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན། ཕྲ་རགས་དེ་དག་མི་རྟག་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

那么，这个事物如何成为快乐等的因的本性？此外，如果明显是快乐等的自性，那么毛毯等就会成为产生快乐等的所作，如你所说'快乐等'等；毛毯也是快乐等的因，你们认为它是因，因为明显是快乐等的因。
如是，从此毛毯等，'等'字包含旃檀花鬘等。再者，这是颠倒所缘，如'毛毯等'等所说，'等'字包含旃檀等，快乐等，'等'字包含痛苦等。因为彼无故，即因为毛毯等不存在。快乐等不存在，因为是毛毯等的果故。不会成为快乐等。
因为随顺、违逆而行，所以快乐等是彼之果。因为是勇识等功德的本性，若有人认为快乐等是常住，那也是不正确的，为了显示这点，说'快乐等亦'等。快乐、痛苦和舍受亦然。'亦'字表示想要说明更多过失。
常性即是常住的自性，从未被观察到、未被见到，因为功德等不存在，因为它们不应该是常住等。即使快乐等是常住，那时也应该常常被观察到，为了显示这点，说'若有快乐的明显性'等。
如果快乐等住于常住的自性，那时如何在某时是快乐的自性，同样'任何时候'即永远都应该如此，因为未舍弃其自性，这是总义。若有快乐的真实性，即使在某处有快乐的明显性，若快乐是常住，为何不能感受？为何不能在一切处成为快乐的感受？也不是在一切处都能感受。
因此，某时不被观察时，那时即不存在，如何确定是常住性？若如是，若常时成为明显的本性则有此过失，当其以力的本性不显现时则无过失，如说'彼即微细'等。
彼即安住于明显后，依托事物而后来不被观察时成为微细，如同白天的星辰等，虽是不可观察的自性但是真实依托。若说如此，这是不合理的。为什么呢？因为若有粗显明显的本性自性，如何是微细？
如是，不明显自性的快乐等是常住，故一不应成为多的自性，这是所思。即使如此，相互矛盾者不应在同一时间存在于一处，前法虽灭但因其他法生故无过失，如说'舍弃粗显'等。
舍弃粗显显现的本性，即完全舍弃时成为不显现，若如是承许，'彼等粗细皆无常'，因为是生灭所控。粗显不显示则成为微细。

།གྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་རྟག་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ། རགས་པ་ཕྲ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་ཉིད་དུ་ཅེས་མི་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པར་ཁས་མི་ལེན། བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རགས པ་དང་ཕྲ་བ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་འཇིག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་པ་དང་མི་མངོན་པའི་དངོས་པོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་དེ་དག་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇིགས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་དག་འདི་ལྟར་གྱུར་པ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དག་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་རགས་པ་དེ་བདེ་བ་ལ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེར་ལོག་ན་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྣམ་བུ་ལོག་ན་ཡང་བུམ་པ་མི་དམིགས་ པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདི་ཞེས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་པ་ཡོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ལོག་པས་དེའི་བདག་པོ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རགས་པ་བདེ་བ་གཞན་ མིན་ཞེས་ཏེ།གལ་ཏེ་རགས་པ་བདེ་བ་ལས་གཞན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་བདེ་བ་གསལ་བར་མི་རྟག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རགས་པ་འགགས་པ་ན་བདེ་བ་ཡང་འགགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། འཇིག་ པ་ཉིད་དུ་གསལ་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞིག་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་བ་སླར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཏན་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱི་འདོད་པར་དགོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར མེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ།གཏན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅུང་ཞིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་འདོད་ནའོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསལ་བར་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཕྱི་ནས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱང་སྟེ། འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཁྱོད་དེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ དུ་ན་སྔར་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྔར་ཡང་དེ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་གསལ་བ་མེད་པ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ལ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟའ་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཟས་ཡིན་ལ། ཟས་ཟ་བ་པོ་མི་གཙང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཙོག་པ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།

虽然变成这样，但常法有什么损害呢？对此说道：'如是一切诸法'等。一切诸法是二十五真实性的性相，如是即是，不愿如粗细般成为无常性。为何不承认无随行性的坏灭？意思是这样的：粗细二者也不应该是无随行性的坏灭，无生显现与不显现的事物是不合理的。
否则，由于以某种本性住于百中，如前也将成为显现。因此，必须承认彼等确实是无随行性的坏灭之生起性。即便如此，当彼等如是时，如是其他也因无差别而成。
复次，若许粗细二者是坏灭与生起，则彼时乐等将成无常，如是粗性与乐是异或不异。其中若是异者，则彼时虽灭，如前将成乐受。毛毯虽灭，瓶不可得是不合理的，因为将成无尽地了知'此是'的关系。
若有关系，因非因灭而有他法灭也不合理，如牛灭而其主人不灭。彼也非乐因，因为从毛毯等生乐故。彼亦非因，因为与乐等同时故。若是无异品，对此当说：'粗性非异于乐'，若粗性异于乐，则彼时此将成为乐性。
彼时乐明显是无常性，因为是其本性，粗性灭时乐也灭故，乐是无常性，明显是坏灭性。若如是者，若一切种都成坏灭，则彼时乐不会再生，因为完全无者如空中莲花不应生起故，为陈述他人的主张而说：'若无'等。
若一切种都是无因性的无体性则不生，如虚空中的莲花。如是若其他也是，则彼时不生。因此无不生任何，完全无的本性不生任何。为何？因为无，因为非有，若如是许。
如是若许，则彼时不应说此，故说'明显'等。明显是无，先前有的阶段非有的明显生起，虽不许后来生起，你说有的你也有住性。
否则，若先前也有，如后来般先前也将成能得。如同明显无生起，若其他也是，则彼时毫无相违。复次，对说有果者，因位有果故成其他过失，为此而说：'若于因'等。
由应食义故是食，食者将成不净，将成食污秽。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ ལ་འབྲས་གནས་ན་སྟེ།འབྲས་བུ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཟས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཟས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བས་ན་དེ་ཟ་བའི་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རས་ཀྱི་རིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གནས་ན་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ། རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་རས་ཡོད པའི་ཕྱིར།རས་ཀྱི་རིན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཉོ་བའི་རིན་གྱིས་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ཉོས་ལ་སྟེ། བཟུང་ནས་བགོ་བར་གྱིས་ཏེ། གོས་སུ་གྱིས་ཤིག་།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་འདི་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྨོངས་པས་ཏེ་མི་ཤེས་པས་སོ། །དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ བརྗོད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་མ་མཐོང་བས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་ཀྱང་རྒྱུ་ ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པར་རིགས་པའི་གྲངས་ཅན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཐུན་མོང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཟས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་། རས་དོན་དུ་གཉེར་བས་རས་བལ་ གྱི་ས་བོན་བསྙོན་པར་བྱ་བ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་འདི་ལན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ་ཐ་སྙད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གང་གིས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་ཡོད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་ལ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་གཉི་ག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་འཇིག་རྟེན་པས་རྒྱུ་གང་གིས་མི་མཐོང་། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་མི་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་མིན་ཏེ་དེའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ལ་སེར་སྐྱ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་རྒོལ་བས། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡིན་ ན།དེ་གཞལ་བརྫུན་པར་མི་འགྱུར་རམ། ཚད་མ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེས་གཞལ་བ་སྟེ། ཚད་མ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་བརྫུན་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པོ། །གཞན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན། གལ་ ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་དེ་ཉིད་ཡིན་ན།དེས་བཅལ་བ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གང་འདིར་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་དེའི་ངེས་པ་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་སོ།

怎么说呢？如果果存在于因中，即果的自性若存在于因中。如此，对于主张存在的人来说，食物的果报是不净，那么这个不净在食物的当下就已存在。因此，食用时就会产生食用不净的疑虑。
又有其他过失，对于主张果已存在的人说'布的价钱'等。如果果存在于因中，这与前文相连。因为棉花种子即因中已有将生的果即布，所以用布的价钱，也就是购买的价钱买棉花种子后，可以穿着，可以做衣服。
若如此，如果胜义中因中有果，如此的话，这是在世俗中由无明翳障损害智慧眼的世间人所不见的。因此说'世间愚痴'等。由愚痴即无知，事物的真实性虽然存在却不见，世间人不能见到，因此不会有所说的过失。
若说有过失，真实性的智慧不也存在吗？即使世间人未见到而不作如此言说，对于真实性智慧来说也是合理的，因为真实性智慧也不了知因中有果。
胜义中的数论派也是存在的，这是一切世俗凡夫共同安立的，他们也不见有人为了食用等而趋入，为求布而购买棉花种子。
这不是合理的答复，故说'世间'等。即使对世间人即世俗的凡夫来说，也有能了知因中有果的智慧，不仅仅是真实性智慧独有。
如此，见到果后认为因中有此，这是真实性智慧和世间人二者共同决定的。由此，世间人为何不见？对于世间人不见应当说明理由。
说'世间'等是说世间见解不是量。非是量，即其智慧非量，也无明显可见性。明显可见的自性见解也是不存在的，即非量。因此不能获得事物真实性的安立。
这也是我们所承许的，因为一切世俗量在胜义中都不是量。如此，你们也归入我们的立场了。
如此安立时，胜论派以相同过失诘难，故说'若是量'等。若你们主张量在胜义中也不成为量，则所量不成虚妄吗？量若是非量，则其所量即被量所判定的成为虚妄不真实。
否则如何？因此，胜义中诸法空性是不合理的。若是非量，则其所量也是虚妄的。此时，这里的胜义即真实，诸法是法，空性是一切法无自性，量的决定也不合理，不应理，因为一切量所显示的也都是虚妄的。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ན་མེད་པ་དེ་ཡང་དེ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན། བརྟགས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྟགས ཏེ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའོ།།དངོས་པོ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། མ་རེག་པ་སྟེ། རྟོག་པའི་བློས་མ་བཟུང་བར་དེའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བུམ་པ་བཏགས་པའི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་བུམ་པ་མེད་པ་འཇིག་ རྟེན་པས་རྟོགས་ཏེ།བུམ་པ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད། གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ངོ་བོར་མི་གནས་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྟགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་གང་ལ་དངོས་པོ་གང་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་གསལ་བར་བརྫུན། །དེའི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ གྱིས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བྲལ་བ་གསལ་བ་སྟེ།ངེས་པར་བརྫུན་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཟུར་གྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྨི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟགས་པའི་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ བས་ན་རྨི་ལམ་སྟེ།གཉིད་ཀྱིས་སེམས་མནན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བུ་སྐྱེས་ཏེ། ཞིག་པ་ན་བུ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡོད་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་བགེགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ནི་བུ་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བགེགས་ཡིན་ཏེ། འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་འགེགས་པ་ཡང་བརྫུན་ཡིན་ལ། བདེན་པ མ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་གྱི་བུ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུ་ཉིད་རྨི་ལམ་དུ་ཤི་བ་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་རྟོགས་པས་བརྟག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་བརྗོད་ པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་སྣང་ལ། རྟོག་པ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་དམིགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ།སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་བསམ་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན། །གང་གི་སྟོང་ཉིད་ རྣམས་བརྟགས་པས།།རྟོག་པའང་མེད་པར་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། གཙོ་བོས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་བསལ་བས། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྒྲུབས་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

如果有人说：一切法在某处不存在，这也是通过安立观察它的量而成为相同的道理。对此回答：说'所观察的'等，所观察即是分别心所增益的。事物即是法，未触及即是未被分别心所执取而非执取其事物，即是非所缘。如是，以假立的本性遍计瓶子后，与此相关的无瓶为世间所了知。以观察瓶子而成为世间共许，当其以少许本性不住时即是无，除此之外完全没有颠倒的本性。
为了显示即是所观察，故说'因此'等。由于以所观察事物的差别而非执取无事物，因此虚妄的任何事物于何处不存在的事物即是彼。彼之无事显现为虚妄。彼即无事物的自性中无事物且离，显现即是决定虚妄且非真实，这也是因为是遍计的事物。如是，事物与无事物二者以遍计的本性，一切法以无自性而住。
复次，为了以总结的方式明显显示此义，故说'因此如梦'等。由于事物与无事物是所观察的安立故是虚妄义，因此如梦即在被睡眠压制心的状态中生子，当灭时无子，如是分别即是彼无的分别。做什么呢？是彼有的分别生起的障碍，若有彼则有子。彼有即是事物性。彼之分别即是增益，彼等生起且出现，彼为障碍即是能障碍。
若说如是彼即是彼，是虚妄因为彼是所观察。有彼的分别之障碍也是虚妄且非真实，因为梦中的子是未生且未灭。或者，对于认为是真实的子于梦中死亡，此一切应当配合。如是，应当以了知一切法的生灭而观察。
这将要说明：譬如梦是所见事物未生未灭，以分别显示的事物与无事物二者胜义中无有，然而由分别于言说境中显现，彼分别也因为是无境所缘故非量，其境也因为胜义中无自性。如是，在醒时状态所缘也是于入于事物与无事物言说道路者，以分别显示的安立。
如是，于彼非量也不违一切法无自性，如所说：'生住与灭，以世间思维您所说，因此唯是所观察，一切法如是宣说。以彼空性诸所观，说分别亦是无有。'一切皆相应。如是以遣除无因自性、自在天与胜性所作性的轮回，成立'非从无因'之义后，为了总结，故说'因此如是'等。因为从自性等所生的任何果不生。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྟེ། བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སོ། །འགའ་ཡང་རྒྱུ མེད་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་འདི་ལས་དོན་དམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ པར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་ནས།རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་མུ་གསུམ་གྱིས་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའམ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའམ་འདུས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་ཏེ། སོ་སོ་ བ་རྣམས་དང་འདུས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་སོ་སོ་བ་རྣམས་ནི་རེ་རེར་རང་དང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་རྣམས་ལའང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གཉིས་པོ་དག་རྐྱེན་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ལའོ། །གནས་པ་སྟེ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོས་གནས་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། སྐྱེས་པ་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གཞན་ཡང་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ ལ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སླར་ཡང་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་སྐབས་ལ་ ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན།འདི་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་གཟུགས་དང་རོ་དང་ནུས་པ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ལ། ཇི་སྲིད་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ན་ས་བོན་གྱིས་ཀྱང་ཁྲེའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་ཐལ་ཏེ། སཱ་ལི་དང་ཁྲེ་དག་ཀྱང་ཁྲེའི་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་གང་གིས་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དུས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ སོ་སོར་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་སྐད་ཅིག་མར་ འཇུག་པ་ཡང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此如是详细观察，即以前述之详细观察。任何事物皆非无因而有，即无任何果从自性等非因而生，是为无也。此乃譬喻。
由人及时等所作亦非有，因彼等亦无因故。是故非无因，此为已成。
若谓虽从自性、大自在天、胜性等无因而无有任何事物，然从此所见因生起胜义，如是一切如何成立无自性？为遮他疑，
以'非从自生，非从他生，非从二生'三门显示义故，说'各别或'等。'各别或和合诸法'者，即于各别及和合诸法皆非。
其中各别者，一一非从自他生。于和合诸法亦非，自他二者为缘，即于诸因。住即以生之体性而住亦全无。
其中首先诸法非从自生，因生前无其自性故，从何而生？生已有体性者亦已成就故，何需复生？
复次，从自生者则已生复生，此亦不应理，因已作复作不应理故。已生复生则种子等于轮回期间相续，则于百次生起芽等亦无机会。
若许此者亦违世间现量，因见从种子等生芽等故。种子与芽非一，因二者之色、味、功能、成熟皆异故。
若谓生起自体，则亦不能生起任何，因互相依待故。如是，首先未成自体时不应有生，乃至未生之时不成自体，故互相依待。
是故全无从自生。亦非从他，若许从他生，则种子亦应生稻芽，因稻种与麦种对麦芽而言无他性差别故。
则一切应从一切生，因一切无他与他之差别故。若谓虽无他性差别，然因果互为所生能生之事决定，故非一切生。
则未生果时，以何言说功能？已生时亦无因果故，以何言说功能？因因果时不同故，全无决定之所生能生事。
正因此故，相续决定亦不应理，因无因果则相续不成故。彼刹那唯一安住故，何为相续？前后刹那相续亦是分别增益故，无实相续。

།འདིས་ནི་འདྲ་བའི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདིར་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་དང་འགའ་ཞིག་ན་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའམ་འདྲ་བའམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་ པོའི་ངེས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདིས་དེ་ལན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཉི་ག་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་སོའི་གཉིས་པོ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་བ་གཅིག་གིས་མ་མཐོང་བའི་ལམ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་མ་སོ་སོ་ལ་མར་ཁུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དེའི་ ནུས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་བརྗོད་པ་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་ པར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་མཚུངས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་།།རྐྱེན་འདི་བ་ཙམ་འདི་ནི་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུ་ལྗང་ པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟག་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས ཚུལ་འདི་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་།སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བླ་ན་མེད་ པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའི། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ།གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ། མྱུ་གུ་ ལས་འདབ་མ།འདབ་མ་ལས་སྡོང་བུ། སྡོང་བུ་ལས་སྦུ་གུ། སྦུ་གུ་ལས་སྙིང་པོ། སྙིང་པོ་ལས་མེ་ཏོག་།མེ་ཏོག་ལས་འབྲས་བུའོ། །ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མེ་ཏོག་མེད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་ འབྱུང་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ས་བོན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མྱུ་གུ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ས་བོན་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།

这里说明了相似性的确定，如此，在某些情况下，并不存在持续的或相似的或所生和能生之事物的确定性。因为所生和能生在此也是应当观察的，怎么能以此作为答案呢？
因此，也不可能从他生，也不是二者，因为各自方面所说的观点必然会导致过失。因为各自二者无能力，聚合也无能力的缘故。一个盲人看不见的路，许多盲人也不能看见。如果每粒沙子都没有出油的能力，聚合在一起也不会有这种能力。
因此，由于对两方面所说的观点都会导致过失，所以也不是从二者而生。如此，从自生、他生、二者生以及无因生，在胜义中都是不存在的。
因此，在胜义中是无生无灭的本性，如幻如阳焰，缘起性空，显现为一切种种的本性。这里并不否定世俗谛中的此缘性。
如世尊在《青稻经》中所说：'什么是见缘起？在此，谁见到缘起是常住的、无命的、离命的、如实的、无错的、无生的、未生的、未作的、无为的、无碍的、无所缘的、寂静的、无畏的、不夺的、不变的自性，他即见法。'
如此方式，对于法也是常住的、无命的、离命的等等，如前所述。乃至见到不变的自性，即是通达圣法，具足正智的无上法身佛陀。
问：为什么称为缘起？答：是指有因有缘，而不是无因无缘，如前所述。
如是，此缘起由二者而起：何为二者？即是：因相关和缘相关。这又可分为外和内两种。
其中，外缘起的因相关是什么？即是：从种子生芽，从芽生叶，从叶生茎，从茎生节，从节生心，从心生花，从花生果。若无种子则不生芽，乃至若无花则不生果。若有种子则现起芽，如是乃至有花则现起果。
其中，种子不作是念：'我当生起芽'。芽也不作是念：'我是由种子所生'。

། དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་བར་དུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་མེ་ཏོག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་ས་བོན་ཡོད་དེ་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་འབྱུང བར་འགྱུར་བས་ན་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བར་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ན། ཁམས་དྲུག་འདུས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁམས་དྲུག་པོ་གང་དག་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་འདུས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་བརྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ དོ།།ཆུའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་བརླན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །མེའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་དྲོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་ས་བོན་འབུ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དུས་ནི་ས་བོན་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རྐྱེན་ ནི་འདི་རྣམས་མེད་པར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི།ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལ་ས་བོན་འགག་པ་ན་དེ་ ལས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བརྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བརླན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མེའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་ དུ་བདག་གིས་ས་བོན་ཡོངས་སུ་དྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།།རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་འབུ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། ། དུས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བསྒྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ས་བོན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མྱུ་གུ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་རྐྱེན་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་དུ་མི སེམས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྐྱེན་འདི་དག་ཡོད་ལ་ས་བོན་འགག་པ་ན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱུ་གུ་ཡང་བདག་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉིས་ཀས་མ་བྱས། དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས། དུས་ཀྱིས་མ་བསྒྱུར། རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་འདུས་པས་ས་བོན་འགགས་པ་ན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ།།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བའི་ རྒྱུད་དུའོ།།ཇི་ལྟར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཡང་གཞན་ལ་ས་བོན་ཡང་གཞན་ཏེ། མྱུ་གུ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་མ་ཡིན་ལ། ས་བོན་འགགས་པས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། མ་འགགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ཡང་འགགས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མྱུ་གུ་འབྱུང་ སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྟག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆད་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་འགགས་པའི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན། མ་འགགས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱིས། ས་བོན་ཡང་འགགས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པར་མ་ཡིན་ནོ།

同样地，花朵也不会这样想：'我要显现果实'，果实也不会这样想：'我是由花朵显现的'。然而，当有种子时芽就会显现和生起，同样地，当有花朵时直至果实也会显现和生起。如是应当观察外在缘起与因的关系。
如何观察外在缘起与缘的关系呢？是由六界聚合的缘故。哪六界聚合呢？即地、水、火、风、空、时六界聚合，由此应当观察外在缘起与缘的关系。
其中，地界起到支撑种子的作用，水界起到滋润种子的作用，火界起到温暖种子的作用，风界起到生发种子的作用，空界起到不障碍种子的作用，时间起到转变种子的作用。
若无这些缘，种子就不会显现成芽。当外在的地界具足无缺，同样水、火、风、空、时也具足无缺，一切聚合时，种子灭时，由此显现成芽。
其中，地界也不会这样想：'我要起到支撑种子的作用'。同样，水界也不会这样想：'我要滋润种子'。火界也不会这样想：'我要温暖种子'。风界也不会这样想：'我要生发种子'。空界也不会这样想：'我要起到不障碍种子的作用'。时间也不会这样想：'我要转变种子'。种子也不会这样想：'我要显现芽'。芽也不会这样想：'我是由这些缘显现的'。
然而，当这些缘具足，种子灭时，芽就会显现。同样地，当有花朵时直至果实也会显现。芽不是由我造，不是由他造，不是由二者造，不是由自在天造，不是由时间转变，不是从自性生，也不是无因生。然而，由地、水、火、风、空、时界聚合，种子灭时，芽就会显现。如是应当观察外在缘起与缘的关系。
如是应当从五个方面观察外在缘起。哪五个方面呢？非常、非断、非转移、从小因显现大果、相似相续。
如何是非常呢？因为芽是一个，种子是另一个，既是芽就不是种子，不是因为种子灭而芽生，也不是因为不灭而生，种子灭时，同时芽生，因此非常。如何是非断呢？不是从先前已灭的种子生芽，也不是从未灭的种子生，而是种子灭时，如秤杆高低般芽生，因此非断。

། ཇི་ལྟར་འཕོ་བར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཡང་གཞན་ས་བོན་ཡང་གཞན་ལ། མྱུ་གུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཕོ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཆུང་ངུ་བཏབ་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ མངོན་པར་འགྲུབ་པོ།།ས་བོན་ཇི་ལྟ་བུ་བཏབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྔར་གྱི་རྒྱས་པར་བཤད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་འགེགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་ནི་གཏན་མེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་དུས་སུ་འགྱུར་ལ།སླར་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་འདས་པའི་དུས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པར་བརྗོད་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་སྨྲ་བའི་ དོགས་པ་བླངས་ནས།གཞན་ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ནས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལས་སོ། །འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་འོངས་པའོ། །འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལས་འགར་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་པ་ཡང་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། དེ་ ཆོས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་བྱེད་པས་སྟོང་པས་དུས་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་པ་ཅི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ ལ།གང་གི་ཚེ་བྱས་ན་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ་འདས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་ པ་ཡོད་པས་སམ།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན། སྔ་མ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། ཅི་འདི་ལྟར་མ་བྱུང་བ་གང་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་ནས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང མེད་པས་ན་ཞིག་པ་ཞེས་བརྗོད།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཆོས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དུས་གསུམ་དང་ལྡན་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་འདིར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ལ། དངོས་པོ་རྟག་པར་ཡང་མི་འདོད། །དངོས་ལས་དངོས་མིན་གཞན་མིན་པ། །གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པ་ ཡིན།།ཞེས་པའོ།

如果问何以不是转移？因为芽是一个，种子是另一个，芽就是芽，不是种子，所以不是转移。
播下小种子会产生大果实，因此从小因产生大果。
种下什么样的种子就会产生什么样的果实，因此是相似相续。如是应当观察外在缘起的五种相。
同样，内在缘起如前广说所示，这也应当配合。
如是，当观察胜义谛时，并非否定世俗谛。
若说事物并非成为完全无有的事物，而是依靠因缘之力从未来时转为现在时，复又由无常之力从现在转为过去时。如是说生住灭，缘起也如实如是而成。
如是摄取三时论者的疑问后，说'从他处所知'等。'从他处'是从处所和时间。'非来'是丝毫不来。'亦非去'是从现在时不往任何处去。以彼一自性于任何处亦不住。
若是如此，若未来时转为现在，从现在成为过去，则有为法也将成为常，因为一切时中都有。'无常'之说不存在，说'彼法非常'如何成立？
若说由于空无前后时作用而是诸时法的差别，即当未得作用、不作所作时称为未来；当作用时是现在；当已作而止息时是过去，故有差别。
这也毫无道理，因为以彼自性彼时亦有，为何作用不成？应当如是诘问。依待其他缘也不应理，因为是常住的本性。
若无作用仍是事物，则马角等也应成为真实。作用又如何诠释过去、未来、现在？是由彼之外的作用？还是由自身？前者无所立足，后者法自身安立过去等也毫无损减。
若如现在实有，如是过去未来也有，则如是以自性有的法如何是未生和灭性？难道是说未有者从无中生？
复次后无，以无故称为坏灭。以彼自身于前后时恒有时，应成如现在般可得等。
是故以未生故无法非去，如何于承许三时实相时，过去等非有。
此中这是总结偈：自性一切时中有，事物亦不许为常，事非异于非事物，明显是自在行相。

།གང་ཡང་འདས་པའི་ལས་ཡོད་པ་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོའི་ཚིག་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏེ། འདས་པ་ཡོད་དོ་མ་འོངས་ པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདས་པ་ནི་གང་སྔར་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པ་ནི་གང་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་སྒྲ་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདི་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དགེ་སློང་དག་མིག་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་དོ། །འགག་པ་ན་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་མིག་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་འགག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མིག་མ་འོངས་པ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལྟ་བས་ན་དུས་གསུམ་དུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གང་ནས་འོངས་པའམ། འགྲོ་བ་ཞེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཡོར་ དང་མཚུངས་པ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཅུང་ཞིག་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་མི་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལས་ནི་ཁྱད་ཅི་ཡོད། སྒྱུ་མ་ལས་དེ་མིག་འཕྲུལ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མིག་ཡོར་དང་མཚུངས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་ པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་སྣང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། ཡང་འདི་ཉིད་གསལ་པོར་བཤད་པར་བཞེད་པས་སྒྱུ་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་ སྒྲས་འདིར་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་དེས་སྤྲུལ་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྒྱུ་མའི་རྒྱུས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཞིག་སྤྲུལ་པ་ ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་གྲགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཅིང་བསྐྱེད་པའོ། །ཡང་དང་དང་གི་སྒྲ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྡུད་པའི་ཆེད་དུའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ནི་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའམ། རྒྱུའི་ སྤྲུལ་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་གང་ན་སྟེ།གང་ལས་སོ། །གང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ན་གང་དུ་འདི་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་གྱིས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་གང་ནས་འོངས་པའམ། གང་དུ་འགྲོ་བར་དམིགས་པ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་བརྟག་པར་གྱིས་ ཤིག།།ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་མཐུས་བྱུང་བ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གཞན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཉེ་བར་མཐོང བ་སྟེ།དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་མེད་ན་མིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པ་ནི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཐོང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གདོང་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་འདྲ་བས་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་གདོང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བ་ན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡིན་ལ།དེ་མེད་ན་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བ་དག་གོ། །འདི་ ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་བཅོས་སུ་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དེ་བརྫུན་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།

任何过去的业有未来的果报，这是经中所说的过去等事物的表述，这也是为了遮止否定因果的见解，世尊说'过去存在，未来存在'。过去是指先前生起而已灭的，未来是指有因则将生起的，如是说有因等，'有'字是助词，故可用于三时。
因此，世尊如是说了胜义空性：'诸比丘，眼生起时不从何处而来，灭时不往何处而去。如是诸比丘，眼从未生中生起，生已复灭。'若眼在未来已有，则不应说从未来生起。因此，不是在三时中转变。
即使如此，也不是从何处来或去。眼如幻影一般，生起的事物无自性，以任何观察都不能成立。此时与幻术有何差别？幻术中幻师所化现的大象等本性如幻影一般无自性，有何差别？丝毫也不存在。'此'指因缘所生事物的本性显现。
若问为何无差别？为明显说明此义，故说'以幻'等。以'幻'字在此表述幻化所现幻术等差别，因果假立故，为了了知因与幻的自性，为了了知义与所化，故说'以幻因幻性所化'之语。
又以诸因即世间所知的因缘所化现、所生。'又'与'与'二字是为相互摄集。'化现'即生起。如是，幻化所现或因所现事物的自性从何处来？灭时往何处去？因此如是观察：若细致观察其从何处来或往何处去。
若问因缘力所生事物之本性此时如何成为迷乱？为显示其即是虚妄，故说'若见他'等。若见事物本性依他缘，无彼则不存在，即无彼则不见，彼依他而转故。
如影像，即如镜中所见面等影像相似，面等影像于镜等近时显现影像，无彼则不显现，如是事物本性亦随因缘近与不近。如是有为法依他而转故无自性，于此中实性即虚妄如何能有？不应理。非由他差别性所造作不应理。

།དེ་སྐད་དུ། གང་དག་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས། ། དེ་མེད་པར་ནི་ཡོད་མིན་གང་། །དེ་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པར། །གསལ་བར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཡང་ནུས་པ་གང་ན་ཡང ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་བྱེད་པ་དེ་ལ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་རྒྱུའི་ བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ན་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྒྱུའི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར དེ་ལ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་བྱེད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་སྟེ། རེ་ཞིག་རྒྱུ་བརྒྱ་དང་། རྒྱུ་སྟོང་རྣམས་གཞག་སྟེ། བྱེ་བ་བརྒྱའི་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་དེ་རང་བཞིན་མེད་ པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དུ་ཆུག་མོད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གནས་སྐབས་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་དངོས་ པོར་མི་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལོག་པ་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར། དངོས་འགྱུར་གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔར་མེད་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འོ་ན་ གང་ཞིག་དེ།མེད་པ་ལ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གཞན་འགའ་ ཞིག་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་ལས་སྔར་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ཡང་དེ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མེད་ཚེ་དངོས་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་དུས་ན་དངོས་ཡོད་མིན་ཏེ། གལ་ ཏེ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན།དངོས་པོ་ཡོད་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཏེ། མེད་པའི་དུས་ན་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་བརྒྱ་ལ་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་འགལ་བས་རྟག་ཏུ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་ན་དངོས་པོས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉམས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་སྐྱེས་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ན་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ན། དངོས་མེད་དང་ནི་བྲལ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

如是说道：'凡是从因而生起的诸法，若无彼因则不能存在，为何不明确承许彼等如同影像一般？'
因此，由因缘所生者于胜义中丝毫也不存在。因缘诸法中也不可能有任何功能存在。
如是，诸因的自性、他性及二者本质的事物存在与不存在二者的自性作用中，无有作用非为作用，为显示此义而说'事物存在'等。
对于已存在者无有因的作用，故先前即已说明自性存在者为因。诸因有何作用？由于是已成就果的本质，故无需成办的自性，因此不需要因的作用。
依第二常见而言，故说'若彼'等。'若'是显明其他方面，彼无即是无的自性。那么因有何作用？彼时也无有任何存在，因为彼亦是无的自性，故彼无有因的作用。
如是，若存在已成就故无有因的作用，则虽有因亦无作用；于无中亦为何不生起？故说'百分'等。无事，即非有的自性是不可转变的，事物自性中无有他性，以观察故于彼亦无有所作。
即使以百千因，且且不论百因千因，即使以百万因亦不能转变彼无自性故。
纵使无有变化，然此中有某事物自性存在，为此说'此位彼'等。位彼完全不舍离的自性即不成为事物。无性不成为事物，然而无的自性转变时则成为事物自性。
此中说：'复何成他事？'若先前无性不成为事物自性，那么什么能舍离无性而异于无性本身转成事物？丝毫也不可得，因为因果自性已在先前破除故。
如是，其他任何法亦不成为事物，然而无事物与相违的存在，非是先前已有的事物，后来也将离彼。
故说'无时有事'等。无的相续时无有事物，若不成为事物，何时成为有事？无时未生事物，则百世亦不成事物，因为无事物的相违恒时作障碍故。
由彼生起故事物损坏无事物，为此说'事物生已'等。'已'是由于，若未生起且未出现，则不离无事，先前不离无的体性且不相离。

།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་ཡང་མེད་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་མོད།དེ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་འགྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོས་བྱུང་ན་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་རིམ་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མི་སྲིད་ལ། སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་འགྱུར་ཞིང་དངོས པོ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་དེ་དང་འགལ་བའི་མེད་པ་བཟློག་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནུས་པ་མ་ཉམས་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡིས་དེ་མེད་པ་དེ་དང་འགལ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་ཡང་ སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཡོད་པས་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པའི་བདག་གམ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་མི་འཐད་དོ། །གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཕྱོགས་དེ་ཉིད་སོ་སོ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུའི་བྱེད་པ་དགག་ པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་དག་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དག་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ན་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་དག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །མེད་པའང་མ་ཡིན་ ཡོད་མེད་མིན།།རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉི་ག་ལས་མིན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཉམས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དངོས་པོའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།འང་གི་སྒྲས་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཅིག་ཉིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གང་ཞིག་མེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན་ལྡོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་པར་ བསྒྲུབས་ནས།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཏེ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འང་ཞེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་དེ། འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

然而即便如此，也不会与无脱离。正是由于未脱离彼而成为事物。若由事物产生，由于事物与无事物二者互相排斥的缘故，后来将会脱离无事物性。对此说道'无事物'等。若先前成为事物性，将会如此次第转变，但这也是不存在的。又为何呢？因为未脱离且未灭，在无事物中不可能有事物的机会，没有机会。不可能转变成彼且存在事物，因为与事物生起相违的无事物性存在的缘故。
若说因由遮遣彼无事物，则不然，因为因只作用于果故。若说由生果的同时也遮遣彼无，若由生果的同时能生起遮遣与彼相违的无，则可以，但在彼因力未损的情况下不能生果。因不能与彼无相违，因为在因的时候先前的无也存在，故二者同时存在。
因此，以有的自性或无的自性，因对果的作用都不合理。对于二者俱有和二者都非的立场也不合理，应当了知由于否定各自立场本身而否定了因的作用。这些也都不可能存在。相违的事物在同一时间不可能有遮遣和成立、无事物和事物，因为不合理的缘故。如是所说：'有事物不生，无亦非，非有非无，非自非他生，非二者如何生？'
如是，首先胜义中事物的生起如何都不合理，已生的事物本性如何衰损也不合理，故说'事物亦'等。'亦'字是对应前文，如同无事物不会成为事物一样，事物也不会成为无。为何呢？因为会导致有两种本性之过，若有事物在某时转变为无事物的本性，则同一事物将有两种本性之过，因为同一者将具有事物和无事物的体性。
说'舍弃事物性而成为无事物的体性'是不合理的。因为彼时事物仍是事物，说'将成为何者的无事物'是不合理的，若有的本性不是胜义，则不应转变，因为将导致胜义本身不存在之过。如是成立事物的生灭在胜义中不存在后，
为总结而说'如是'等。如是，即以所说次第，因为生灭不合理的缘故。'亦'字是理由，因为无灭，即无坏灭，事物也不存在。'亦'字是总摄，一切时中，一切时候，无论诸如来出世与否，诸法的法性是如是安住，即法平等性、法住性、法决定性、法界性、真如性、无颠倒真如性等所说的缘故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ།མ་འགགས་པ་ནི་མ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་བྲལ་བས་མ་ལུས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་ཅན་ནམ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་འགག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་ཡང དེ་སྐད་དུ།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ། །སྨྲས་པ་གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་འགག་གོ། །སྨྲས་པ། གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་འདི་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས།སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་སྐྲག་པའི་གནས་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྨི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པ་གང་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ངེས་ཉིད་ཅེས་ པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། མི་དང་། ལྷའི་རིགས་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་ཤིང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སྔར་བརྗོད་པའོ། །འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་སྤོང་ཤེས་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་ཞེ་ན།དངོས་པོ་ལ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་གྲངས་དུ་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

正因为如此，一切众生恒常是无生无灭的。究竟义中无生即是未生起，无灭即是未坏灭。因此，如前所说远离生灭，这一切无余都是与无自性相应。
众生是种种差别的，即有情世间和器世间之名，或动与不动，如幻生灭，依世俗言说而有生灭二者。这是显示世俗谛不灭的道理。
如《正法集经》中也如是说：'善男子，如是性即是空性之异名，彼空性是不生不灭。'又问：'如佛所说一切法皆空，因此一切法不生不灭。'菩萨无作说：'善男子，确实如此，如所了知，一切法不生不灭。'又问：'佛说一切有为法皆生灭，如来说此是何意？'答：'善男子，世间住于生灭执著，如来以大悲心为除世间怖畏处，依世俗言说而说生灭，于此实无任何法生灭。'
因此，一切法本性无生无灭，本来寂静，自性涅槃。如是众生无自性，其中所摄的地狱等诸趣也是无自性。为显示此义，故说'如梦'等。凡是与梦相似者皆如是说，'决定'即是确定。
梦中所见自性诸趣即是地狱、饿鬼、畜生、人、天等类别。如梦中往他方等来去，及经历苦乐等，如是应知未证胜义谛实相者于地狱等中，然非真实。何以故？观察时如芭蕉，此是因相之语。
以一切法无自性故，观察推度时，由于如芭蕉，即如芭蕉无实质的诸趣之义。此即前所说。此亦成立'此如幻故，为除心怖，为知故精进依止'等之义。
由于一切法无生无灭，故说'涅槃'等。为求涅槃，断除一切法障，解脱一切束缚。未涅槃者即为贪等烦恼绳索所系，心相续入轮回牢狱中。
彼二者无差别，无有不同，不可能有。何以故？于事，即胜义中一切法以无自性故自性即是涅槃。然于世俗中有差别，此义已多次宣说。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སངས་ རྒྱས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་ཁམས།།དོན་གྱིས་དེ་དང་ཐ་དད་མེད། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱང་། །དེ་དང་མཉམ་པར་ཁྱོད་བཞེད་ལགས། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྒྲོ་བཏགས་པས་འགྲོ་ བའི་ཚོགས་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་དེ། རྙེད་པ་གང་གིས་ གར་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་གང་ལས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤོར་ཅི་ཡོད་དེ། རྙེད་པ་གང་ཞིག་ཤོར་བས་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་ཡང་ཤོར་བར་འགྱུར། རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ནི་མཆོད་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་བརྙས་པ་ནི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་གང་ཞིག་སྲིད་པར་ འགྱུར།།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ན། །གང་གིས་གང་ལའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཐོབ་པ་དང་སྤང་ བའི་དོན་དུ་འབད་པ་བྱེད་པ་དགའ་བ་ཅི་ཡོད་དེ།དེ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགའ་བ་ཅི་ཡོད་དེ། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ ན་ཅིའི་དོན་དུ་སྡུག་པ་དང་།མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད། གང་ཞིག་སྲིད་དེ་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་རྙེད་པའི་དོན་དུ་སྲེད་པར་བྱེད། གང་ལ་དེ་སྲེད་པར་བྱེད་དེ། ཞེན་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲེད། དེ་ཉིད་དུ་ནི་བཙལ་བྱས་ནས་ཏེ། རང་བཞིན་ གྱིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་སོ།།དེའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབང་གིས་ལས་དེ་དང་དེ་སོགས་པ་ན། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་སྟེ། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ནའོ། །གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ འཇིག་རྟེན་ནའོ།།གང་ཞིག་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདིར་ནི་འཆི་འགྱུར་ཏེ། །གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དཔྱད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདིར་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་འཆི་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་གི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་ པར་འགྱུར།འབྱུང་འགྱུར་གང་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། བྱུང་གྱུར་གང་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉེན་གང་བཤེས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །གང་གིས་གང་སྡུག་པ་ཡིན། གང་གིས་གང་བཤེས་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་ཞིག་མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་དགེ་བ་ཡང་འགྲང་བར་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི བརྗོད་པ་འདི་དང་གཞན་ཡང་ངོ་།།ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་སོ། །བདག་འདྲས་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་བདག་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པར་ མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་འདྲ་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །མི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ། དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་བརྫུན་པའི་རྙེད་པ་དང་མ་བྲལ་ བས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེ་ན། འཐབ་དང་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འཐབ་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྩོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།

为此而说：'诸佛与众生界，实际无有差别，自身以及他人，您许皆与彼等同。'
因此，凡夫不了知胜义谛实相，以执著增益而观想众生群，自身扰乱自身，为显示此义，故说'如是'等。
如此所说之理，于空性即无自性者，有何所得？无有任何获得而成为何物，从任何处亦无所得。有何所失？有何所得而失去后生嗔？有何物为何所失？
承事即是供养，轻蔑即是损害，何者于何成？无实体自性时，任何于任何皆非。此为其义。
何以故？苦乐从何而来？因无苦因故。'亦'字表示二者互摄之义。
为得到与舍弃而精进有何喜？彼以喜之自性有何匮乏？因是假立体性故。有何不喜？有何非所欲？胜义中亦无少许非所欲。
如是，为何为可爱、不可爱之会合、分离而精进？何者存在？何人为获得而贪著？于何处生贪著？即于某执著处所之事物生贪。
于彼中寻求已，即以自性遍寻故。因无彼境故，以无境性故彼亦无。
由彼力故，彼彼等业时，观察时即胜义中以自性确定观察时。活着的世间即有情世间中。
何者即非任何，因彼不存在故。此中何者将死？以观察活着的世间故，因无有情世间故。此中活着的世间中何者将死？即命根断绝。
将生何者？即何者将出生。已生何者？即先前已生。如是，过去等言说唯是假立。
何亲何友？何者于何可爱？何者于何为友？此中'此'字应遍一切处配合。
何者以执著亦不行不善。如是因以自性空性故，以分别增益即是真实，为显示此义故说'一切'等。
一切即此说及其他。如虚空者，因是所分别真实空性故，与虚空相等。
'当执持'者，即于无性上亦增益自体。'如我'者，即造论者以自身为譬喻。
'如我'即了知胜义谛实相的凡夫们。以不真实分别扰乱心而令极为混乱。以邪执而生嗔，欢喜即以未离虚妄所得而生极喜。
由何等？由诤论与欢喜因等，诤论因即争论因。

།སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འདོད་པར་བྱེད་དེ།དོན་དམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་རྙེད་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་གཟིགས།ལེགས་པར་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་པ་གང་ཞིག་ནི་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། རྙེད་པ་མ་ཡིན་མི་རྙེད་པ་མ་ཡིན། བདེ་བ་མ ཡིན།སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན། གྲགས་པ་མ་ཡིན། མ་གྲགས་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་བས་འགྲོ་བའི་དབང་བྱས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་ཕན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བསྟན། །གང་གིས་འགྲོ་བ་བདེ་ གཤེགས་ལ་བསྙེན་ཏེ།།བདེ་བའི་ཆེད་དུ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་སེང་གེས་ཀུན་རྫོབ་བཅས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་གྱུར་པ་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གསུངས། །དམྱལ་བ་དུད་འགྲོ་དེ་བཞིན་ཡི་དགས་དང་། །ལྷ་མིན་མི་དང་ལྷ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །དམན་པའི་རིགས་དང་དེ་བཞིན་ རིགས་མཐོ་དང་།།ཕྱུག་པོའི་རིགས་དང་དབུལ་པོའི་རིགས་རྣམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འབད་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱས་པའི་ མྱ་ངན་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བ་དང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་དུབ་པ་དང་།མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་འདྲ་བའི་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེགས་ཆེན་གྱིས་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །མི་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་དགའ་བ་སྟེ།ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་གཅོད་པ་དང་འབིགས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། ཕན་ཚུན་ཏེ་ཕན་ཚུན་དུའོ། །གཅོད་པ་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་མགོ་བོ་དང་སྣ་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །འབིགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱིན་པ་དང་བླ་དང་ བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་དང་དཔུང་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།དང་གི་སྒྲ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཅོད་པ་དང་འབིགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིམ་པས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པ་འཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེགས་ཆེན་ནི་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐོབ་ པའི་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤེ་ན། སྡིག་གི་བདག་ཉིད་བདེར་འདོད་རྣམས། །ཞེས་པ་ལ། སྡིག་གིས་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་ཡིན་ལ། བདེ་བ་འདོད་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པའི་ངང་ཚུལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དང་ཡང་དག་ པར་དཔྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ཤི་ནས་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གང་རྣམས་སུ་འཆི་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་བོར་བ་ཡིན་ལ། ལྟུང་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་རྣམས་ནི་དམྱལ་བ་དང་། །ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་སུ་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་མི་བཟད་རྣམས་སུ་ སྟེ།།ཡུན་རིང་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་གྱུར་པའོ། །མི་བཟད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་མི་ནུས་པ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངན་སོང་དེ་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འང་གི་སྒྲས་ནི་བརྗོད་པ་སྡུད་པའམ། ཐ་དད་ པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཡང་དང་ཡང་འོངས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བ་མང་པོ་སྤྱད་སྤྱད་ནས། །ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ནས་སོ།

由欢喜的因缘，由快乐的因缘，应当如理运用。因此，胜义谛的真实性，世俗谛以事物自性执著为真实者，这一切皆是所欲求的，而非胜义谛的分别。如是所说：'应当了知此二谛，即是世俗谛和胜义谛。'
世尊于空性善见、善知、善现证，因此称为一切智者。其中世俗谛是世间行为，如来所见者即是胜义谛，此乃不可言说、不可了知、不可显示、不可宣说，乃至非作非不作，非得非不得，非乐非苦，非名非不名，非色非非色等。
其中佛陀为利众生，为世间利益而示现世俗谛。众生依止善逝，为求安乐而生信心。人中狮子说有世俗的众生，转生于六道中：地狱、畜生、饿鬼、阿修罗、人类和天众，以及低贱种姓、高贵种姓、富贵种姓和贫穷种姓等。
为显示此亦是了知真实之果，故说'忧愁劳苦'等。由与子女等别离所生的忧愁，以及苦乐舍得的缘由而生的疲惫困乏，以及离忧者，他们以如我般的方式生活，即是'以大艰难'的意思。
不悦也是，即失去利养恭敬等的不悦，也就是心不快乐。'互相砍杀穿刺'中，互相即是彼此。砍杀是指砍断手脚、头颅、鼻子、耳朵等。穿刺是指外部的小腿、上身、胸部、肋部、肩部等。'和'字是连接词。
以这些砍杀穿刺而活命，是随时间推移延续寿命行为。大艰难即是大困难，指随所获得的饮食衣服等。何种因缘所致？'恶性欲乐者'中，恶即不善业。自性即自身，欲乐是追求快乐的性质。
如何观察后堕落死亡，其中死亡是舍弃命根，堕落是趣向。恶趣即是地狱、饿鬼、畜生。如何趣向？'长久难忍'中，长久即长时间。难忍即极难忍受所受异熟果报故。如是于彼等恶趣中，彼等即是如是所说。
于彼等中也是，'也'字表示总结所说或差别次第。以何种方式？说'一再往来'等。'享受诸多快乐后'即是生起快乐之后。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོ་ཡང་དང་ཡང་འོངས་ནས་ཏེ། མཛེས་པའི་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བའོ། །སླར་ ཡང་དང་ཡང་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱ་མཚོ་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་དང་།མངོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྲིད་པ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་རང་ བཞིན་དུའོ།།གཡང་ས་དང་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཉེ་བར་གནོད་པའོ། །དེར་ནི་འདི་ཉིད་མི་འདྲ་ཞེས་པ་ལ། དེར་ནི་སྲེད་པའམ། གཡང་སའོ། །དེ་ཉིད་མིན་འདི་འདྲ་བ་ནི་རྨོངས་པས་བསླུ་བ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་བསྟན་པའམ་ ཡོངས་སུ་སྣང་བཞིན་པའོ།།དེར་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ན་སྟེ་དེར་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ཏེ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། སྲིད་པ་འདི་ཉིད་འདྲ་བ་མེད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དུ་མར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་དཔེ་མེད་པའི་མི་བཟད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའོ། །དེར་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་དཔེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་གཞན་འདི་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་ན་དཔེར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་མི་བཟད་པ། བཟོད་པར དཀའ་བའི་ཚོར་བའོ།།མཐའ་ཡས་པ་ནི་དུས་ཆད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མཐར་གཏུགས་པ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་ དགེ་བའི་ཕྱོགས་བསགས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདེ་གཤེགས་ཐོབ་ནས་གནས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པས།དེར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། བརྩོན་ འགྲུས་དམན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེར་ཡང་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། དེར་ཡང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཐུང་བ་སྟེ་རིང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཚེ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེར་ཡང་གསོན་པ་དང་ནད་མེད་པའི་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསོན་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོའི་ དུས་སུ་འཚོ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།ཁྲུས་དང་བསྐུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ནད་མེད་པའི་ཤུགས་ཏེ། ནད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་དུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་མེད་པར་ཚ་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཚེ་ནི་ དོན་མེད་མྱུར་འདའ་ཞེས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་ནི་ངལ་བ་དང་སྟེ། བཀྲེས་པ་ནི་ལྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ན་བ་ནི་ནད་པའོ། །ངལ་བ་ནི་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཉིད་དང་འཚེ་བ་ཞེས་ཏེ། གཉིད་ནི་རྨི་ལམ་ མོ།།འཚེ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྒོད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའོ། །སྦྲུལ་དང་སྟག་དང་རི་དགས་དང་སྦྲང་བུ་དང་ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་བསད་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། བརྡེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། ། བྱིས་དང་འགྲོགས་པ་དོན་མེད་ཀྱི། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིན་ལ། འགྲོགས་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཤེ་ན། དོན་མེད་ཀྱིས་ཏེ། བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་འཁྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་མ་ཡིན་གྱི།འདིས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་ཚེ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་བསགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཚེ་དོན་མེད་པར་འདའ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །མྱུར་བ་ནི་མགྱོགས་པ་དེ་དམ་པ་ མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།

怎么说呢？善趣一次又一次到来，即美丽的天人道众生。再次反复获得如是之后，这些众生的痛苦相续之海不显现和显现。为了说明这个道理而说'在有中'等。有即是轮回，是欲界、色界、无色界的自性。
深渊和众多的损害。'于彼非如是'中，彼即是渴爱或深渊。'非此如是'是被无明所欺，如是一切众生的不共同相，如实显示或完全显现。
于彼也互相矛盾，即于彼如是非真实则互相矛盾，是颠倒认知。由何因呢？'此有无可比'，因此事物的自性是如此，因为以多种方式增益的缘故。于彼也是无比难忍无边的痛苦之海。
于彼也是如此无可比喻。因为没有与此及其他类似的痛苦，所以无法比喻难忍，难以忍受的感受。无边即是无有时限地成熟，因为无有边际的痛苦极为剧烈，除大乘外其他人无法解脱，故为大海。
如是，虽然以大精进积累善分，经长时间获得善逝后能够安住，为断除这种怀疑而说'于彼'等。于彼以如是形态进入时，如是完全见到的形色力微弱，精进低劣的意思。
于彼也寿命短暂，于彼也有如是情况，短暂即非长久。寿即寿行。于彼也以活命和无病的作用。活命即长时存活的作用，即沐浴、涂油等。无病即无病之力，为了息灭疾病而作的特殊善根未积累，以寒热苦涩等药物。
寿命无义速逝，将要解释。同样，饥即疲劳，饥饿即饥饿。病即患病。疲劳即道路疲惫等，由这些。睡眠和损害，睡眠即梦境。损害即嬉戏、极度嬉戏、损恼等所作。
蛇、虎、野兽、蚊虫、虻等所作的杀害、束缚、殴打等相，如是也是。与愚者共处无义，如是也是，愚者即是凡夫，共处即结交。
如何成就呢？以无义，即以赞美自己等众多戏论。如是即不仅是前述次第，以此也成为无义寿命。无义即无果，因为远离善分积累。寿命无义逝去即离去。速即迅速，因为从事非正法行为而速疾耗尽。

།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་རྣམ་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཤེས་པའམ། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དོར་བའོ། །རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཀྱང་མི་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་དགེ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ནའོ།།རྣམ་པར་གོམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་རྒོད་པའོ། །དེ་བཟློག་པ་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །འགྲོ་བ་དེར་གྱུར་པ་ན་གང་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་དོན་མེད་པ་བརྒྱུད་པས་གནས་པ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྟོག་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ངན་ སོང་ཆེན་པོར་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དམ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལྟུང་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ།།ངན་སོང་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཡིན་ལ་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དོར་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བརྒྱལ་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་བས་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེར་ནི་ལོག་པའི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག པའི་ལམ་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་དང་།སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་མང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་དཀའ་སྟེ་བརྒྱ་ལ་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་ཀྱང་བརྒྱ་ ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཡང་དལ་བ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་ཡངས་པའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་ལམ་ཞིག་ན་དལ་བ་ གཞན་ཡོད་ཀྱང་།།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྣང་བར་མཛད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ། ཨུ་དུམ+Wཱ་ རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་ཡང་། །ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་སྤང་དཀའ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་བོ་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཨེ་མ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཀྱེ་མ་ཞེས་སྐྱེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དཀའ་བ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ལས་ཐར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གཞན་དུ་ལྟུང བའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཉིད་བལྟས་ནས་སྙིང་རྗེས་གདུངས་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་མྱ་ངན་མཛད་པས། ཀྱེ་མ་སྡུག་ པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཀྱེ་མ་དང་སྡུག་ཅེས་པ་ནི་སྐྱོ་བ་ལ་སྡུད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་འོས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མྱ་ངན་དུ་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་དེའི་དབའ་རླབས་བརྒྱུད་པར་སྐྱེ་བ་དང་ འཇིག་པས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ།།མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་མ་རིག་པས་ལོང་བར་བྱས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བར་གྱུར་ པ་དེ་རྣམས་སོ།།རང་སྡུག་པར་གནས་པ་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

如此这般，即便在现今时代，智慧也极难获得。所谓智慧，即是了知何者应取何者应舍，或者说是断除散乱。所谓难得，是指即便极其困难也无法获得。
即便如此，假使百次入定生起，那时成为善业，但那也是没有的，为了显示这个道理，所以说'于彼等'等等。'于彼等'是指在那种情况下。
所谓串习，是指完全熟悉的散乱。对治它就是令其寂静。当成为那种众生时，从任何方面都是不存在的。
于彼处，无义相续而住的众生们，百次思维并生起善业方面，是为了堕入大恶趣而精进，是烦恼魔或天子魔。
为了令其堕入大恶趣，即是堕落的因由，意思是被抛入无间地狱等处的意思。
如此，通过对四谛和三宝等生起胜解的力量，无论如何也会因善业而生起，对此说到'于彼邪道'等等。于此将获得如是境界，即由于邪道、此岸庄严、行为等广为宣说正见的违品的缘故，因为不是大的缘故。
怀疑不在正道上，是颠倒的智慧。难以超越，即使百次获得善趣，百次也无法断除怀疑。
再者，闲暇难得，即远离八无暇难得且最极难得，如同大海中宽阔牛轭孔中乌龟颈入其中一般。
即便百次中有其他闲暇，佛陀出世极其难得。佛世尊为一切众生作光明、拔除一切痛苦根本的烦恼刺而出世，其诞生极其难得，如同某处优昙钵罗花一般，作为从轮回大海解脱的方便极难获得。
如是，即便有佛出世，烦恼之流难以断除。烦恼即是贪等，流即是相续不断而流，这也是困难的，即便以痛苦也无法断除。
因此呜呼痛苦相续，所以如是发出'呜呼'之声。痛苦即是困难相续。从一苦解脱又堕入他苦之故。
现在，见到众生随之受苦的他们，以悲心炽然之意，因他人痛苦而生痛苦的论著作者，对众生之苦作悲叹，故说'呜呼痛哉'等等。'呜呼'与'痛'是表达厌离的词语。
极应悲叹是指极其应当悲叹，即是这些不知利与害的众生，具有被苦海波涛相续生灭所搅动的心。
应当悲叹的这些众生是谁呢？对此说'如是极苦已'等等。即是被无明致盲而不见慧眼的那些众生。不见自身处于痛苦中。

།རང་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །སྡུག་པས་གནས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་སྟེ། སྡུག་ བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དཔེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ཡང་ཁྲུས་བྱས་པ་ནི་ཆུའི་ནང་དུ་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བྱས་ནས་སོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་སྟེ། བློ་ཉམས་ པ་གྲང་བས་ཉེན་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དང་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོའམ། ཡང་ནས་ཡང་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རང་ཉིད་བདེ་བར་གནས་པ་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སེམས་ཤིང་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །སྡུག་པར་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་མནན་པ་འདི་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ པའི་བག་མེད་པ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒས་ཤིང་གོག་པ་གང་རྣམས་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་རྒ་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འཆི་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཆི་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་རོལ་པའི་སྤྱོད་ པས་གནས་པ་གང་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་རོལ་པ་འདིས་གནས་ཤིང་ངེས་པར་སྤྱོད་པས་གནས་པ་རྣམས་ལ་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་བསྙེན་པར་བྱེད་དོ། །རྒུད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་པ་དང་། ནད་ལ་ སོགས་པས་རྒུད་པར་བྱས་པའོ།།ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉིད་དུ་བསད་བྱས་ནས། །ཞེས་ཏེ། མཐར་ཕྱིས་བཅོས་སུ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པ། དང་པོར་བསད་པར་བྱས་ནས་ཏེ། སྔར་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ གདམས་པའི་མདོ་ལས།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་ཆེན་པོ་སྲ་བ། བརྟན་པ། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། མ་ཞིག་པ། མ་གས་པ། འཕན་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པ། གཅིག་ཏུ་སྟུག་པ། གཞི་ནམ་མཁའ་ལ་རེག་ཅིང་ས་བཟློག་པ་སྟེ། རྩཝ་དང་ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་པ་ དང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་འཐག་ཅིང་འོང་བ་དེ་དག་ནི་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ།སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཆེན་པོ་བཞི་འདི་དག་འོངས་ཏེ།དེ་དག་ལས་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པས་སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། རྒུད་པའོ། །རྒྱལ་ པོ་ཆེན་པོ་རྒ་བ་ནི་དར་ལ་བབ་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང་།ནད་ནི་ནད་མེད་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང་། རྒུད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་འོང་། འཆི་བ་ནི་སྲོག་འཇོམས་ཤིང་འོང་། དེ་དག་ལས་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ། སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་ པའམ།རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱ་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ནི་རི་དགས་ཀྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་རི་དགས་བཟུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རི་དགས་དེ་ནི་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཁ་མི་བཟད་པར་བཟུང་བས་ དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

自己就是我，而且处于痛苦中的自身也是极其痛苦的。'如是'是按照所说的次第。处于痛苦就是处于极大痛苦中，意思是说已经获得了痛苦。
为了通过随后的比喻来明显显示，所以说'譬如有人'等。反复沐浴是指在水中沐浴又沐浴。譬如有人，即是心智衰退者因寒冷而追求快乐而趋入。极为趋入。'反复'是指每一刹那，或者一次又一次。'如是'是指有情自身安乐而住，自身认为具足安乐并且了知。
同样也是处于痛苦中。'如是'是按照所说的次第。处于痛苦是指进入燃烧的痛苦之火中。为了显示'呜呼，这些被极多痛苦的无明黑暗所压迫的人们，连自身存在的放逸也看不见'。
所以说'老与'等。凡是没有衰老的就是无老，远离死亡就是无死，那些如同无老无死一样以游戏行为而住的人们，对他们如是称说。正是那些以此游戏而住并且确定行为而住的人们将会到来，即是亲近。衰败是指他们一切痛苦的因清净，以及被疾病等所衰败。
若问如何前往？'首先杀害已'，即是最后无法医治且无法舍弃，首先杀害已，即是先前已做。如是世尊在《教诫国王经》中说：'大王，譬如从四方来坚固、稳固、具有精髓、未坏、未裂、无缺、极为坚硬、一体厚实、基础触及虚空并翻转大地的大山，
将一切根、树、树干、枝条、树叶，一切有情、生命、众生碾为粉末而来，对此不易以迅速逃脱，或以力量阻止，或以财物阻止，或以物品、咒语、药物阻止。大王，如是这四大衰败到来，对此不易以迅速逃脱，或以力量阻止，或以财物阻止，或以物品、咒语、药物阻止。
何为四？即老、病、死、衰。大王，衰老摧毁盛年而来，疾病摧毁无病而来，衰败摧毁一切圆满而来，死亡摧毁生命而来。对此不易以迅速逃脱，或以力量阻止，或以财物阻止，或以物品、咒语、药物平息。
大王，譬如兽王狮子进入鹿群中抓住鹿，随意而为。那鹿被强大可怕的口所抓而无能为力。

།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བདག་གི་གསལ་ཤིང་གིས་ཟུག་སྟེ་རྒྱགས་དང་ནི་བྲལ། མགོན་ནི་མེད། སྐྱབས་ནི་མེད། དཔུང་གཉེན་ནི་མེད། ཤི་བས་ནི་འཇིགས། ཚིགས་ནི་འབྱེ་ཞིང་བྲལ། ཤ་དང་ཁྲག་ནི་སྐམ། ལུས་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུང་། སྐོམ་ནི་སྐོམ། བཞིན་ནི་གྱུར། རྐང་ལག་ནི་གཡོ་བ། ལས་ནི་མི་ནུས། མཐུ་ནི་མི་བྱེད། ཁ་ཆུ་དང་། སྣབས་དང་། གཅིན་དང་། ངན་སྐྱུགས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ལ་གོས། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་འགགས། སྐྱིགས་བུ་ནི་འབྱུང་། སྒྲ་ངར་ངར་པོ་ནི་འདོན། སྨན་པས་ནི་བོར། སྣམ་དང་། ཁ་ཟས་དང བཟའ་བ་དང་།ཐུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གླེས་ལ་བོར་ཏེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཏུ་ནི་འགྲོ། མལ་གྱི་ཐ་མ་ལ་ནི་ཉལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱུན་དུ་ནི་ནུབ། སྲོག་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལུས། གཤིན་རྗེའི་མིས་ནི་འཇིགས་སྐྲག་།བྱུར་གྱི་དབང་ དུ་ནི་སོང་།དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་ཆད། ཁ་དང་སྣ་ནི་འགགས། སོ་ནི་གཙིགས། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསོལ་བ་ནི་འདེབས། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལས་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ནི་འཇུག་།ང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གྲོགས་ནི་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་འགྲོ། ལམ་ ཆེན་པོར་ནི་འཇུག་།མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས། གཡང་ས་ཆེན་པོར་ནི་ལྷུང་། ཁྲོད་སྟུག་པོར་ནི་འཇུག་།དགོན་པ་ཆེན་པོར་ནི་འགྲོ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་ནི་ཁྱེར། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་བདས། ས་ཚུགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ། གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོར་ནི་འཇུག་།གདོན་ཆེན་པོས་ནི་ཟིན། ནམ་མཁའ ལ་ནི་འཆེལ།ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། བུ་དང་བུ་མོས་ནི་བསྐོར། དབུགས་ནི་ཆད། ནོར་བགོ་བཤའ་བྱ་ཞེས་ནི་ཟེར། ཀྱི་ཧུད་མ། ཀྱི་ཧུད་ཕ། ཀྱི་ཧུད་བུ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྐྲ་ནི་བཤིག་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་། ཆོས་འབའ་ཞིག་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ན། ཆོས་མ་གཏོགས་པར་ སྐྱབས་གཞན་མེད།མགོན་གཞན་མེད། གནས་གཞན་མེད། དཔུང་གཉེན་གཞན་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཆོས་ནི་གླིང་དང་། གནས་དང་། མགོན་དང་། བཞོན་པ་དང་། ཉལ་བ་ལ་མལ་འཇམ་པོ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་ཆུ་གྲང་མོ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པ་ལ་ཁ་ ཟས་བཟང་པོ་དང་།མྱ་ངན་གྱིས་གནོད་པ་ལ་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། གདུངས་པ་ལ་ཚིམ་པ་དང་། དགོན་པར་ལམ་སྟོར་བ་ལ་ལམ་སྟོན་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་སྨན་དང་། སྨན་པ་དང་ནད་གཡོག་བྱེད་པ་དང་། ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་གཟིངས་དང་། འདམ་བུ་བྱིང་བ་ལ་འཇུས་ དང་།བརྒལ་དཀའ་བའི་ཟམ་པ་དང་། ཉམ་ང་བ་ལ་འབབ་སྟེགས་དང་། མུན་ཁུང་ལ་སྒྲོན་མ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་གྲུ་དང་། ལྷགས་པས་ཉེན་པ་ལ་རླུང་མེད་པའི་གནས་དང་། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་རྒྱགས་དང་། དབུལ་པོ་ལ་ནོར་དང་། བྱེད་པར་འདོད་པ་ ལ་གྲོགས་དང་།གཅད་པར་འདོད་པ་ལ་ལག་ཆ་དང་། གཞིག་པར་འདོད་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་དང་། གཡུལ་ངོར་ཞུགས་པ་ལ་གོ་ཆ་དང་། འཇིགས་པ་ལ་སྟོབས་དང་། ལྡན་པའི་གྲོགས་དང་། འཐབ་པ་ལ་དཔུང་གཉེན་དང་། དོགས་པ་ལ་གོ་འབྱེད་པ་དང་། མུ་གེ་ལ་ནོར་དང་ལྡན་པ་དག་མགོན་དང་། སྐྱབས་དང་། གནས་དང་། རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིགས་པ་འདི་དག་སྤོང་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་རང་གི་བསམ་པས་སྨོན་པས།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མེས་གདུངས་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ། དེས་གདུངས་པའི་སེམས་ ཅན་རྣམས་སོ།

大王如是被死主之刺所刺而离傲慢，无怙主，无依处，无亲友，畏死亡，关节分离，血肉干枯，身被病苦，口渴难耐，容颜改变，手足动摇，无力行动，无有气力，口水、鼻涕、小便、呕吐沾染身体，眼、耳、鼻、舌、身、意诸根闭塞，打嗝声起，发出呻吟，医生放弃，衣服、饮食、食物、汤羹皆弃于一旁，将往诸趣，卧于最后之床，沉没于无始生老病死轮回之流，仅余微弱气息，为阎罗使者所惊吓，为死亡所控制，呼吸断绝，口鼻堵塞，咬紧牙关，祈求说'布施布施'，从业有转入后有，独自一人无二无伴，舍此世间，往他世去，入大道中，入大黑暗，堕大深渊，入密林中，往大旷野，为大海漂，为业风驱，往无立足之处，入大战场，为大魔执，依附虚空，为父母、兄弟、姐妹、儿女围绕，气息断绝，言说分配财产，呼喊'呜呼母亲！呜呼父亲！呜呼孩子！'，披散头发，唯有布施、苦行、正法为伴，除正法外别无依处，别无怙主，别无住处，别无亲友。
大王，尔时彼时，正法即是洲渚、住处、怙主、乘骑，卧时为柔软卧具，渴时为冷水，极饥时为美食，忧恼时为安慰，痛苦时为满足，迷失旷野时为向导，患病时为药物、医生和护理，被水冲时为筏，陷泥时为扶持，难渡时为桥梁，险处为阶梯，暗处为明灯，大海为船筏，遇风时为无风之处，异地行时为路粮，贫穷时为财富，欲作事时为助伴，欲斩截时为工具，欲摧毁时为金刚，入战场时为铠甲，恐惧时为力量具足之友，斗争时为亲友，疑惑时为开解，饥荒时为具财之怙主、依处、住处、依靠，如是等等广说。
是故，为断除此等性惧，应以智慧精进于清净诸善法。今为除遣受生等苦之诸苦众生之痛苦，以自心发愿，故说'如是'等。'如是'即如前所说之理。'为苦火所逼'即是苦即是火，为其所逼之众生。

།ཞི་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེའི་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པར་བདག་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཏེ། དུས་ནམ་བྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས། །ཞེས་ཏེ། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ནི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གོས་དང་། རྒྱན་དང་། བྱུག་པ་དང་། མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉེ་བར་བསགས་པས་ཡིན་ལ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ས་ཏེ་རང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། བདག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསགས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་ཡིན ནམ།གཞན་གྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་སྤྲིན་ལས་ལེགས་བྱུང་བས། །ཞེས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཉིད་སྤྲིན་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེན་པ། ཞི་བ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་བསིལ་བའི་ཆར་པ་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་བྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བྱས་ནས། ངེས་པར་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནམ་ཞིག་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནམ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་ནའོ། །དམིགས་པའི་ ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པར་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ ཉིད་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དེའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པ་ནི་ ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནམ་ཞིག་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གུས་པར་ཞེས་པ་ནི་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཏེ། བཀུར་སྟིས་ཡིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཏེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

寂静，即何时我能成为平息生等痛苦之火的热恼，何时能做到并实现。如何呢？以自己的安乐资具，即安乐资具是能产生安乐的衣服、装饰品、涂香、卧具等。
为何是由自己积累而非他人呢？自己的即是由自己本身，是由自己本身积累的意思。是否由幻化等显示，或由他人所为呢？由福德云而善生，即福德即是云，因为是一切痛苦热恼所逼迫者，是赐予寂静安乐资具清凉雨的因。从彼等善生即是必定出生，即由彼等。
如是他人思维圆满增上后，为显示决定善圆满故，说何时所缘等。何时即是在何时。对所缘见者即执著事物的增上执著者显示，即当善为显示。空性即是一切法无自性。如何呢？以世俗言说，否则因成为分别的对境故，不能显示胜义空之空性。
如是显示决定善之因智慧资粮的理由后，为显示其因福德资粮的因故，说福德等。福德即是布施等，资粮即是蕴。彼何时对所缘见者显示与此相连。恭敬即是以大恭敬，是尊重而非随意。以何种方式呢？以无所缘的方式，即以布施、施者、受者等无所缘等的修行，即是三轮清净的意思。
如是由积集福德资粮而获得佛果。此即是因为这一切都是一切烦恼无余之因遍计的对治，是断除一切障碍的方便，以及因为是获得如来无余之因，将显示成为息灭一切痛苦方便的智慧生起。

།གང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟབ་མོའི་ཚུལ་རྟོགས་ཤེས་རབ་སྒྲིན་པོས་འཁྲུལ་པ་རབ་སྤངས་པ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་དྲི་མེད་མཁྱེན་པ་མཐོ་བའི་དཔའ་བོ་རྣམས། །མཁས་ལ་དེ་ རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་འདྲེས་ལས་དེ་ཡིས་སྙིང་པོ་བླང་།།གལ་ཏེ་ཉེས་པ་བརྗོད་ན་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དུག་བཞིན་དུ་ནི་དོར་བར་བྱ། །བདག་གིས་འདིར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་བརྗོད་པ་དང་། །བདག་གིས་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་གྱུར་པ། ། འདིར་ནི་བདག་གིས་བློ་གྲོས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །རང་གིར་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་མིན་ནམ། །ཀུན་རྫོབ་གང་ཞིག་བརྒྱ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ནི་གྱུར་པ་ཡི། །དེ་འདྲའི་དོན་ལ་བདག་འདྲའི་བློ་གྲོས་གང་གིས་མི་འཁྲུལ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ལེགས་གསུངས་དོན་ནི་ངེས པ་དང་ལྡན་དབུ་མའི་ལུགས་བསྟེན་པ།།འདིར་ནི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་བ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བླང་བྱ་ཡིས་གློ་བུར་འགྱུར། །ཡང་དག་ཤེས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྡུག་པའི་རྨོངས་པ་ཞི་བར་བྱ་ཆེད་དུ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གསལ་བར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་གི་འགྲེལ་པ་ བྱས་པ་ཡིས།།བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཉེར་བསགས་ཕན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡིས་མྱུར་བར་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །འཇམ་དཔལ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དམ་པ་གཅིག་གིས་གནས་ལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་སྐྱེ་བར་ཤོག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ འཇུག་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལེའུའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།དགེ་སློང་མཁས་པ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ལེའུ་དང་པོ་གཉིས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སུ་མ་ཏི་ཀཱིརྟི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དར་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།

凡是以敏锐智慧通达甚深法义、断除一切迷惑的人，
于烦恼和清净诸法具有无垢高深智慧的勇士们，
对于这些智者所说的功过杂陈之处，应取其精华。
若说过失，则应如毒般舍弃一切垢染。
我于此处若说不合理之言，
我的迷惑若生起殊胜，
于此，诸位智者
岂不应当接受并如是领会？
世俗谛中百般意识所行境，
如此义理，我这样的智慧怎能不迷惑？
因此，依止善说决定义理的中观宗，
于此当取微细功德一点一滴，莫令散失。
为息灭违背真实智慧见解的可怕愚痴，
以智慧明晰阐释文句注解，
我以此所积福德利益果报，愿速令一切众生，
如文殊般安住于殊胜功德，生起智慧源泉。
《入菩萨行论》智慧品广释
比丘智者智慧源泉智慧造毕。
《入菩萨行论释》前两品及精进、禅定、智慧品疏，由大智者善称称及译师达磨称译。

།དབུ་རུ་བྱང་ངོས་སྐྱུང་ཀ་མཁར་གྲགས་སུ། །མཁས་པ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བཟང་གྲགས་པ། །ལྡོང་སྟོང མཆོད་གནས་རྒྱ་སྒོམ་མཆེད་གྲོགས་ཀྱིས།།གསོལ་བཏབ་དགེ་སློང་དར་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར།། །།

在乌地区北方的雄鹰城堡中
有大智者洛卓桑扎巴
东通氏族的供养处嘉贡道友
祈请比丘达玛扎转译
